8. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Υπογραφέν εν τω Υπουργείω Εξωτερικών (εν Λονδίνω) την 3 Φεβρ. 1830. Παρόντων των πληρεξουσίων της Γαλλίας

8. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Υπογραφέν εν τω Υπουργείω Εξωτερικών (εν Λονδίνω) την 3 Φεβρ. 1830. Παρόντων των πληρεξουσίων της Γαλλίας, της Μεγάλης Βρεττανίας, και της Ρωσσίας. Αρξαμένης της συνδιαλέξεως, ο πληρεξούσιος της Α.Β.Μ. και ο της Α.Χ.Μ. παριστάνουσιν εις τον πληρεξούσιον της Α.Α.Μ.την έφεσιν του να μάθωσιν υφ΄οποίαν πρόσοψιν βλέπει το 10 άρθρον της εν Αδριανουπόλει προσφάτως υπογραφείσης ειρήνης μεταξύ της Ρωσσίας και του οθωμανικού κράτους άρθρον, το οποίον αναφέρεται εις τας υποθέσεις της Ελλάδος. Ο πληρεξούσιος της Α.Α.Μ. αποφαίνεται ότι το 10 άρθρον της περί ης ο λόγος συνθήκης δεν ακυροί τα δίκαια των συμμάχων του αυτοκράτορος, δεν παρεμποδίζει τα βουλεύματα των εις συνδιάλεξιν συνελθόντων εν Λονδίνω υπουργών, μηδέ κωλύει παντάπασι τους συμβιβασμούς, όσους αι τρείς Αυλαί ήθελον κρίνει ομοφώνως ότι είναι οι ωφελιμώτεροι και οι προς τας περιστάσεις ευαρμοστότεροι. Μετά την απόφασιν ταύτην ο πληρεξούσιος της Α.Β.Μ. κοινοποιεί εις την συνδιάλεξιν εν έγγραφον συλληπτικόν, συναπτόμενον ενταύθα υπό στοιχείον Α, δια του οποίου οι εν Κωνσταντινουπόλει πρέσβεις της Μεγάλης Βρεττανίας και της Γαλλίας διαβιβάζουσι μίαν απόφασιν της οθωμανικής Πόρτας, μηνολογουμένην κατά την 9 Σεπτεμβρίου, επισυναπτομένην ενταύθα υπό στοιχ. Β, και αναγγέλουσαν ότι η Πόρτα, συγκατανεύσασα τέως εις την συνθήκην του Λονδίνου, υπόσχεται και προσέτι υποχρεούται την σήμερον ενώπιον των αντιπροσώπων των υπογραψασών την ειρημένην συνθήκην Δυνάμεων εις το να υπογράψη ολοσχερώς όλα τα αναφορικώς προς την εκτέλεσίν της αποφασισθησόμενα από το εν Λονδίνω συβούλιον. Σελ. 8 1.Α.β.8 Αναγνώριση της Ελληνικής Πολιτείας Εκ της αναγνώσεως αυτού του εγγράφου αναγνωρίζεται ομοφώνως ότι ευρίσκεται η συμμαχία εις υποχρέωσιν του να ενεργήση προ πάντων τα περί της αμέσου εγκαταστάσεως της κατά γην και θάλασσαν ανακωχής μεταξύ των Τούρκων και των Ελλήνων. Αποφασίζεται κατά συνέπειαν ότι οι εν Κωνσταντινουπόλει των τριών Αυλών πληρεξούσιοι, οι εν τη Ελλάδι εδρεύοντες αυτών, και οι εις το Αρχιπέλαγος ναύαρχοί των θέλουν λάβει άνευ αναβολής την διαταγήν του ν΄απαιτήσωσι και επιτύχωσιν από τα ανταγωνιζόμενα μέρη μίαν ταχείαν και ολοσχερή παύσιν των εχθροπραξιών. Επ΄αυτώ τούτω αι υπό στοιχ. Γ,Δ, Ε, παρηρτημέναι ενταύθα οδηγίαι δι όμοφώνου γνώμης απεφασίσθησαν περί των ειρημένων πληρεξουσίων και εδρευόντων, επιτρεπούσης εις τον ρωσσικόν ναύαρχον της μεταξύ της Ρωσσίας και της Πόρτας αποκαταστάσεως της ειρήνης, να συμπράξη αύθις μετά των συναδέλφων του της Αγγλίας και της Γαλλίας. Συμφωνηθεισών των πρώτων αυτών αποφάσεων, τα μέλη της συνδιαλέξεως ευρίσκουσιν ότι αι της Πόρτας αποφάσεις τα θέτουσιν εις την περίπτωσιν του να συσκεφθώσι περί των μέτρων όσα ήθελον προκρίνει ως μάλλον παραδεκτέα κατά την παρούσαν κατάστασιν των πραγμάτων και, επειδή εφίενται να επάξωσιν εις τας προτέρας διαθέσεις της συμμαχίας βελτιώσεις τας μάλλον προσφυείς εις το να κρατύνωσι το περί ο ενασχολείται έργον της ειρημένης με νέα εχέγγυα μονιμότητος, απεφάσισαν τα εξής άρθρα ομοφώνως: 1.Η Ελλάς θέλει σχηματίσει εν κράτος ανεξάρτητον και θέλει χαίρει όλα τα δίκαια πολιτικά, διοικητικά και εμπορικά προσπεφυκότα εις εντελή ανεξαρτησίαν. 2.Κατά λόγον αυτών των εις το νέον κράτος παρεχομένων πλεονεκτημάτων και προς συγκατάνευσιν εις την ην εξέφρασεν έφεσιν η Πόρτα περί της ελαττώσεως των υπό του πρωτοκόλλου της 22 Μαρτίου τεθέντων ορίων, η διοριστική γραμμή των συνόρων της Ελλάδος, αρξαμένη από τας εκβολάς του Ασπροποτάμου, θέλει ανατρέξει τον ποταμόν αυτόν έως κατέναντι της λίμνης του Αγγελοκάστρου και, διασχίσασα τόσον αυτήν την λίμνην όσον και τας του Βραχωρίου και της Σαυροβίτσας, θέλει καταλήξει εις το όρος Αρτοτίνα, εξ ου θέλει ακολουθήσει την κορυφήν του όρους ΄Αξου, την κοιλάδα της Κοτούρης, και την κορυφήν του όρους Οίτης, έως τον κόλπον του Ζητουνίου, εις τον οποίον θέλει καταντήσει προς τας εκβολάς του Σπερχειού. ΄Ολαι αι χώραι και τόποι, κείμενοι προς μεσημβρίαν αυτής της γραμμής, την οποίαν το συμβούλιον εχάραξεν επί του ενταύθα υπό στοιχ. ς΄ συναπτομένου γεωγραφικού πίνακος, θέλουν ανήκει εις την Ελλάδα όλαι δε αι χώραι και τόποι, οι προς άρκτον κείμενοι της αυτής γραμμής, θέλουν εξακολουθή ν΄ αποτελώσι μέρος της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Θέλουν ανήκει ωσαύτως εις την Ελλάδα η νήσος Εύβοια ολόκληρος, αι Δαιμονόνησοι, η νήσος Σκύρος, και αι νήσοι αι εγνωσμέναι το αρχαίον υπό το όνομα Κυκλάδες, συμπεριλαμβανομένης και της νήσου Αμοργού, κείμεναι μεταξύ του 36 και 39 βαθμού πλάτους βορείου και του 26 βαθμού μήκους ανατολικού του μεσημβρινού της Γρενβίσχης. 3.Η ελληνική κυβέρνησις θέλει είναι μοναρχική και κληρονομική, κατά τάξιν πρωτοτοκίας θέλει εμπιστευθή εις ένα ηγεμόνα, όστις δεν θέλει είναι δυνατόν να εκλεχθή μεταξύ των οικογενειών των βασιλευουσών εις τας επικρατείας τας υπογραψάσας την συνθήκην της 6 Ιουλ. 1827 και θέλει φέρει τον τίτλον «Ηγεμών Κυριάρχης της Ελλάδος». Η εκλογή αυτού του ηγεμόνος θέλει είναι το αντικείμενον διακοινώσεων και συμφωνιών μεταγενεστέρων. 4.΄Αμα τα άρθρα του παρόντος πρωτοκόλλου ήθελον γνωστοποιηθή εις τα ενδιαφερόμενα μέρη, η μεταξύ του οθωμανικού κράτους και της Ελλάδος ειρήνη θέλει εκλαμβάνεσθαι αποκαταστημένη εξ αυτού τούτου του γεγονότος και εκάτερα τα Κράτη θέλουν προσφέρεσθαι προς τους υπηκόους εκατέρων αμοιβαίως, ως προς τα δίκαια του εμπορίου και της ναυτιλίας, καθώς προς τους υπηκόους των άλλων επικρατειών, των εν ειρήνη μετά του οθωμανικού κράτους και της Ελλάδος. 5.Πράξεις πλήρους και ολοσχερούς αμνηστίας θέλουν αμέσως δημοσιευθή παρά της οθωμανικής Πύλης και παρά της ελληνικής Κυβερνήσεως. Η περί αμνηστίας πράξις της Πύλης θέλει κηρύξει ότι κανείς ΄Ελλην εφ΄όλην την έκτασιν της επικρατείας της δεν θέλει είναι δυνατόν να στερηθή της ιδιοκτησίας του μηδέ να ενοχληθή παντάπασι δια τον λόγον ότι έλαβε τάχα μέρος εις την ελληνική επανάστασιν. Η περί αμνηστίας πράξις της ελληνικής Κυβερνήσεως θέλει κηρύξει την αυτήν αρχήν υπέρ όλων των Μουσουλμάνων ή Χριστιανών οίτινες τυχόν έλαβον μέρος εναντίον της υποθέσεως της θέλει δε προσέτι εννοείσθαι και δημοσιευθή ότι οι Μουσουλμάνοι οίτινες εκουσίως ήθελον εξακολουθήσει να κατοικώσιν εις τας χώρας και νήσους τας διορισθείσας εις την Ελλάδα θέλουν διατηρεί εν αυταίς τας ιδιοκτησίας των και θέλουν χαίρει εν αυταίς αμεταβλήτως μετά των οικογενειών των εντελή ασφάλειαν. 6.Η οθωμανική Πύλη θέλει παρέξει εις όσους εκ των υπηκόων της Ελλήνων ήθελον επιθυμήσει να παραιτήσωσι το οθωμανικόν έδαφος προθεσμίαν ενός έτους δια να πωλήσωσι τας ιδιοκτησίας των και να εξέλθωσιν ελευθέρως από τον τόπον. Η ελληνική Κυβέρνησις θέλει αφίσει το αυτό ελεύθερον εις τους κατοίκους της Ελλάδος οίτινες ήθελον επιθυμήσει να μεταφερθώσιν εις τόπον οθωμανικόν. 7.΄Ολαι αι θαλάσσιαι και πεζικαί ελληνικαί δυνάμεις θέλουν κενώσει τας χώρας, φρούρια, και νήσους τα οποία κατέχουσιν επέκεινα της γραμμής της τεθείσης εις τα όρια της Ελλάδος εν τη παραγρ. 2 και θέλουν αποσυρθή όπισθεν αυτής ταύτης της γραμμής εντός της πλέον συντόμου προθεσμίας. Όλαι αι θαλάσσιαι και πεζικαί οθωμανικαί δυνάμεις, αι κατέχουσαι χώρας, φρούρια, και νήσους, περιλαμβανόμενα εις τα άνω ειρημένα όρια, θέλουν κενώσει αυτάς τας νήσους, φρούρια, και χώρας και θέλουν αποσυρθή όπισθεν των ειρημένων ορίων και ωσαύτως εντός της πλέον συντόμου προθεσμίας. 8.Εκάστη των τριών Αυλών φυλάττει την δια του έκτου άρθρου της συνθήκης της 6 Ιουλίου εξασφαλιζομένην εξουσίαν του να εγγυάται περί του όλου των προηγουμένων συμβιβασμών και άρθρων. Αι περί εγγυήσεως πράξεις, εάν γενώσι, θέλουν συνταχθή χωριστά. Η ενέργεια και το αποτέλεσμα των διαφόρων αυτών πράξεων θέλουν γενή, κατά συνέπειαν του άνω ειρημένου άρθρου, το αντικείμενον μεταγενεστέρων συνθηκών των Υψηλών Δυνάμεων. Κανέν στράτευμα ανήκον εις τινα των συνταξασών την συνθήκην τριών Δυνάμεων δεν θέλει δυνηθή να εμβή εις το έδαφος του ελληνικού νέου Κράτους άνευ της συγκαταθέσεως των δύο ετέρων Αυλών των υπογραψασών την συνθήκην. 9.Προς αποφυγήν των συγκρούσεων, αι οποίαι θέλουν αναμφιβόλως γεννηθή εις τας παρούσας περιστάσεις από την συναφήν μεταξύ των επιτρόπων οροθετών Οθωμανών και των επιτρόπων οροθετών Ελλήνων, όταν προτεθή το ν΄αποφασισθή επιτοπίως η διαχάραξις των ορίων της Ελλάδος, συμφωνείται ότι η εργασία αύτη θέλει ανατεθή εις επιτρόπους ΄Αγγλους, Γάλλους και Ρώσσους και ότι αι τρείς Αυλαί θέλουν διορίσει ανά ένα εκάστη. Ούτοι οι επίτροποι, εφωδιασμένοι με την υπό στοιχ. Ζ συναπτομένην ενταύθα οδηγίαν, θέλουν αποφασίσει την διαχάραξιν των ειρημένων ορίων, επόμενοι με όλην την δυνατήν ακρίβειαν εις την ενδεικνυμένην εν τη παραγρ. 2 γραμμήν, την οποίαν θέλουν επισημαίνει με πασσάλους και θέλουν σχεδιάσει δύο πίνακάς της, υπογεγραμμένους παρ΄ αυτών, και ο μεν εις θέλει δοθή εις την οθωμανικήν Κυβέρνησιν ο δε έτερος εις την ελληνικήν Κυβέρνησιν. Θέλουν οφείλει ν΄ ποπερατώσουν τας εργασίας των εν τω διαστήματι μηνών εξ. Εάν συμβή διαφορά γνωμών μεταξύ των τριών επιτρόπων, η πλειοψηφία θέλει αποφασίσει. 10.Αι διατάξεις του παρόντος πρωτοκόλλου θέλουν αμέσως γνωστοποιηθή εις την οθωμανικήν Κυβέρνησιν δια των πληρεξουσίων των τριών Αυλών, οίτινες θέλουν εφοδιασθή επ΄αυτώ τούτω με την κοινήν οδηγίαν, την ενταύθα υπό στοιχείον Η συναπτομένην. Οι εν τη Ελλάδι εδρεύοντες των τριών Αυλών θέλουν λάβει ωσαύτως περί αυτής της υποθέσεως την υπό στοιχ. Θ΄ συναπτομένην ενταύθα οδηγίαν. (Αντί για τη σελ. 9) Σελ. 9(α) Τεύχος 1316 Σελ. 1 Αναγνώριση της Ελληνικής Πολιτείας 1.Α.β.8 11.Αι τρείς Αυλαί επιφυλάττουσιν εις εαυτάς το να κάμωσι να εισαχθώσιν αι παρούσαι συμφωνίαι εις συνθήκην τινά επίσημον, υπογραφησομένην εν Λονδίνω, θεωρηθησομένην ως εκτελεστικήν της κατά την 6 Ιουλ. 1827, και διακοινωθησομένην και προς τας άλλας της Ευρώπης Αυλάς, δια να την παραδεχθώσιν, εάν το κρίνωσιν προσήκον. Συμπέρασμα Αι τρείς Αυλαί, φθάσασαι ούτως εις το τέρμα μακράς τινος και χαλεπής διαπραγματεύσεως, συγχαίρουσιν αυταί εαυτάς μετ΄ειλικρινείας, διότι έφθασαν εις εντελή συμφωνίαν εν μέσω των πλέον εμβριθών και των πλέον αξίων προσοχής και ακροσφαλών περιστάσεων. Η της συναφείας αυτών συντήρησις κατά στιγμάς τοιαύτας παρέχει το ασφαλέστερον εχέγγυον της διαρκείας της και αι τρείς Αυλαί προσηνείς έχουσιν ελπίδας ότι αύτη η τόσον μόνιμος όσον αγαθοποιός ένωσις δεν θέλει παύσει από το να συνεισφέρη εις της παγκοσμίου ειρήνης την εμπέδωσιν. ΄Αβερδην, Μ. Λαβάλ, Λιέβεν