GERECHTSHOF DEN HAAG Civiel recht Team Handel Zaaknummer hof : 200.343.076/01 Zaak- en rolnummer rechtbank : 10483103 CV EXPL 23-12147 Arrest van 11 november 2025 in de zaak van [appellante] , wonend in [woonplaats], appellante, advocaat: mr. M. Shaaban, kantoorhoudend in Rotterdam, tegen Stichting Wooncompas, gevestigd in Ridderkerk, geïntimeerde, advocaat: mr. E. de Ruiter, kantoorhoudend in Rotterdam. Het hof noemt partijen hierna [appellante] en Wooncompas. 1De zaak in het kort 1.1 [appellante] klaagt over gebreken aan haar huurwoning. Zij vordert van Wooncompas herstel en huurprijsvermindering. De kantonrechter heeft deze vorderingen afgewezen. 1.2 Het hof wil meer informatie hebben. Daarom gelast het hof een mondelinge behandeling met partijen en hun advocaten, in aanwezigheid van deskundigen van beide kanten. Daarbij zal het hof ook proberen om de kwestie te schikken. 2Procesverloop in hoger beroep 2.1 Het verloop van de procedure in hoger beroep blijkt uit de volgende stukken: de dagvaarding van 21 juni 2024, waarmee [appellante] in hoger beroep is gekomen van het vonnis van de kantonrechter in de rechtbank Rotterdam van 29 maart 2024; de memorie van grieven van [appellante], met bijlagen; de memorie van antwoord van Wooncompas; de nadere akte van [appellante] van 26 november 2024, met bijlagen; de akte na memories van Wooncompas van 7 januari 2025. 3Feitelijke achtergrond 3.1 [appellante] huurt sinds 2019 van Wooncompas een woning aan de [adres] in [plaats] (hierna: de woning). Het betreft een rijtjeswoning die in de jaren zeventig van de vorige eeuw is gebouwd. De ventilatie 3.2 Wooncompas heeft begin september 2022 een melding van [appellante] ontvangen over storing van de ventilatie in de badkamer. De firma [onderhoudsbedrijf] (hierna: [onderhoudsbedrijf]), de onderhoudsfirma van Wooncompas, is op 12 september 2022 bij [appellante] geweest. Volgens [onderhoudsbedrijf] functioneerde het ventilatiesysteem goed. Voor de zekerheid heeft de monteur het ventilatiesysteem toen wat ‘opgetoerd’. De monteur heeft naar zijn zeggen toen geconstateerd dat er slechte luchttoevoer en doorspuiing was in de woning. Volgens de monteur kwam dit doordat [appellante] de raamroosters en ramen in de winter liever dicht hield waardoor de ventilatiecapaciteit niet ten volle benut kon worden. De monteur heeft [appellante] geïnstrueerd om de raamroosters open te zetten en de badkamerdeur na het douchen op een kier, zodat de woning voldoende gelucht zou worden.[onderhoudsbedrijf] heeft op 28 maart 2023 het systeem nogmaals gecontroleerd en ook toen geconstateerd dat het systeem goed werkte. De radiator in de badkamer 3.3 Wooncompas heeft op 3 november 2022 aangeboden om de radiator in de badkamer te vervangen, maar [appellante] heeft dit geweigerd. Het dak en de dakkamer 3.4 Naar aanleiding van klachten van [appellante] heeft het bedrijf Consolidated (hierna: Consolidated) in opdracht van Wooncompas op 6 maart 2023 een onderzoek gedaan naar de staat van het pannendak van de woning. Daarbij kwam Consolidated tot de volgende bevindingen. Enkele dakpannen waren kapot of gescheurd, terwijl de dakpannen niet windvast lagen in die zin dat niet elke dakpan met een windhaak gezekerd was. De dakpannen waren poreus, terwijl aan de onderkant veroudering zichtbaar was. De dakpannen lagen rechtstreeks op het houten dakbeschot. Op het dakbeschot was geen onderlaag aanwezig. Bij vocht in de dakconstructie zal dit volgens Consolidated direct kunnen leiden tot lekkageklachten in de woning. In de dakvoet was op meerdere plaatsen sprake van aantasting van de houten ondergrond door vocht van de panlatten. De kunststof goten verkeerden in een nog redelijke staat, maar door het ontbreken van expansiestukken kwamen de naadverbindingen los. Op meerdere plaatsen heeft dit geleid tot lekkageklachten welke op een niet professionele wijze waren verholpen. De goten en de aansluitingen met de dakramen waren vervuild met blad. De schoorstenen op de nok van het dak verkeerden in een matige staat. Vooral de aansluitingen van lood en onderlood waren slecht waardoor klachten op de korte termijn denkbaar waren, aldus nog steeds Consolidated. Dit gold ook voor de doorvoeren zoals rookgasdoorvoeren en ontluchtingen welke niet op een correcte wijze waren aangebracht. Consolidated heeft op basis hiervan het volgende geadviseerd:“Gezien de huidige kwaliteit van het pannendak wordt de resterende technische levensduur ingeschat op einde levensduur. Wij hebben u een voorstel voor het vervangen van de pannen conform de huidige eisen. Hierbij zal een folie-onderlaag worden aangebracht en zullen de panlatten en tengels worden vernieuwd. Voor het herstel van houtrot wordt een stelpost benoemd.” 3.5 Nedon Adviesburo BV (hierna: Nedon) heeft in opdracht van [appellante] op 28 juni 2023 onderzoek uitgevoerd. Omtrent het dak heeft Nedon onder meer het volgende opgemerkt:“Omdat er reeds een opname van het dak is geweest, heeft men ook diverse pannen verwijderd om de onderliggende constructie te beoordelen. Wij hebben deze foto’s ook beoordeeld. Opvallend is dat er een polystyreenisolatie aanwezig is, en daarnaast ook op diverse plaatsen glaswoldekens zijn aangebracht. Dit zijn geen zaken die in de jaren 80 gebruikelijk waren, mogelijk is de glaswolisolatie in een later stadium toegepast. De reden hiervoor is ons niet bekend.(..) Het gevolg van isolatiemateriaal tussen dakpan en onderliggende dakconstructie, is dat de ventilatie/luchtstroming onder de pannen hierdoor wordt verstoord. Ook kan hierdoor als gevolg van contact tussen dakpan en isolatiedeken, vochtoverbrenging plaats vinden, en kou overdracht. Tocht kan optreden door afkoeling van een oppervlak, waarbij men de koude die van het beschot afkomt kan ervaren als tocht. Ook kan als gevolg van krimp van de isolatieplaten naden ontstaan, hierdoor kan tevens kou overdracht en tocht worden ervaren. Door de afwerking die vrijwel overal nog aanwezig is, is dit niet zonder destructief onderzoek verder vast te stellen.(…)Op dit moment is er geen sprake van een slecht aangebracht dak. Wel is het zo dat als gevolg van onvoldoende ventilatie in combinatie met vochtoverdracht door contact tussen pannen, isolatie en onderliggende constructie dat men niet kan volstaan met het vervangen van de huidige pannen. Gezien de situatie zal het aannemelijk kunnen zijn, dat ook bij naastgelegen woningen deze problematiek gelijkwaardig is of minder.” Omtrent de schimmelvorming in de kamer onder het dak (de dakkamer) heeft Nedon onder meer opgemerkt: “De gevolgen hiervan zijn aan de binnenzijde zichtbaar. Het behangpapier wat door vorige bewoners is aangebracht, is plaatselijk door mevrouw [appellante] verwijderd. Na afname en determinatie van het oppervlak middels monsters en onderzoek onder microscoop zijn Aspergillus Claddosporium soorten en Penicillium soorten aangetroffen. Deze komen veel voor in het binnenmilieu en groei vindt plaats op opgedroogde vochtplekken. Daar waar het behangpapier is verwijderd zijn vochtplekken en schimmelvorming zichtbaar. Daar waar het behangpapier verkleurd is, in de diepere delen van de structuur, is sprake van verkleuringen als gevolg van vochtinvloeden.Het is niet wenselijk om alleen pannen te vervangen, gezien de situatie en schimmelvorming in de onderliggende dakconstructie adviseren wij hier het gehele dak inclusief onderliggende constructie te vervangen. Dat dit effect zal hebben op de dakaansluitingen met aangrenzende panden is dan niet te voorkomen, tenzij men hier ook gelijktijdig kiest voor volledige vervanging.”De badkamer 3.6 Omtrent de badkamer heeft Nedon naar aanleiding van het onderzoek van 28 juni 2023 onder meer het volgende opgemerkt:“Het voegwerk is op diverse plaatsen besmet met oppervlakte schimmels. Ook aan de onderzijde van het plafond zijn schimmels tot ontwikkeling gekomen. De badkamer kan via het raam en deur geventileerd worden. (…)Vanwege schimmelvorming hebben wij metingen verricht, zowel in de badkamer als de wand bij de trap geven een hoog vochtgehalte weer.Advies met betrekking tot de natte cel 1. Reinig voegwerk met een harde borstel met een schimmeldodend preparaat;2. Eventueel zal als voegwerk loskomt dit hersteld moeten worden; 3. Vanwege de schimmelgroei en de vochtige ondergrond, adviseren wij wandtegels te verwijderen, leidingwerk bloot te legen en controleren en indien nodig herstellen en voorzien van manteling, hierna de nog aanwezige besmette lagen verwijderen, waterkerende laag aanbrengen, ondergrond grondden en nieuwe wandtegels en voegwerk aan te brengen. Schimmel in de natte cel bestrijden Er is maar één manier om schimmel effectief te kunnen bestrijden namelijk beter ventileren. Er zijn twee manieren waarop je effectief kunt ventileren: 1. Natuurlijke ventilatie (….). 2. Mechanische ventilatie (…)” Nader onderzoek en verdere gang van zaken 3.7 Op 13 september 2023 heeft nader onderzoek plaatsgevonden, waarbij zowel de aannemer van Wooncompas als de door [appellante] ingeschakelde deskundigen aanwezig waren. Nedon heeft hierover op 15 september 2023 nader gerapporteerd, en wel onder meer als volgt.“Met bewoonster mevrouw [appellante] en de heer [naam] van Wooncompas is de woning doorgelopen en zijn de zaken besproken die tevens in onze rapportage zijn opgenomen. Tijdens de werkzaamheden was het pannendak aan de achterzijde verwijderd. Hierop is de onderliggende constructie beoordeeld. De panlatten verkeren nog in redelijke staat, en de polystyreenplaten vertonen plaatselijk beschadigingen. De isolatiedekens zijn plaatselijk nog aanwezig. Ondanks dat hier aan de buitenzijde geen ernstige schade zichtbaar is, is aan de binnenzijde in de dakplaat duidelijk sprake van schimmelvorming zoals reeds eerder is aangegeven in rapportage. Ter plaatse van de vloer is een opening ontstaan waardoor luchtstromingen naar binnen toe kunnen plaatsvinden (…).” 3.8 Wooncompas heeft besloten om de dakpannen te vervangen zonder extra isolatie. 3.9 De advocaat van Wooncompas heeft op 16 oktober 2023 het volgende aan de advocaat van [appellante] gemaild: “Consolidated heeft aan Wooncompas gemeld dat het werk aan het pannendek gereed is. Het dak is daarmee wind- en waterdicht gemaakt. Het gaat hier overigens niet om een tijdelijke oplossing. Het pannendak zal vanaf nu blijven liggen. Tijdens de werkzaamheden is gebleken dat de isolatie verlijmd is aan het dakbeschot. Daarom heeft Wooncompas in overleg met de aannemer besloten het dakbeschot verder van binnenuit te herstellen. De dakplaat zal dan vervangen worden. Verder moeten er nog enkele afrondende werkzaamheden worden verricht aan de schoorsteen. Deze moet netjes dicht worden gemaakt, met name ter voorkoming van tocht. Uw cliente weigert echter verder haar medewerking te verlenen aan de werkzaamheden.Ook zal het vloerluik door Muddebouw worden vervangen en zal zij de tochtstrips nazien en zo nodig vervangen. Uw cliënte heeft de afspraken hiervoor overigens wederom verzet en afgezegd. Wooncompas zal geen extra dakraam of mechanische ventilatie plaatsen op zolder. Dat zou immers een renovatie van de woning zijn waarvoor huurverhoging gevraagd kan worden.Ik hoor het graag indien uw cliente de werkzaamheden alsnog toelaat, dan kunnen we afspraken worden gemaakt.” 3.10 Een medewerker van Consolidated heeft op 29 januari 2024 zijn bevindingen rondom de reparatie van het dak als volgt weergegeven: “Het begon al bij onze opname ter plaatse voor het maken van een offerte, we kregen al vragen over de conditie van het dak en de pannen. Het verhaal van de bewoonster was in ieder geval dat het niet goed was en dat er sprake was van een ongezonde situatie. In haar optiek (mogelijk ingefluisterd moet het gehele dak vervangen en nieuwe pannen inclusief isolatie terug. Nu zit er ook geen isolatie in de bestaande situatie. Wij hebben hier een opname gedaan en in onze beleving waren de pannen inderdaad aan vervanging toe, maar wij vonden niet echt dat er van een ongezonde situatie gesproken kon worden. Er was wel vocht zichtbaar, geen sporen van houtrot en of schimmel/zwamvorming in het hout.Uiteindelijk heeft Wooncompas de keuze gemaakt om het dak door ons te laten vervangen, er is gekozen om de pannen te vervangen zonder extra isolatie. De eerste keer hebben wij netjes conform verzoek een planning afgestemd met Wooncompas en hier hebben wij goedkeuring voor gekregen. Eenmaal bij start van het werk met het plaatsen van de steiger werden wij verzocht het werk te staken omdat de bewoners het er niet mee eens was. Wat wij heel vreemd vonden omdat er zogenaamd lekkage was en deze snel opgelost moest worden maar moment van uitvoering kregen wij geen medewerking. Volgens was de bewoonster het niet eens met dat er geen isolatie aangebracht zou worden. In ieder geval hebben wij daarna nog 2 of 3 getracht een moment te plannen om de werkzaamheden verder uit te voeren zodat de bewoonster een nieuw dak zou krijgen. Je zou zeggen dat iemand dan juist heel blij is maar dat bleek achteraf niet. Noodgedwongen moesten wij onze dakpannen op het trottoir laten staan tot op het moment wij weer verder konden. Al met al heeft uiteindelijk lang geduurd, inclusief de tussentijdse verzoeken om de werkzaamheden weer in de planning op te nemen met uiteindelijk dat we een paar maanden later toch het werk alsnog hebben kunnen uitvoeren. Besproken was ook met Wooncompas bij de laatste keer dat we voornemens waren om weer te starten, als er dan weer geen medewerking verleent zou worden dat wij niet meer zouden terugkomen op dit adres voor deze bewoonster en de kosten voor Wooncompas zouden komen te vallen. Gelukkig is het niet zover gekomen.” 4Vorderingen bij de kantonrechter in de rechtbank 4.1 [appellante] heeft Wooncompas gedagvaard en gevorderd, zakelijk weergegeven:Wooncompas te veroordelen om binnen 14 dagen na betekening van het vonnis
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.