Εν συντομία
Αυτός ο νόμος τροποποιεί και συμπληρώνει προηγούμενες διατάξεις σχετικά με τη διαχείριση κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών που προορίζονται για το Κράτος ή για κοινωφελείς σκοπούς, καθώς και τη διαχείριση σχολαζουσών κληρονομιών.
Τι ρυθμίζει
- Τον τρόπο σύναψης μισθώσεων ακινήτων κοινωφελών ιδρυμάτων και περιουσιών.
- Την εξόφληση χρεών και κληροδοτημάτων που βαρύνουν κληρονομίες υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελών σκοπών.
- Την αντιμισθία και τις δαπάνες κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών.
- Τις αρμοδιότητες της Επιτροπής του άρθρου 32 παρ. 2 του Α.Ν. 2039/1939.
Ποιους αφορά
- Κοινωφελή ιδρύματα και περιουσίες.
- Εκτελεστές διαθηκών υπέρ κοινωφελών σκοπών και κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών.
Βασικά σημεία
- Οι μισθώσεις ακινήτων κοινωφελών ιδρυμάτων και περιουσιών καταρτίζονται μόνο εγγράφως με μισθωτήριο συμβόλαιο.
- Η εξόφληση χρεών και κληροδοτημάτων έως 50.000 δραχμές ανά δικαιούχο επιτρέπεται χωρίς συμβολαιογραφικό έγγραφο, με βάση αποδείξεις.
- Η αντιμισθία και οι δαπάνες κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών καταβάλλονται από το Δημόσιο αν η κληρονομία στερείται ενεργητικού ή δεν επαρκεί.
- Οι εκτελεστές διαθηκών και οι κηδεμόνες μπορούν να αποδεχθούν ή να αποποιηθούν το λειτούργημα με δήλωση ενώπιον του Γραμματέα του Ειρηνοδικείου.
📄 Κείμενο νόμου
16. ΝΟΜΟΣ υπ’ αριθ. 462 της 10/13 Αυγ. 1943 (ΦΕΚ Α΄ 257) Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως διατάξεών τινων των Νόμ. 2039/1939, 1337/1918 και του Ν.Δ. 1519/1942. Εκυρώθη εξ υπαρχής δια της υπ’ αριθ. 315/1946 πράξ. Υπ. Συμβουλίου (ΦΕΚ Α΄ 188). Άρθρ.1.-Η αληθής έννοια των διατάξεων του Α.Ν. 2039/1939 «περί τροποποιήσεως, συμπληρώσεως και κωδικοποιήσεως των Νόμων περί εκκαθαρίσεως και διοικήσεως των εις το Κράτος και υπέρ κοινωφελών σκοπών καταλειπομένων κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών» και του εις εκτέλεσιν αυτού Β.Δ. της 30 Νοεμ./4 Δεκ. 1939 είναι ότι η μίσθωσις ακινήτων των υπό των διατάξεων του Νόμου τούτου διεπομένων κοινωφελών ιδρυμάτων και περιουσιών, είτε αύτη συνάπτεται κατόπιν δημοπρασίας, είτε δι’ απ’ ευθείας συμβάσεως, καταρτίζεται μόνον εγγράφως δια μισθωτηρίου συμβολαίου, όπερ αποτελεί συστατικόν στοιχείον της συμβάσεως της μισθώσεως και ότι από της υπογραφής μόνον τούτου τίκτονται εκατέρωθεν δικαιώματα και υποχρεώσεις αποκλειομένης της κατ’ άλλον οιονδήποτε τρόπον καταρτίσεως ή αποδείξεως της συμβάσεως της μισθώσεως. Άρθρ.6.-(Αντικαθίσταται η παρ. 1 του άρθρ. 153 του Α.Ν. 2039/1939). Άρθρ.7.-Η εξόφλησις χρεών και κληροδοτημάτων βαρυνόντων τας υπέρ του Δημοσίου ή υπέρ κοινωφελών σκοπών και Ιδρυμάτων καταλειπομένας κληρονομίας, τας επαγομένας εις το Δημόσιον εξ αδιαθέτου κληρονομίας ως και τας σχολαζούσας κληρονομίας και μη υπερβαινόντων δι’ έκαστον δικαιούχον τας 50.000 δραχμάς επιτρέπεται όπως ενεργείται άνευ συμβολαιογραφικού εγγράφου αλλ’ επί τη βάσει αποδείξεων των δικαιούχων. Το όριον τούτο δύναται να αυξάνηται δια Δ/των υπογραφομένων υπό του Προέδρου της Κυβερνήσεως και του Υπουργού των Οικονομικών. Βλ. κατωτέρω Αποφ. Υπ. Οίκον. Κ. 19272/1962 δια την αναπροσαρμογήν του ανωτέρω ποσού. Άρθρ.8.-Η αντιμισθία κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών και αι δαπάναι αυτών προς εκκαθάρισιν της κληρονομίας καταβάλλονται υπό του Δημοσίου, εις περίπτωσιν καθ’ ην η κληρονομία στερείται ενεργητικού, εγγραφομένης προς τούτο αναλόγου πιστώσεως, εις τον προϋπολογισμόν των εξόδων του Υπουργείου Οικονομικών. Εάν το πραγματοποιηθέν ενεργητικόν δεν επαρκεί δια την πληρωμήν της αντιμισθίας και των δαπανών του κηδεμόνος, καταβάλλεται υπό του Δημοσίου το ελλείπον ποσόν. Άρθρ.9.-(Η αληθής έννοια των διατάξεων του άρθρ. 11 του Νόμ. 1337/1918, ως τούτο αντικατεστάθη υπό του άρθρ. 4 του Ν.Δ. 1194/1942, είναι ότι κηδεμών διορίζεται και δια πάσαν σχολάζουσαν κληρονομικήν μερίδα και ότι και επί της διαχειρίσεως του κηδεμόνος τούτου εφαρμόζονται πάσαι αι διατάξεις του Νόμ. 1337/1918 ως ετροποποιήθη μεταγενεστέρως). Σελ. 190 Άρθρ.10.-(Ο Νόμ. 1337/1918 «περί του εξ αδιαθέτου κληρονομικού δικαιώματος του Κράτους και περί διαχειρίσεως σχολαζουσών κληρονομιών» ως ετροποποιήθη μεταγενεστέρως διατηρείται εν ισχύϊ και μετά την εισαγωγήν του αστικού κώδικος). Ο Νόμ. 1337/1918 κατηργήθη δια του άρθρ. 100 του Α.Ν. 2783/1941 εισαγωγικού του Αστικού Κώδικος (τόμ. 7 σελ. 201). Άρθρ.11.-Η ισχύς του παρόντος Νόμου άρχεται από της δημοσιεύσεώς του εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εξαιρέσει των διατάξεων περί ών άλλως ώρισται. Άρθρ.2.-1.Αι διατάξεις των άρθρ. 9 παρ. 2 και 21 παρ. 4 του Ν.Δ. 1519/1942 «περί ρυθμίσεως μισθώσεως ακινήτων» ως ετροποποιήθησαν δια του άρθρ. 11 παρ. 1 του Ν.Δ. 1824/42 δεν εφαρμόζονται επί μισθώσεων, εν αις εκμισθωταί τυγχάνουσι το Πανεπιστήμιον, η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία ή Φιλανθρωπικά ιδρύματα (Νοσοκομεία, Γηροκομεία, Ορφανοτροφεία κλπ) της δια του άρθρ. 1 του Ν.Δ. 695/1941επιβληθείσης αυξήσεως του μισθώματος των τοιούτων μισθώσεων μη συμψηφιζομένης προς τας κατά το Ν.Δ. 1519/1942 και τους τροποποιήσαντας αυτό Νόμους προσαυξήσεως του μισθώματος, αίτινες επιβάλλονται επί του μισθώματος του καταβαλλομένου την 30 Ιουν. 2.Η ισχύς του παρόντος άρθρου ανατρέχει εις τον χρόνον της ενάρξεως της ισχύος του Ν.Δ. 1519/1942. Άρθρ.3.-1.(Προστίθεται λέξεις εις την παρ. 3 του άρθρ. 23 του Α.Ν. 2039/1939, ως αύτη προσετέθη δια του άρθρ. 1 του Ν.Δ. 2157/1943). 2.Ο κατά την παρ. 2 του άρθρ. 15 του Νόμ. 2435/1940 ως τούτο αντικατεστάθη υπό του άρθρ. 33 του Ν.Δ. 520/1941 «περιορισμός των δικαιωμάτων των Συμβολαιογράφων, όσον αφορά το Δημόσιον και τα τούτω εξομοιούμενα νομικά πρόσωπα κλπ. κοινωφελή ιδρύματα και σκοπούς», καταργείται, αφ’ ης κατηργήθησαν και αι εις ας γίνεται παραπομπή διατάξεις του εδαφ. η΄ παρ. 3 άρθρ. 30 του Α.Ν. 356/1936. Άρθρ.4.-Οι εκτελεσταί διαθηκών υπέρ κοινωφελών σκοπών και οι κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών δύνανται ν’ αποδεχθώσιν ή αποποιηθώσι το λειτούργημα δια δηλώσεώς των συντασσομένης ενώπιον και του Γραμματέως του Ειρηνοδικείου της κατοικίας ή διαμονής των αντί του υπό των άρθρ. 66 παρ. 1 του Α.Ν. 2039/1939 και 18 παρ. 2 του Νόμ. 1337/1918, ως το τελευταίον τούτο αντικατεστάθη υπό του άρθρ. 8 του Ν.Δ. 1194/1942 οριζομένου αρμοδίου Γραμματέως των Πρωτοδικών. Εν τη περιπτώσει ταύτη ο Γραμματεύς του Ειρηνοδικείου, ενώπιον του οποίου εγένετο η περί αποδοχής ή αποποιήσεως δήλωσις, υποχρεούται να υποβάλλη αντίγραφον αυτής προκειμένου περί δηλώσεως εκτελεστού διαθήκης εις το Υπουργείον Οικονομικών εντός 10 ημερών, προκειμένου δε περί δηλώσεως κηδεμόνος σχολαζούσης κληρονομίας εντός 5 ημερών εις το Υπουργείον Οικονομικών, τον Οικονομικόν Έφορον της κατοικίας ή διαμονής του κληρονομουμένου και τον Γραμματέα του Πρωτοδικείου, εις την περιφέρειαν του οποίου υπάγεται το παρ’ ω διατελεί ο Γραμματεύς Ειρηνοδικείον, υποχρεούμενον να καταχωρήση αυτήν εις το τηρούμενον παρ’ αυτού κατά το άρθρ. 27 του Β.Δ. της 7/13 Σεπτ. 1918 «περί εξακριβώσεως και εκκαθαρίσεως των εις το Κράτος περιερχομένων εξ αδιαθέτου κληρονομιών και περί της υπό των κηδεμόνων διαχειρίσεως των σχολαζουσών κληρονομιών» ειδικόν βιβλίον. Άρθρ.5.-1.Η κατά το άρθρ. 32 παρ. 2 του Α.Ν. 2039/1939 Επιτροπή καθίσταται εφεξής αρμοδία όπως γνωμοδοτή επί του καθορισμού της αντιμισθίας εκτελεστών διαθήκης, διοικητών και διαχειριστών κοινωφελών ιδρυμάτων και περιουσιών και κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών αντί του Συμβουλίου Εθνικών κληροδοτημάτων. Ομοίως η αυτή Επιτροπή γνωμοδοτεί εφεξής δια την πληρωμήν χρεών και βαρών της κληρονομίας ως και δαπανών εν γένει εκκαθαρίσεως και συντηρήσεως αυτής ως και επί πασών των περιπτώσεων καθ’ ας κατά το από 13/18 Δεκ. 1939 Β. Δ/μα «περί διαδικασίας επαληθεύσεως χρεών και ικανοποιήσεως δανειστών κληρονομιών προς το Δημόσιον και υπέρ κοινωφελών σκοπών, ιδρυμάτων και περιουσιών», απαιτείται γνωμοδότησις του Συμβουλίου Εθνικών κληροδοτημάτων, μη απαιτουμένης άλλης γνωμοδοτήσεως του Συμβουλίου τούτου δια την έγκρισιν της πληρωμής πάσης δαπάνης, βαρυνούσης τας υπέρ κοινωφελών σκοπών περιουσίας, εφ’ όσον προηγήθη γνωμοδότησις της αρμοδίας κατά το άρθρ. 32 παρ. 2 του Νόμ. 2039/1939 Επιτροπής. Σελ. 189 Κώδικας περί κληροδοτημάτων 24.Β.α.16 2.Δια Δ/των υπογραφομένων υπό του Προέδρου της Κυβερνήσεως και του Υπουργού των Οικονομικών, δύνανται να ανατίθενται εις την Επιτροπήν του άρθρ. 32 παρ. 2 του Α.Ν. 2039/1939, και άλλαι αρμοδιότητες επί της εφαρμογής των Νόμ. 2039/1939 και 1337/1918 ως ετροποποιήθησαν μεταγενεστέρως το πρώτον θεσπιζόμεναι ή αντιστοίχως αφαιρούμεναι εκ της κατά τους Νόμους τούτους αρμοδιότητος του Συμβουλίου Εθνικών Κληροδοτημάτων. (Βλ. και κατωτ. Β.Δ. 12 Ιουν./2 Ιουλ. 1953 του Α.Ν. 2039/1939).
Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.