GERECHTSHOF DEN HAAG Afdeling Civiel recht Zaaknummer : 200.168.300 / 01 Zaak- en rolnummer rechtbank : C/09/478508 KG ZA 14/1455 arrest van 3 november 2015 inzake IT-Staffing Nederland B.V., gevestigd te Nieuwegein, appellante, hierna te noemen: IT-Staffing, advocaat: mr. P.H.L.M. Kuypers te Breda, tegen 1. de Staat der Nederlanden (Ministerie van Infrastructuur en Milieu), zetelend te Den Haag, geïntimeerde, hierna te noemen: Rijkswaterstaat, advocaat: mr. A.C.M. Prasing-Remmé te Utrecht, 2. Between B.V., gevestigd te Amsterdam, geïntimeerde, niet verschenen. Het geding 1. Bij exploten van 7 april 2015 met producties, hersteld bij exploten van 10 april 2015, heeft IT-Staffing hoger beroep ingesteld tegen een tussen partijen gewezen vonnis van de voorzieningenrechter in de rechtbank Den Haag van 9 maart 2015. In de appelexploten heeft zij elf grieven tegen het bestreden vonnis aangevoerd en toegelicht. Rijkswaterstaat heeft de grieven bij memorie van antwoord met producties bestreden. Partijen hebben de zaak op 1 oktober 2015 doen bepleiten door hun advocaten, die zich daarbij hebben bediend van pleitnotities die aan het hof zijn overgelegd. IT-Staffing heeft ten behoeve van het pleidooi nog twee producties ingediend. Ten slotte is arrest bepaald. Beoordeling van het hoger beroep 2. Het hof gaat uit van de volgende feiten. Op 18 september 2014 heeft Rijkswaterstaat een Europese niet openbare aanbestedingsprocedure aangekondigd teneinde een raamovereenkomst te sluiten met vijf ondernemers voor de inhuur van IV-personeel (IV staat voor informatievoorziening). In het “Selectiedocument, Niet-openbare Europese aanbesteding Raamovereenkomst Inhuur IV Specialisten” van 18 september 2014 (hierna: het Selectiedocument), waarbij de Aanbestedingswet 2012 van toepassing is verklaard, staat, voor zover nu relevant, het volgende vermeld: “(…) 3.7.4 Stap 4: Selectiecriteria (…) De selectiecriteria staan nader beschreven in hoofdstuk 5. De 5 (vijf) ondernemers die als hoogste eindigen in de rangorde worden geselecteerd om uitgenodigd te worden tot het doen van een inschrijving. Indien nodig wordt het aantal deelnemers, nadat de ranking van gegadigden is vastgesteld, door loting beperkt om te komen tot een ranking van de eerste 5 (vijf) ondernemers. Loten wordt dan gedaan tussen die gegadigden die hetzelfde aantal punten hebben gescoord, maar niet allemaal kunnen worden geselecteerd omdat in dat geval het aantal ondernemers van 5 wordt overschreden. Tevens zullen er 5 (vijf) ondernemers van de overgebleven gegadigden door middel van loten geselecteerd worden om uitgenodigd te worden tot het doen van een inschrijving. Uiteindelijk resultaat van deze selectiefase is dat maximaal 10 (tien) ondernemers uitgenodigd worden tot het doen van een inschrijving. (…) 4.3.4 Tegenstrijdigheden en/of onvolkomenheden De aanbestedingsdocumenten, met bijbehorende bijlagen, worden met zorg samengesteld. Mocht een ondernemer desondanks tegenstrijdigheden en/of onvolkomenheden tegenkomen, dan dient de aanbestedende dienst hiervan terstond door de ondernemer op de hoogte te worden gesteld. Indien op enig moment blijkt dat de aanbestedingsdocumenten tegenstrijdigheden en/of onvolkomenheden bevat en de ondernemer deze redelijkerwijs had kunnen en/of moeten ontdekken, maar de ondernemer de aanbestedende dienst hiervan echter niet schriftelijk op de hoogte heeft gebracht, zijn deze tegenstrijdigheden en/of onvolkomenheden voor eigen risico en rekening van de ondernemer. (…) 5.4 Selectiecriteria De aanbestedende dienst heeft selectiecriteria vastgesteld, waarmee de ondernemer zijn meerwaarde kan aantonen voor wat betreft technische bekwaamheid of beroepsbekwaamheid. Als selectiecriterium hanteert de aanbestedende dienst de mate waarin de ondernemer aantoont aan het betreffende selectiecriterium te kunnen voldoen. Leidend bij de beoordeling hiervan is de relevantie voor de onderhavige opdracht. Beoordeling vindt plaats op basis van expert opinion. De aanbestedende dienst hanteert de in de tabel hieronder vermelde selectiecriteria de volgende weegfactoren: Nr. Selectiecriterium In te dienen informatie Weging 1 Kennis van IV beschrijving 30% 2 Matchingsproces beschrijving 30% 3 Match Opgave aantallen 35% 4 Inlenersaansprakelijkheid Beschrijving 5% Voor de toekenning van de score wordt voor het selectiecriterium 1, 2 en 4 onderstaande schaal gehanteerd. Beoordeling Score De uitwerking is van een matige kwaliteit 1 De uitwerking is van een goede kwaliteit 2 De uitwerking is van een zeer goede kwaliteit 3 Er is niet of nauwelijks uitgewerkt of de uit- werking bevat niet of nauwelijks relevante tekst 0 (…) Selectiecriterium 3: Match De bij geschiktheidseis “Match” ingediende getallen worden beoordeeld volgens de in deze paragraaf aangegeven methodiek Bij de beoordeling geldt: De gegadigde met de hoogste score voor het selectiecriterium Match krijgt 350 punten Voor de overige gegadigden wordt het aantal punten als volgt berekend: 350x (score selectiecriterium betreffende gegadigde) / (hoogste score selectiecriterium) Op 2 oktober 2014 is de eerste Nota van Inlichtingen gepubliceerd (hierna: NvI-1). Voor zover nu relevant staat hierin vermeld: “(…) Nr Verwijzing Vraag Antwoord 1 Selectiedocument: 5.4 Selectiecriteria (…) De aanbestedende dienst laat dit selectiecriterium niet vervallen, maar past de tekst van dit geschiktheidseis/selectiecriterium als volgt aan: “ Match: Ondernemer toont aan dat van alle bij ondernemer werkelijk binnengekomen/ontvangen inhuuraanvragen in één kwartaal dan wel 3 aaneengesloten maanden vanaf 1 juli 2013 tot 1 juli 2014 van iedere 10 (tien) inhuuraanvragen voor IV specialisten minimaal 1 (één) match (hit) heeft geleid tot een opdracht.” (…) (…) (…) (…) (…) Op 9 oktober 2014 is de tweede Nota van Inlichtingen gepubliceerd (hierna: NvI-2). Voor zover nu relevant staat hierin vermeld: “(…) Aanbestedende dienst ziet aanleiding het onderstaande te verduidelijken / aan te passen: Onderwerp Verduidelijking/aanpassing Match Aanbestedende dienst wijzigt de geschiktheidseis ‘Match’ als volgt (de tekst op pagina 29 van het selectiedocument m.b.t. ‘Match’ en het antwoord op vraag 1 uit de 1e NvI komen hiermee te vervallen): NB: gewezen wordt op punt 3.5 van de Eigen Verklaring. Eis: Ondernemer geeft bij zijn aanmelding op hoeveel inhuur-aanvragen voor IV specialisten daadwerkelijk in drie achtereenvolgende maanden (in de periode 1 juli 2013 tot 1 juli 2014) ontvangen zijn en hoeveel daarvan hebben geleid tot een opdracht. De match (hit) dient minimaal 10% te zijn. Eis: Ondernemer verklaart bij zijn aanmelding dat hij op een daartoe strekkend verzoek van de aanbestedende dienst een verklaring van een accountant of de instantie die zijn kwaliteitsmanagementsysteem gecertificeerd heeft, zal overleggen, inhoudende: - kwaliteitsmanagementsysteem van ondernemer waarborgt qua opzet en werking dat steeds de daadwerkelijk ontvangen inhuuraanvragen voor IV specialisten geregistreerd worden; - de juistheid van de bij aanmelding door ondernemer opgegeven aantallen. Noot: aan de in paragraaf 4.2.5 genoemde bewijsstukken wordt toegevoegd: 8. Verklaring van accountant of certificerende instantie In de NvI-2 is als vraag 11 de volgende vraag opgenomen (blijkens punt 96 van de memorie van grieven werd deze vraag gesteld door IT-Staffing): “Wat is de beweegreden voor de aanbestedende dienst om de groep geselecteerden vast te stellen aan de hand van de hoogste puntenscore (5 ondernemers) en daarnaast te loten onder de groep van ondernemers met een lagere puntenscore (5 ondernemers) nu dit kan leiden tot het feit dat een ondernemer met een (zeer) lage puntenscore toch wordt geselecteerd nu deze wellicht niet volledig en optimaal aansluit op de selectiecriteria zoals door de aanbestedende dienst gesteld?” Op 14 oktober 2014 is de derde Nota van Inlichtingen gepubliceerd (hierna: NvI-3). Voor zover nu relevant staat hierin vermeld: “(…) De vragen zijn gesteld na de uiterlijke datum voor het indienen van vragen, echter de aanbestedende dienst achtte het van belang gegadigden antwoord hierop te geven. Door de publicatie van deze 3e NvI zal de uiterste datum voor het indienen van aanmeldingen met één dag worden opgeschoven tot 21 oktober 2014 om 14.00 uur. (…) Aanbestedende dienst ziet aanleiding het onderstaande te verduidelijken/aan te passen: Het is aanbestedende dienst gebleken dat de geschiktheidseis en het selectiecriterium ‘Match’ bij de markt veel vragen oproept. Om tegemoet te komen aan de vragen uit de markt vereenvoudigt de aanbestedende dienst de geschiktheidseis en het selectiecriterium ‘Match’ als volgt: Hiermee vervalt het onderdeel ‘Match’ bovenaan de 2e NvI Onderwerp Verduidelijking/aanpassing Geschiktheidseis Match Match Het gaat de aanbestedende dienst er om dat een ondernemer kan laten zien hoe succesvol een ondernemer is in het bij elkaar brengen van vraag en aanbod van de kernactiviteit (werving, (pre)selectie en beschikbaar stellen van IV specialisten). Resultaat van een goed verlopen matchingproces is een daadwerkelijke match (hit), welke leidt tot een opdracht. Eis: Ondernemer dient door middel van een beschrijving (max 2x A4) aan te tonen dat ondernemer hieraan voldoet. In deze beschrijving staan minimaal de onderdelen vermeld zoals bij het selectiecriterium ‘match’ staan aangegeven (zie hieronder), Selectiecriterium 3: Match De bij geschiktheidseis “Match” ingediende beschrijving wordt beoordeeld. De volgende elementen worden in de beoordeling betrokken: - Welke percentage match behaalt ondernemer, eventueel bij benadering op basis van eigen inschatting - Hoe heeft ondernemer dit percentage berekend, bepaald of ingeschat (incl. onderbouwing e/o toelichting) - Is dit cijfer verifieerbaar en hoe is het cijfer verifieerbaar - Hoe wordt hier vervolgens mee omgegaan in het matchingsproces (opvolging) - Voorziet het kwaliteitsmanagementsysteem van ondernemer in de borging van het administratieproces om te komen tot het percentage match. Bij de beoordeling geldt: - Voor dit selectiecriterium wordt een score bepaald door het gewogen gemiddelde te berekenen van de scores die het beoordelingsteam aan het betreffende criterium heeft gegeven. - De gegadigde met de hoogste score voor het selectiecriterium Match krijgt 350 punten - Voor de overige gegadigden wordt het aantal punten als volgt berekend: 350x (score selectiecriterium betreffende gegadigde) / (hoogste score selectiecriterium) (…) (…) (…) Voorts is in NvI-3 aangekondigd dat ook paragraaf 5.4 van het Selectiedocument wordt gewijzigd, in die zin dat de aldaar opgenomen tabel voor de toekenning van de score niet uitsluitend voor selectiecriteria 1, 2 en 4 geldt, maar ook voor selectiecriterium 3 en dat voor alle selectiecriteria een score moet worden behaald van minimaal 1 om voor selectie in aanmerking te komen. Bij brief van 6 november 2014 heeft Rijkswaterstaat aan IT-Staffing zijn selectiebeslissing bekend gemaakt, inhoudende dat IT-Staffing niet in aanmerking komt voor de uitnodiging tot het doen van een inschrijving, omdat IT-Staffing niet is ingeloot. Als bijlage 1 bij de brief is een tabel opgenomen waaruit de score van alle gegadigden blijkt. Uit die tabel blijkt dat IT-Staffing niet als een van de vijf best beoordeelde gegadigden is geëindigd en evenmin door loting alsnog is geselecteerd. Op 13 november 2014 heeft een gesprek tussen IT-Staffing en Rijkswaterstaat plaatsgevonden. Bij brief van 14 november 2014 heeft IT-Staffing bij het klachtenmeldpunt van Rijkswaterstaat een klacht ingediend over de selectiebeslissing. In verband met klachten van twee andere gegadigden is bij brief van Rijkswaterstaat van 19 november 2014 de selectiebeslissing van 6 november 2014 ingetrokken en is een nieuwe selectiebeslissing gegeven. De toets van de klachten heeft geen gevolg gehad voor de beoordeling en de selectiebeslissing is inhoudelijk ongewijzigd gebleven. Op 9 april 2015 zijn gunningsbeslissingen verzonden en op 1 juli 2015 is met vijf inschrijvers een raamovereenkomst gesloten. 3. IT Staffing heeft in eerste aanleg primair gevorderd dat Rijkswaterstaat op straffe van een dwangsom wordt gelast IT-Staffing toe te laten tot de gunningsfase. Subsidiair heeft zij gevorderd dat Rijkswaterstaat op straffe van een dwangsom wordt gelast de aanbesteding te staken en gestaakt te houden en een nieuwe aanbestedingsprocedure te starten. Meer subsidiair heeft zij gevorderd dat Rijkswaterstaat op straffe van een dwangsom wordt gelast de afwijzing van de aanmelding van IT-Staffing te motiveren en meest subsidiair dat de maatregel wordt getroffen die in goede justitie redelijk is en recht doet aan de belangen van IT-Staffing. Zij heeft tot slot veroordeling van Rijkswaterstaat in de kosten van het geding gevorderd. De voorzieningenrechter heeft de vorderingen van IT-Staffing afgewezen omdat, voor zover in hoger beroep nog relevant, IT-Staffing haar recht heeft verwerkt om nog bezwaren tegen de (inrichting van deze) aanbestedingsprocedure aan te voeren. 4. IT-Staffing vordert in hoger beroep, behalve de vernietiging van het vonnis van 9 maart 2015, (
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.