ECLI:NL:PHR:2008:BA1024

Nr. 02057/06 H Mr. Machielse Zitting: 20 maart 2007 Conclusie inzake: [Aanvrager] 1.

1. Deze zaak betreft de zogenaamde 'Deventer moordzaak'. Aanvrager werd in die zaak door de rechtbank Zwolle op 9 maart 2000 (LJN-nummer AA5060) vrijgesproken van moord en vervolgens door het Gerechtshof Arnhem op 22 december 2000 (LJN-nummer AD8964) alsnog voor dat feit veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van twaalf jaren. Tegen die veroordeling heeft aanvrager cassatieberoep ingesteld, maar de Hoge Raad heeft het cassatieberoep bij arrest van 20 november 2001 (LJN-nummer AD5148) verworpen. Vervolgens heeft aanvrager een eerste herzieningsaanvraag ingediend, die bij uitspraak van 1 juli 2003 door de Hoge Raad gegrond is verklaard. Die beslissing hield met name verband met de resultaten van nieuw onderzoek die de relatie tussen het veronderstelde moordwapen (een mes) en de moord onaannemelijk maakten, een relatie die een wezenlijke schakel vormde in de bewijsvoering door het Gerechtshof Arnhem. De zaak is vervolgens opnieuw behandeld door het Gerechtshof 's-Hertogenbosch. Bij die behandeling heeft het OM nieuw bewijs tegen aanvrager geleverd. Het Gerechtshof 's-Hertogenbosch heeft bij arrest van 9 februari 2004 (LJN-nummer AO3222) het arrest van het Gerechtshof Arnhem van 22 december 2000 - onder verbetering van gronden - gehandhaafd. Nadat aanvrager hiertegen wederom cassatieberoep heeft ingesteld, heeft de Hoge Raad ook dit beroep bij arrest van 22 februari 2005 (LJN-nummer AR5714) verworpen. 1.
2. Namens de aanvrager heeft Mr. G.G.J. Knoops, advocaat te Amsterdam, bij de Hoge Raad nu een (tweede) herzieningsaanvraag ingediend die op 27 juli 2006 is binnengekomen.1 Bij de aanvraag zijn twee productiemappen (productiemappen I en II) met bijlagen gevoegd. Een aanvulling op deze aanvraag is afzonderlijk bij de Hoge Raad ontvangen op 2 augustus
3. Vervolgens heeft Mr. Knoops een tweede aanvulling op de aanvraag ingediend, die door de Hoge Raad op 29 augustus 2006 is ontvangen. Op 15 november 2006 heeft de feitelijke behandeling plaatsgevonden, waarbij mr. Knoops de aanvraag mondeling heeft toegelicht en stukken heeft overgelegd. Vervolgens heeft mr. Knoops nog een derde aanvulling toegezonden, die op 6 maart 2007 is ontvangen. Alleen wat in de aanvraag, inclusief aanvullingen en bijlagen, aan de orde wordt gesteld is voorwerp van bespreking in deze conclusie. 1.
4. Voor de goede orde zal ik hieronder eerst kort - daarbij uitgenodigd door de door de aanvrager ontvouwde ideeën over het bijzondere rechtsmiddel der herziening - uiteenzetten onder welke voorwaarden een herzieningsaanvraag kan worden toegewezen. Daarna zal ik kort samenvatten welke gronden voor herziening in deze aanvraag worden aangedragen en hoe die in de aanvraag worden onderbouwd. In deze conclusie wordt steeds gesproken van "aanvrager". Daarmee doel ik op de veroordeelde, maar voor zover er wordt ingegaan op hetgeen in onderhavige herzieningsaanvraag wordt aangevoerd, heeft die term natuurlijk (mede) betrekking op Mr. Knoops, die de aanvraag immers namens de veroordeelde heeft opgesteld. 1.
5. De aanvraag gaat ervan uit dat het Gerechtshof 's-Hertogenbosch zich voor het bewijs van het daderschap uitsluitend, althans in belangrijke mate heeft laten leiden door het oordeel van een deskundige, te weten ing. Eikelenboom. Nieuwe rapportage van een andere deskundige zou de uitgangspunten van de deskundige waarop het hof heeft vertrouwd niet langer als de meest waarschijnlijke toedracht bestempelen. Hoewel het hier gaat om nieuwe rapportage door een andere deskundige dan de deskundige die eerder heeft gerapporteerd zou toch een teleologische uitleg van het novumbegrip de Hoge Raad ertoe moeten brengen art. 457 lid 1 onder 2 Sv hier van toepassing te verklaren. De steller van de aanvraag legt uit dat een teleologische interpretatie zich oriënteert op doel en strekking van de herziening als buitengewoon rechtsmiddel. Over dat doel en die strekking van de herziening wordt overigens vervolgens in de aanvraag niet uitgeweid. Toch lijkt het mij zinvol de bepalende kenmerken van dit buitengewone rechtsmiddel hier voor het voetlicht te halen. Doel en strekking van dit rechtsmiddel kunnen immers niet naar believen worden aangepast, maar zijn afhankelijk van de tekst van de wet, van de wil van de wetgever en van de uitleg door de Hoge Raad. 1.
6. Herziening is een buitengewoon rechtsmiddel. Het biedt de mogelijkheid om in bijzondere omstandigheden een veroordeling die al onherroepelijk is geworden, toch ongedaan te maken. Een herzieningsverzoek kan dus pas worden gedaan wanneer een strafzaak reeds is afgerond en de betrokkene definitief is veroordeeld. De bedoeling van de herzieningsregeling is niet om dit strafproces bij de Hoge Raad nog eens over te kunnen doen en een veroordeling, die reeds onherroepelijk is, nog eens ter discussie te stellen. Volgens het eerste lid, aanhef en onder 2° van art. 457 Sv kunnen als grond voor herziening slechts dienen één of meer door een opgave van bewijsmiddelen gestaafde omstandigheden die bij het onderzoek op de terechtzitting niet zijn gebleken ("novum") en die het ernstig vermoeden wekken dat, waren zij bekend geweest, het onderzoek der zaak zou hebben geleid tot (voorzover hier van belang) vrijspraak van de veroordeelde. 1.
7. Een novum kan slechts een omstandigheid van feitelijke aard betreffen. Een verkeerde toepassing van het recht is geen grond voor herziening. De reden daarvoor is dat wanneer een veroordelende rechter het recht onjuist toepast, daarover reeds bij de eerdere berechting en in cassatie kon worden geklaagd. Om tot herziening te kunnen leiden mogen aangevoerde feiten ook niet reeds bij die oorspronkelijke berechting zijn gebleken, omdat in dat geval de feiten niet nieuw zijn en de betrokkene al in de gelegenheid is geweest die feiten daar aan te voeren. Een herzieningsaanvraag zal ook goed moeten worden onderbouwd. Vandaar de woorden "door een opgave van bewijsmiddelen gestaafde omstandigheden." Het volstaat niet de nieuwe feiten in een herzieningsaanvraag te stellen met het doel nader onderzoek te bewerkstelligen. 1.
8. Het gaat erom dat de gestelde nieuwe feiten ernstige vragen oproepen over de juistheid van een veroordeling. Wanneer na een onherroepelijke veroordeling omstandigheden naar voren worden gebracht die de veroordeelde ontlasten, is dat niet zonder meer een grond om een veroordeling opnieuw onder de loupe te nemen. Daarvoor is meer nodig. Er is pas een grond voor herziening van een veroordeling bij het 'ernstige vermoeden' dat de rechter de betrokkene zou hebben vrijgesproken (etc.), indien hij met de nieuwe omstandigheden bekend was geweest. Of dat het geval is hangt mede af van de vraag wat het bewijsmateriaal is waarop de veroordeling van de veroordeelde berust. Een novum kan nooit geïsoleerd op waarde worden geschat. Ik geef een voorbeeld. Als de bewezenverklaring van het plegen van een gewapende overval berust op de herkenning van de veroordeelde door het slachtoffer bij een Osloconfrontatie, zullen naderhand gebleken gebreken bij die confrontatie ernstige twijfel opleveren over de juistheid van die bewezenverklaring. Maar als er naast die confrontatie op de plaats van het delict DNA-materiaal van de veroordeelde is gevonden en bij hem thuis het wapen is aangetroffen waarmee tijdens de overval volgens technisch onderzoek is geschoten, zal het novum niet voldoende zijn. Het gaat erom of het nieuwe feit in het licht van al het beschikbare materiaal de aangevallen uitspraak in haar wezen lijkt aan te tasten en daarmee niet gelijktijdig kan bestaan.2 1.
9. Uit het voorgaande volgt wel dat een mening, overtuiging of gevolgtrekking in het algemeen niet als een feitelijke omstandigheid kan worden aangemerkt en dus geen novum kan opleveren. In de onderhavige herzieningsaanvraag baseert aanvrager zich in belangrijke mate op oordelen van deskundigen. Deskundigen kunnen over onderwerpen verschillende opvattingen hebben, verschillende valide onderzoeksmethoden gebruiken of tot verschillende bevindingen komen. In de 'Puttense moord'-zaak heeft de Hoge Raad overwogen dat het oordeel van een deskundige in beginsel slechts als een novum kan gelden, voor zover daarbij wordt uitgegaan van feiten en/of omstandigheden van feitelijke aard die niet bekend waren dan wel geacht kunnen worden bekend te zijn geweest aan de rechter die de uitspraak heeft gewezen. Bijzondere omstandigheden kunnen volgens de Hoge Raad echter meebrengen dat daarover anders moet worden geoordeeld.3 Zo deed zich in de 'Puttense moordzaak' de situatie voor dat de deskundige, wiens oordeel volgens de Hoge Raad een wezenlijk onderdeel vormde in de bewijsvoering door het hof, later terugkwam op zijn oordeel vanwege omstandigheden die het hof wel maar hemzelf destijds niet bekend zouden zijn geweest. 1.
10. Onder bijzondere omstandigheden zou een deskundigenoordeel, ondanks het ontbreken van nieuwe omstandigheden van feitelijke aard, volgens de Hoge Raad dus een novum kunnen opleveren. Daarbij moet mijns inziens ook gedacht worden aan de situatie dat een deskundige op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten aantoont dat een deskundigenoordeel, dat een wezenlijk onderdeel uitmaakt van de bewijsvoering, evident onjuist is geweest. Vooruitlopend op de bespreking van de inhoud van de aanvraag merk ik hier reeds op dat aanvrager zich veelvuldig beroept op wetenschappelijke uitspraken die erop neer komen dat hetgeen aanvrager aanvoert 'niet valt uit te sluiten' of dat hetgeen het hof aan zijn oordeel ten grondslag heeft gelegd 'niet met zekerheid is vast te stellen'. Het 'nieuwe' komt er dan vaak op neer dat de bij het hof reeds bekende onzekerheden van forensisch bewijs extra belicht worden. Dergelijke uitspraken kunnen echter niet als novum worden aangemerkt indien zij niet op nieuwe feiten zijn gebaseerd en evenmin duiden op een eerst achteraf blijkende evidente onjuistheid van het deskundigenoordeel waar de rechter in laatste ressort zich in belangrijke mate op heeft gebaseerd. Bij de beoordeling van deze aanvraag zal dus tussen alle stellingen door moeten worden gezocht naar omstandigheden van feitelijke aard of evidente vergissingen van deskundigen, die het ernstige vermoeden wekken dat het hof bij bekendheid ermee tot een vrijspraak was gekomen. 1.
11. De onderhavige herzieningsaanvraag beslaat exclusief de bijlagen 110 pagina's. Zij betreft een niet altijd even overzichtelijke aaneenschakeling van wat de aanvrager "nieuwe feitelijke gegevens" noemt. Die hebben in belangrijke mate betrekking op (het onderzoek naar) de DNA- en bloedsporen op de blouse van het slachtoffer. De nieuwe feiten worden met regelmaat herhaald in verschillende onderdelen van de aanvraag. Soms worden nieuwe feiten naast elkaar besproken zonder dat aanvrager duidelijk toelicht wat het verband tussen die feiten is. Eén en ander heeft tot gevolg dat de gronden voor herziening niet erg duidelijk zijn afgebakend. Uit de eindconclusie en de hoofdstukkenindeling van de aanvraag valt af te leiden dat aanvrager verschillende nieuwe rapporten als gronden voor herziening aanmerkt. In de hoofdstukkenindeling zijn aldus zes herzieningsgronden te herkennen: 1.
12. Het eerste onderdeel van de herzieningsaanvraag (hoofdstuk IV) gaat in op een rapport d.d. 31 maart 2006 van The Forensic Science Service in Huntingdon, Engeland, opgemaakt door forensisch deskundige dr. L.P. Kenny. Dat rapport is opgemaakt op verzoek van aanvrager en bevat antwoorden op vragen van aanvrager over het DNA-sporenonderzoek in onderhavige zaak. Daarbij heeft Kenny kennis kunnen nemen van de vertaalde deskundigenrapportages van het NFI, maar niet van het arrest van het hof. Het tweede onderdeel betreft nieuwe NFI-rapporten waaruit volgens aanvrager blijkt van vooringenomenheid van het NFI ten tijde van de behandeling van de strafzaak in 2003-
13. Het derde onderdeel van de herzieningsaanvraag betreft een NFI-notitie van april 2005 getiteld "Forensisch onderzoek en bewijswaarde van biologische contactsporen". Het vierde onderdeel gaat in op een brief d.d. 22 juni 2006 van Prof. Dr. P. de Knijff, DNA-deskundige, waarin deze antwoord geeft op enkele door aanvrager aan hem gestelde vragen over zijn eerdere optreden als deskundige in de onderhavige strafzaak. Het vijfde onderdeel betreft een enkele tientallen pagina's tellend overzicht van alle onderzochte DNA-profielen, een overzicht dat blijkens de adressering op de daarbij gevoegde brief d.d. 6 februari 2006 van het NFI bedoeld is geweest voor de eerdergenoemde Forensic Science Service. Tot slot heeft het zesde onderdeel van de aanvraag betrekking op het namens het College van Procureurs-generaal op 6 juni 2006 opgemaakte rapport "Deventer moordzaak, Oriënterend vooronderzoek" (hierna: het onderzoeksrapport). Dit onderzoeksrapport is bij de herzieningsaanvraag gevoegd. In dit verband gaat aanvrager vooral in op nieuwe feiten ten aanzien van de hypothese dat een ander de werkelijke dader is geweest.4 1.
14. Zoals gezegd leid ik uit de eindconclusie en de hoofdstukkenindeling af dat aanvrager verschillende nieuwe rapporten, die als bijlagen zijn gevoegd bij de aanvraag, als gronden voor herziening aanmerkt. De aanvraag bestaat er vooral in dat aan die rapporten verschillende feiten worden ontleend die nieuw zouden zijn en kennelijk in samenhang met dat rapport als een novum moeten worden aangemerkt. Bij de feitelijke behandeling op 15 november 2006, waar de aanvraag mondeling is toegelicht, verraste aanvrager mij door op te merken dat in het verzoek "maar liefst een negental nieuwe feiten aan het daglicht (wordt) gebracht". Het betreft hier blijkens de overgelegde pleitnota van die toelichting in hoofdzaak stellingen, die naar hun aard evenmin als meningen, overtuigingen of gevolgtrekkingen een novum kunnen opleveren. Slechts feiten waar die stellingen op zijn gebaseerd kunnen als novum worden erkend. Hoeveel aangevoerde nova er volgens aanvrager dan over zouden blijven, is niet duidelijk. Ik blijf dus maar uitgaan van een aanvraag die bestaat uit zes te onderscheiden nova. In dat verband zal ik echter steeds de feiten die aanvrager aan de verschillende rapporten ontleent en als nieuw aanmerkt beoordelen als aangevoerd novum. Daarmee hoop ik te voorkomen dat ik feiten die door de aanvrager als novum worden aangemerkt over het hoofd zie en niet als zodanig beoordeel. Mij moet in ieder geval van het hart dat de manier waarop de aanvraag is gepresenteerd een beoordeling van de ingediende aanvraag bijzonder moeilijk en vooral tijdrovend maakt. 1.
15. Als bijlagen bij de aanvraag en de aanvullende aanvragen zijn - voor zover hier relevant - de volgende stukken gevoegd: - Een rapport d.d. 31 maart 2006 van The Forensic Science Service in Huntingdon, Engeland, opgemaakt door forensisch deskundige L.P. Kenny (bijlage 3) - Een notitie van het NFI, inhoudende antwoorden op vragen van het Landelijk Parket, blijkens een bijgevoegde brief d.d. 7 april 2006 gericht aan het Landelijke Parket (bijlage 4) - Een NFI-rapport van 23 mei 2006 over de aard van de gekleurde substantie op de blouse (bijlage 5) - Het rapport "Deventer Moordzaak, oriënterend vooronderzoek" van 6 juni 2006, 112 blzz. (bijlage 6) - Een FLDO-rapport van 18 mei 2006, inhoudende een aanvullend vergelijkend DNA-onderzoek van prof. Dr. P. de Knijff en Drs. T. Kraaijenbrink (bijlage 7) - Twee pagina's van een document getiteld 'Bijzonderheden Deventer moordzaak' d.d. 28 oktober 2003 van de hand van officier van Justitie Mr Duijts (bijlage 8) - Een brief d.d. 18 augustus 2005 van R. Torenbeek, patholoog, aan Algemeen Schriftkundig Bureau E.&W. Waisvisz (bijlage 9) - Een NFI-rapport van 19 mei 2006 (ing. I. Keereweer), inhoudende een vormsporenonderzoek in verband met stippenpatronen en een veegpatroon op de blouse (bijlage 10) - Een NFI-rapport van 18 mei 2006 (Dr. ing. Z.J.M.H. Geradts), inhoudende een beeldonderzoek naar de aanwezigheid van cosmeticaprodukten in de woning van het slachtoffer en naar de eerdere aanwezigheid van een in 2003 geconstateerde vlek D (SVO9.004) (bijlage 11) - Een notitie van het NFI d.d. 1 april 2006 (A.P.A. Broeders en A.D. Kloosterman) naar aanleiding van het rapport van de Engelse Forensic Science Service (bijlage 12) - Een e-mail d.d. 2 mei 2006 van L. Kenny van de Forensic Science Service over de herkomst van bloedvlekje #10 op de blouse (bijlage 15) - Een NFI-rapport van 19 mei 2006 (Ing. M.J. van der Scheer en dr. A.D. Kloosterman), inhoudende een aanvullend bloedsporen- en DNA-onderzoek (bijlage 16) - Een uitgave uit 2005 van het NFI met de titel "Forensisch onderzoek en bewijswaarde van biologische contactsporen" (Bijlage 17) - Een brief d.d. 22 juni 2006 van prof. dr. P. de Knijff aan de raadsman van aanvrager met antwoord op enkele vragen (bijlage 18) - Een overzicht met grafische weergaven van alle DNA-profielen met een bijgaande brief d.d. 6 februari van het NFI aan "Forensic Science Service" (bijlage 19) - Een notitie van J. Boumans over het overzicht dat als bijlage 19 is gevoegd (bijlage 20) - Een proces-verbaal van 8 mei 2006 van verbalisanten [verbalisant 1 en 2], inhoudende een verhoor van H.G. van B. (bijlage 24) - Een proces-verbaal van 24 mei 2006 van verbalisanten [verbalisant 1 en 2], inhoudende een verhoor van W.H. K.S. (bijlage 25) - Een niet ondertekende tekst met als titel "verklaring van de getuige die niet mocht getuigen, afgelegd op 20 juni 2006 per videoconferencing." (bijlage 26) - Een verslag d.d. 17 januari 2006 opgemaakt door particulier recherche bureau PD Recherche Advies, inhoudende een verhoor op 16 januari 2006 van M.I. W. (bijlage 27) - Een proces-verbaal van 2 februari 2006 van verbalisant [verbalisant 3], inspecteur bij de Regiopolitie IJsselland, inhoudende een verslag van een gesprek met M. de J. en M. W. en een proces-verbaal van 8 mei 2006 van verbalisanten [verbalisant 1 en 2], inhoudende een verhoor van M.I. W. en een proces-verbaal van 8 mei 2006 van verbalisanten [verbalisant 1 en 2], inhoudende een verhoor van M.C. de J. (bijlage 28) Een verslag uit juli 2006 opgemaakt door particulier recherche bureau PD Recherche Advies, inhoudende een verhoor van N.P. van R. (bijlage 29) - Een NFI-rapport van 27 april 2006 (Drs. W.P.F. Fagel), inhoudende een vergelijkend handschriftenonderzoek (bijlage 30) - Een rapport van 17 mei 2006 van de Forensic Science Service, inhoudende een vergelijkend handschriftenonderzoek (bijlage 31) - Een notariële akte d.d. 29 april 2006, opgemaakt door J.C. Cargile, notaris in Texas (VS), inhoudende een verklaring van C. Baggett, handschriftdeskundige in Richardson (Texas) (bijlage 32) - Een NFI-rapport van 18 mei 2006 (ing. M.T.A. Vasconcellos-Kamperveen), inhoudende een textielonderzoek naar de herkomst van snij- en steeksporen in de blouse (bijlage 33) - Een rapport d.d. 18 mei 2006 van Dr. R. Visser, arts-patholoog, inhoudende een onderzoek naar de steekwonden (bijlage 34) - Een krantenartikel inhoudende een interview met T. Broeders (bijlage 35) - Een uitgave van 26 januari 2005 van het FLDO met de titel "De bijzondere aspecten van Y-chromosoom en mitochondriaal forensisch DNA onderzoek" (bijlage 36) - Een CD-rom van het NFI, bevattende foto-opnames van stukken van overtuiging (bijlage 37) - Een notitie van de hand van aanvrager, onder meer bevattende foto-opnames van de blouse van het slachtoffer (bijlage 38) - Een NFI-rapport d.d. 13 september 2006 van G.J.Q. van der Peijl, inhoudende een aanvullend analytisch-chemisch onderzoek naar de herkomst van de lichtrode vlekken (bijlage 40) - Een NFI-rapport d.d. 18 september 2006 van ing. M.J. van der Scheer, ing. I. Keereweer en dr. A.D. Kloosterman, inhoudende antwoorden op aanvullende vragen van het openbaar ministerie over het bloedspoorpatroononderzoek, het vormsporenonderzoek en het DNA-onderzoek (bijlage 41) - Een notitie van de hand van aanvrager, inhoudende een tijdstippenanalyse van de foto-opnames van de blouse (bijlage 48 en 49) - Een brief van Prof. Dr. P. de Knijff d.d. 4 oktober 2006 aan de officier van Justitie bij het Landelijk Parket en aan Dr. A.D. Kloosterman van het NFI, inhoudende antwoorden op enkele aanvullende vragen over het Y-chromosoom onderzoek (bijlage 50) 1.
16. Omdat de kernvraag bij onderhavige herzieningsaanvraag is of de aangevoerde nieuwe feiten het ernstige vermoeden wekken dat het hof bij bekendheid daarmee tot een vrijspraak was gekomen, is het van belang de bewijsvoering van het hof, waaronder de bewijsmiddelen en de aanvullende bewijsoverwegingen, weer te geven.5 Daaruit blijkt welke feiten en welke bevindingen voor het hof wezenlijk zijn geweest om tot de conclusie te komen dat aanvrager in onderhavige zaak de dader is geweest.6 Hetgeen in herziening wordt aangevoerd zal deze bewijsvoering in haar wezen moeten aantasten wil er een grond voor herziening zijn. Het zijn ook inderdaad die feiten en bevindingen waar de herzieningsaanvraag in belangrijke mate betrekking op heeft. Tegelijkertijd acht ik een weergave van de bewijsvoering voorzover de aanvraag daartegen opkomt van belang om ook aan het publiek in zoverre een volledig beeld te geven van dit deel van het bewijs dat tegen aanvrager is gebruikt. 1.
17. Voor een goed begrip van de inhoud van de rapporten der deskundigen die betrekking hebben op de sporen die op de blouse zijn aangetroffen - een belangrijk onderdeel in de aanvraag - is het zinvol eerst een aantal woorden te wijden aan de selectie van de plaatsen op de blouse waar de monsters zijn genomen. De deskundige Eikelenboom heeft in zijn rapport van 22 januari 2004 hiervan verslag gedaan. Ervan is uitgegaan dat het slachtoffer make-up gebruikte en dat tijdens het delict make-upsporen zijn overgebracht op de blouse. Aldus zouden lichtrode vlekken zijn ontstaan. Ook andere vermoedelijk delictgerelateerde stukken van de blouse zijn bemonsterd. De blouse is daarnaast onderzocht met behulp van een crimescope, waarmee biologische vloeistoffen zoals speeksel, zweet, bloed en sperma kunnen worden aangetoond. Van relevant geachte vlekken die met de crimescope zijn gevonden zijn ook monsters genomen. De monsters zijn onderzocht op de aanwezigheid van DNA materiaal. In een aantal monsters is een mengprofiel aangetroffen, in andere monsters blijkt het DNA materiaal afkomstig te zijn van één persoon. Er zijn twee methodieken gebruikt om DNA profielen uit de monsters te kunnen samenstellen. In de eerste plaats is tewerk gegaan volgens standaardmethoden, die over het algemeen geen profielen zullen opleveren uit celmateriaal dat kan worden overgedragen bij zakelijk, oppervlakkig contact zoals het geven van een hand of het voeren van een gesprek. Daarnaast zijn sporen ook onderzocht met de Y-chromosomale methode, waarmee kleine hoeveelheden mannelijk DNA materiaal kunnen worden geïdentificeerd. 1.
18. Mede op basis van hetgeen deskundigen in hun voor het bewijs gebezigde rapporten hebben vermeld en ter terechtzitting bij het hof hebben verklaard, is het volgende aan het hof bekend geweest over de aangetroffen sporen op de blouse van het slachtoffer voor zover de DNA-profielen daarin significante overeenkomsten vertonen met het DNA-profiel van aanvrager: - een vlek ter hoogte van de rechterschouder naast de revers (#1). Het betreft hier een mengprofiel. Het celmateriaal in deze bemonstering kan bestaan uit een mengsel van celmateriaal van het slachtoffer en aanvrager. In het NFI rapport van 19 januari 2004 wordt deze laatste opmerking gemaakt in verband met hetgeen is vastgesteld ten aanzien van het mengprofiel van spoor #9, ten aanzien waarvan door het NFI wordt gesteld dat de kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide partiële profiel minder bedraagt dan één op de miljoen. Kloosterman verklaart ter terechtzitting in hoger beroep op 26 januari 2004 dat in tegenstelling tot hetgeen het geval is bij een volledig profiel (zie spoor #10 en spoor #20) bij een partieel profiel de statistische berekening ingewikkelder is. Ten aanzien van dit spoor kan evenals het NFI doet ten aanzien van spoor #9 dus worden aangenomen dat de kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide partiële profiel minder bedraagt dan één op de miljoen. Bij Y-chromosomaal onderzoek werden in 2004 4 overeenkomende DNA-kenmerken aangetroffen die volledig overeenkomen met het DNA van veroordeelde, waardoor de aanwezigheid van DNA van verdachte in dit spoor niet valt uit te sluiten. De vlek was crimescope-positief en sloeg dus aan op de aanwezigheid van lichaamsvloeistoffen. Dit zou speeksel of zweet kunnen zijn. - een vlek op de rechterschouder (#7). Het betreft een partieel profiel. Het DNA kon door prof. De Knijff op basis van Y-chromosoom onderzoek aan aanvrager worden gerelateerd, omdat de 9 DNA-kenmerken van het vastgestelde Y-chromosoom DNA-profiel volledig overeenkwamen met het DNA van veroordeelde. De kans dat deze kenmerken worden aangetroffen bij een willekeurig mannelijk individu in Europa is 4%. De vlek was crimescope-positief en sloeg dus aan op de aanwezigheid van lichaamsvloeistoffen. - een tweede bemonstering van vlek #1 ter hoogte van de rechterschouder naast de revers (#8). Dit betreft een mengprofiel. Het celmateriaal in deze bemonstering kan bestaan uit een mengsel van celmateriaal van het slachtoffer en aanvrager. In het NFI rapport van 19 januari 2004 wordt deze laatste opmerking gemaakt in verband met hetgeen is vastgesteld ten aanzien van het mengprofiel van spoor #9, ten aanzien waarvan door het NFI wordt gesteld dat de kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide partiële profiel minder bedraagt dan één op de miljoen. Kloosterman verklaart ter terechtzitting in hoger beroep op 26 januari 2004 dat in tegenstelling tot hetgeen het geval is bij een volledig profiel (zie spoor #10 en spoor #20) bij een partieel profiel de statistische berekening ingewikkelder is. Ten aanzien van dit spoor kan evenals het NFI doet ten aanzien van spoor #9 dus worden aangenomen dat de kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide partiële profiel minder bedraagt dan één op de miljoen. Kloosterman verklaart voorts ter terechtzitting in hoger beroep op 26 januari 2004 (p. 22): "Vlek #8 bevat een DNA-mengprofiel, waarvan het grootste deel van het celmateriaal afkomstig is van het slachtoffer, terwijl slechts enkele kenmerken overeenkomst vertonen met het DNA-profiel van de verdachte." Bij Y-chromosomaal onderzoek werden een Y-chromosoom DNA-profiel vastgesteld bestaande uit 6 DNA-kenmerken die volledig overeenkomen met het DNA van verdachte, zodat de aanwezigheid van DNA van verdachte in dit spoor niet valt uit te sluiten. De vlek was crimescope-positief en sloeg dus aan op de aanwezigheid van lichaamsvloeistoffen. Dit zou speeksel of zweet kunnen zijn. - een lichtrood vlekje naast de revers ter hoogte van de bovenzijde van de rechterborst (#9). Het betreft hier een mengprofiel. De kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide partiële profiel bedraagt minder dan één op de miljoen. Bij Y-chromosomaal onderzoek werd een Y-chromosoom DNA-profiel met drie DNA-kenmerken vastgesteld die volledig overeenkomen met het DNA van verdachte waardoor de aanwezigheid van DNA van verdachte in dit spoor niet valt uit te sluiten. Met de crimescope zijn geen lichaamsvloeistoffen herkend. - een bloedvlekje op de achterzijde van de kraag (#10). Het betreft hier een volledig profiel. De kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu hetzelfde DNA-profiel bezit als dat van dit bloedspoor bedraagt minder dan één op de miljard. - een vlek op het rechtervoorpand (#13). Het betreft hier een profiel dat blijkens het NFI-rapport van 19 januari 2004 ongeschikt was voor identificatiedoeleinden. De vlek was crimescope-positief en sloeg dus aan op de aanwezigheid van lichaamsvloeistoffen. Kloosterman verklaart daarover ter terechtzitting in hoger beroep op 26 januari 2004 (p. 22): "Ik heb gerapporteerd dat in vlek #13 een profiel aanwezig is dat ongeschikt is voor identificatiedoeleinden. Het gaat om een profiel met te zwakke kenmerken om het thans definitief te benoemen. De fragmenten die ik wel zie komen overeen met het DNA-profiel van de verdachte." - een lichtrode vlek op de achterzijde van de rechter revers (#18). Het betreft hier een mengprofiel. Het celmateriaal in deze bemonstering kan bestaan uit een mengsel van celmateriaal van het slachtoffer en aanvrager. In het NFI rapport van 19 januari 2004 wordt deze laatste opmerking gemaakt in verband met hetgeen is vastgesteld ten aanzien van het mengprofiel van spoor #9, ten aanzien waarvan door het NFI wordt gesteld dat de kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide partiële profiel minder bedraagt dan één op de miljoen. Kloosterman verklaart ter terechtzitting in hoger beroep op 26 januari 2004 dat in tegenstelling tot hetgeen het geval is bij een volledig profiel (zie spoor #10 en spoor #20) bij een partieel profiel de statistische berekening ingewikkelder is. Ten aanzien van dit spoor kan evenals het NFI doet ten aanzien van spoor #9 dus worden aangenomen dat de kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide partiële profiel minder bedraagt dan één op de miljoen. Met de crimescope zijn geen lichaamsvloeistoffen herkend. Het spoor bevindt zich in de nabijheid van ribbreuken en strangulatiesporen. - een lichtrode vlek op de achterzijde van de rechter revers/kraag (#19). Het betreft hier een mengprofiel. Het celmateriaal in deze bemonstering kan bestaan uit een mengsel van celmateriaal van het slachtoffer en aanvrager. In het NFI rapport van 19 januari 2004 wordt deze laatste opmerking gemaakt in verband met hetgeen is vastgesteld ten aanzien van het mengprofiel van spoor #9, ten aanzien waarvan door het NFI wordt gesteld dat de kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide partiële profiel minder bedraagt dan één op de miljoen. Kloosterman verklaart ter terechtzitting in hoger beroep op 26 januari 2004 dat in tegenstelling tot hetgeen het geval is bij een volledig profiel (zie spoor #10 en spoor #20) bij een partieel profiel de statistische berekening ingewikkelder is. Ten aanzien van dit spoor kan evenals het NFI doet ten aanzien van spoor #9 dus worden aangenomen dat de kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide partiële profiel minder bedraagt dan één op de miljoen. Met de crimescope zijn geen lichaamsvloeistoffen herkend. Het spoor bevindt zich in de nabijheid van ribbreuken en strangulatiesporen. een lichtrode vlek op het rechter7 voorpand (#20). Het betreft hier een mengprofiel waarin het mannelijk individu meer of beter celmateriaal heeft achtergelaten dan het slachtoffer. Van het mengprofiel kan een volledige profiel van een mannelijk individu worden afgeleid. De kans dat een willekeurig gekozen mannelijk individu een DNA-profiel bezit als dat van dit afgeleide profiel bedraagt minder dan één op de miljard. Met de crimescope zijn geen lichaamsvloeistoffen herkend. Het spoor bevindt zich in de nabijheid van een ribbreuk en in de buurt van een van de steekgaten. FOTO 1