ECLI:NL:OGHACMB:2022:104
Burgerlijke zaken over 2022 Vonnis no.:
Registratienummers: CUR202100501 – CUR2021H00108 Uitspraak: 11 oktober 2022 GEMEENSCHAPPELIJK HOF VAN JUSTITIE van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba Vonnis in kort geding in de zaak van: [APPELLANTE] h.o.d.n. KNIPSELKRANT CURAÇAO, wonende in Nederland, oorspronkelijk gedaagde, thans appellante, procederende in persoon, tegen 1[GEÏNTIMEERDE 1], wonende in Curaçao, 2. de naamloze vennootschap CYBERLUCK CURAÇAO N.V., gevestigd in Curaçao, oorspronkelijk eisers, thans geïntimeerden, gemachtigde: mr. A.C. Small.
Partijen zullen hierna [appellante], [geïntimeerde 1], Cyberluck en de twee geïntimeerden gezamenlijk: Cyberluck c.s. worden genoemd.
1Het verloop van de procedure 1.1.
Voor hetgeen in eerste aanleg is gesteld en gevorderd, voor de procesgang aldaar en voor de overwegingen en beslissingen van het Gerecht in eerste aanleg van Curaçao (hierna: het Gerecht), wordt verwezen naar het tussen partijen op 6 april 2021 in kort geding uitgesproken vonnis.
1.2. [ [appellante] is bij akte van appel op 12 april 2021 in hoger beroep gekomen van voornoemd vonnis. In een op 30 april 2021 ingekomen memorie van grieven, met producties, heeft zij acht grieven voorgedragen en geconcludeerd tot vernietiging van het bestreden vonnis en afwijzing van de vorderingen, met veroordeling van Cyberluck c.s. hoofdelijk in de werkelijke kosten van beide instanties, met wettelijke rente, uitvoerbaar bij voorraad.
1.3.
Cyberluck c.s. hebben in een memorie van antwoord de grieven bestreden en geconcludeerd tot bevestiging van het bestreden vonnis, met veroordeling van [appellante] in de kosten van het hoger beroep.
1.4.
Op 19 oktober 2021 heeft de gemachtigde van Cyberluck c.s. schriftelijk gepleit.
1.5. [ [appellante] heeft op 6 juli 2022, na een beroep op artikel 51 Rv, per e-mail schriftelijk gepleit. De gemachtigde van Cyberluck c.s. heeft op 16 augustus 2022 pleitaantekeningen #2 ingediend.
1.6.
Uitspraak is bepaald op heden.
2De ontvankelijkheid [appellante] is tijdig en op de juiste wijze in hoger beroep gekomen en kan daarin worden ontvangen.
3De grieven Voor de grieven wordt verwezen naar de memorie van grieven.
4Beoordeling 4.1.
Het Gerecht heeft in het bestreden vonnis, onder 2.1-2.8, de volgende feiten vastgesteld:
2.1. [ geïntimeerde 1] is directrice van Cyberluck.
2.2.
Cyberluck verstrekt als zogenoemde "master-licentiehouder" sublicenties aan exploitanten van kansspelen.
2.3.
Cyberluck heeft een sublicentie verstrekt aan de Curaçaose onderneming 1X Corp N.V.
2.4.
Bij besluit van 4 januari 2019 heeft de Nederlandse Kansspelautoriteit (KSA) aan 1X Corp N.V. en aan Exinvest Limited een gezamenlijke boete opgelegd van 400.000 euro voor het zonder vergunning aanbieden van kansspelen op de Nederlandse websites lxbet.com en xbet-1.com.
2.5.
Op 1 februari 2021 heeft [appellante] een artikel op de website van Knipselkrant Curaçao (hierna: KKC) geplaatst met de titel "Online Curaçaos gokbedrijf weigert boete kansspelautoriteit te betalen". Onder het artikel is een foto van [geïntimeerde 1] geplaatst met het volgende onderschrift (hierna: artikel 1): " lxBet.com wordt illegaal gesublicentieerd door Cyberluck (Curaçao Egaming). Onder 1668/JAZZ. Sublicentiehouder lx Corp werd beboet omdat het bijna honderd goksites met duizenden kansspelen exploiteerde die gericht waren op de Nederlandse markt zonder dat het over een vergunning beschikte. Op de foto CIGA penningmeester tevens Cyberluck directrice [geïntimeerde 1]."
2.6.
Op 3 februari 2021 heeft [appellante] een tweede artikel op de website van KKC geplaatst met de titel "Online Curaçao gambling company refuses to pay fine". Onder de kop is een foto van [geïntimeerde 1] geplaats met het volgende onderschrift (hierna: artikel 2, hierna gezamenlijk: de artikelen): "lx Corp beboet omdat het 83 goksites met duizenden kansspelen exploiteerde onder een illegale sublicentie van Cyberluck NV directrice en CIGA penningmeester [geïntimeerde 1], gericht op de Nederlandse markt."
2.7.
Per e-mail (met aangehechte brief) van 18 februari 2021 heeft de gemachtigde van Cyberluck c.s. [appellante] gesommeerd om binnen 24 uur over te gaan tot verwijdering en rectificatie van vorenbedoelde artikelen.
2.8. [ appellante] heeft de door haar geplaatste artikelen op 19 februari 2021 van de website van KKC verwijderd.
4.2.
Cyberluck c.s hebben onder meer gevorderd dat een tweetal rectificaties wordt geplaatst op de home-pagina van www.knipselkrantcuracao.com, op straffe van een dwangsom. Deze vordering is door het Gerecht toegewezen met aanpassing van de tekst van de rectificaties. De door het Gerecht bevolen rectificaties, op straffe van een dwangsom van NAf 5.000 voor iedere dag of gedeelte van de dag dat niet of niet volledig aan het bevel wordt voldaan, met een maximum van NAf 100.000, luiden:
RECTIFICATIE NA GERECHTELIJK BEVEL In het reeds verwijderde artikel onder de kop "Online Curaçaos gokbedrijf weigert boete kansspelautoriteit te betalen", dat op 1 februari 2021 op deze website is geplaatst, heb ik, [appellante], onderzoeksjournalist, ten onrechte gesteld dat het bedrijf Cyberluck (ook bekend als Curaçao eGaming) onder leiding van haar directeur, [geïntimeerde 1], illegaal handelt door het uitgeven van zogenoemde sublicenties voor het aanbieden van kansspelen. Die stelling is feitelijk onjuist en daardoor misleidend, nu de praktijk van sublicentieren thans niet verboden is. Ik beveel aan dat andere media die dit artikel hebben overgenomen, deze rectificatie in hun berichtgeving overnemen.
RECTIFICATION AFTER COURT ORDER In the already removed article under the heading "Online Curaçao gambling company refuses to pay fine", that was published on the 3rd of February 2021, I, [appellante], investigative journalist, wrongly stated that Cyberluck managed by its director, [geïntimeerde 1], has committed illegal acts by issuing so-called sub licenses for the provision of games of chance in Curaçao. This statement is factually incorrect and therefore misleading. The practice of sublicensing is at present not prohibited. I recommend that other media include this rectification in their publications.
Tegen het door het Gerecht gegeven bevel tot rectificaties richt zich het hoger beroep van [appellante].
4.3.
Door het Gerecht is onder 4.12 van het bestreden vonnis afgewezen de vordering van Cyberluck c.s. dat het Gerecht: ‘(3) [appellante] zal bevelen zich te onthouden van het openbaar maken van (a) mededeling(en) met de strekking dat Cyberluck illegale sublicenties aan kansspelaanbieders aanbiedt en of verleent en (b) plaatsing van enige foto's van de persoon van [geïntimeerde 1] in voornoemde context, op straffe van een dwangsom van NM 10.000,-, althans een door het gerecht in goede justitie vast te stellen bedrag, voor iedere dag of gedeelte van een dag dat niet volledig aan dit bevel wordt voldaan.’ .
Tegen deze afwijzing is geen incidenteel hoger beroep ingesteld.
4.4.
Voor zover [appellante] in hoger beroep betoogt dat het in eerste aanleg rechtsvorderlijk misgegaan is (verband houdend met de rol van de rechter in het verleden als advocaat), kan de juistheid van die grief in het midden blijven omdat in hoger beroep de zaak opnieuw behandeld wordt.
4.5.
Aan Cyberluck is door het Land Curaçao ingevolge artikel 1 van de Landsverordening buitengaatse hazardspelen tegen vergoeding en onder bepaalde voorwaarden vergunning verleend tot het exploiteren van hazardspelen op de internationale markt door middel van servicelijndiensten. Cyberluck geeft tegen vergoeding zogenaamde ‘sublicenses’ uit; de buitengaatse ‘sublicense-houders’ moeten Curaçaose rechtspersonen zijn; het bestuur wordt verzorgd door Curaçaose trustkantoren.
4.6. [ [appellante] is een (onderzoeks)journalist/blogger. De in hoger beroep te beantwoorden vraag is onder meer of de kwalificatie door [appellante] in De Knipselkrant van het ‘sublicentiëren’ als ‘illegaal’ valt onder het bereik van de, in de Staatsregeling en mensenrechtenverdragen beschermde, vrijheid van meningsuiting van een journalist.
4.7.
Het gaat in deze zaak om het zoeken van de juiste balans tussen de in artikel 10 EVRM beschermde vrijheid van expressie, in het bijzonder van een journalist, en het in artikel 8 EVRM beschermde recht op privéleven. Beide rechten verdienen in beginsel gelijke bescherming.
Artikel 8 EVRM luidt:
Artikel 10 EVRM luidt:
In artikel 10 lid 2 EVRM is ‘the protection of the reputation (…) of others’ genoemd, maar daarmee wordt niet meer bedoeld dan de bescherming van ‘private life’ in artikel 8 EVRM. Zie de Grote Kamer van het Europese Hof voor de rechte van de mens (EHRM) op 29 maart 2016 (ECLI:CE:ECHR:2016:0329) in de zaak Bédat v. Switzerland:
4.8.
Leidend voor het vinden van de juiste balans is de rechtspraak van het EHRM. Men zie hetgeen vrij recentelijk door de Grote Kamer op 27 juni 2017 (ECLI:CE:ECHR:2017:0627) is overwogen in de zaak Satakunnan Markkinapörssi Oy and Satamedia Oy v. Finland, met verwerking van eerdere uitspraken:
4.9.
In de door Cyberluck c.s. overgelegde ‘[appellantes] Notes, publicist and blogger’ (productie 2 bij inleidend verzoekschrift) schrijft [appellante] onder meer: [p. 5] What started out as a good and simple idea, turned out to be quite an adventurous journey. Little did I know then about the tremendous hurdles we were about to face along the way. After some peculiar stumbling blocks in the beginning, I was recommended to read a certain book and found the following quote:' "The Netherlands comes equipped with built-in island laundromats - Aruba, Sint Maarten and Curacao - and the Dutch speak English. Best of all, lax Dutch law means even if they get caught, there isn't much anybody could do."
Jeffrey Robinson - The Sink: Crime, terror and dirty money in the offshore world (2003) From here on, pieces began falling into place. Political policies and media strategies started to make more sense looking at my beloved little countries through the eyes of narco, maffia and financial offshore families. To offer a truly objective, reliable and independent online news, discussion and archive platform, I had to adapt a more critical media vision towards shadow economies like our Dutch notorious drugs trade history and worldchampion tax paradise business model.
As Holland nowadays operates as the narcocapital of Europe, whilst managing the biggest tax haven on earth, is there a money laundring link?
Organised crime Inc.
As a Dutch Kingdom affairs blogger, I became concerned about the abuse of our Dutch Kingdom islands in the Caribbean as a hub for corporate service providers with mainly Dutch backgrounds, managing international organised crime through anonymous shell companies, trustcompanies and taxrulings, misusing tax treaties/rulings, weak supervision, lack of regulation and almost absence of financial law enforcement to harbour the world's biggest offshore online gambling network of thousands of online gambling websites as a sophisticated money laundering, terrorism finance and underground banking infrastructure. And also with the tremendous amounts and suffering of it's victims, both direct and indirect. (…). [p. 7-8] Although nowhere officially registrated, the Kingdom of the Netherlands is presently home to an estimated 4000-5000 sublicensed offshore online gaming websites, many thousands of offshore gambling terminals and telecom (sms) lotteries from Dutch Caribbean datacenters to the rest of the world.
Designed by some of the world's largest trustcompanies and accountantsfirm's, and promoted by Dutch and Antilles goverments the unregulated Dutch-Antillean offshore online gaming, moneylaundering and underground banking infrastructure provides other trustcompanies, banks, fintechs, creditcardcompanies, corporate lawoffices, payment service providers, pensionfunds and hedgefunds access to hunderds of billions of unregulated narcocapital among thousands of billions illegal gambling declarations of origins (illegal gaming sublicensens) through offshore online casino's. Per annum. For more than 25 years now. Listen to BBC radioreporter [naam] how he exposed the bare essence of this criminal-financial network: the illegal master-sublicense infrastructure.
In short: with almost an absence of functioning regulation, financial supervision and law enforcement on the Dutch islands in the midst of a narco-region, the same taxhaven infrastructure setup for legitimate multinationals is also utilized by criminal organizations to launder narcocapital, managed by the same trust companies and related corporate service providers. (…) we exposed trustcompany CEO's, accountantfirm partners, bankers, financial, tax, legal and payment services providers, linking top level government officials to the world's most powerful narco's and maffioso's and their corporate services providers, as their 'clientele' cannot operate without the support of government officials, bureaucrats, politicians, police, prosecuting and intelligence officers. Together they created the world's largest and unregulated criminal-financial offshore online gambling empire by abusing the Kingdom's extensive Double Taxation Treaty (DTT) network between the Netherlands, the European Union and beyond for preventing double taxation for multinationals, doubling as the world's most advanced underground banking, money laundring and terrorisme finance infrastructure for organized crime. At heart by supplying criminal organisations with anonymous tax-avoidance corporate constructions including illegal and unregulated online gaming sublicenses and state-owned, E-zone licensed telecominfrastructures to circumvent AML/CFT/KYC standards, to ensure dirty money ending up offshore in international banks and hedgefunds. Basically hiding in plain sight. In 2019, the Britsh Broadcasting Company (BBC) exposed the missing money laundering link.
Media (…) And yes, as a team we succeeded making knipselkrant-curacao.com the most popular Dutch online daily newsclippings & discussion and archive platform from the heart of the Caribbean. Currently with a pageview average of appr.140.000 per day. (…) 4.10.
Uit dit citaat blijkt dat [appellante] zich opstelt als ‘public watchdog’ en poogt het algemeen belang te dienen. Zij vecht gedreven tegen financieel krachtige instituties.
4.11.
Overigens stelt [appellante] als gevolg van haar acties bedreigd te zijn, last te hebben van smeercampagnes, zich verborgen te moeten houden in Nederland, financieel aan de grond te zitten en onder politiebescherming in Nederland te staan. In de rechtspleging in Curaçao, waaronder de onderhavige, en Nederland stelt zij slachtoffer te zijn van SLAPP’s (Strategic Lawsuits Against Public Participants) (MvG p. 23-24).
4.12.
Dat aan het organiseren van kansspelen uit oogpunt van algemeen belang risico’s kleven is van algemene bekendheid en is geconstateerd door het Hof van Justitie van de Europese Unie op 24 maart 1992 in de zaak Schindler (ECLI:EU:C:1994:119), §60:
In de eerste plaats immers kunnen overwegingen van zedelijke, religieuze of culturele aard, die bij loterijen evenals bij andere kansspelen in alle Lid-Staten een rol spelen, niet buiten beschouwing worden gelaten. In het algemeen leiden zij ertoe, dat de beoefening van kansspelen wordt beperkt zo niet verboden, en dat wordt voorkomen dat kansspelen een bron van individueel profijt vormen. Voorts moet worden opgemerkt, dat loterijen, gezien de grote bedragen die ermee kunnen worden ingezameld en de winsten die zij de spelers kunnen bieden, vooral wanneer zij op grote schaal worden georganiseerd, aanzienlijke gevaren voor criminaliteit en fraude met zich meebrengen. Zij zijn ook een aansporing om geld te verkwisten, hetgeen schadelijke individuele en maatschappelijke gevolgen kan hebben. Ten slotte mag niet over het hoofd worden gezien dat, ofschoon dit op zich geen objectieve rechtvaardiging vormt, loterijen in belangrijke mate kunnen bijdragen tot de financiering van onbaatzuchtige activiteiten of activiteiten van algemeen belang, zoals maatschappelijk werk, liefdadigheidswerken, sport of cultuur. .
4.13.
Dat [appellante] een activistisch standpunt inneemt en dat zij beweerdelijke Curaçaose misstanden aan de kaak wil stellen zal voor alle lezers duidelijk zijn. Zij moet in dit kader enige ruimte krijgen om te overdrijven en te provoceren en haar woorden moeten daarom niet op een goudschaaltje worden gewogen. In haar kwalificaties klinkt voldoende duidelijk door dat het deels om een opinie gaat. Bovendien verdienen ook uitingen die beledigend/kwetsend, shockerend of verontrustend zijn bescherming. In de geciteerde woorden van het EHRM in de zaak Satakunnan (§124):
Subject to paragraph 2 of Article 10, it is applicable not only to “information” or “ideas” that are favourably received or regarded as inoffensive or as a matter of indifference, but also to those that offend, shock or disturb. Such are the demands of pluralism, tolerance and broadmindedness without which there is no “democratic society”.
4.14.
In dit kort geding is voldoende aannemelijk dat in Curaçao slechts een handjevol vergunninghouders bestaat, waaronder Cyberluck, die door ‘sublicentiëring’ overal in de wereld zeer vele online casino’s laten exploiteren. Voldoende aannemelijk is de stelling van [appellante] dat het in de praktijk onmogelijk is dat een vergunninghouder behoorlijk toezicht houdt op de praktijk van de ‘sublicencehouders’ en dat de praktijk van ‘sublicentiëring’ daarom ‘illegaal’ is. Volgens [appellante] is de term ‘sublicence’ misleidend. Het gaat om gebruik van Cyberlucks vergunning, welk gebruik onderworpen is aan Cyberlucks vergunningsvoorwaarden (MvG p. 12-13 en 16) maar op de naleving waarvan Cyberluck dus geen toezicht houdt. Deze stelling vindt steun in de feiten, zoals ook geconstateerd in het Hofvonnis van 14 april 2020, ECLI:NL:OGHACMB:2020:77, Cyberluck v. Curator, rov. 4.3 e.v.
4.15.
Wat betreft de uitgifte door de vergunninghouder van een ‘sublicence’, geabstraheerd van de praktijk zonder voldoende toezicht, heeft het Hof in dat vonnis van 14 april 2020, ECLI:NL:OGHACMB:2020:77, rov. 4.15 slechts geoordeeld dat het wettelijk verbod van overdracht niet zonder meer in de weg staat aan ingebruikgeving. De kwestie is in die zaak slechts summierlijk aan de orde gesteld. Aan het Hof is in die zaak niet gevraagd een teleologische uitleg te geven van de Landsverordening buitengaatse hazardspelen. Deze uitspraak van het Hof staat er dus niet aan in de weg dat [appellante] mag beweren dat dit alles illegaal is.
4.16.
Dat een handjevol vergunninghouders vele ‘sublicences’ uitgeven, met wereldwijd zeer vele spelwebsites en een enorme omzet, zonder dat de vergunningshouders zelf behoorlijk toezicht kunnen houden, zonder dat enig overheidstoezicht mogelijk is en zonder dat het Land Curaçao er iets aan verdient, lijkt voorshands moeilijk te rijmen met enig legitiem doel van deze landsverordening.
4.17.
De stelling van [appellante] dat de huidige praktijk van ‘sublicientëring’ illegaal is, is plausibel (zie rov. 4.14). Dat zelfs de uitgifte van ‘sublicenses’ illegaal is, moet niet op een goudschaaltje worden gewogen (zie rov. 4.13), is alleszins verdedigbaar (rov. 4.15-4.16) en valt in elk geval onder het bereik van de vrijheid van meningsuiting van een journalist (rov. 4.8).
4.18.
Wat betreft deze vrijheid van meningsuiting is cruciaal dat het hier gaat om een kwestie van groot algemeen belang voor het Land Curaçao: niet alleen financieel, maar ook voor zijn interregionale en internationale reputatie. Zie uit EHRM Satakunnan, hierboven geciteerd, §167:
There is, as the Court has consistently held, little scope under Article 10 § 2 of the Convention for restrictions (…) on debate on matters of public interest.
4.19.
De inhoud en vorm van [appellantes] uitingen zijn niet disproportioneel. Over [geïntimeerde 1] is slechts gezegd dat zij bestuurder van Cyberluck is. De gemachtigde van [appellante] heeft onbestreden gesteld (pleidooi in eerste aanleg, onder 10) dat [geïntimeerde 1] de foto’s zelf, voor iedereen toegankelijk, heeft geplaatst op haar Facebook-pagina en dat de foto’s eerder zijn gebruikt door De Knipselkrant Curaçao. [appellante] heeft na sommatie direct de publicaties verwijderd. Afweging van [appellantes] in artikel 10 EVRM beschermde vrijheid van expressie en [geïntimeerde 1] in artikel 8 EVRM beschermde recht op privéleven (inclusief reputatie), in aanmerking genomen alle door het EHRM genoemde aspecten, valt in het voordeel van [appellante] uit.
4.20.
Cyberluck moet uit zichzelf al weten dat zij, met de vele niet in de hand te houden ‘sublicences’, zich op glad ijs bevindt. Afweging van [appellantes] in artikel 10 EVRM beschermde vrijheid van expressie en Cyberlucks in artikel 8 EVRM beschermde recht op privéleven (inclusief reputatie) valt, in aanmerking genomen alle door het EHRM genoemde aspecten, in het voordeel van [appellante] uit.
4.21.
Overigens leidt de in kort geding te maken belangenafweging – waarbij ook rekening dient te worden gehouden met de in kort geding vereiste spoedeisendheid van het belang van eiser – (te onderscheiden van de in zaken over openbare uitlatingen te maken afweging van de belangen van artikel 10 EVRM tegenover die van artikel 8 EVRM) tot hetzelfde oordeel.
4.22.
Het bestreden vonnis moet dus worden vernietigd. De vorderingen moeten worden afgewezen. Cyberluck c.s. dienen de kosten van de procedure te dragen.
4.23. [ [appellante] wenst kennelijk dat Cyberluck c.s. wordt veroordeeld in haar werkelijke proceskosten. Dit wordt afgewezen. Misbruik van procesrecht of een onrechtmatige daad aan de zijde van Cyberluck c.s. staat niet vast (HR 6 april 2012, ECLI:NL:HR:2012:BV7828, Duka/Achmea ten aanzien van een eiser).
Beslissing Het Hof:
Dit vonnis is gewezen door mrs. G.C.C. Lewin, C.G. ter Veer en J. de Boer, leden van het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba en ter openbare terechtzitting van het Hof in Curaçao uitgesproken op 11 oktober 2022 in tegenwoordigheid van de griffier.