beschikking ___________________________________________________________________ GERECHTSHOF AMSTERDAM ONDERNEMINGSKAMER zaaknummer : 200.232.897/01 OK beschikking van de Ondernemingskamer van 24 september 2018 inzake [A] , wonende te [....] , VERZOEKSTER, advocaat: mr. S.C. Krekel, kantoorhoudende te Leiden, t e g e n 1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid MONITUS HOLDING B.V., gevestigd te Amsterdam, 2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid MONITUS B.V., gevestigd te Amsterdam, VERWEERSTERS, advocaat: mr. R.A. Oskamp, kantoorhoudende te Amsterdam, e n t e g e n 1 [B] , wonende te [....] , 2. de stichting STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR MONITUS, gevestigd te Amsterdam, BELANGHEBBENDEN, advocaat: mr. R.A. Oskamp, kantoorhoudende te Amsterdam. 1. Het verloop van het geding 1.1 In het vervolg zullen partijen, belanghebbenden en andere (rechts)personen (ook) als volgt worden aangeduid: verzoekster met [A] ; verweersters ieder afzonderlijk met Monitus Holding en Monitus; belanghebbenden met [B] en Stak en gezamenlijk met [B] c.s.; en verweersters en belanghebbenden gezamenlijk met Monitus c.s. 1.2 [A] heeft bij op 7 februari 2018 ter griffie van de Ondernemingskamer ingekomen verzoekschrift met producties de Ondernemingskamer verzocht, bij beschikking uitvoerbaar bij voorraad, een onderzoek te bevelen naar het beleid en de gang van zaken van Monitus Holding en Monitus over de periode vanaf 2010. Daarbij heeft zij tevens verzocht – zakelijk weergegeven – bij wijze van onmiddellijke voorzieningen voor de duur van het geding om naast [B] een derde persoon te benoemen tot bestuurder van Monitus Holding met bepaling dat zij beiden slechts gezamenlijk bevoegd zijn, alsmede om Monitus Holding te veroordelen in de kosten van het geding. 1.3 Monitus c.s. hebben bij op 5 april 2018 ter griffie van de Ondernemingskamer ingekomen verweerschrift met producties de Ondernemingskamer verzocht [A] niet ontvankelijk te verklaren in haar verzoek, dan wel dit verzoek af te wijzen en haar te veroordelen in de kosten van het geding, uitvoerbaar bij voorraad. 1.4 Het verzoek is behandeld ter openbare terechtzitting van de Ondernemingskamer van 26 april 2018. Bij die gelegenheid hebben de advocaten de standpunten van de onderscheiden partijen toegelicht aan de hand van – aan de Ondernemingskamer en de wederpartij overgelegde – aantekeningen en onder overlegging van op voorhand aan de Ondernemingskamer en de wederpartij gezonden nadere producties. Partijen en hun advocaten hebben vragen van de Ondernemingskamer beantwoord en inlichtingen verstrekt. 2De feiten 2.1 [B] en [A] hadden vanaf 1990 een affectieve relatie met elkaar. In 1998 hebben zij een samenlevingscontract gesloten. Uit hun relatie zijn twee kinderen geboren. 2.2 Monitus Holding is op 2 maart 1999 opgericht. [B] is enig bestuurder van Monitus Holding. [A] is van 1 augustus 2008 tot en met 16 september 2014 naast [B] bestuurder geweest van Monitus Holding. [A] houdt 10% van de aandelen in het geplaatste kapitaal van Monitus Holding; Stak houdt de overige 90%. [B] houdt alle door Stak uitgegeven certificaten van aandelen. De statuten van Monitus Holding bepalen dat het bestuur ook in gevallen waarin de vennootschap een tegenstrijdig belang heeft met een of meer bestuursleden bevoegd is de vennootschap te vertegenwoordigen; daarnaast is in de statuten vastgelegd dat de algemene vergadering steeds bevoegd is een of meer personen aan te wijzen om de vennootschap bij tegenstrijdig belang te vertegenwoordigen. 2.3 Monitus Holding houdt alle aandelen in het geplaatste kapitaal en is enig bestuurder van Monitus. Monitus houdt op haar beurt alle aandelen en is bestuurder van diverse werkmaatschappijen die zich bezig houden met het detacheren van verpleegkundigen en (para)medisch geschoolden bij opdrachtgevers in de gezondheidszorg, waaronder ziekenhuizen in binnen- en buitenland (gezamenlijk hierna: het TMI-concern). 2.4 Het TMI-concern heeft in de jaren 2010 tot en met 2012 verliezen geleden. Naar aanleiding daarvan heeft de financierende bank het TMI-concern tijdelijk onder bijzonder beheer geplaatst en een “recoverybureau” ingeschakeld. Op 18 juni 2013 heeft het bestuur in het kader van een herstructurering een activaovereenkomst gesloten met een aantal nieuwe vennootschappen waarvan ook [B] en [A] (indirect) het bestuur vormden. De toen achterblijvende vennootschap is op 28 januari 2014 gefailleerd. De curator in dat faillissement heeft [B] en [A] aansprakelijk gesteld voor het boedeltekort en de activaovereenkomst van 18 juni 2013 paulianeus geacht, maar in twee rechterlijke instanties zijn de door haar in dat kader ingestelde vorderingen afgewezen. 2.5 Een van de nieuwe vennootschappen had als bedrijfsactiviteit het bemiddelen van paramedici. Deze vennootschap is op 21 mei 2014 in staat van faillissement verklaard. De curator in dat faillissement heeft de activiteiten direct daarna verkocht aan TMI AP, een van de vennootschappen die deel uitmaken van het TMI-concern. Vervolgens heeft die curator [B] , [A] , Monitus en Monitus Holding aansprakelijk gesteld uit hoofde van onder meer bestuurdersaansprakelijkheid, waarna de betrokken partijen een schikking hebben getroffen. 2.6 [B] heeft op 2 juni 2014 Sutinom B.V. (hierna: Sutinom) opgericht. Hij is daarvan enig bestuurder en enig aandeelhouder. Sutinom richt zich op detachering in de farmacie en heeft blijkens het uittreksel uit het handelsregister als handelsnamen TMI Farma en TMI Artsen & Specialisten. 2.7 In augustus 2014 zijn [B] en [A] uit elkaar gegaan. Per 16 september 2014 is [A] uitgeschreven als bestuurder van Monitus Holding. 2.8 [A] heeft bij schrijven van haar advocaat van 27 mei 2016 Monitus Holding verzocht een algemene vergadering bijeen te roepen met als agendapunten onder meer inzage in de boekhouding, opheldering over (privé)onttrekkingen door directie, jaarrekeningen vanaf 2012 [bedoeld is 2013, Ondernemingskamer] en onroerend goed (verkoop, verhuur en gevestigde hypotheken). Op 23 juni 2016 heeft de advocaat van Monitus Holding daarop onder meer geantwoord dat iedere privéonttrekking wordt geboekt in rekening-courant met [B] en dat de jaarrekeningen vanaf 2013 zullen worden besproken op een te houden algemene vergadering teneinde tot vaststelling daarvan te komen. 2.9 Op 6 juli 2016 zijn conceptjaarrekeningen van 2013 tot en met 2015, gecontroleerd door een registeraccountant, aan [A] verstuurd. In de algemene vergadering van Monitus Holding van 23 augustus 2016 zijn deze vervolgens vastgesteld en is verder onder meer gemeld dat Monitus Holding niet langer onder bijzonder beheer van de bank valt en dat de ter zake van schade aan het pand aan de Beethovenweg te Noordwijk aan Zee uitgekeerde verzekeringsgelden zijn gebruikt voor reparatiewerkzaamheden aan dat pand. Daarnaast is een “overeenkomst inzake rekening-courant” tussen Monitus Holding en [B] – waarin is opgenomen dat de totale schuld van [B] niet meer zal bedragen dan € 1,75 miljoen – besproken en door de vergadering akkoord bevonden. In die vergadering en op 13 september 2016 zijn namens [A] nadere vragen gesteld, onder meer over transacties van het TMI-concern met Sutinom, wat de activiteiten zijn van die vennootschap en waarom zij is opgericht. Bij brief van 1 november 2016 is de advocaat van Monitus Holding ingegaan op die vragen. 2.10 Per e-mail van 8 juni 2017 heeft [B] via zijn advocaat laten weten dat hij zijn aandelen in Monitus Holding wenste onder te brengen in een stichting administratiekantoor. Op 13 juni 2017 is [A] uitgenodigd voor een algemene vergadering van aandeelhouders teneinde de jaarrekening van 2016 vast te stellen. Bij e-mail van 20 juni 2017 heeft de advocaat van [A] vragen gesteld naar aanleiding van de inhoud van de conceptjaarrekening, onder meer over Sutinom, horloges en verbouwingen. Op 28 juni 2017 heeft de advocaat van Monitus Holding bij de beantwoording van die vragen onder meer het volgende gemeld: “Monitus heeft inderdaad geïnvesteerd in een collectie horloges van [B] . Deze collectie is getaxeerd door Gassan Diamonds B.V. op een vervangingswaarde van € 321.710. (…) Monitus heeft de horloges voor het getaxeerde bedrag aangekocht (…). Vervolgens is een bruikleenovereenkomst gesloten met [B] (…). (…) de aankoopsom is verrekend met de uitstaande vordering in rekening-courant van Monitus op [B] .” Het taxatierapport dateert van 8 juni 2017; de schriftelijke koopovereenkomst is ondertekend op 12 juni 2017, maar verwijst naar een op 7 december 2016 gesloten koopovereenkomst. 2.11 Op de algemene vergadering van Monitus Holding van 29 juni 2017 is de jaarrekening over 2016 vastgesteld en is de voorgenomen levering van de aandelen van [B] aan Stak goedgekeurd. Blijkens de notulen van die vergadering heeft de advocaat van [A] zich bij die gelegenheid op het standpunt gesteld dat ten aanzien van het besluit de horloges te kopen een tegenstrijdig belang speelt. 2.12 Op 26 juli 2017 is [A] uitgenodigd voor een op 11 augustus 2017 te houden algemene vergadering met als inhoudelijke agendapunten de koop van de horloges en het vestigen van een hypotheek op de woning aan de Beethovenweg te Noordwijk aan Zee ten behoeve van ABN AMRO Bank, de financier van het TMI-concern (hierna: de bank), tot zekerheid voor de betaling van al hetgeen het TMI-concern en Sutinom schuldig zijn. Een dag later heeft het bestuur als aanvulling op de agenda aangekondigd het besluit tot verkoop van het appartementsrecht aan de Parkweg 131 te Bergen aan Zee (hierna: het appartement) door Monitus Holding aan [B] in privé voor een bedrag van € 600.000 conform taxatie, te financieren via een marktconforme hypothecaire geldlening te verstrekken door Monitus Holding. 2.13 Bij e-mail van haar advocaat van 8 augustus 2017 heeft [A] vraagtekens geplaatst bij laatstgenoemd besluit, enerzijds tegen de achtergrond van het op het pand te Noordwijk te vestigen recht van hypotheek ten behoeve van de bank en anderzijds aangaande de hoogte van de koopprijs van het appartement te Bergen aan Zee, afgezet tegen de aankoopprijs in 2009, te weten € 585.000, en het feit dat het appartement nadien aanzienlijk is verbouwd. In reactie daarop heeft Monitus Holding op 10 augustus 2017 laten weten dat het bij de hypotheek ten behoeve van de bank juist gaat om een verlaging van het bedrag waarvoor zekerheid wordt gevestigd en verder dat de taxateur van het appartement ook een klein jaar na de taxatiedatum nog altijd achter die waarde staat, aangezien de huizenprijzen ter plekke niet zijn gestegen in die periode. Dezelfde dag is namens [A] een lijst aan [B] overhandigd met een 75-tal vragen over het TMI-concern. 2.14 Op de algemene vergadering van 11 augustus 2017 was [A] afwezig. De algemene vergadering heeft besloten tot de hypotheekvestiging ten behoeve van de bank en tot de verkoop van het appartement aan [B] gepaard gaande met het verstrekken van een aflossingsvrije hypothecaire geldlening aan hem. Verder heeft de algemene vergadering de besluiten tot aankoop van de horloges en het aangaan van de bruikleenovereenkomst bekrachtigd. 2.15 Op 6 november 2017 is de advocaat van [B] ingegaan op de 75 vragen van [A] . 3De gronden van de beslissing 3.1 [A] heeft aan haar verzoek ten grondslag gelegd dat er gegronde redenen zijn voor twijfel aan een juist beleid en een juiste gang van zaken van Monitus en Monitus Holding en dat gelet op de toestand van de vennootschappen onmiddellijke voorzieningen dienen te worden getroffen. Ter toelichting heeft zij – kort samengevat – het volgende naar voren gebracht: Er wordt niet voldaan aan de administratieplicht en de deponeringsverplichting. Het bestuur heeft de jaarstukken van Monitus Holding over de jaren 2012, 2013 en 2014 telkens te laat gedeponeerd. De jaarrekening over 2013 is pas medio 2016 opgesteld en de jaarrekening over 2014 is gedeponeerd zonder dat de algemene vergadering die had vastgesteld, terwijl werd vermeld dat zij wel was vastgesteld; [B] onttrekt aanzienlijke bedragen aan de vennootschappen. Hij gebruikt de zakelijke rekening voor privéuitgaven als juwelen, een auto, aflossing van een lening ter zake een privé appartement. In totaal heeft hij bedragen van € 185.000 in 2014, € 265.000 in 2015 en € 320.000 in 2016 onttrokken, als gevolg waarvan de vorderingen van Monitus Holding op [B] zijn opgelopen tot bijna € 1,8 miljoen per eind 2016, terwijl de vennootschappen onder bijzonder beheer van de bank waren geplaatst en er volgens [B] zelf geen geld was om de jaarstukken op te laten maken. Daarnaast is onduidelijk of een teruggave van omzetbelasting en een uitkering van een verzekeraar na waterschade in de administratie is verwerkt; [B] weigert de minderheidsaandeelhouder informatie te verschaffen. Vragen over de privéonttrekkingen, over de bezoldiging van [B] en medewerkers, over aanzienlijke verbouwingen aan zakelijk en privé onroerend goed, over dividendbeleid en over de gevestigde zekerheden op en huurinkomsten en inkomsten van verkoop van het onroerend goed van Monitus Holding (Parkweg 113 te Bergen aan Zee) worden niet beantwoord. Bovendien wordt geen toelichting gegeven op het feit dat boekhoudkundig grote bedragen zijn afgeschreven op het onroerend goed; [B] laat zijn persoonlijke belang prevaleren boven het belang van de vennootschappen. Hij heeft een nieuwe onderneming opgericht – Sutinom – die zaken doet met het TMI-concern, zonder de algemene vergadering daarover te informeren en zich iets gelegen te laten liggen aan het tegenstrijdig belang. Sutinom handelt onder de namen TMI Farma en TMI Artsen en Specialisten, terwijl het TMI-concern al ruim voor oprichting van Sutinom activiteiten ontplooide voor detachering van artsen, specialisten en apothekersassistenten. Sutinom is concurrerend met Monitus en [B] heeft activiteiten overgeheveld uit het TMI-concern naar Sutinom; in elk geval wordt Monitus daardoor een corporate opportunity ontnomen en lift zij mee op merk en reputatie van het TMI-concern. Verder heeft [B] als bestuurder een collectie horloges gekocht van zichzelf voor een bedrag van € 321.710 en dat bedrag afgeboekt van zijn rekening-courantschuld. Vervolgens heeft [B] een bruikleenovereenkomst gesloten met Monitus Holding voor het gebruik van de horloges. Overigens heeft hij daarbij de koopovereenkomst geantedateerd, want het is onmogelijk dat die sluit op het exacte bedrag van de taxatie die pas een half jaar nadien is opgesteld. Voorts heeft [B] als bestuurder van Monitus Holding op zeer onzakelijke voorwaarden en zonder vennootschappelijk belang een woning in Bergen aan Zee verkocht aan zichzelf. Ook bij deze transacties speelt een evident tegenstrijdig belang en handelt [B] in strijd met de betreffende wettelijke en statutaire bepalingen; Aan de juistheid van de jaarrekeningen moet ernstig worden getwijfeld. Veelvuldig wordt afgewaardeerd en de cijfers in de opeenvolgende jaarrekeningen sluiten niet op elkaar aan. Het eigen vermogen is van € 4,7 miljoen in 2011 gedaald naar € 1,8 miljoen in 2012, terwijl in 2012 een fiscale winst zou zijn behaald. In de jaarrekening van 2013 is een totale buitenlandse omzet vermeld die een fractie is van de werkelijke buitenlandse omzet en ook de geboekte kosten roepen vragen op. 3.2 Monitus c.s. hebben gemotiveerd verweer gevoerd. De Ondernemingskamer zal hieronder waar nodig op dit verweer ingaan. Ad
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.