6. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ι.Κ.Α. Αριθ.255 της 30 Νοεμ. 1953. Δια την ρύθμισιν δικαιωμάτων προς λήψιν παροχών υπό προσώπων καλυπτομένων ασφαλιστικώς παρά της νομοθε

6. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ι.Κ.Α. Αριθ.255 της 30 Νοεμ. 1953. Δια την ρύθμισιν δικαιωμάτων προς λήψιν παροχών υπό προσώπων καλυπτομένων ασφαλιστικώς παρά της νομοθεσίας του τέως Τ.Α.Κ. παρέχομεν τας κάτωθι οδηγίας εις συμπλήρωσιν των δια του υπ’ αριθ. 51227/10296/1953 ημετέρου εγγράφου παρασχεθεισών. Κατ’ αρχήν διευκρινίζομεν ότι εφ’ όσον δια των υπό του Νόμ. 2348/53 και του Ν.Δ. 2519/53 θεσπιζομένων διατάξεων σκοπείται η ειδική ασφαλιστική προστασία των εξερχομένων του Καπνεργατικού επαγγέλματος λόγω συμπληρώσεως ειδικού ορίου ηλικίας, καθίσταται προφανές ότι γενικώς δέον να εφαρμόζωνται αι βασικαί αρχαί της ασφαλίσεως συμφώνως προς τας ειδικώτερον παρασχεθείσας σχετικάς ημετέρας οδηγίας. Ι.Συνυπολογισμός άπαντος του εις την ασφάλισιν του ΤΑΚ χρόνου ασφαλίσεως Δια την κρίσιν περί πληρώσεως των υπό των διατάξεων του Α.Ν. 1846/51 καθοριζομένων χρονικών προϋποθέσεων δέον να συνυπολογίζεται και ο εις την ασφάλισιν του τέως Τ.Α.Κ. χρόνος ασφαλίσεως όστις εξομοιούται προς τον χρόνον ασφαλίσεως εις το ΙΚΑ. Δια την συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρ. 5 παρ. 6 εδάφ. 7 του Α.Ν. 1846/51 κατάταξιν εις κλάσεις των πραγματοποιηθεισών εις την ασφάλισιν του Τ.Α.Κ. ημερών εργασίας θέλομεν κοινοποιήση εν καιρώ σχετικήν απόφασιν του Διοικητικού Συμβουλίου. ΙΙ.Κλάσμα ημέρας εργασίας Ως γνωστόν κατά τας διατάξεις της νομοθεσίας ήτις διείπεν την παρά τω τέως Τ.Α.Κ. ασφάλισιν (άρθρ. 2 παρ. 4 του Νόμ. 3460), ως βάσις υπολογισμού της εισφοράς εθεωρείτο η ημέρα εργασίας ελλείψει επομένως ειδικής διατάξεως, η ημέρα δέον να θεωρηθή ως μονάς ασχέτως χρονικής διαρκείας της απασχολήσεως του ησφαλισμένου κατά την διάρκειαν ταύτης (είτε επί έλαττον των κανονικών ωρών εργασίας, είτε υπερωριακώς). Συνεπώς και αι ημέραι καθ’ ας ο ησφαλισμένος δεν απησχολήθη κατά πλήρες ωράριον, δέον να λογισθώσιν ως ημέραι εργασίας υπολογιζόμεναι εις κλάσεις βάσει των αντιστοίχων ληφθεισών αποδοχών. 615 15Β.Β.ζ.5-6 Ασφάλιση Καπνεργατών ΙΙΙ.Κριτήρια περί του εφαρμοστέου νόμου επί αιτουμένης συντάξεως λόγω ανάπηρίας ή θανάτου. Συμφώνως προς τας επί του θέματος τούτου παρασχεθείσας ήδη οδηγίας, το συνταξιοδοτικόν δικαίωμα κρίνεται κατά τον νόμον τον ισχύοντα καθ’ ον χρόνον επήλθεν η ασφαλιστική περίπτωσις. Ειδικότερον, εις ας περιπτώσεις ήθελε βεβαιωθή η αναπηρία ως ανατρέχουσα εις το προ της 31 Μαρτ. 1953 χρονικόν διάστημα, το δικαίωμα εις σύνταξιν τόσον ως προς τας προϋποθέσεις, την έννοιαν της αναπηρίας, την έναρξιν της συνταξιοδοτήσεως, όσον και ως προς το αναγνωρισθησόμενον ποσόν, κρίνεται κατά τας διεπούσας την νομοθεσίαν του Τ.Α.Κ. διατάξεις. Διευκρινίζομεν προσέτι ότι εν τοιαύτη περιπτώσει, προσδιοριζομένης δηλονότι της αναπηρίας ως επελθούσης προ της 1.4.53, δια την πλήρωσιν των χρονικών προϋποθέσεων θα προσμετρώνται συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρ. 1 παρ. 2 εδάφ. δ΄ κωλ. 1 του Κανονισμού συντάξεων του Τ.Α.Κ. (ΦΕΚ 35 Τ.Β. της 26.2.51) υπό τας εν αυτώ καθοριζομένας προϋποθέσεις και αι ημέραι επιδοτήσεως του αιτούντος. Περί της αναπηρίας θα γνωματεύουν τα αρμόδια υγειονομικά όργανα του Ιδρύματος, συμφώνως προς τας επί του θέματος τούτου παρασχεθείσας οδηγίας. Υπομιμνήσκομεν σχετικώς την υπ’ αριθ. 71/53 εγκ. δι’ ης παρέχονται λεπτομερείς οδηγίαι εν σχέσει προς την έννοιαν της αναπηρίας απ’ ασφαλιστικής απόψεως ως και την υπ’ αριθ. 55/52 εγκ. σχετικήν με τον καθορισμόν του χρόνου επελεύσεως αναπηρίας εις ας περιπτώσεις προηγείται επιδότησις λόγω ανικανότητος προς εργασίαν εκ της αυτής αιτίας. Προκειμένου εξ άλλου περί αναγνωρίσεως συνταξιοδοτικού δικαιώματος εις μέλη οικογενείας, ο χρόνος επελεύσεως του θανάτου του δικαιοπαρόχου των θα καθορίση τον εφαρμοστέον νόμον, τόσον ως προς τα δικαιούχα πρόσωπα, όσον και ως προς το ποσόν της αναγνωριζομένης συντάξεως. Υποβαλλομένης όθεν νυν αιτήσεως π.χ. παρά χήρας ησφαλισμένου παρά τω τέως Τ.Α.Κ. θανόντος προς της 31.3.53 περί απονομής συντάξεως εις ταύτην και υπό την ιδιότητά της ως νομίμου επιτρόπου ανηλίκου τέκνου της ηλικίας άνω των 18 ετών, πλην όμως συνεχίζοντος τας σπουδάς του, θα δικαιωθή, τούτο συντάξεως συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρ. 1 παρ. 3 εδάφ. β΄ του Κανονισμού συντάξεως του Τ.Α.Κ. Τουτ’ αυτό λεκτέον και περί συντάξεως αδελφής (άρθρ. 1 εδάφ. γ΄ του Καν. Συντ. του ΤΑΚ) θανόντος προ της 1.4.53 ησφαλισμένου. Σημειωτέον ότι το συνταξιοδοτικόν δικαίωμα, συντρεχουσών των νομίμων προϋποθέσεων επί μεν της πρώτης περιπτώσεως συνεχίζεται μέχρι συμπληρώσεως του 21ου έτους της ηλικίας, επί δε της δευτέρας κατ’ ανάλογον εφαρμογήν της διατάξεως του εδάφ. β΄ της παρ. 3 του άρθρ. 1 του Κανον. Συντ. του Τ.Α.Κ. μέχρι της συμπληρώσεως του 30ού έτους της ηλικίας του συνταξιοδοτουμένου. Επί τη βάσει του ανωτέρω κριτηρίου, του χρόνου δηλονότι επελεύσεως του θανάτου του συνταξιούχου θα κριθή το όλον συνταξιοδοτικόν δικαίωμα των μελών οικογενείας θανόντος συνταξιούχου του τέως Τ.Α.Κ. Δέον να σημειωθεί ότι διά την συνταξιοδότησιν μελών οικογενείας θανόντος καπνεργάτου συνταξιοδοτηθέντος κατ’ εφαρμογήν του άρθρ. 4 παρ. 1, 2 και 3 του Νόμ. 2348/53 θα ισχύσουν αι οικείαι διατάξεις του Α.Ν. 1846/1951 συμφώνως προς την ρητήν διάταξιν του άρθρ. 5 παρ. 5 του Ν.Δ. 2519/53. IV.Παρακολούθησις αναπηρίας συνταξιούχων Οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας υποβάλλονται κατ’ εφαρμογήν της διατάξεως του άρθρ. 18 του Κανονισμ. ασφαλ. αρμοδιότητος, εις επανεξέτασιν. Εις ας επομένως περιπτώσεις συνταξιοδοτούμενος παρά του τέως Τ.Α.Κ. λόγω αναπηρίας (εκ κοινής νόσου, φυματιώσεως κλπ.) επανεξεταζόμενος δεν κρίνεται ανάπηρος κατά την έννοιαν του άρθρ. 28 παρ. 2 εδάφ. α΄ ή β΄ του Α.Ν. 1846/51, επέρχεται διακοπή της συνταξιοδοτήσεως. Διευκρινίζομεν περαιτέρω ότι επί άρσεως του δικαιώματος συνταξιοδοτήσεως λόγω αναπηρίας, δεν δύναται να τύχη εφαρμογής η διάταξις του άρθρ. 6 του Νόμ. 2348/53 καθ’ ην εις τους μέχρι της συγχωνεύσεως του ΤΑΚ συνταξιούχους του συνεχίζεται καταβαλλόμενον παρά του ΙΚΑ. Το ποσόν συντάξεως ο κατεβάλετο αυτοίς παρά του Τ.Α.Κ., διότι η διάταξις αύτη αναφέρεται εις τους έχοντας ενεργόν δικαίωμα, τους διατηρούντας δηλονότι την ιδιότητα του συνταξιούχου. V.Επίδομα αναπροσαρμογής Εις ας περιπτώσεις το ποσοστόν αναπηρίας συνταξιοδοτηθέντος κατά τας διεπούσας το ΤΑΚ διατάξεις μειωθή μετά την συγχώνευσιν του Ταμείου τούτου εις το εν άρθρ. 28 παρ. 2 εδάφ. 2 του Α.Ν. 1846/51 ποσοστόν, δέον να γίνει δεκτόν εκ λόγων ίσης μεταχειρίσεως απάντων των παρά του ΙΚΑ συνταξιοδοτουμένων, ότι θα παρέχεται και εις τα πρόσωπα ταύτα το επίδομα αναπροσαρμογής άνευ εκ νέου ερεύνης των χρονικών προϋποθέσεων. Σημειούμεν ότι επί τοιούτων περιπτώσεων, ως και επί μετατροπής της αιτίας συνταξιοδοτήσεως, θα εξακολουθήση καταβαλλόμενον ως επίδομα αναπροσαρμογής το ποσόν το οποίον κατεβάλετο ως σύνταξις. Σελ. 86,09 ΠΕ-35 616 Ασφάλιση Καπνεργατών 15Β.Β.ζ.6 VI.Σώρευσις αξιώσεων Εάν ησφαλισμένος καπνεργάτης πληρών τας υπό του Νόμ. 2348/53 καθοριζομένας προϋποθέσεις συνταξιοδοτήσεως λόγω ορίου ηλικίας κρίνεται συγχρόνως και ανάπηρος πληροί δε και τας κατά τον Α.Ν. 1846/51 προϋποθέσεις συνταξιοδοτήσεως, δέον να γίνη δεκτόν ότι επί τοιούτων περιπτώσεων σωρεύσεως αξιώσεων, συμφώνως προς τα γενικώς ασφαλιστικώς παραδεδεγμένα ο ησφαλισμένος ούτος κέκτηται την επιλεκτικήν ευχέρειαν να ζητήση την αναγνώρισιν της συμφερωτέρας δι’ αυτόν παροχής. Αντίθετος άποψις θα εσήμαινεν την δυσμενεστέραν μεταχείρισιν κατηγορίας ησφαλισμένων ων δια του Νομ. 2348/53 προφανώς εσκοπείτο η ευρυτέρα ασφαλιστική προστασία. Εκ λόγων ίσης ασφαλιστικής μεταχειρίσεως δέον να γίνη δεκτόν ότι την αυτήν επιλεκτικήν ευχέρειαν κέκτηνται και οι ησφαλισμένοι της ανωτέρω κατηγορίας οίτινες έχουν ήδη συνταξιοδοτηθή κατά τας διατάξεις του Νόμ. 2348/53 υπό την προϋπόθεσιν ότι ήθελον δηλώσει την σχετικήν βούλησίν των εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος. Εφιστώμεν υμετέραν προσοχήν ότι τοιαύται περιπτώσεις δεν θεωρούνται ως μετατροπή αιτίας της συνταξιοδοτήσεως -περί ης κατωτέρω- και επομένως δέον να κρίνεται εκ νέου η συνδρομή των κατά νόμον προϋποθέσεων. VII.Ησφαλισμένοι ή συνταξιούχοι πληρούντες τας υπό του Α.Ν. 1846/51 καθοριζομένας χρονικάς προϋποθέσεις. Ησφαλισμένοι ή συνταξιοδοτούμενοι κατά τας διεπούσας το ΤΑΚ διατάξεις, πληρούντες δε τας υπό του άρθρ. 28 παρ. 1 εδάφ. α΄ ή β΄ του Α.Ν. 1846/51 τασσομένας χρονικάς προϋποθέσεις δύνανται να ζητήσουν όπως το δικαίωμά των κριθή κατά τας διατάξεις του Νόμου τούτου, επί τοιούτων δε περιπτώσεων δέον να εφαρμόζωνται αι δια της υπ’ αριθ. 116/51 εγκυκλίου παρεχόμεναι σχετικώς οδηγίαι. VIII.Μετατροπή της αιτίας συνταξιοδοτήσεως Εάν συνταξιούχος λόγω αναπηρίας συμπληρώση το υπό του άρθρ. 28 παρ. 1 του Α.Ν. 1846/51 καθοριζόμενον όριον ηλικίας ήτοι το 65ον προκειμένου περί ανδρός ή το 60όν προκειμένου περί γυναικός δικαιούται να ζητήση την μετατροπήν της συνταξιοδοτήσεώς του από λόγω αναπηρίας εις λόγω γήρατος, άνευ ερεύνης εκ νέου των χρονικών προϋποθέσεων δεδομένου ότι αύται έχουν ήδη κριθή κατά την αναγνώρισιν του αρχικού συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Σελ. 86,10 ΠΕ-36 Συμφώνως όθεν προς τα επί του θέματος τούτου παραδεδεγμένα και την διεθνώς ακολουθουμένην αρχήν καθ’ ην ο κίνδυνος της αναπηρίας δέον να καλύπτεται από τον κίνδυνον γήρατος, οι συνταξιοδοτούμενοι λόγω αναπηρίας κατά τας διατάξεις του τέως ΤΑΚ, δικαιούνται μετά την συμπλήρωσιν του νομίμου ορίου ηλικίας, να αιτήσωνται μετατροπήν της αιτίας συνταξιοδοτήσεώς των εις λόγω γήρατος τοιαύτην, άνευ ερεύνης εκ νέου των χρονικών προϋποθέσεων κατά τα ειδικώτερον εν τη υπ’ αριθ. 55/53 εγκ. διαλαμβανόμενα. Εφιστώμεν υμετέραν προσοχήν ότι και μετά την μετατροπήν της αιτίας συνταξιοδοτήσεως θα εξακολουθήση καταβαλλόμενον το αυτό ποσόν συντάξεως εις τους κατά την διάταξιν του άρθρ. 4 παρ. 6 του Νόμ. 2348/53 συνταξιοδοτηθέντας καπνεργάτας. Ενδείκνυται εν τούτοις όπως και επί τοιούτων περιπτώσεων ενημερώνωνται οι ενδιαφερόμενοι περί του ο κέκτηνται δικαίωμα μετατροπής της αιτίας συνταξιοδοτήσεώς των το μεν ως πλέον συμφέρον αυτής, διότι η συνταξιοδότησίς των θα λάβη οριστικώτερον χαρακτήρα δεδομένου ότι η συνέχισίς της δεν θα εξαρτάται πλέον από την εκάστοτε κρίσιν των υγειονομικών οργάνων, το δε διότι τούτο θα αποσυμφορήση τα υγειονομικά όργανα από φόρτον περιττής εργασίας. 617 15Β.Β.ζ.6 Ασφάλιση Καπνεργατών IX.Απαγόρευσις λήψεως πλειόνων της μιας συντάξεως. Συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρ. 29 παρ. 4 του Α.Ν. 1846/51 ουδείς δικαιούται παρά του ΙΚΑ περισσοτέρων της μιας συντάξεως. Επομένως από της συγχωνεύσεως του ΤΑΚ εις το ΙΚΑ ή παραλλήλως παρά του Τ.Α.Κ και του ΙΚΑ συνταξιοδοτούμενοι θα περιορισθούν εις την λήψιν μιας συντάξεως επιλεγομένης προφανώς παρά των δικαιούχων της πλέον δι’ αυτούς συμφερωτέρας. Κατ’ εφαρμογήν όμως των ανωτέρω εκτεθέντων περί ενότητος της ασφαλιστικής σχέσεως, επί διαδοχικής ή και παραλλήλου ασφαλίσεως προσώπου εις το ΙΚΑ και το τέως Τ.Α.Κ. θα συνυπολογίζηται εις την ασφάλισιν του ΙΚΑ και ο εις την ασφάλισιν του τέως ΤΑΚ διανυθείς χρόνος ασφαλίσεως, επί τη βάσει δε τούτου θα υπολογίζηται και το καταβλητέον εις τον δικαιούχον ποσόν συντάξεως. Ούτως ησφαλισμένος όστις κατόπιν επαληθεύσεως ασφαλιστικού κινδύνου (γήρατος-αναπηρίας) αιτείται την συνταξιοδότησίν του κατά τας διατάξεις του Α.Ν. 1846/51 δικαιούται να ζητήση την προσμέτρησιν και του εις την ασφάλισιν του τέως ΤΑΚ διανυθέντος χρόνου εργασίας, έστω και αν εδικαιώθη ήδη παρά του Ταμείου τούτου συντάξεως. Τούτο δε, διότι εφ’ όσον λόγω της επελθούσης συγχωνεύσεως του ανωτέρω Ταμείου εις το ΤΑΚ θα στερηθή ο συνταξιούχος της χορηγουμένης ήδη αυτώ συντάξεως, περιοριζόμενος εις την παρά του ΙΚΑ καταβαλλομένην, δεν κρίνεται δίκαιον να αγνοηθή και ο εις την ασφάλισιν του Ταμείου τούτου χρόνος ασφαλίσεώς του, όστις δέον να συνυπολογίζηται δια τον υπολογισμόν της παρά του ΙΚΑ καταβλητέας αυτώ συντάξεως. Χ.Αναστολή της καταβολής συντάξεως Περί του τρόπου εφαρμογής της διατάξεως του άρθρ. 29 παρ. 1 του Α.Ν. 1846/51 περί αναστολής της καταβολής της συντάξεως εις ας περιπτώσεις ο συνταξιούχος ασκεί αυτοτελές επάγγελμα ή παρέχει εξηρτημένην εργασίαν, επιφυλασσόμεθα να παράσχωμεν υμίν ειδικωτέρας οδηγίας καθότι δια την εφαρμογήν της ανωτέρω διατάξεως και επί της κατηγορίας των συνταξιοδοτουμένων είτε κατά τας διατάξεις του τέως ΤΑΚ είτε βάσει του Νόμ. 2348, απαιτείται νομοθετική ρύθμισις του θέματος, δεδομένου ότι υπ’ αμφοτέρων των νομοθετημάτων καθορίζονται πάγια ποσά συντάξεων. Μέχρις επομένως νεωτέρων ημών οδηγιών η αναστολή ή μη καταβολή συντάξεων επί των ανωτέρω κατηγοριών συνταξιούχων εναπόκειται εις την κρίσιν του αποφασίζοντος οργάνου το οποίον δέον να συνεκτιμήση τα πραγματικά στοιχεία εκάστης συγκεκριμένης περιπτώσεως.