ECLI:NL:GHARL:2015:8075

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN locatie Arnhem afdeling civiel recht zaaknummer gerechtshof 200.158.810 (zaaknummer rechtbank Midden-Nederland C/16/359074) arrest van 27 oktober 2015 in de zaak van De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Van de Ven Beheer B.V., gevestigd te Eersel, appellante, hierna: Van de Ven, advocaat: mr. M.J.G. Pennings, tegen: de naamloze vennootschap Koninklijke Saint-Gobain Glass Nederland N.V., handelende onder de naam Glassolutions, gevestigd te Amersfoort, geïntimeerde, hierna: Glassolutions, advocaat: mr. G.P. Lobé. 1Het geding in eerste aanleg Voor het geding in eerste aanleg verwijst het hof naar de inhoud van de vonnissen van 12 maart 2014 en 16 juli 2014 die de rechtbank Midden-Nederland tussen Van de Ven als eiseres en Glassolutions als geïntimeerde heeft gewezen. 2Het geding in hoger beroep 2.1 Het verloop van de procedure blijkt uit: ■ de dagvaarding in hoger beroep d.d. 14 oktober 2014, ■ de memorie van grieven, ■ de memorie van antwoord. 2.2 Vervolgens hebben partijen de stukken voor het wijzen van arrest aan het hof overgelegd en heeft het hof arrest bepaald. 3De vaststaande feiten 3.1 Van de Ven Beheer staat aan het hoofd van de Vencogroep, een groep van ondernemingen die wereldwijd stalinstallaties levert voor leghennen en vleeskuikens, eierverwerkingssystemen, mestdroogbandsystemen en stalklimaatinrichtingen. In 2011 heeft Van de Ven besloten tot de realisatie van de Venco Campus. De opening van de Venco Campus heeft plaatsgevonden op 13 september 2012 door Zijne Koninklijke Hoogheid (destijds kroonprins) Willem-Alexander. 3.2 Onderdeel van het ontwerp was een groot aantal in glas uitgevoerde wandsystemen. De realisatie daarvan is uitbesteed aan Unispace Project B.V. (hierna Unispace Project). Op 29 mei 2012 is Van de Ven met Unispace Project een overeenkomst aangegaan voor de levering en plaatsing van de wandsystemen. De levering bestond uit een groot aantal glaswanden, plafondelementen en glasdeuren met bijbehorende elementen. De totale aanneemsom bedroeg € 817.072,38 exclusief BTW. 3.3 Unispace B.V., een zustervennootschap van Unispace Project (hierna: Unispace), heeft de betreffende glasplaten ingekocht bij Glassolutions. Glassolutions heeft de glasplaten gekocht bij een Duitse producent, Semco Glastechnik GmbH te Nordhorn (hierna Semcoglas). 3.4 De levering van het glas heeft medio 2012 plaatsgevonden. Unispace Project heeft het glas verwerkt tot glaselementen. Deze zijn in de maanden juni en juli 2012 geplaatst. Tijdens de plaatsing van de elementen bleek dat een aantal glaselementen spontane glasbreuk vertoonden. Van de Ven heeft Unispace Project vervolgens aansprakelijk gesteld en Unispace Project heeft aansprakelijkheid geaccepteerd. Unispace heeft Glassolutions vervolgens aansprakelijk gesteld en kosteloze vervanging van de glasplaten en een vergoeding voor de in- en uitbouw geëist. Glassolutions heeft vervolgens Semcoglas aansprakelijk gesteld. 3.5 Omdat er niet meteen vervangend glas beschikbaar was en Van de Ven onder tijdsdruk stond wegens de geplande opening op 13 september 2012, heeft Van de Ven in overleg met Unispace Project besloten om het breukglas te verwerken. De glaselementen zijn op de kop geplaatst waardoor er minder spanning kwam op de slechte zijde van het glaspaneel. Daarmee werd het risico op spontaan springen verkleind. Onderdeel van de afspraak was dat de elementen te gelegener tijd door Unispace Project vervangen zouden worden. 3.6 Uit onderzoek naar de deugdelijkheid van de glasplaten is gebleken dat er sprake is geweest van een productiefout, waardoor de door Semcoglas geleverde platen spontaan kapot sprongen. Semcoglas heeft de aansprakelijkheid erkend en aan Glassolutions meegedeeld dat zij nieuwe glasplaten zou leveren. 3.7 Op 7 mei 2013 zijn Unispace Project en Unispace failliet verklaard. 3.8 Op 14 en 15 mei 2013 heeft Semcoglas in opdracht van Glassolutions nieuwe glasplaten geleverd aan Van de Ven. 3.9 Semcoglas heeft op 20 mei 2013 € 115.000,- betaald aan Glassolutions in verband met de kosten van herplaatsing van de glasplaten. Semcoglas had dit bedrag uitgekeerd gekregen van haar verzekeraar. 3.10 Bij brief van 28 mei 2013 heeft de curator van Unispace Project laten weten dat Unispace Project geen werkzaamheden meer zal uitvoeren. Glassolutions heeft Van de Ven bericht niet bereid te zijn de vervanging van de glasplaten uit te voeren. 3.11 Begin augustus 2013 heeft Van de Ven een start gemaakt met de vervanging van de glaselementen. Bij de verwerking van de nieuwe glaselementen bleek opnieuw sprake van gebreken. Enkele glasplaten waren gebroken, een deel van de glasplaten had een verkeerde maatvoering en de glasplaten waren verkeerd gestickerd. Daarnaast waren er 54 glasplaten waarop een waas te zien was. In opdracht en voor rekening van Glassolutions heeft Novuscan te Zaandam de glasplaten schoongemaakt. Verder zijn glasplaten nageleverd. Van de Ven heeft Van Ginkel Afbouw opdracht gegeven om voor verwijdering van de gebrekkige glasplaten en vervanging door de nieuwe glasplaten zorg te dragen. 4De motivering van de beslissing in hoger beroep 4.1 Van de Ven vordert, voor zover in hoger beroep nog van belang, een verklaring voor recht dat Glassolutions ongerechtvaardigd is verrijkt, althans onrechtmatig jegens haar heeft gehandeld door de verzekeringsuitkering van € 115.000,- te behouden en niet aan haar uit te keren ter dekking van de door haar gemaakte kosten van vervanging van de glasplaten, althans dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is dat Glassolutions jegens haar een beroep op verrekening heeft gedaan met een vordering die Glassolutions stelt te hebben op Unispace. Van de Ven vordert verder veroordeling van Glassolutions tot betaling van € 123.228,34, te vermeerderen met wettelijke rente en kosten. De rechtbank heeft in het bestreden vonnis van 16 juli 2014 de vorderingen, die in eerste aanleg nog op enkele andere grondslagen waren gebaseerd, afgewezen. Van de Ven is daarvan in hoger beroep gekomen onder aanvoering van zes grieven. Glassolutions heeft verweer gevoerd. 4.2 De grieven 1 tot en met 3 hebben betrekking op de feitenvaststelling door de rechtbank. In 3.1 tot en met 3.11 heeft het hof, rekening houdend met deze grieven, de vaststaande feiten opnieuw vastgesteld, in verband waarmee de grieven verder geen behandeling behoeven. 4.3 Glassolutions betwist dat zij ongerechtvaardigd is verrijkt of onrechtmatig heeft gehandeld door de kosten van Van de Ven wegens vervanging van de glasplaten niet te vergoeden door middel van de verzekeringsuitkering van € 115.000,-. Zij stelt dat zij op grond van een op 26 februari 2013 overeengekomen vaststellingsovereenkomst tussen Glassolutions en Semcoglas en hun verzekeraars en Unispace gehouden was de verzekeringsuitkering van € 115.000,- aan Unispace te betalen. Zij heeft aan deze opeisbare verbintenis voldaan door middel van verrekening met enkele opeisbare verbintenissen, waarvan Unispace schuldenaar was en waarvan het totaal volgens haar € 155.594,45 bedroeg. 4.4 Van de Ven betwist de gestelde vaststellingsovereenkomst. Zij stelt dat