ECLI:NL:GHARL:2022:2523

Afdeling strafrecht Parketnummer: 21-005238-18 Uitspraak d.d.: 1 april 2022 TEGENSPRAAK Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, zittingsplaats Zwolle, gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Gelderland van 18 september 2018 met parketnummer 06-920002-10 in de strafzaak tegen [verdachte] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1961, wonende te [adres] . 1Het hoger beroep De verdachte heeft tegen het hiervoor genoemde vonnis hoger beroep ingesteld. 2Onderzoek van de zaak Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzittingen van het hof van 2 maart 2022 (inhoudelijke behandeling), 9 maart 2022 (requisitoir, pleidooi en laatste woord verdachte) en 1 april 2022 (sluiting onderzoek), en overeenkomstig het bepaalde bij artikel 422 van het Wetboek van Strafvordering, het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg. Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal. De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het gerechtshof het vonnis van de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Zutphen, zal vernietigen en te dien aanzien opnieuw rechtdoende het openbaar ministerie niet-ontvankelijk te verklaren ten aanzien van de onder 1 meer subsidiair en meest subsidiair, 2A, 2B, 3A en 3B ten laste gelegde feiten omdat deze feiten verjaard zijn en het recht tot strafvervolging daardoor is komen te vervallen. Voorts heeft de advocaat-generaal gevorderd dat het hof zal bewezen verklaren hetgeen aan verdachte onder 1 primair is ten laste gelegd en verdachte zal veroordelen tot een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van één jaar met een proeftijd van twee jaren, alsmede tot een taakstraf voor de duur van 240 uren subsidiair 120 dagen hechtenis. Het hof heeft voorts kennisgenomen van hetgeen door verdachte en zijn raadsman, mr. J. Vlug, alsmede door verschillende ter zitting aanwezige benadeelde partijen naar voren is gebracht. 2.

1. Procesafspraken Op 25 februari 2022 heeft het hof van de advocaat-generaal per email een brief ontvangen waarin procesafspraken tussen het openbaar ministerie en de verdachte worden aangekondigd. Ook in hoger beroep is het mogelijk dat partijen procesafspraken maken over de afdoening. Dergelijke afspraken kunnen ook aansluiten bij het karakter van het voortbouwend appel. Het is echter aan het hof om te beoordelen of die overeengekomen afdoening in het voorliggende geval passend is. Zoals vermeld zijn procesafspraken niet bij voorbaat onmogelijk. In dit geval waren er veel benadeelde partijen betrokken en was het daardoor praktisch onmogelijk hen voorafgaande aan de zitting bij het opstellen van de procesafspraken te betrekken. Het hof heeft om die reden aangegeven dat het voorafgaand aan de inhoudelijke behandeling geen uitspraak zou doen omtrent de aanvaardbaarheid van die procesafspraken. Het hof heeft daarbij aangegeven dat een niet onbelangrijke factor is (niet de enige) wat de gevolgen van de afspraken voor de benadeelde partijen zijn. Andere factoren zijn bijvoorbeeld efficiency, duidelijkheid voor de andere betrokken partijen en effectiviteit. Het hof constateert dat onder de huidige omstandigheden bij het volgen van de procesafspraken er geen zekerheid is dat binnen afzienbare tijd voor de benadeelde partijen een in kracht van gewijsde gegane uitspraak over hun vorderingen komt. De verdediging heeft immers aangegeven beroep in cassatie te zullen instellen. Bij verdachte is dat afhankelijk van het antwoord op de vraag of het hof de benadeelde partijen ontvankelijk in hun vorderingen zal verklaren. Het hof sluit zich niet aan bij de gemaakte procesafspraken. In de zaak van verdachte oordeelt het hof dat het door verdachte afgeronde schuldsaneringstraject niet in de weg staat aan de ontvankelijkheid van de benadeelde partijen. Het volgen van de procesafspraken zou dus niet leiden tot zekerheid op korte termijn voor de benadeelde partijen en evenmin tot een snelle afdoening van de zaak waarmee een efficiënte rechtspleging zou zijn gediend. Daarbij komt dat ook de straftoemeting als genoemd in de procesafspraken te zeer afwijkt van wat het hof passend en geboden acht. 3Voorvragen 3.
2. De ontvankelijkheid van het openbaar ministerie 3.1.1 Verjaring Artikel 70, eerste lid en onder 2 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat het recht op strafvordering voor een delict waarop een gevangenisstraf is gesteld van maximaal 3 jaar vervalt na 6 jaar. Artikel 72, tweede lid van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat het recht tot strafvordering vervalt vanaf de dag waarop de oorspronkelijke verjaringstermijn is aangevangen een periode is verstreken die gelijk is aan twee maal de voor het misdrijf geldende verjaringstermijn. Voor verduistering geldt een maximum gevangenisstraf voor de duur van drie jaren, voor alle tenlastegelegde economische delicten geldt een maximum gevangenisstraf voor de duur van twee jaren. Het gaat in casu om voortdurende delicten waarbij de verjaring op zijn laatst aanvangt op de einddatum van de tenlastegelegde periode. Voor het onder 1meer subsidiair en meest subsidiair ten laste gelegde verduistering is dat op 31december
3. Voor de ten laste gelegde economische delicten is dat respectievelijk op 31 december 2006 of op 31 december
4. Verdachte is in hoger beroep voor het eerst opgeroepen voor de zitting van 2 maart
5. Derhalve zijn de onder 1 meer subsidiair en meest subsidiair, 2A primair en subsidiair, 2B primair en subsidiair, 3A primair en subsidiair en 3b primair en subsidiair ten laste gelegde feiten verjaard en is het recht op strafvordering vervallen, zodat het openbaar ministerie in zoverre niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de vervolging. 3.1.
6. Verdere verweren ten aanzien van de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie De raadsman heeft aangevoerd dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk moet worden verklaard omdat de redelijke termijn is overschreden. De raadsman heeft daartoe het volgende aangevoerd. De eerste daad van vervolging heeft op 15 februari 2010 plaatsgevonden. De politie heeft het eindproces-verbaal op 8 juli 2011 aangeleverd. De eerste zitting bij de rechtbank vond daarop plaats op 21 januari
7. De rechtbank heeft op 18 september 2018 vonnis gewezen. Op 21 september 2018 is namens verdachte hoger beroep ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank. De eerste zitting bij het hof vond plaatst op 2 maart
8. Ten tijde dat het hof arrest wijst zal er ruim 3,5 jaar verstreken zijn. Ook in hoger beroep is de redelijke termijn aanzienlijk overschreden. Daarnaast is de verdediging ernstig gehinderd in de waarheidsvinding. Zo is niet komen vast te staan of het door [rechtspersoon 1] overgemaakte geld door [rechtspersoon 2] is ontvangen, of er winst is gemaakt met het project [project 1] , of die winst is geherinvesteerd in het project [project 2] , of er is gebouwd met dat geld. De getuige [getuige] heeft verklaard dat de grond eigendom is van [project 3] en dat [project 3] niet failliet is. Hiernaar is geen onderzoek gedaan. Het is allemaal niet gecheckt. Het voeren van de verdediging wordt daardoor ernstig gehinderd. Het is de verdediging niet mogelijk gebleken aan te tonen dat er wel investeringen in Polen zijn gedaan. Het nadeel dat daardoor is veroorzaakt is dat de verdediging ernstig is gehinderd alsmede het feit dat sommige getuigen niet of pas jaren na dato gehoord konden worden. De raadsman heeft aangegeven dat dit onherstelbare verzuimen zijn in de zin van artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering. De geschonden norm is naast de overschrijding van de redelijke termijn, artikel 6 van het EVRM, het eerlijke proces. Deze verzuimen, het belang van de geschonden voorschriften, de ernst van de verzuimen en het nadeel dat daaruit voor de verdediging is voortgevloeid is zodanig dat de enige passende sanctie daarop is de niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie. Het oordeel van het hof over deze verweren Bij de beoordeling van de vraag of de behandeling van de zaak binnen de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 lid 1 EVRM heeft plaatsgevonden, moeten het tijdsverloop tijdens de eerste aanleg en dat tijdens het hoger beroep afzonderlijk worden beoordeeld. Daarbij geldt als uitgangspunt dat de behandeling van de zaak op de zitting dient te zijn afgerond met in eerste aanleg een einduitspraak binnen twee jaar nadat de op zijn redelijkheid te beoordelen termijn is aangevangen, en dat in de fase van het hoger beroep een einduitspraak wordt gedaan binnen twee jaar nadat het rechtsmiddel is ingesteld. Gelet op het vorenstaande acht het hof zowel de redelijke termijn in eerste aanleg als in hoger beroep ernstig is overschreden. Het hof houdt evenwel vast aan de vaste jurisprudentie dat overschrijding van de redelijke termijn niet leidt tot de niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie in de strafvervolging, ook niet in uitzonderlijke gevallen en bepaalt dat de overschrijding van de redelijke termijn niet aan de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie in de weg staat. Uitzonderlijk is dit geval echter zeker. Het hof acht de overschrijding van de redelijke termijn extreem en zal dat oordeel betrekken bij de bepaling van de strafmaat. Voorts heeft de verdediging aangevoerd ernstig te zijn gehinderd in de waarheidsvinding en dat daardoor geen sprake is van een eerlijk proces. Het hof wil wel aannemen dat door het verloop van de tijd het onderzoek naar de feiten moeilijker wordt, echter dit leidt er niet toe dat er sprake is van een oneerlijk proces. Het verwijt dat verdachte wordt gemaakt concentreert zich op hetgeen in Nederland is gebeurd en hoe verdachte en zijn medeverdachten de gelden hebben verworven en hoe zij daarmee zijn omgegaan. Verdachten kunnen daar zelf over verklaren. Ook de combinatie van bovenstaande verweren kan gelet op de weerlegging daarvan niet leiden tot de niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie. Voor zover de verdediging heeft bedoeld dat er sprake is van een vormverzuim zoals bedoeld in artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering vindt dat geen steun in de onderliggende feiten. Het hof verwerpt de verweren. Het hof zal de overschrijding van de redelijke termijn compenseren in de op te leggen straf. 3.2 Overige voorvragen Dit hof is bevoegd tot kennisneming van het hoger beroep. De dagvaarding is geldig. Er zijn geen redenen voor schorsing van de vervolging. 4Het vonnis waarvan beroep Het hof zal het vonnis waarvan beroep vernietigen, reeds omdat het, zoals hiervoor geoordeeld, tot een andere beslissing komt over de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie. Het hof doet daarom opnieuw recht. 5De tenlastelegging De tenlastelegging - voor zover thans nog aan de orde - is als bijlage 1 aan dit arrest gehecht. De verdenking komt er - zakelijk weergegeven - op neer dat verdachte zich schuldig zou hebben gemaakt aan:
9. primair:mede)plegen van opdracht geven dan wel feitelijk leiding geven aan (mede)plegen van oplichting; Subsidiair: (mede)plegen van oplichting; Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. De verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.
10. Overweging met betrekking tot het bewijs 6.1 Standpunt van de advocaat-generaal De advocaat-generaal heeft gevorderd het onder 1 primair ten laste gelegde feit wettig en overtuigend bewezen te verklaren. 6.2 het standpunt van de verdediging De raadsman heeft zich voor wat betreft de bewezenverklaring gerefereerd aan het oordeel van het hof. 6.3 Bewijsmiddelen Uit het uittreksel van de Kamer van Koophandel van 13 maart 2009 blijkt dat de besloten vennootschap [rechtspersoon 1] (hierna: [rechtspersoon 1] ) sinds 15 november 2005 onder die naam is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en dat de statutaire naam daarvoor [naam 1] betrof. [verdachte] is vanaf die datum in functie getreden als bestuurder, evenals [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] . Tijdens de aandeelhoudersvergadering op 16 januari 2006 is door het voltallige bestuur van [rechtspersoon 1] besloten dat [medeverdachte 2] met terugwerkende kracht alleen als aandeelhouder van [rechtspersoon 1] zou optreden. Uit de CV-akte en uit het uittreksel van de Kamer van Koophandel van 13 maart 2009 blijkt dat de commanditaire vennootschap met een beherende vennoot [rechtspersoon 3] (hierna [rechtspersoon 3] ) op 15 november 2005 is opgericht, met als handelsnaam [naam 2] . Met ingang van die datum is [rechtspersoon 1] als enig beherend vennoot met onbeperkte bevoegdheid toegetreden. De eerste leenovereenkomst tussen [rechtspersoon 1] als "the lender" en [rechtspersoon 2] (hierna: [rechtspersoon 2] ) als “the borrower” is op 29 november 2005 te Warschau gesloten en namens [rechtspersoon 1] door [medeverdachte 1] ondertekend. Daarbij is overeen gekomen dat op die datum een bedrag van € 200.000,-- werd uitgeleend door het te storten op een rekening van de "borrower". Dit betrof een lening voor onbepaalde tijd (" loan is granted for a indefinite period of time") tegen een rentepercentage van 4 %. Vervolgens zijn nog leenovereenkomsten gesloten op 16 maart 2006, 19 april 2006, 30 juni 2006, 10 juli 2006, 25 juli 2006, 4 september 2006, 22 december 2006 en twee op 26 januari
11. In deze leenovereenkomsten is telkens onder paragraaf 7 punt 4 het volgende opgenomen: “The Loan is being granted to the Borrower for the purpose of allocation by the Borrower towards expenses incurred in its business activity” Kort gezegd komt het erop neer dat de leningen zijn verstrekt om de kosten die [rechtspersoon 2] in haar zakelijke activiteiten maakte te kunnen betalen. Er is een overzicht opgesteld en ondertekend door [medeverdachte 1] , gedateerd 5 december 2005, met als kenmerk [rechtspersoon 1] . Daarop staat vermeld dat op de derdenrekening van [rechtspersoon 4] tot op dat moment is binnengekomen € 225.000,-- (klant [verdachte] ) en € 50.000,-- (klant [medeverdachte 2] ). Ook staat daarop vermeld: inmiddels doorgestort naar [rechtspersoon 2] € 200.000, -- [verdachte] heeft in eerste aanleg ter terechtzitting van 21 juni 2018 -zakelijk weergegeven-verklaard dat hij samen met [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] [rechtspersoon 1] is gestart. [betrokkene 1] had een adviserende rol. Zij zijn op basis van vertrouwen met [rechtspersoon 2] gaan samenwerken. Hij kende [rechtspersoon 2] al uit de tijd dat hij bij [rechtspersoon 5] werkzaam was. Er is in november 2005 een eerste leenovereenkomst opgesteld in Polen. Daarna zijn nog meer leenovereenkomsten tussen [rechtspersoon 1] en [rechtspersoon 2] opgesteld en ondertekend. Er zijn in Nederland gelden binnengehaald. Er zijn meerdere geldbedragen naar [rechtspersoon 2] in Polen overgemaakt, maar er is geen geld teruggestort. Er is aan inleggers rendement betaald omdat hen dat was toegezegd. Zij hebben een prospectus opgesteld. Daar zijn meerdere versies van geweest. Ondanks dat het in de zomer van 2007 niet goed ging hebben zij in Nederland nog wel geld binnen gehaald. Zij dachten dat het tij wel zou keren. De rode lijn van hetgeen mogelijke investeerders werd verteld was dat [rechtspersoon 1] bezig was om hypothecaire zekerheden te verkrijgen. Het is mogelijk dat ook is gezegd dat de prospectus ter goedkeuring bij de AFM was ingediend. De prospectus van [rechtspersoon 3] is niet door [rechtspersoon 1] ter goedkeuring aan de AFM aangeboden. Verdachte heeft tegenover de verbalisanten - zakelijk weergegeven - verklaard dat hij de mensen die zij benaderden om geld in te leggen informeerden op basis van informatie die zij van [rechtspersoon 2] hadden ontvangen. Zij hadden ook prospectussen en flyers op basis van die informatie. Tijdens de gesprekken werd onder meer gesproken over de rendementen die [rechtspersoon 2] behaalde, de duur van het project, het storten van het te beleggen bedrag. [rechtspersoon 6] moest voor de betaling van belasting in Polen worden opgericht. Gelden moesten vanuit Nederland in principe daar heen en dan weer naar [rechtspersoon 2] . Uiteindelijk heeft dat niet gefunctioneerd. Er zijn geen gelden van uit Nederland naar [rechtspersoon 6] gegaan maar naar [rechtspersoon 2] . Dus met betrekking tot het gestelde omtrent [rechtspersoon 6] in de prospectus is de prospectus onjuist. U stelt dat in de prospectus in het geheel niet over [rechtspersoon 2] wordt gesproken. De lezer van de prospectus zal dus in de veronderstelling zijn dat hun geld naar [rechtspersoon 6] overgemaakt wordt. Dat klopt niet. Er is geen geld naar [rechtspersoon 6] gegaan. De klanten zijn op dit punt dus onjuist voorgelicht. Voor het opstarten van [rechtspersoon 1] zijn gelden van inleggers gebruikt. Dat is niet aan de klanten verteld. Het inhouden van 14% van het ingelegde bedrag zou in de prospectus horen te staan. [medeverdachte 2] heeft tegenover de verbalisanten - zakelijk weergegeven - verklaard dat hij samen met [verdachte] en [medeverdachte 1] aan [rechtspersoon 1] is begonnen. [rechtspersoon 1] is op 15 november 2005 opgestart door [rechtspersoon 7] om te zetten naar [rechtspersoon 1] . Ieder van hen had één derde deel van de aandelen van [rechtspersoon 1] . Naast [rechtspersoon 1] werd [rechtspersoon 3] opgericht. Daarin zouden de personen die inlegden een participatie krijgen. Eind 2005 is begonnen met het werven van klanten. De eerste aktes van participanten werden begin 2006 gepasseerd. Hijzelf heeft vanaf ongeveer november 2005 klanten benaderd. Het waren bedragen van € 50.000,-- of meer. Hij wist dat de participaties hoger moesten zijn dan € 50.000,--. Als deze lager waren moest er toestemming zijn van de AFM. Dat is uiteindelijk niet gelukt. [betrokkene 1] was beheerder van de rekening waar gelden van [rechtspersoon 1] op binnen kwamen. Hij heeft niet gezien dat geld is teruggekomen. Van het geld dat werd binnengehaald zou een percentage van 14% aan kosten afgaan voor [rechtspersoon 1] . Daarvan werd de 8% voorschotrendement aan de belegger uitbetaald en werden de personeelskosten en de huurkosten van het pand betaald. Hij wist dat het geld dat naar [rechtspersoon 2] ging werd uitgeleend voor 4% per jaar. [rechtspersoon 1] of [rechtspersoon 3] werd zelf geen eigenaar van gronden of projecten in Polen. De eigendom bleef bij [rechtspersoon 2] liggen. Hij heeft de prospectus van [rechtspersoon 1] in eerste instantie tekstmatig overgeschreven vanuit die van [rechtspersoon 5] . [betrokkene 1] heeft er voor gezorgd dat zij de prospectus van [rechtspersoon 5] digitaal kregen. Hij heeft deze taalkundig aangepast, waarna de vrouw van [verdachte] , [betrokkene 2] , deze vervolgens heeft aangepast met enkele foto's. Uiteindelijk is de prospectus door [verdachte] , [medeverdachte 1] en hemzelf akkoord bevonden. Deze zal eind 2005, januari 2006 gemaakt zijn. [medeverdachte 1] heeft tegenover de verbalisanten - zakelijk weergegeven - verklaard dat [rechtspersoon 1] eind 2005 is opgericht. Vervolgens is er een CV opgericht met de naam [rechtspersoon 3] . Het idee was dat [rechtspersoon 1] geld zou ophalen bij particulieren om vastgoedprojecten te ontwikkelen, Zij hebben voorbeelden van prospectussen gekregen en ook gedownload en die gebruikt als voorbeeld. Hij heeft de functie financieel manager in de brochure gezet om aan te gegeven dat hij betrokken was bij financiële zaken van bedrijven. Achteraf gezien was het beter geweest als in de brochure accountmanager had gestaan. Het klopt dat hij geen functie heeft gehad op directieniveau. Als een belegger € 100.000,-- inlegde werd daarvan maximaal € 76.000,-- geïnvesteerd in Polen. Voorschotrendement werd betaald uit de 14%. Waarom dat niet in de prospectus is opgenomen? Daar heeft hij niet over nagedacht. Hij vindt ook niet dat het in de prospectus opgenomen hoeft te worden. Als in de prospectus staat dat zij zaken met [rechtspersoon 6] hebben gedaan dan klopt dat in feite niet. De zin: De CV heeft een aandeel in [rechtspersoon 6] en daarmee in het project van 100% en heeft daardoor recht op 100% van de uiteindelijke projectwinst die in de prospectus staat klopt niet. Er is geld naar [rechtspersoon 2] overgemaakt, maar daar hadden zij geen zeggenschap over. Er is geen rendement uit Polen gekomen vanwege al verkochte woningen van het project, dus het rendement kon ook niet uit die inkomsten betaald worden. Uit onderzoek van de aanwezige bankafschriften over de periode van 15 november 2005 tot en met 29 juni 2009 blijkt dat er 74 investeerders waren; dat die investeerders in totaal € 5.427.861,16 hebben ingelegd; dat er € 1.300.745,21 aan de investeerders is betaald, waarvan vermoedelijk voor € 729.368,05 als uitbetaalde rendementen; dat € 2.777.666,40 is overgemaakt naar buitenlandse rekeningen waarvan € 2.000.630,-- naar [rechtspersoon 2] . Er werd daarbij gebruik gemaakt van meerdere rekeningnummers. Van een aantal investeerders is het geld niet doorgestort en dus niet gebruikt ten behoeve van enige investering, maar op de rekening van [rechtspersoon 1] vastgoed blijven staan. Na 15 oktober 2007 is geen inleggeld meer overgeboekt naar [rechtspersoon 2] . Na 15 oktober 2007 is nog wel € 725.000,-- aan inleggeld opgehaald. [betrokkene 3] heeft aangifte gedaan. Hij heeft - zakelijk weergegeven - verklaard dat hij [verdachte] al heel lang kende en via hem met [rechtspersoon 1] in aanraking is gekomen. Aan de verkoop van een huis heeft hij een bedrag van € 40.000,-- overgehouden, waarvan [verdachte] zei dat het geld naar het buitenland moest. Het zou dan belegd worden en hij zou ongeveer € 266,-- per maand krijgen aan rente. Vervolgens zijn [verdachte] en [medeverdachte 1] bij hem geweest. [verdachte] voerde het woord. [medeverdachte 1] praatte alleen maar mee. [verdachte] vertelde dat het geld belegd zou moeten worden in [rechtspersoon 3] , daar had hij goede connecties mee. Hij heeft geen brochures laten zien of andere informatie gegeven. Op de donderdag erna kwam [verdachte] met [medeverdachte 1] langs. [betrokkene 3] heeft toen het formulier ondertekend voor deze belegging. [verdachte] kon het geld van zijn rekening halen en overboeken naar [rechtspersoon 3] . Dat speelde begin
12. In het begin kreeg hij de rente van € 266,-- netjes. Op enig moment kreeg hij geen rente meer. Bij de notaris [notaris] te Beiien is hem helemaal niets uitgelegd. Hij kreeg twee aktes. Hij had het volste vertrouwen in [verdachte] en ook omdat er een notaris bij betrokken was. Hij had geen reden te twijfelen. Hem is nooit verteld wat [rechtspersoon 1] en/of [rechtspersoon 3] met zijn ingelegde geld zouden doen. Uit de afspraakbevestiging blijkt dat een afspraak is gemaakt om de investering af te handelen op 6 januari 2006 en dat op 9 januari 2006 een bevestiging is gestuurd van de ontvangst van het inschrijfformulier in [rechtspersoon 3] , waarin wordt meegedeeld dat [betrokkene 3] het voorschotrendement van 8% 6 weken na zijn storting zal ontvangen. Uit het "Deelnameformulier [rechtspersoon 3] " blijkt dat [betrokkene 3] door tekening van dat formulier verklaart en bevestigt met de inhoud van de prospectus inzake [rechtspersoon 3] bekend te zijn en daarin deel wil nemen met een participatie van € 40.000,--; dat hij zich verbindt met het voldoen door het bedrag over te maken op bankrekening [rekeningnummer 1] ten name van [rechtspersoon 1] en dat de rente maandelijks zal worden overgemaakt op zijn privérekening. [betrokkene 4] heeft aangifte gedaan. Hij heeft - zakelijk weergegeven - verklaard dat hij en zijn vrouw in november 2005 in contact zijn gekomen met [rechtspersoon 1] / [rechtspersoon 3] . Het eerste contact was met [verdachte] omdat hij advies wilde over het beleggingsgedeelte van de hypotheek. Die vertelde over een financieel expert uit de accountancy: [medeverdachte 1] , die mogelijk een constructie had via het ophogen van de hypotheek en gebruik van overwaarde. Hij zou daar mee langskomen. Zij zijn op 23 november 2005 langs geweest en zeiden een mooi plan te hebben in Polen. Een man in Polen had samen met de Nederlandse Kamer van Koophandel in Polen een project opgezet: [project 1] . Zij konden aan dat project meedoen als zij voor 25 november 2005 geld beschikbaar hadden, dus binnen heel korte termijn. [rechtspersoon 1] zou wel 40% rendement kunnen behalen. Zijzelf zouden 8% ontvangen. Zij hadden vertrouwen in [verdachte] . De naam [rechtspersoon 1] zagen zij voor het eerst op briefpapier, waarin de investering in [naam 2] werd bevestigd. Het geld moest worden overgemaakt op een rekening ten name van [rechtspersoon 4] . [medeverdachte 1] heeft op het deelnameformulier geschreven: "de investering/storting zal na 2 jaar teruggestort worden, eea in overleg". Op 24 november 2005 is de spoedboeking gegeven. Zij hebben op 9 januari 2006 een bevestiging ontvangen van de storting. Bij de notaris heeft hij een volmacht getekend omdat de stukken er nog niet waren. Ter controle heeft hij gekeken op de website van [rechtspersoon 2] . [verdachte] had gezegd dat daar foto's op stonden. Hij kent via [rechtspersoon 1] / [rechtspersoon 3] : [medeverdachte 1] en [verdachte] . Verder heeft hij [medeverdachte 2] een keer gezien. [rechtspersoon 2] was het bedrijf dat in Polen het geld binnen haalde. [betrokkene 5] was de directeur. Bij het tekenen van het deelnameformulier is verteld dat dit deelnameformulier nodig was in verband met vergunning verlenen door de AFM. Uit het "Deelnameformulier [rechtspersoon 3] " blijkt dat [betrokkene 4] door tekening van dat formulier op 23 november 2005 verklaart en bevestigt met de inhoud van de prospectus inzake [rechtspersoon 3] bekend te zijn en daarin deel wil nemen met een participatie van € 225.000,--; dat hij zich verbindt met het voldoen door het bedrag over te maken op bankrekening [rekeningnummer 1] ten name van [rechtspersoon 1] . In de brief van 23 november 2005 wordt het gesprek van die middag bevestigd en verzocht het geld over te boeken naar de rekening derdengelden [rekeningnummer 2] ten name van [rechtspersoon 4] te Doetinchem. In de brief van 9 januari 2006 is de ontvangst van het geldbedrag bevestigd. [betrokkene 6] heeft aangifte gedaan. Hij heeft zakelijk weergegeven - verklaard dat hij en zijn vrouw een bankrekening hadden bij de [bank 1] in Dwingeloo. In dat pand zat ook [verdachte] met zijn makelaarskantoor. [verdachte] had deze bank overgenomen. [verdachte] zag dat zij veel belasting betaalden en vond dat het minder kon. Hij heeft toen de belastingzaken geregeld. Toen zij hun huis verkochten bleef er geld over. [verdachte] kwam bij hen en vroeg € 200.000,-- voor een vastgoedproject in Polen. Mede omdat zij zo veel vertrouwen in hem hadden hebben zij € 100.000,-- toegezegd. Het moest in twee keer € 50.000,-- gestort worden in verband met de AFM, zei [verdachte] . Zij hebben een looptijd afgesproken van 1 jaar en een rendement van 12%. Dat is later teruggebracht tot 8%. De lening zou via notaris [notaris] geregeld worden. De akte is op 28 februari 2006 getekend en het bedrag is in twee keer overgeboekt via de rekening van de notaris. Het geld was bestemd voor woningbouw in Polen. Zij hebben geen controle gedaan: zij hadden een onbegrensd vertrouwen in [verdachte] en later ook in [medeverdachte 1] . Uit de twee formulieren "Deelnameformulier [rechtspersoon 3] " blijkt dat [betrokkene 6] door tekening van die twee formulieren op 10 januari 2006 telkens verklaart en bevestigt met de inhoud van de prospectus inzake [rechtspersoon 3] bekend te zijn en daarin deel wil nemen met een participatie van € 50.000,-- en dat hij zich verbindt met het voldoen door de bedragen over te maken op bankrekening [rekeningnummer 1] ten name van [rechtspersoon 1] . [betrokkene 7] heeft aangifte gedaan. Hij heeft - zakelijk weergegeven - verklaard dat hij via [rechtspersoon 4] met [rechtspersoon 1] en/of [rechtspersoon 3] in aanraking is gekomen. [rechtspersoon 4] opperde te beleggen in [rechtspersoon 1] : dat was een oudere man. Bij de eerste afspraak kwam [verdachte] mee. Zij vertelden dat hij in Pools vastgoed kon beleggen, een belegging met een rendement van 8%. Hij heeft een flyer over [project 3] gezien. Hij en zijn vriendin [betrokkene 8] hebben ieder voor € 45.000,-- ingelegd. Er stond € 50.000,-- op het inlegformulier, maar dat is gewijzigd. Het zou in de grote pot gaan. Hij kocht een participatie in een belegging. Hij heeft ook een website gezien: van [rechtspersoon 2] . Hij vertrouwde hen gewoon. Hij heeft geïnvesteerd voor het rendement van 8%. Het geld is op 16 mei 2007 ingelegd door overmaking naar de notaris. Hij is met zijn vriendin naar de notaris gereden om te tekenen. [medeverdachte 1] was daar al. Dat was zijn eerste kennismaking met hem. Het eerste rendement is na 5 of 6 weken uitbetaald. Het was een bedrag van € 7.000,--. Voor hem waren de contactpersonen [verdachte] of [medeverdachte 1] . Hij had het idee dat zij compagnons waren. Hij is ook nog een keer gebeld door [medeverdachte 2] . Hij heeft het gesprek met [rechtspersoon 4] en [rechtspersoon 1] opgenomen. Het door [betrokkene 7] op 27 december 2007 opgenomen gesprek is uitgewerkt in een proces-verbaal van ambtshandeling. Daaruit blijkt dat [betrokkene 7] een gesprek heeft gehad met een NN-man en [betrokkene 9] , die zich voorstelde als medewerker van [rechtspersoon 1] . [betrokkene 9] heeft meegedeeld dat investeringen werden gedaan in vastgoedprojecten in Nederland, België, Duitsland, Spanje en Polen. Zij werkten als vastgoed-CV omdat dat veiliger was dan een BV. Bouwprojecten werden voor minimaal 25% gefinancierd uit eigen middelen, de rest door inleggers. Gegarandeerde rendementen, jaarlijks 8%. De overeenkomst tussen de inlegger en [rechtspersoon 1] werd bekrachtigd bij de notaris, waarna de notaris het geld op de derdenrekening van [rechtspersoon 1] stortte. [betrokkene 7] zou medeaandeelhouder worden van de vastgoed-CV. De CV zou ingeschreven worden bij de Kamer van Koophandel en de belastingdienst zou daardoor op de hoogte zijn van de transactie. Dat waren de drie zekerheden. [betrokkene 9] heeft gezegd dat "wij" gecontroleerd en goedgekeurd waren door de AFM. En dat zij daar ook blij mee waren omdat [rechtspersoon 1] zich door het garantierendement onderscheidde. Voorwaarden zoals minimale tijdsduur van de inleg, tussentijdse veranderingen waren omschreven. [betrokkene 9] merkte op dat, als [betrokkene 7] er positief tegenover stond, het een en ander kon worden getekend, zodat het een en ander in gang gezet kon worden. De NN-man vroeg [betrokkene 7] of het al zin had het een en ander te tekenen waarop [betrokkene 7] heeft geantwoord dat hem dat wel zinvol leek. [betrokkene 9] heeft vervolgens gevraagd of hij "deze" wilde invullen. Het waren er twee omdat dat zij met twee keer 50 werkten, samen
13. De NN-man vraagt of [betrokkene 7] en zijn vrouw willen tekenen. In het dossier zijn nog meer aangiftes opgenomen van personen die hebben verklaard dat zij via [rechtspersoon 1] hebben geparticipeerd in [rechtspersoon 3] . Dit geld zou belegd gaan worden in Polen. Die met name genoemde personen en de door hen ingelegde geldbedragen zijn: - [betrokkene 10] € 175.000,-- - [betrokkene 11] € 60.000.-- - [betrokkene 12] € 25.000,-- - [betrokkene 13] € 150.000,-- - [betrokkene 14] € 40.000,-- - [betrokkene 15] € 50.000,-- - [betrokkene 16] € 75.000,-- - [betrokkene 17] € 78.000,-- - [betrokkene 18] € 50.000,-- - [betrokkene 19] € 25.000,-- - [betrokkene 20] € 50.000,-- - [betrokkene 21] € 50.000.-- - [betrokkene 22] en/of [betrokkene 23] € 130.000.-- - [betrokkene 24] € 100.000,-- - [betrokkene 25] € 100.000,-- - [betrokkene 26] € 285.250,-- In het dossier is een lijst van participanten van [rechtspersoon 3] opgenomen. Daarop staan naast de met naam in de tenlastelegging genoemde personen ook andere personen vermeld die in de ten laste gelegde periode participant van [rechtspersoon 3] zijn geworden en geld hebben gestort. In de prospectus is onder meer het volgende opgenomen, zakelijk weergegeven: - dat [rechtspersoon 1] belast is met de dagelijkse leiding van de [rechtspersoon 3] ; - dat [rechtspersoon 6] de ontwikkelaar is van de onroerend goed projecten; - dat [rechtspersoon 6] door de AFM wordt aangeduid als de uitgevende instelling; - dat de CV daarin voor 100% participeert; - dat de onroerend goed investeringen zich vooral kenmerken doordat door [rechtspersoon 3] enkel wordt gewerkt met risicodragend vermogen en niet met bankkrediet in welke vorm dan ook; - dat het risicodragend vermogen wordt verstrekt door [rechtspersoon 3] en door aanbetalingen van de kopers van appartementen; - dat het startsein voor de bouw van een project pas wordt gegeven, wanneer ten minste 50% van het te realiseren gebouw is verkocht en dat de rest tijdens de looptijd van de bouw verkocht wordt aan particuliere kopers; - dat de door [rechtspersoon 3] gefinancierde investeringen van [rechtspersoon 6] in de projecten met name liggen in de opstartfase van de bouw, er op deze wijze slechts een beperkt deel van de financieringsbehoefte door [rechtspersoon 3] wordt geïnvesteerd en verder geen geldverstrekkers behoeven te participeren, waardoor het gehele resultaat (verkoopopbrengst minus bouwkosten) van het complex woningen ten goede komt van de projectontwikkelaar waarin de CV voor 100 % participeert; - dat het financiering betreft van diverse woningbouwprojecten in Warschau, Poznan en Krakow; - dat inmiddels een tweede project is gestart: [project 3] ; - dat de participaties door de AFM worden beschouwd als zogenaamde rechten van deelgenootschap, zijnde certificaten van aandelen in het kapitaal van [rechtspersoon 6] ; - dat de bestuurders en oprichters [verdachte] en [medeverdachte 1] , directeuren, beide ervaren managers zijn op commercieel en financieel gebied, namelijk respectievelijk directeur van een makelaardij en assurantiën en commercieel manager ( [verdachte] ) en financieel manager bij de [bank 2] , financieel manager bij [rechtspersoon 8] en bedrijfsadviseur; - dat notaris [notaris] te Beilen als notariaat bij [rechtspersoon 1] betrokken is; - dat de prospectus is opgesteld met inachtneming van de Europese prospectusrichtlijn die als bijlage bij de Wet beleggingsinstellingen (Wtb) en de Wet toezicht effectenverkeer (Wte) hoort en is geconformeerd aan de hiervoor geldende wettelijke vereisten. 6.4 Conclusie Op 15 november 2005 is [rechtspersoon 1] opgestart, waarbij verdachte, [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] zijn ingeschreven als bestuurders. Op diezelfde dag is ook [rechtspersoon 3] opgericht, met [rechtspersoon 1] als enig beherend vennoot met onbeperkte bevoegdheid. Op 29 november 2005, is de eerste leenovereenkomst te Warschau gesloten en namens [rechtspersoon 1] door [medeverdachte 1] ondertekend. Daarbij is overeen gekomen dat op die datum een bedrag van € 200,000,-- werd uitgeleend, waarbij in de leningsovereenkomst is opgenomen dat het geld voor de bedrijfsvoering van [rechtspersoon 2] zou worden gebruikt. Dit betrof een lening voor onbepaalde tijd tegen een rentepercentage van 4%. Dit bedrag is al vóór 5 december 2005 naar een rekening van [rechtspersoon 2] in Polen overgeboekt. [rechtspersoon 1] is vervolgens verder opgestart. Daarna zijn nog meer leenovereenkomsten onder dezelfde voorwaarden met [rechtspersoon 2] gesloten en ook meerdere geldbedragen naar [rechtspersoon 2] overgemaakt. Vanaf eind november 2005 werden al de eerste gesprekken gevoerd met potentiële beleggers. In die persoonlijke gesprekken is summier informatie aan de toekomstige investeerders verstrekt. De aangevers hebben verklaard dat zij tijdens de gesprekken mede door één of meer van de hiervoor genoemde voorgespiegelde zekerheden uiteindelijk werden bewogen tot de afgifte van de ingelegde geldbedragen. Er is tijdens die persoonlijke gesprekken informatie aan toekomstige investeerders verstrekt waarvan verdachte en zijn mededaders wisten dat deze niet juist was. Hen zijn deelnameformulieren voorgelegd die zij hebben ondertekend. Daarmee verklaarden en bevestigden zij telkens met de inhoud van de prospectus inzake [rechtspersoon 3] bekend te zijn, terwijl zij die prospectus feitelijk niet hadden gezien en deze eigenlijk nog in een ontwerpfase was. Ook hebben zij bij toetreding als commandiet van [rechtspersoon 3] ervoor getekend de inhoud van de bepalingen van de vennootschap te kennen en ermee bekend te zijn dat de CV een koopovereenkomst/koopovereenkomsten had gesloten, welke strekten tot aankoop/levering van registergoederen in Polen. Ook deze akte van toetreding was in strijd met de waarheid. Er zijn dus toezeggingen gedaan en verplichtingen aangegaan waarvan verdachte en zijn medeverdachten wisten dat deze niet nagekomen zouden worden. De investeerders zijn wel op de juistheid van de verstrekte informatie afgegaan en zijn daardoor bewogen tot investering. [rechtspersoon 1] verkreeg daardoor de beschikking over gelden, waarover zij anders niet de beschikking zouden hebben verkregen. Zelfs nadat er geen geld meer naar Polen werd overgemaakt, omdat er de nodige problemen waren ontstaan, zijn er nog diverse personen door dezelfde voorgespiegelde zekerheden bewogen tot afgifte van geldbedragen. In het bijzonder uit de aangifte van [betrokkene 7] en de uitwerking van het door hem op 27 december 2007 opgenomen gesprek blijkt dat ook toen nog die zekerheden werden voorgehouden. Er is door de verdediging veel aandacht besteed aan het feit dat er geen zicht is gekregen op de besteding van de gelden die naar Polen zijn overgeboekt. Gesteld wordt dat betrokkenen bij [rechtspersoon 2] en de met [betrokkene 1] gelieerde vennootschappen zich niet aan de afspraken zouden hebben gehouden. Met die mogelijkheid wil het hof wel rekening houden ten gunste van verdachte. Er zijn ook geen aanwijzingen dat die gelden naar verdachte of met hem gelieerde personen of bedrijven zijn gevloeid. Maar verdachte en de verdediging miskennen dat de kern van het verwijt is dat zij beleggers hebben voorgespiegeld dat er zekerheden zouden zijn voor het ingelegde geld, maar zonder enige vorm van zekerheid en nota bene op basis van een risicodragende achtergestelde lening met een rentepercentage van 4% de gelden hebben uitgeleend aan [rechtspersoon 2] . Wat er ook zij van door de verdachte beweerdelijke mailwisselingen met aanvullende afspraken, zekerheden zijn er nimmer verstrekt. Vanaf het begin van het aantrekken van gelden is er slechts sprake van het afsluiten van leningsovereenkomsten met [rechtspersoon 2] . De conclusie kan niet anders zijn dan dat er op geen enkel moment serieus werk is gemaakt van het realiseren van de voorgespiegelde zekerheden. Dat de beleggers nu met lege handen achter blijven is te wijten aan verdachte en zijn medeverdachten. Gelet op het voorgaande acht het hof evenals de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte mede feitelijk leiding heeft gegeven aan het feit dat [rechtspersoon 1] door listige kunstgrepen en een samenweefsel van verdichtsels personen heeft bewogen tot afgifte van gelden. Verdachte en diens medeverdachten hebben in dat kader als directieleden van [rechtspersoon 1] nauw en bewust samengewerkt, zoals onder meer blijkt uit hun eigen verklaringen. Op één onderdeel van de tenlastelegging komt het hof tot vrijspraak. [betrokkenen 27 en 28] hebben weliswaar geld verstrekt aan [rechtspersoon 1] , maar niet is bewezen dat zij bewogen zijn tot afgifte op grond van de in de tenlastelegging genoemde oplichtingsmiddelen, die betrekking hebben op investeringen in Polen. Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1 primair ten laste gelegde feit heeft begaan. 7Bewezenverklaring Door wettige bewijsmiddelen, waarin zijn vervat de redengevende feiten en omstandigheden waarop de bewezenverklaring steunt, acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1 primair tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:
14. primair [rechtspersoon 1] , op een of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 1 november 2005 tot en met 31 december 2009, in de gemeente(n) Westerveld en/of Doetinchem en/of Bronckhorst en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer rechtsperso(o)n(en) en/of een of meer natuurlijk(e) perso(o)n(en), althans alleen, (telkens) met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen (telkens) door het aannemen van een valse naam en/of van een valse hoedanigheid en/of door een of meer listige kunstgrepen en/of door een samenweefsel van verdichtsels, onder meer - de heer en/of mevrouw [betrokkene 3] , een geldbedrag van (totaal) € 40.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 13] , een geldbedrag van (totaal) € 150.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 12] , een geldbedrag van (totaal) € 25.000,--, en/of € 350,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 19] , een geldbedrag van (totaal) € 25.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 16] , een geldbedrag van (totaal) € 75.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 21] , een geldbedrag van (totaal) € 50.000,--, althans euro 45.000,=, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer [betrokkene 22] en/of mevrouw [betrokkene 23] , een geldbedrag van (totaal) € 130.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 17] , een geldbedrag van (totaal) € 78.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 6] een geldbedrag van (totaal) € 100.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 4] , een geldbedrag van (totaal) € 225.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 14] , een geldbedrag van (totaal) € 55.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 25] , een geldbedrag van (totaal) € 100.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer [betrokkene 7] en/of mevrouw [betrokkene 8] , een geldbedrag van (totaal) € 90.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 15] , een geldbedrag van (totaal) € 50.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - mevrouw [betrokkene 24] , een geldbedrag van (totaal) € 100.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 26] , een geldbedrag van (totaal) € 285.250,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 11] , een geldbedrag van (totaal) € 60.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer [betrokkene 18] , een geldbedrag van (totaal) € 50.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en/of mevrouw [betrokkene 10] , een geldbedrag van (totaal) € 175.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - de heer en of mevrouw [betrokkene 20] , een geldbedrag van (totaal) € 50.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of - [betrokkenen 27 en 28] , een geldbedrag van (totaal) € 50.000,--, althans een of meer geldbedrag(en) en/of een of meer ander(e) geldbedrag(en) van een of meer ander(en), heeft/hebben bewogen tot de afgifte van een of meer geldbedrag(en) en/of het ter beschikking stellen van gegevens met geldswaarde in het handelsverkeer en/of tot het aangaan van een schuld en/of het teniet doen van een inschuld, (tot een totaalbedrag van ongeveer € 5.150.831,16), hebbende verdachte en/of zijn medeverdachte(n) en/of een of meer ander(en) toen aldaar (telkens) met vorenomschreven oogmerk - zakelijk weergegeven - valselijk en/of listiglijk en/of bedrieglijk en/of in strijd met de waarheid voorgewend en/of doen voorwenden (in (persoonlijke) gesprek(ken) en/of in een prospectus en/of bij presentatie(s) en/of in brochures en/of in folder(s) en/of in flyer(s) en/of in nieuwsbrief/nieuwsbrieven en/of in e- mailbericht(en) en/of op website(s)): A. zich aan het publiek, althans aan een of meer van voornoemde personen gepresenteerd als ware [rechtspersoon 1] door de AFM gecontroleerd en/of goedgekeurd en/of [rechtspersoon 1] beschikte over een vergunning om effecten (aan het publiek) aan te bieden; en/of B. (vervolgens) aan het (benaderde) publiek, althans aan een of meer van voornoemde personen (tot zekerheid van de belegging(en) en/of investering(en) en/of participatie(s) en/of inleg van geld(en) en/of geldlening(en)) voorgespiegeld/voorgewend en/of doen voorspiegelen/voorwenden: B
15. dat de directie van [rechtspersoon 1] bestond uit een ex-directeur/financieel manager van de [bank 2] en/of ervaren managers geweest waren bij grote ondernemingen; en/of' B
16. dat de belegging(en) en/of investering(en) en/of participatie(s) en/of inleg van geld(en) en/of geldlening(en) (volledig) zouden worden geïnvesteerd (in vastgoed in Polen via projectontwikkelaar [rechtspersoon 6] ); en/of B3, dat de belegging(en) en/of investering(en) en/of participatie(s) en/of inleg van geld(en) en/of geldlening(en) veilig en/of (vrijwel) risicoloos was/waren, althans een beperkt risico kende(n); en/of B
17. dat de belegging(en) en/of investering(en) en/of participatie(s) en/of inleg van geld(en) en/of geldlening(en) na (de oplevering van) een project terug zou(den) worden betaald, althans vrij beschikbaar kwam(en); en/of B
18. dat de belegger(s) en/of deelnemer(s) en/of participant(en) volledig (100%) zouden meedelen in de projectwinst; en/of B
19. dat de belegger(s) en/of deelnemer(s) en/of participant(en) maandelijks een of meer geldbedrag(en) uitbetaald/uitgekeerd kre(e)g(en) als ware het een of meer rendement(en) en/of opbrengst(en) van hun/zijn/haar belegging(en) en/of investering(en) en/of participatie(s) en/of inleg van geld(en) en/of geldlening(en); en/of B
20. dat het (geprognosticeerde en/of gegarandeerde) rentepercentage, afhankelijk van het project, per jaar tussen de 10 en 20 procent, althans 8 procent bedroeg; en/of B
21. dat het eerste voorschot rendement van 8 procent 6 weken na de stortingsdatum van de belegging(en) en/of investering(en) en /of participatie(s) en /of inleg van geld(en) en/of geldlening(en) zou plaatsvinden; en/of B
22. dat het tweede voorschot rendement 12 maanden na de eerste rendementsuitkering zou plaatsvinden; en/of B
23. dat het project [project 1] was afgerond en op 1 juli 2007 zou worden opgeleverd en/of het project [project 2] / [project 3] goed, althans (geheel) volgens plan liep en/of B
24. dat kosten zouden worden bekostigd uit de 'zuivere winst', waardoor een of meer van voornoemde perso(o)n(en) en/of een of meer andere perso(o)n(en) (telkens) werd(en) bewogen tot bovenomschreven afgifte, zulks terwijl hij verdachte, al dan niet in vereniging met een of meer andere(n), tot bovenomschreven strafbare feit(en) opdracht heeft gegeven, dan wel feitelijke leiding heeft gegeven aan boven omschreven verboden gedraging(en). Het hof acht niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard, zodat deze daarvan behoort te worden vrijgesproken. 8Strafbaarheid van het bewezenverklaarde Het onder 1 primair bewezenverklaarde levert op: medeplegen van oplichting, begaan door een rechtspersoon, terwijl verdachte tot dat feit opdracht heeft gegeven dan wel feitelijk leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd. 9Strafbaarheid van de verdachte Verdachte is strafbaar aangezien geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk geworden die verdachte niet strafbaar zou doen zijn. 10Oplegging van straf en/of maatregel 10.1 De rechtbank heeft verdachte veroordeeld voor de feiten 1 primair, 2A primair, 2B primair, 3A primair en 3B primair tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van achttien