GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN locatie Leeuwarden afdeling civiel recht zaaknummer gerechtshof 200.159.798/01 (zaaknummer rechtbank Noord-Nederland C/17136901/KG ZA 14-260) arrest in kort geding van de eerste kamer van 14 juli 2015 in de zaak van Cone Dantumadiel B.V., gevestigd te De Westereen, appellante, in eerste aanleg: gedaagde, hierna: Cone, advocaat: mr. M.H.M. Deppenbroek, kantoorhoudend te Doetinchem, die ook heeft gepleit, tegen Gemeente Dantumadiel, gevestigd te Damwâld, geïntimeerde, in eerste aanleg: eiseres, hierna: de gemeente, advocaat: mr. J.J.D. de Leur, kantoorhoudend te Zwolle, die ook heeft gepleit. 1Het geding in eerste aanleg In eerste aanleg is geprocedeerd en beslist zoals weergegeven in het vonnis van 15 oktober 2014 van de voorzieningenrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, gewezen tussen de gemeente als eiseres en Cone en Cone Group B.V. (hierna: Cone Group) als gedaagden. 2Het geding in hoger beroep 2.1 Het verloop van de procedure is als volgt: - de dagvaarding in hoger beroep d.d. 11 november 2014 (met grieven), - de memorie van antwoord (met producties), - de akte van Cone, - het gehouden pleidooi waarbij pleitnotities zijn overgelegd. 2.2 Na afloop van het pleidooi heeft het hof de zaak naar de rol verwezen voor beraad partijen. Vervolgens hebben partijen arrest gevraagd en daartoe de stukken overgelegd. Het hof heeft daarop arrest bepaald. 2.3 De vordering van Cone luidt: "(…) bij arrest, voor zoveel mogelijk uitvoerbaar, te vernietigen het vonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Nederland, gewezen tussen partijen op 15 oktober 2014 (…), en opnieuw rechtdoende in beroep geïntimeerde alsnog niet-ontvankelijk te verklaren in haar vorderingen althans de vorderingen van geïntimeerde alsnog af te wijzen, zulks met veroordeling van geïntimeerde in de kosten van de procedure in beide instanties." 3De feiten 3.1 Het hof ziet aanleiding de feiten zelfstandig vast te stellen. 3.2 In 2010 wenste de gemeente te komen tot een uitbesteding van de activiteiten van het in De Westereen gelegen en door haar geëxploiteerde zwembad De Frosk (hierna: het zwembad). 3.3 In opdracht van de gemeente heeft Cone Services B.V. (hierna: Cone Services) gedurende de periode van 6 december 2010 tot 27 januari 2012 vooruitlopend op een overdracht van het zwembad - de exploitatie van het zwembad verzorgd. 3.4 Cone Services behoort, net als Cone, Cone Group en [bedrijf] (hierna: [bedrijf]), tot de Cone Groep. De Cone Groep houdt zich bezig met de ontwikkeling en exploitatie van zwem-, sport- en lifestyle-accommodaties. 3.5 Op 20 mei 2011 heeft Cone Group de gemeente een aanbod gedaan om de eigendom en de exploitatie van het zwembad over te nemen, hetgeen in 2012 heeft geleid tot de overdracht van de eigendom van het zwembad aan [bedrijf] en van de exploitatie daarvan aan Cone. Daartoe heeft de gemeente met [bedrijf] en Cone op 27 januari 2012 een koopovereenkomst respectievelijk een exploitatieovereenkomst gesloten. 3.6 In de exploitatieovereenkomst is - voor zover van belang - het volgende bepaald: "Artikel 2 De exploitatie 1. Cone Dantumadiel zal het zwembad, bestaande uit het 25-meter wedstrijdbad en de uit eigen middelen extra te realiseren voorzieningen voor eigen rekening en risico gedurende 10 jaar op publieksgerichte wijze exploiteren overeenkomstig de in de overeenkomsten opgenomen voorwaarden. 2. Cone Dantumadiel zal het zwembad op een evenwichtige wijze en op in Nederland gewenste, gebruikelijke en aanvaardbare tijden beschikbaar houden en open stellen ten minste voor individuen, verenigingen, stichtingen, groepen of andere maatschappelijke instellingen in de gemeente Dantumadiel voor recreatief-, banen-, doelgroep- en leszwemmen. (…) 5. Cone Dantumadiel heeft, met inachtneming van het overigens in deze akte bepaalde, de vrijheid in het zwembad commerciële activiteiten te ontplooien en het zwembad marktgericht te exploiteren. Dit mag echter niet ten koste gaan van de met name in de artikelen 2 en 3 van deze overeenkomst neergelegde en gewaarborgde uitvoer van de maatschappelijke functie van het zwembad.(…)Artikel 5 Personeel 1. Cone Dantumadiel draagt zorg voor de aanwezigheid van voldoende, vakbekwaam en volgens wettelijke maatstaven bevoegd personeel in het zwembad gedurende de openingstijden. 2. De huidige personeelsleden van de gemeente die bij het zwembad zijn ingezet, nader gespecificeerd in bijlage 2, zullen vanaf het moment van inwerkingtreding van deze overeenkomst in dienst treden bij Cone Dantumadiel overeenkomstig de wet- en regelgeving voor bedrijfsovernames. Alle hieruit voortvloeiende kosten komen voor rekening van Cone Dantumadiel. 3. De door Cone Dantumadiel aan betrokken personeel aan te bieden arbeidsovereenkomsten zijn gebaseerd op de geldende Collectieve Arbeidsovereenkomst Recreatie. 4. Cone Dantumadiel committeert zich aan het Sociaal Plan zoals dat tussen partijen wordt overeengekomen. Een concept sociaal plan is als bijlage 3 bij deze overeenkomst gevoegd.(…) Artikel 9 Garanties en sancties 1. Indien Cone Dantumadiel enige verplichtingen uit de overeenkomst niet of niet volledig nakomt, zal zij door de gemeente schriftelijk, per aangetekende brief, worden gesommeerd binnen een termijn van uiterlijk 30 dagen alsnog aan haar verplichtingen te voldoen. Indien Cone Dantumadiel daarop alsnog in gebreke blijft, zal zij in verzuim zijn. Cone Dantumadiel is voor iedere dag dat zij in verzuim blijft een boetebedrag van € 6.000,- verschuldigd aan de wederpartij tot een maximum van € 300.000,-. Dit laat onverlet het recht van de gemeente nakoming en/of schadevergoeding te vorderen en/of de overeenkomst te ontbinden, waarbij tevens alle kosten die de gemeente, zowel in als buiten rechte moet maken ter verkrijging van schadevergoeding, de ontbinding en/of nakoming door Cone Dantumadiel aan haar dienen te worden vergoed." 3.7 Bijlage 2 bij de exploitatieovereenkomst luidt als volgt: "BIJLAGE 2 Over te dragen personeelsleden De volgende personeelsleden gaan als bedoeld in artikel 5 lid 2 van de exploitatieovereenkomst over van de gemeente Dantumadiel naar de Cone Dantumadiel B.V.:- [personeelslid] - [personeelslid] - [personeelslid] - [personeelslid] Damwâld, 27 januari 2012." 3.8 Het in bijlage 3 bij de exploitatieovereenkomst opgenomen, en door partijen geparafeerde, concept sociaal plan bevat onder meer de volgende bepalingen: "Artikel 4 Salaris 1. Cone garandeert de medewerker het netto salaris, zoals dat voor de medewerker bij de gemeente geldt op 31 december 2011. Onder deze garantie valt ook de vakantie-uitkering, de onregelmatigheidstoeslag, de inconveniententoeslag, de levensloopuitkering, de tegemoetkoming in de ziektekosten en de eindejaarsuitkering, zoals deze voor de medewerker bij de gemeente gelden op 31 december 2011. Wat betreft de onregelmatigheidstoeslag en inconveniententoeslag geldt de garantie voor een periode van 10 jaar na de datum van indiensttreding bij Cone. Na die periode van 10 jaar vindt toekenning van onregelmatigheid en inconvenienten plaats overeenkomstig de CAO Recron en voor zover deze daar in voorziet. (…)Artikel 6 Bovenwettelijke WW Indien een medewerker wordt ontslagen, heeft die medewerker op de dag van ontslag recht op een bovenwettelijke WW-uitkering, overeenkomstig de op het moment van ontslag vigerende Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling van de gemeente Dantumadiel. Het wettelijk kader en de (toekomstige) wijzigingen daarop bij Koninklijk Besluit van 4 juli 1989, houdende vaststelling van een regeling betreffende het recht op aanspraken bij werkloosheid van rijkspersoneel in geval van privatisering is van toepassing tot het moment van intrekking van dit besluit.(…)Artikel 15 Slotbepalingen1. De medewerker die op 31 december 2011 langdurig arbeidsongeschikt is blijf in dienst van de gemeente en gaat eerst over naar Cone als er sprake is van een in overleg te bepalen redelijke mate van herstel. Re-integratie gaat in overleg tussen de gemeente, Cone en de medewerker. (…)" 3.9 De compare versie van het sociaal plan waarover uiteindelijk de gemeente in augustus 2013 overeenstemming met de vakbonden heeft bereikt, bevat onder meer de volgende bepalingen: "Artikel 4 Salaris 1. Cone garandeert de medewerker het netto salaris, zoals dat voor de medewerker bij de gemeente geldt op 31 december 2011. 2013. Onder deze garantie valt ook de vakantie-uitkering, de onregelmatigheidstoeslag, de inconveniententoeslag, de levensloopuitkering, de tegemoetkoming in de ziektekosten en de eindejaarsuitkering, zoals deze voor de medewerker bij de gemeente gelden op 31 december 2011. 2013. Wat betreft de onregelmatigheidstoeslag en inconveniententoeslag geldt de garantie voor een periode van 10 jaar na de datum van indiensttreding bij Cone. Na die periode van 10 jaar vindt toekenning van onregelmatigheid en inconvenienten plaats overeenkomstig de CAO Recron en voor zover deze daar in voorziet. (…) Artikel 6 Bovenwettelijke WW Indien een medewerker door Cone wordt ontslagen, heeft die medewerker op de dag van ontslag recht op een bovenwettelijke WW-uitkering, overeenkomstig de op het moment van ontslag vigerende Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling van de gemeente Dantumadiel. De kosten hiervan komen voor rekening van Cone.Het wettelijke kader en de (toekomstige) wijzigingen daarop bij Koninklijk Besluit van 4 juli 1989, houdende vaststelling van een regeling betreffende het recht op aanspraken bij werkloosheid van rijkspersoneel in geval van privatisering is van toepassing tot het moment van intrekking van dit besluit.(…)Artikel 15 Slotbepalingen1. De medewerker die op 31 december 2011 2013 langdurig arbeidsongeschikt is blijft in dienst van de gemeente en gaat eerst over naar Cone als er sprake is van een in overleg te bepalen redelijke mate van herstel. Re-integratie gaat in overleg tussen de gemeente, Cone en de medewerker.(…)" 3.10 Het binnen het zwembad werkzame personeel is tot op heden niet in dienst getreden bij Cone, ondanks het feit dat in augustus 2013 tussen de gemeente en de vakbonden overeenstemming over het sociaal plan is bereikt en de gemeente Cone heeft meegedeeld dat de overname van het personeel definitief per 1 september 2013, althans op een zo kort mogelijk termijn, kan plaatsvinden. 3.11 Bij brief van 22 augustus 2013 heeft Cone Group, mede namens Cone en [bedrijf] (hierna: Cone c.s.) de gemeente meegedeeld dat zij niet zullen meewerken aan een overdracht van het vorenbedoelde personeel van de gemeente naar Cone. Daartoe hebben Cone c.s. - voor zover van belang - de volgende redenen aangevoerd: "Als gevolg van allerlei, volledig buiten de invloedssfeer van Cone Dantumadiel B.V. liggende zaken heeft de gemeente de personele overdracht telkenmale uitgesteld. Het gevolg hiervan is dat wij nu nog steeds niet de gewenste en zo noodzakelijke personele en organisatorische aanpassingen hebben kunnen doorvoeren en hebben noodgedwongen 'op oude voet' voort moeten gaan. Dit heeft voor ons tot grote (financiële) consequenties geleid. (…) Daar komt nog bij dat deze personele situatie niet op zich staat maar onderdeel uitmaakt van een opeenstapeling van zaken die aantoonbaar niet in overeenstemming zijn met hetgeen voor en tijdens de aanbesteding en contractondertekening kenbaar is gemaakt c.q. ons is voorgehouden. Op grond van het voornoemde gaan wij dan ook onder geen enkele voorwaarde akkoord met een overdracht van de eerder aangegeven en bedoelde medewerkers. (…)" 3.12 Bij brief van 22 oktober 2013 heeft de gemeente aangegeven dat zij aan haar contractuele verplichtingen heeft voldaan en heeft zij Cone verzocht de betreffende personeelsleden zo spoedig mogelijk bij haar in dienst te laten treden. 3.13 Nadien hebben partijen met elkaar onder meer gecommuniceerd over de overname van het personeel door Cone, over de volgens Cone c.s. bestaande problematiek rond de exploitatie van het zwembad en over de verplichtingen die partijen over en weer hebben en die al dan niet zouden zijn nagekomen. 3.14 Bij brief van 1 augustus 2014 hebben Cone c.s. met een beroep op dwaling de vernietiging van de koopovereenkomst en de exploitatieovereenkomst ingeroepen. Cone c.s. hebben aangegeven dat zij hebben gedwaald ten aanzien van de overname van het personeel en het sociaal plan en ten aanzien van het bestemmingsplan in relatie tot de realisatie van het Lifestyle Center. Voorts hebben zij aangegeven dat de gemeente haar contractuele verplichtingen jegens hen niet is nagekomen, hetgeen vernietiging van de overeenkomst rechtvaardigt. 3.15 Bij brief van 27 augustus 2014 heeft de gemeente aangegeven dat zij geen grond ziet voor het inroepen van de vernietiging van de koopovereenkomst en de exploitatieovereenkomst wegens dwaling. Volgens de gemeente is van een verkeerde voorstelling van zaken geen sprake geweest en liggen de kwesties die Cone c.s. hebben genoemd volledig in haar risicosfeer. 3.16 Bij brieven van 1 september 2014 en 8 september 2014 hebben Cone c.s. aangegeven dat Cone de betreffende personeelsleden niet in dienst zal nemen zolang geen overeenstemming met de gemeente is bereikt over de voorwaarden. 4De vordering in eerste aanleg en de beslissing daarop 4.1 De gemeente heeft in eerste aanleg gevorderd dat de voorzieningenrechter Cone en Cone Group bij vonnis - uitvoerbaar bij voorraad - hoofdelijk veroordeelt:1. tot nakoming van de tussen de gemeente en Cone gesloten exploitatieovereenkomst, onder meer inhoudende: a. het zwembad voor eigen rekening en risico te blijven exploiteren en open te blijven stellen conform de voorwaarden als vermeld in de exploitatieovereenkomst, inclusief het vervullen van de maatschappelijke functie van het zwembad; b. het zwembadpersoneel, zoals vermeld in Bijlage 2 bij de exploitatieovereenkomst, in dienst te nemen, althans een zodanige voorziening als de voorzieningenrechter in goede justitie vermeent te behoren, zulks op straffe van een dwangsom van € 30.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Cone en Cone Group in gebreke zullen blijven te voldoen aan deze verplichting na betekening van dit vonnis, zulks met een maximum van € 1.000.000,-; en 2. in de kosten van dit geding, waaronder begrepen het griffierecht en het tot aan dit vonnis begrote bedrag aan salaris advocaat, te voldoen binnen veertien dagen na betekening van dit vonnis, en, indien voldoening niet binnen deze termijn plaatsvindt, te vermeerderen met de wettelijke rente te rekenen vanaf de datum van het vonnis, althans van de veertiende dag na de datum van het vonnis tot aan de dag der algehele voldoening. 4.2 Cone en Cone Group hebben verweer gevoerd. 4.3 In het bestreden vonnis heeft de voorzieningenrechter: - Cone Dantumadiel veroordeeld tot nakoming van de tussen de gemeente en Cone Dantumadiel gesloten exploitatieovereenkomst, onder meer inhoudende: 1. het zwembad voor eigen rekening en risico te blijven exploiteren en open te blijven stellen conform de voorwaarden als vermeld in de exploitatieovereenkomst, inclusief het vervullen van de maatschappelijke functie van het zwembad;2. het zwembadpersoneel, zoals vermeld in Bijlage 2 bij de exploitatieovereenkomst, in dienst te nemen; - Cone Dantumadiel veroordeeld om aan de gemeente een dwangsom te betalen van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte daarvan dat zij niet aan de in 5.1 uitgesproken hoofdveroordeling onder 1. en 2. voldoet, tot een maximum van € 200.000,- is bereikt; - Cone Dantumadiel veroordeeld in de proceskosten, en indien voldoening daarvan niet binnen veertien dagen na betekening van het vonnis plaatsvindt, te vermeerderen met de wettelijke rente. De voorzieningenrechter heeft het vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad verklaard en het meer of anders gevorderde afgewezen. 5De motivering van de beslissing in hoger beroep 5.1 Cone heeft in hoger beroep vier grieven opgeworpen die zich in de kern richten tegen de veroordeling van Cone op straffe van verbeurte van een dwangsom de tussen haar en de gemeente gesloten exploitatieovereenkomst na te komen. Het hof ziet aanleiding de grieven gezamenlijk te bespreken.De vordering tot nakoming van de exploitatieovereenkomst (grief 1 t/m 3) 5.2 Het hof stelt voorop dat de voorzieningenrechter in het bestreden vonnis terecht - en in hoger beroep onbestreden - tot uitgangspunt heeft genomen dat een vordering tot nakoming in kort geding alleen kan worden toegewezen, indien voldoende aannemelijk is dat de bodemrechter het standpunt van eiseres - in dit geval de gemeente - zal volgen, en indien van eiseres niet kan worden gevergd dat zij de uitslag van de bodemprocedure afwacht. 5.3 Door Cone zijn geen grieven gericht tegen het oordeel van de voorzieningenrechter dat in een bodemprocedure zal worden geoordeeld dat Cone de exploitatieovereenkomst niet kan vernietigen met een beroep op dwaling. Zodoende dient het er in hoger beroep voor worden gehouden dat de exploitatieovereenkomst rechtsgeldig is, zodat deze in beginsel door partijen dient te worden nagekomen.De vraag die in hoger beroep centraal staat is derhalve of, en zo ja in hoeverre, Cone tekort is geschoten in de nakoming van de exploitatieovereenkomst. 5.4 Het hof overweegt te dien aanzien als volgt. Het hof begrijpt de vordering van de gemeente aldus dat zij integrale nakoming heeft gevorderd van de exploitatieovereenkomst. De gemeente heeft echter slechts ten aanzien van twee specifieke onderdelen van de exploitatieovereenkomst onderbouwd dat Cone tekortschiet in de nakoming daarvan, te weten:
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.