GERECHTSHOF DEN HAAG Civiel recht Zaaknummer hof : 200.308.043/01 Zaaknummer rechtbank : C/09/621059 KG ZA 21-1115 Arrest in kort geding van 13 december 2022 in de zaak van Multicopy Netherlands B.V., gevestigd te Almere, appellante, advocaat: mr. P.J.B. van Deurzen te Den Haag tegen 1Ever Idee B.V. gevestigd te Noordwijk, 2. [verweerster], wonende te [woonplaats], advocaat: mr. C.L. Berkel te Veenendaal, en 3Mukano B.V., gevestigd te Noordwijk, 4. [verweerder], wonende te [woonplaats], advocaat: mr. A.W.M. Roozeboom te Schiedam verweerders. Het hof zal appellant hierna noemen Multicopy, verweerders 1 en 2 respectievelijk Ever Idee en [verweerster] en gezamenlijk Ever Idee c.s., en verweerders 3 en 4 Mukano en [verweerder] en gezamenlijk Mukano c.s. 1De zaak in het kort 1.1 In dit kort geding stelt de franchisegever dat de franchisenemer na einde van de franchiseovereenkomst, het in die overeenkomst opgenomen non-concurrentiebeding heeft geschonden door overdracht van de onderneming aan de vennootschap van zijn levenspartner, die voorheen ook in de onderneming werkzaam was. Ook de levenspartner van de franchisenemer en haar vennootschap zijn gedagvaard, omdat zij onrechtmatig zouden profiteren van deze tekortkoming. De voorzieningenrechter heeft de vorderingen afgewezen. 1.2 Omdat de termijn van het non-concurrentiebeding inmiddels is verlopen, heeft de franchisegever in hoger beroep na de appeldagvaarding houdende de memorie van grieven en eis haar eis gewijzigd. Is dit in strijd met de goede procesorde? 2Procesverloop in hoger beroep 2.1 Het verloop van de procedure in hoger beroep blijkt uit de volgende stukken: de dagvaarding van 3 maart 2022, met bijlagen, waarmee Multicopy in hoger beroep is gekomen van het vonnis van de voorzieningenrechter in rechtbank Den Haag van 4 februari 2022; de memorie van grieven en eis; de memorie van antwoord van Mukano c.s., met bijlagen; de memorie van antwoord van Ever Idee c.s., met bijlagen; de akte overlegging productie tevens houdende akte wijziging c.q. aanvulling eis van Multicopy; de akte uitlating wijziging/aanvulling van eis van Mukano c.s.; de akte uitlaten wijziging c.q aanvulling van eis van Ever Idee c.s.; de producties 9 t/m 11 aan de zijde van Mukano c.s. 2.2 Op 24 oktober 2022 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden. De advocaten hebben de zaak toegelicht aan de hand van pleitaantekeningen die zij hebben overgelegd. Partijen hebben verzocht om een aanhouding van een week om te onderzoeken of een minnelijke regeling mogelijk was. Nadat partijen hebben laten weten dat dit niet gelukt was, is arrest bepaald. 3Feitelijke achtergrond 3.1 De door de rechtbank vastgestelde feiten zijn niet in geschil. Ook het hof gaat hiervan uit. Voorts heeft het hof een aantal nadere feiten vastgesteld, die enerzijds zijn gesteld en anderzijds niet of onvoldoende zijn betwist. 3.2 Multicopy is een franchisegever. Zij heeft een formule ontwikkeld op het gebied van de exploitatie van een grafisch dienstverlenend bedrijf. 3.3 [verweerder] is enig aandeelhouder en bestuurder van Westenwind B.V. (hierna: Westenwind). Westenwind is enig aandeelhouder en bestuurder van Mukano. Daarnaast is Westenwind eigenaar van het bedrijfspand [adres] (hierna: het bedrijfspand). 3.4 Ever Idee is opgericht op 5 juli 2021. [verweerster] is enig aandeelhouder en bestuurder van Ever Idee. [verweerster] is tevens de (levens)partner van [verweerder]. Zij wonen samen, maar zij zijn niet gehuwd en zijn evenmin geregistreerd partners. 3.5 Vanaf 1991 tot 10 oktober 2021 gold tussen Multicopy, als franchisegever, en Mukano c.s. een franchiseovereenkomst. Laatstelijk zijn de in dat verband tussen Multicopy en Mukano c.s. geldende afspraken neergelegd in de op 8 maart 2019 ondertekende franchiseovereenkomst (hierna: de overeenkomst). [verweerder] heeft deze overeenkomst namens Mukano als 'franchisenemer' en voor zichzelf als 'franchisenemer in privé' ondertekend. De overeenkomst heeft terugwerkende kracht tot 10 oktober 2016 en is aangegaan voor een periode van vijf jaar (tot 10 oktober 2021). 3.6 In de overeenkomst is in artikel 8.11 een non-concurrentiebeding opgenomen. Dit beding luidt als volgt: "Franchisenemer en franchisenemer in privé zullen rechtstreeks noch indirect gedurende één jaar na beëindiging van de franchise-overeenkomst in het vestigingspunt goederen en diensten verkopen die kunnen concurreren met de goederen en diensten die het voorwerp zijn van deze franchise-overeenkomst." Artikel 9.7 van de overeenkomst bevat een boetebepaling en luidt als volgt: "Franchisenemer en franchisenemer in privé verbeuren elk afzonderlijk, bij overtreding van het verbod opgenomen in artikel (…) 8.11 (concurrentie-beding) (…) een zonder rechterlijke tussenkomst onmiddellijk opeisbare boete groot € 25.000 (vijfentwintigduizend Euro) voor iedere overtreding, vermeerderd met een bedrag groot € 1000,- voor iedere dag dat de overtreding voortduurt, onverminderd het recht van franchisegever om deze overeenkomst te ontbinden, onverminderd het recht van franchisegever om ter zake volledige schadevergoeding te vorderen en onverminderd het recht van franchísegever om in rechte - al dan niet in kort geding - nakoming te vorderen op straffe van een hogere dwangsom en/of andere dwangmiddelen." 3.7 Op grond van de franchiseovereenkomst exploiteerde Mukano tot 10 oktober 2021 Multicopy-vestigingen in Noordwijk (in het bedrijfspand) en in Rijswijk (aan het adres [adres]). Bij brief van 5 oktober 2020 heeft Mukano c.s. de overeenkomst met Multicopy met inachtneming van een opzegtermijn van 1 jaar opgezegd tegen 10 oktober 2021. 3.8 Omdat Mukano c.s. van mening was dat Multicopy tekort schoot in de nakoming van de gemaakte afspraken, heeft Mukano haar betalingen aan Multicopy in het voorjaar van 2021 opgeschort. 3.9 [verweerster] was als bedrijfsleider in dienst bij Mukano. Zij heeft haar arbeidsovereenkomst bij brief van 30 juli 2021 opgezegd met ingang van 31 augustus 2021. 3.10 Multicopy heeft voor de rechtbank Amsterdam een procedure aanhangig gemaakt tegen Mukano waarin zij betaling van achterstallige franchisetermijnen vorderde. 3.11 Ever Idee huurt op grond van een op 9 oktober 2021 ondertekende huurovereenkomst met ingang van 11 oktober 2021 het bedrijfspand van Westenwind. Ook heeft zij activa gekocht van Mukano. Sinds (omstreeks) laatstgenoemde datum exploiteert Ever Idee een onderneming gericht op grafische dienstverlening vanuit het bedrijfspand. 3.12 Bij brief van 13 oktober 2021 heeft Multicopy Ever Idee c.s. aangeschreven en als volgt bericht, voor zover hier relevant: "(...) U zet, althans door middel van Ever idee B.V. de activiteiten van Mukano B.V. feitelijk voort. U maakt daarbij gebruik van de kennis die u en uw partner gedurende vele jaren bij Multicopy hebben opgedaan. U maakt niet alleen gebruik van de kennis van cliënte, maar ook van het klantenbestand door relaties van Multicopy aan te schrijven via Ever idee B.V. met als doel die relaties er toe te bewegen om voortaan met Ever idee zaken te doen. Ik stel vast dat u met die handelwijze apert onrechtmatig jegens mijn cliënte handelt. U zet buiten de gemaakte afspraken met Mukano B.V. om de bestaande onderneming voort, buiten de Multicopy organisatie om. U wist, althans had kunnen weten dat dit contractueel niet was toegestaan gedurende 1 jaar na de opgezegde franchiseovereenkomst. U weet dat Mukano B.V. wanprestatie pleegt jegens mijn cliënte door u in staat te stellen de bestaande onderneming onder eigen naam voort te zetten. Door van die wanprestatie te profiteren handelt u onrechtmatig jegens cliënte. (...) U zet het bedrijf van uw partner op dezelfde locatie, met dezelfde middelen en hetzelfde klantenbestand voort. Mijn cliënte maakt daartegen ernstig bezwaar en stelt u aansprakelijk voor de schade die zij daardoor lijdt. Ik sommeer u derhalve om met onmiddellijke ingang de exploitatie van de ondernemingen te Noordwijk en Rijswijk te staken en gestaakt te houden tot 10 oktober 2022 en om tot die datum geen (zakelijke) samenwerking te onderhouden op welke wijze dan ook met Mukano B.V en haar bestuurder wat betreft de exploitatie van een met cliënte concurrerende onderneming vanuit genoemde locaties. (…)" 3.13 Ever Idee c.s. heeft de exploitatie van de onderneming in Noordwijk naar aanleiding van deze sommatie niet gestaakt. 3.14 Op 4 november 2021 is vanaf het e-mailadres "backoffice@ever-idee.nl" een e-mail aan een derde verzonden met de volgende inhoud: "Per 10 oktober liep mijn franchisecontract af. We hebben nu een eigen merk in de markt gezet voor onze twee vestigingen: www.ever-idee.nl daar hebben we diverse mailingkaarten over verstuurd maar die zijn vast naar Holland Property gestuurd ben ik bang." 3.15 Multicopy heeft Mukano c.s. en Ever Idee c.s. in kort geding gedagvaard. Bij (het thans bestreden) vonnis van 4 februari 2022 heeft de voorzieningenrechter de vorderingen van Multicopy afgewezen. Hierna heeft Multicopy haar vordering in de onder 3.10 bedoelde procedure tegen Mukano vermeerderd met vorderingen gebaseerd op het non-concurrentiebeding. 3.16 Op 13 juli 2022 heeft de rechtbank Amsterdam in die procedure uitspraak gedaan en de op overtreding van het non-concurrentiebeding gebaseerde vorderingen afgewezen. De rechtbank oordeelde met betrekking tot het non-concurrentiebeding onder meer: "4.12 Het tweede geschilpunt dat partijen verdeeld houdt, is de naleving van het non-concurrentiebeding (…) Multicopy stelt dat Mukano het non-concurrentiebeding overtreedt, omdat zij haar hele bedrijf aan Ever-Idee heeft overgedragen en via die vennootschap in dezelfde vestiging concurrerende producten en diensten verkoopt. Mukano bestrijdt dat zij op enige wijze via Ever-Idee met Multicopy concurreert en meent dat het haar vrij stond om een deel van haar activa aan Ever-Idee over te dragen. (…) 4.13 Het door partijen overeengekomen non-concurrentiebeding is van toepassing gedurende één jaar na de beëindiging van de franchiseovereenkomst. Omdat de franchiseovereenkomst in oktober 2020 door Mukano (…) onder verwijzing naar de opzegtermijn en de reguliere einddatum van de overeenkomst is opgezegd, wordt vastgesteld dat deze op 10 oktober 2021 is geëindigd. (…) 4.14 Voorgaande betekent dat overeenkomst in oktober 2021 is geëindigd en dat het non-concurrentiebeding hierna van toepassing was tussen partijen. Het staat vast dat Mukano rondom deze datum vrijwel al haar activa heeft overgedragen aan Ever-Idee. Een vennootschap waaraan [verweerster], de (oud-)bedrijfsleider van Mukano en tevens levenspartner van de enig aandeelhouder en bestuurder van Mukano, als enig aandeelhouder en bestuurder verbonden is (…). Als niet weersproken althans onvoldoende betwist wordt mede op basis van de jaarrekening van Mukano (…) ervan uitgegaan dat Mukano bij deze overdracht in ieder geval het personeel, de inventaris, de inrichting en voorraden aan Ever-Idee heeft overgedragen. (…) Ever-Idee exploiteert vanaf de overname van voornoemde activa een winkel met vergelijkbare grafische goederen en diensten als Mukano, ook in hetzelfde pand. Dit pand huurt zij van een vennootschap waarvan [verweerder] enig aandeelhouder en bestuurder is. 4.15 Op basis van de e-mails van 4 november 2021 (…) wordt er verder vanuit gegaan dat Ever-Idee met "mailingkaarten" (oud-)klanten van Mukano heeft benaderd. Gelet op de gebruikte bewoordingen in één van de e-mails, namelijk: "per 10 oktober liep mijn (onderstreping, rechtbank) franchisecontract af en " We (onderstreping, rechtbank) hebben nu een eigen merk in de markt gezet." (…), heeft Multicopy voldoende gemotiveerd dat [verweerder] hier op enige manier bij betrokken is geweest. Dat [verweerder] daarnaast bij leveranciers nog bestellingen heeft gedaan voor Ever-Idee, heeft Mukano met de door haar overgelegde e-mail van één van deze leveranciers echter voldoende weersproken. 4.16 Hoewel de rechtbank met Multicopy eens is dat voorgaande omstandigheden de nodige vragen oproepen, kunnen deze omstandigheden niet tot het oordeel leiden dat Mukano het non-concurrentiebeding heeft overtreden. Doorslaggevend hiervoor is, dat het beding naar haar letter betrekking heeft op de rechtstreekse of indirecte verkoop door Mukano van vergelijkbare goederen en diensten in de vestigingen. Van deze rechtstreekse of indirecte verkoop door Mukano is niet gebleken. Dat Mukano haar activa aan Ever-Idee heeft verkocht, betekent nog niet dat zij ook indirect bij de verkoop van concurrerende goederen en diensten door Ever-Idee betrokken is (geweest). Zoals Mukano terecht heeft betoogd, stond het haar onder de franchiseovereenkomst vrij om haar activa aan een derde te verkopen. Het non- concurrentiebeding verbiedt de verkoop van activa niet en de overeenkomst bevat hier verder geen afspraken over. (…) 4.17 Dat Multicopy het non-concurrentiebeding onder de hiervoor geschetste omstandigheden toch zo mocht begrijpen dat ook de overdracht van activa aan Ever-Idee hieronder viel, is niet gebleken. De door haar aangevoerde omstandigheid dat de overdracht plaatsvond tussen twee vennootschappen die via haar beide bestuurders en enig aandeelhouders in privé aan elkaar gelieerd zijn, is hiervoor onvoldoende. Dat deze overdracht plaatsvond in het licht van de betrokkenheid van Mukano bij de bedrijfsvoering van Ever-Idee hierna, is – zoals hiervoor is geoordeeld – verder niet gebleken. Dat ligt wellicht anders als het om de gestelde betrokkenheid van [verweerder] gaat. Gesteld noch gebleken is echter dat deze gedragingen aan Mukano toegerekend kunnen worden. Of en in hoeverre [verweerder] in privé het non-concurrentiebeding heeft overtreden, ligt in deze procedure niet voor. Hij is immers geen partij bij dit geschil. 4.18 Dit alles leidt tot de conclusie dat Multicopy niet wordt gevolgd in haar stelling dat Mukano het non-concurrentiebeding heeft overtreden. Haar vorderingen die hierop zijn gebaseerd (...), moeten dan ook worden afgewezen." 3.17 Multicopy heeft hoger beroep ingesteld tegen deze uitspraak. 4Procedure bij de rechtbank 4.1 Multicopy heeft Ever Idee c.s. en Mukano c.s. in kort geding gedagvaard en gevorderd, - Mukano c.s. te gebieden het non-concurrentiebeding na te komen en elke betrokkenheid bij concurrerende activiteiten vanuit de locaties in Noordwijk en Rijswijk te staken en gestaakt te houden: - gedaagden ieder voor zich dan wel tezamen te veroordelen om met onmiddellijke ingang de exploitatie van de ondernemingen te Noordwijk in het bedrijfspand en te Rijswijk aan het adres [adres] te staken en gestaakt te houden tot 10 oktober 2022 en om tot die datum geen soortgelijke activiteiten te verrichten als bedoeld in artikel 8.11 van de overeenkomst in hetzelfde vestigingspunt als bedoeld in artikel 8.11 van de overeenkomst: - Ever idee c.s. te gebieden geen (zakelijke) samenwerking te onderhouden met Mukano en/of [verweerder] wat betreft de exploitatie van een met Multicopy concurrerende onderneming van uit de genoemde locaties te Rijswijk en Noordwijk: - gedaagden te gebieden dat de website van Ever idee (ever-idee.
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.