Nr. 15/03236 Zitting: 8 november 2016 Mr. A.E. Harteveld Conclusie inzake: [verdachte] De verdachte is bij arrest van 29 juni 2015 door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, zittingsplaats Leeuwarden, we

Article 11par.

1 (art. 11-1).

1. The Court notes firstly that the Belgian Ordre des médecins is a public-law institution. It was founded not by individuals but by the legislature; it remains integrated within the structures of the State and judges are appointed to most of its organs by the Crown. It pursues an aim which is in the general interest, namely the protection of health, by exercising under the relevant legislation a form of public control over the practice of medicine. Within the context of this latter function, the Ordre is required in particular to keep the register of medical practitioners. For the performance of the tasks conferred on it by the Belgian State, it is legally invested with administrative as well as rule-making and disciplinary prerogatives out of the orbit of the ordinary law (prerogatives exorbitantes du droit commun) and, in this capacity, employs processes of a public authority (see paragraphs 20-34 above).
2. Having regard to these various factors taken together, the Ordre cannot be considered as an

Article 11(art.

11). However, there is a further requirement: if there is not to be a violation, the setting up of the Ordre by the Belgian State must not prevent practitioners from forming together or joining professional associations. Totalitarian régimes have resorted - and resort - to the compulsory regimentation of the professions by means of closed and exclusive organisations taking the place of the professional associations and the traditional trade unions. The authors of the Convention intended to prevent such abuses (see the Collected Edition of the "Travaux Préparatoires)), vol. II, pp. 116-118). The Court notes that in Belgium there are several associations formed to protect the professional interests of medical practitioners and which they are completely free to join or not (see paragraph 22 above). In these circumstances, the existence of the Ordre and its attendant consequence - that is to say, the obligation on practitioners to be entered on the register of the Ordre and to be subject to the authority of its organs - clearly have neither the object nor the effect of limiting, even less suppressing, the right guaranteed by Article 11 par. 1 (art. 11-1). 66. There being no interference with the freedom safeguarded by paragraph 1 of Article 11 (art. 11-1), there is no reason to examine the case under paragraph 2 (art. 11-2) or to determine whether the Convention recognises the freedom not to associate.”

1. ii)EHRM 29 april 1999, ECLI:CE:ECHR:1999:0429JUD002508894 (Chassagnou en anderen tegen Frankrijk), inhoudende de volgende revelante overwegingen: “A. Applicability of Article 11 97. The applicants maintained that ACCAs indubitably came within the scope of Article 11. They argued that a hunters’ association, even though approved by the authorities, remained a purely private-law body, as the Loi Verdeille itself expressly referred to the Law of 1 July 1901 on associations. An ACCA was presided over by a hunter who was elected by hunters. They were not vested with any public-authority prerogative outside the scope of the ordinary law, since the technique of official approval was not sufficient to transform a private-law association into a public administrative body. 98. The Government on the other hand, argued that ACCAs were public-law associations, vested by Parliament with public-authority prerogatives, and accordingly outside the scope of Article 11. An ACCA could only be set up, for example, with the prefect’s approval and did not have a free hand as regards the adoption of either its constitution or its internal rules, the essential parts of which were laid down by Articles R. 222-62 et seq. of the Countryside Code. In addition, the prefect had the power to supervise and impose sanctions on an ACCA, the power of prior approval of any amendment to the rules, and disciplinary powers. The Government therefore maintained that ACCAs, even though set up in accordance with the Law of 1 July 1901, were public-law para‑administrative institutions whose internal governing bodies admittedly resembled those of associations, but whose constitution clearly distinguished them from ordinary associations, since they were subject to a mixed legal regime containing elements of both private and public law. The complaint of a violation of Article 11 was accordingly incompatible ratione materiae with the provisions of the Convention. 99. The Court notes that the question whether ACCAs are governed by private or public law is far from a settled issue in French law. The Bordeaux Administrative Court observed, for instance, in its judgment of 16 November 1989 (see paragraph 32 above): “Although, in order to achieve the objectives laid down by the [Loi Verdeille], [ACCAs] are vested with public-authority prerogatives, they nevertheless remain private-law bodies”, and went on to say: “The decisions they take ..., particularly with regard to granting or withdrawing membership, are private-law acts which are not subject to review by the administrative courts”. This was also the approach taken by the civil courts dealing with the case of Mrs Chassagnou and Others (see paragraphs 21 and 22 above). On the other hand, in finding against those applicants (Mr Dumont and Others and Mrs Montion) who appealed to the administrative courts against a refusal by the prefect to remove their land from an ACCA’s hunting grounds, the courts concerned invoked the public-authority prerogatives supposedly conferred on ACCAs (see paragraphs 27 and 32 above). 100. However, the question is not so much whether in French law ACCAs are private associations, public or para-public associations, or mixed associations, but whether they are associations for the purposes of Article 11 of the Convention. If Contracting States were able, at their discretion, by classifying an association as “public” or “para-administrative”, to remove it from the scope of Article 11, that would give them such latitude that it might lead to results incompatible with the object and purpose of the Convention, which is to protect rights that are not theoretical or illusory but practical and effective (see the Artico v. Italy judgment of 13 May 1980, Series A no. 37, pp. 15-16, § 33, and, more recently, the United Communist Party of Turkey and Others v. Turkey judgment of 30 January 1998, Reports of Judgments and Decisions 1998-I, pp. 18-19, § 33). Freedom of thought and opinion and freedom of expression, guaranteed by Articles 9 and 10 of the Convention respectively, would thus be of very limited scope if they were not accompanied by a guarantee of being able to share one’s beliefs or ideas in community with others, particularly through associations of individuals having the same beliefs, ideas or interests. The term “association” therefore possesses an autonomous meaning; the classification in national law has only relative value and constitutes no more than a starting-point. 101. It is true that the ACCAs owe their existence to the will of Parliament, but the Court notes that they are nevertheless associations set up in accordance with the Law of 1 July 1901, and are composed of hunters or the owners of land or hunting rights, and therefore of private individuals, all of whom, a priori, wish to pool their land for the purpose of hunting. Similarly, the fact that the prefect supervises the way these associations operate is not sufficient to support the contention that they remain integrated within the structures of the State (see, mutatis mutandis, the Le Compte, Van Leuven and De Meyere v. Belgium judgment of 23 June 1981, Series A no. 43, pp. 26-27, § 64). Furthermore, it cannot be maintained that under the Loi Verdeille ACCAs enjoy prerogatives outside the orbit of the ordinary law, whether administrative, rule-making or disciplinary, or that they employ processes of a public authority, like professional associations. 102. The Court accordingly considers, like the Commission, that ACCAs are indeed “associations” for the purposes of Article 11. B. Compliance with Article 11 1. The existence of an interference 103. It was not contested by those who appeared before the Court that the obligation to join an ACCA imposed on the applicants by the Loi Verdeille was an interference with the “negative” freedom of association. The Court shares that opinion and will accordingly consider the complaint under Article 11 in the light of Article 9, since protection of personal opinions is one of the purposes of the freedom of association, which implies a negative freedom of association (see the Sigurdur A. Sigurjónsson v. Iceland judgment of 30 June 1993, Series A no. 264, p. 17, § 37). 2. Justification for the interference 104. Such interference breaches Article 11 unless it is “prescribed by law”, is directed towards one or more of the legitimate aims set out in paragraph 2 and is “necessary in a democratic society” for the achievement of that aim or aims.” iii) EHRM 10 juli 2007, ECLI:CE:ECHR:2007:0710JUD000211304 (Schneider tegen Luxemburg), inhoudende de volgende revelante overwegingen: “
2. a)Sur l'applicabilité de l'article 11 de la Convention 69. La question qui se pose en l'espèce, est celle de déterminer si le syndicat de chasse auquel appartient la requérante constitue une «association» au sens de l'article 11 de la Convention. 70. La notion d'«association» possède une portée autonome: la qualification en droit national n'a qu'une valeur relative et ne constitue qu'un simple point de départ. 71. La Cour doit d'emblée faire remarquer que les juridictions ne se prononcèrent pas sur la question de la qualification des syndicats de chasse dans les décisions qu'ils rendirent dans la présente affaire. En revanche, dans une affaire introduite par une autre opposante éthique à la chasse, la cour administrative conclut à la violation de l'article 11 de la Convention, et par là même, admit implicitement mais certainement que les syndicats de chasse sont à considérer comme des «associations» au sens de l'article 11 (voir paragraphe 24 ci-dessus). 72. Il est vrai que les syndicats de chasse doivent leur existence à la volonté du législateur et qu'ils ne sont pas des associations au sens de la loi sur les associations sans but lucratif. Il n'en demeure pas moins que les syndicats sont constitués de propriétaires de terrains, donc de particuliers, qui se réunissent périodiquement pour décider du «relaissement», ou non, du droit de chasse en faveur de quelques chasseurs, qui sont soit des adjudicataires, soit des locataires sortants. 73. De même, le fait que le fonctionnement des syndicats de chasse est supervisé par le ministre de l'Intérieur ne suffit pas pour affirmer que ceux‑ci demeurent intégrés aux structures de l'Etat (mutatis mutandis, Chassagnou, précité, § 101). De même, il ne saurait être soutenu que les syndicats de chasse jouissent en vertu de la loi de 1925 de prérogatives exorbitantes du droit commun, tant administratives que normatives ou disciplinaires, ou qu'elles utilisent des procédés de la puissance publique, à l'instar des ordres professionnels. 74. La Cour estime donc que les syndicats de chasse sont bien des «associations» au sens de l'article 11 de la Convention.
3. b)Sur l'observation de l'article 11 de la Convention i. Existence d'une ingérence 75. La Cour est d'avis qu'à n'en pas douter, l'obligation d'appartenance à un syndicat de chasse, imposée par la loi de 1925 à la requérante alors qu'elle est une opposante éthique à la chasse, est à considérer comme une «ingérence» dans sa liberté d'association «négative» (mutatis mutandis, Chassagnou, précité, § 103). ii. Justification de l'ingérence 76. Pareille ingérence enfreint l'article 11, sauf si elle était «prévue par la loi», dirigée vers un ou des buts légitimes au regard du paragraphe 2 et «nécessaire, dans une société démocratique», pour les atteindre.” 4.5. Art. 11 EVRM beschermt volgens de jurisprudentie van het EHRM zowel de positieve als de negatieve vrijheid van vereniging, waarbij onder de laatste wordt verstaan het recht om niet te worden gedwongen c.q. verplicht tot deelname aan een vereniging. 4.6. Uit de drie boven weergegeven arresten leid ik verder het volgende af. De vraag of art. 11 EVRM toepassing vindt, is afhankelijk van de vraag of de organisatie in kwestie (hier dus de NBA) kan worden aangemerkt als een “association for the purposes of Article 11 of the Convention”. Aan het begrip “association” (vereniging) in de zin van art. 11 lid 1 EVRM komt volgens het EHRM een autonome uitleg (autonomous meaning) toe. Als zodanig kan niet worden aangemerkt een publiekrechtelijk orgaan; op een dergelijke organisatie is art. 11 niet van toepassing. De omstandigheid dat de betreffende organisatie volgens het nationale recht van haar lidstaat een publiekrechtelijk dan wel een privaatrechtelijk orgaan is, vormt – gezien de autonome uitleg van dit begrip – enkel een vertrekpunt voor het antwoord op de vraag of zij als vereniging in de zin van art. 11 moet worden aangemerkt; zij is daartoe niet bepalend. 4.7. Een publiekrechtelijk orgaan is, wat de toepassing van art. 11 EVRM betreft, een orgaan als bedoeld in rov. 64 van het arrest Le Compte, Van Leuven en De Meyere tegen België. Voorts is er, zoals het EHRM dit in rov. 65 van het arrest verwoordt, “a further requirement”: ook al is een organisatie een publiekrechtelijk orgaan en daarmee geen vereniging in de zin van art. 11, dan nog mag haar bestaan, wil zij geen schending opleveren van art. 11, niet eraan in de weg staan dat haar leden een andere vereniging (met een vergelijkbare belangenbehartiging) vormen of daarvan lid worden. 4.8. Voor deze uitleg van de jurisprudentie van het EHRM is steun te vinden in de diverse zaken waarin haar Commissie de in het verzoekschrift geformuleerde klacht over schending van art. 11 EVRM niet-ontvankelijk heeft verklaard. In de zaak Köll tegen Oostenrijk bijvoorbeeld, waarin de verzoeker klaagde dat zijn verplichte lidmaatschap aan de lokale toeristenbond in strijd was met art. 11, heeft de Commissie het volgende toetsingskader gehanteerd: “The Court recalls that Article 11 must be considered to protect also the negative freedom of association, i.e. the right not to join and not to be a member of an association, although the scope of this protection remains to be defined. A form of compulsion striking at the very substance of a right guaranteed by Article 11 may in itself amount to an interference with that right (Sigurður A. Sigurjónsson v. Iceland judgment of 30 June 1993, Series A no. 264, pp. 15-17, §§ 35-37). Moreover, according to the Court’s case-law, a public law institution founded by the legislature is not an

Article 11of the Convention (see Sigurður A.

Sigurjónsson judgment, op.cit., p. 13, § 31; Sigurður A. Sigurjónsson v. Iceland, Report of the Commission of 15 May 1992, Series A no. 264, p.28, § 68; Le Compte, Van Leuven and De Meyere v. Belgium judgment of 23 June 1981, Series A no. 43, pp. 26-27, §§ 64-65). In the Chassagnou v. France judgment the Court held that the term association in Article 11 of the Convention possesses an autonomous meaning and the classification in national law had only relative value (Chassagnou and Others v. France [GC], nos 25088/94, 28331/95, 28443/05, ECHR 1999-III, § 100). In examining whether the hunting associations at issue were associations within the meaning of Article 11, the Court noted that these associations owed their existence to the will of parliament but found that they were nevertheless set up in accordance with the law on private associations. They did not remain integrated within the structures of the State and did not enjoy prerogatives outside the orbit of ordinary law, whether administrative, rule-making or disciplinary, or that they employ processes of a public authority, like professional associations. The Court concluded that these hunting associations were associations for the purposes of Article 11 (Chassagnou and Others, op. cit., § 101; see also Karakurt v. Austria, no. 32441/96, 14 September 1999). In the present case the tourism federations under the Regional Tourism Act owe their existence to the will of the legislature. Moreover such federations differ from associations under private law as regards their structure, the competences of the administrative authorities in supervising their activities, the manner in which disputes between the federation and its members are resolved and the manner in which compulsory contributions are levied. In particular, in view of the strong position the Office of the Regional Government - an administrative authority - hold vis-à-vis the federations and its members, the absence of any internal dispute resolving body or the competence of the ordinary courts in this respect, and the collection of contributions in the manner of regional taxes, the Court finds that the tourism federations at issue “remain integrated within the structures of the State” and “enjoy prerogatives outside the orbit of ordinary law” (Chassagnou and Others, op. cit., § 101). Furthermore, there is nothing to show that the statutory provisions as applied in the present case otherwise interfered with the applicant’s rights under Article 11 § 1 of the Convention. In particular, it does not appear that the applicant has been prevented from forming or joining an association which would otherwise promote his professional or economic interests (Le Compte, Van Leuven and De Meyere judgment, op. cit., § 65; O.V.R. v. Russia (dec), no. 44319/98, 3 April 2001). In these circumstance, the Court concludes that the tourism federation at issue was an institution of public law and cannot be considered an

Article 11of the Convention.” 4.9.

In de zaken Jalkalan kalastuskunta en anderen tegen Finland, Östergren en anderen tegen Zweden en M.A. tegen Zweden heeft de Commissie voorts steeds geoordeeld dat nu de organisatie c.q. gemeenschap in kwestie als een publiekrechtelijk orgaan en niet als een vereniging in de zin van art. 11 EVRM moet worden aangemerkt, het ingediende verzoekschrift, zijnde “incompatible ratione materiae”, dan wel “manifestly ill-founded” niet-ontvankelijk moest worden verklaard, voor zover daarin werd geklaagd over schending van art. 11 EVRM. 4.10. Meer gelijkenis met de onderhavige zaak vertonen de door de Commissie eveneens niet-ontvankelijk verklaarde zaken Revert and Legallais tegen Frankrijk, waarin de verzoekers, die beiden architect waren en geregistreerd stonden als lid van de Orde van Architecten, erover klaagden dat dit lidmaatschap waartoe zij bij Wet op de architectuur op straffe van strafrechtelijk sancties zijn verplicht, in strijd is met art. 11 EVRM, en de zaak O.V.R. tegen Rusland, waarin de verzoekster, een notaris, erover klaagde dat haar (bij Notariswet) verplichte lidmaatschap van de regionale notariële beroepsorganisatie – en dit op straffe van licentieverlies - in strijd is met art. 11 EVRM. In deze zaken was de Commissie van oordeel dat de betreffende beroepsorganisaties publiekrechtelijke organen zijn en geen verenigingen in de zin van art. 11 EVRM. In het bijzonder heeft zij in de zaak O.V.R. tegen Rusland overwogen: “The question to be determined in the present case is whether the notary chambers are associations within the meaning of Article 11 of the Convention and whether the establishment of such chambers prevents private practice notaries like the applicant from forming together or joining professional associations (the Le Compte, Van Leuven and De Meyere v. Belgium judgment of 23 June 1981, Series A no. 43 pp. 26-27, §§62-66). The Court notes that the Convention organs have consistently held that the regulatory bodies of the liberal professions are not associations within the meaning of Article 11 of the Convention (see, for example, the aforementioned Le Compte, Van Leuven and De Meyere v. Belgium judgment, §§ 64-65 as regards the Ordre des médecins; nos 14331/88 and 14332/88, Revert and Legallais v. France, D.R. 62 p. 309 as regards the Ordre des architectes; no. 13750/88 A. and Others v. Spain, D.R. 66 p.188 as regards bar associations). The object of these bodies, established by legislation, is to regulate and promote the professions, whilst exercising important public law functions for the protection of the public. They cannot, therefore, be likened to trade unions but remain integrated within the structures of the State. Having regard to the Notary Act No. 4460-1 of 11 February 1993 and the statutory functions of notary chambers, the Court is of the view that such chambers are not associations within the meaning of Article 11 of the Convention. As to the second question whether the applicant has been prevented from forming or joining an association which would otherwise promote her professional interests, nothing has been submitted which might indicate that the applicant was so prevented. In these circumstance, the Court concludes that the applicant’s complaint falls outside the scope of Article 11 of the Convention and that this part of the application must be rejected as being incompatible ratione materiae with the provisions of the Convention, pursuant to Article 35 §§ 3 and 4.” 4.11. Vermeldenswaardig is ook de (niet-ontvankelijkheids)beslissing van de Commissie in de zaak A. en anderen tegen Spanje. De verzoekers zijn lid van de “Saragossa Bar Association” (de bij wet ingestelde Spaanse Orde van Advocaten) en, als beginnende advocaten, tevens verplicht lid van de “Saragossa Young Lawyers’ Group” (een Jonge Balie), die onderdeel uitmaakt van de Orde. Het ging in deze zaak niet zozeer om de vraag of de Orde en de Jonge Balie publiekrechtelijke organen zijn (hetgeen de Commissie eerst heeft vastgesteld). Verzoekers klaagden zowel bij de Spaanse Constitutionele Hof als het EHRM erover dat de artt. 64 lid 3 en 113 sub g van de Wet op de Orde van Advocaten (Royal Decree No. 2090/82), strijd met hun vrijheid van vereniging, als beschermd in art. 11 EVRM, opleveren. Art. 64 lid 3 bepaalde dat de Orde toezicht oefent op de activiteiten van de Jonge Balie en art. 113 sub g bedreigde het oprichten of deelnemen aan een organisatie met dezelfde doelstellingen als de Orde met tuchtrechtelijke sancties. Vooral de klacht met betrekking art. 113 sub g is interessant, aangezien die bepaling in wezen een verbod inhield op het oprichten of deelnemen aan organisaties die belangen vergelijkbaar met die van de Orde behartigen. Daarover oordeelde de Commissie als volgt: “2 The applicants also complain that Article 113 sub-para (

1. g)of the impugned Royal Decree restricts the exercise of the right to form professional associations freely outside the Bar Association or to join such associations. In this connection the Commission first reiterates the case-law to the effect that the provisions governing the activities of professional regulatory bodies must not prevent practitioners from forming together or joining professional associations, if there is not to be a violation of Article 11 of the Convention (cf the previously cited Lecompte, Van Leuven and De Meyere judgment). Consequently, the question arises to what extent it is still possible for members of the Bar Association to set up or join a professional association or trade union. The Commission notes in this connection that in its judgment of 15 July 1987 the Constitutional Court interpreted the impugned provision and held that it provided for disciplinary sanctions only in cases where, individually or collectively, members of the Bar Association knowingly disrupted its normal functions and activities or those of its subsidiary bodies. The Commission considers that because of the principle according to which the Spanish Constitution overrides every ordinary law, and because of the role of the Constitutional Court, which is to act as the supreme interpreter of the Constitution (Article 1 of Institutional Act No 2/1979), there is no possibility that the impugned provision could form the basis in law, as the applicants allege, for infringements of lawyers’ rights to freedom of association. It notes in this connection that at no time have the applicants alleged that disciplinary sanctions have been imposed on them for forming or joining a professional association Moreover, there is nothing in the application as submitted by the applicants to support their contention that the provision at issue actually infringes or might in future infringe their right to set up professional associations or trade unions or to join those which already exist. That being the case, it follows that in this respect the application is also manifestly ill-founded and must be rejected pursuant to Article 27 para. 2 of the Convention.” 4.12. De vraag of het verplichte lidmaatschap van de verdachte aan de NBA verenigingsdwang oplevert, komt dus primair neer op de vraag of de NBA als publiekrechtelijk orgaan als door het EHRM bedoeld kan worden aangemerkt. Dit brengt mij bij de beoordeling van het middel. 5Het middel 5.1. Het middel valt uiteen in twee klachten: (
2. i)dat het hof ten onrechte heeft geoordeeld dat art. 11 EVRM niet ziet op publiekrechtelijke organisaties, althans dat de NBA als zodanig moet worden aangemerkt en (
3. ii)dat het zich, ondanks de daarvoor verworven academische opleiding, geen accountant mogen noemen, in strijd is met art. 1 van het eerste protocol van het EVRM. 5.2. Voor zover het middel klaagt dat het hof ten onrechte heeft geoordeeld dat uit de jurisprudentie van het EHRM volgt dat art. 11 EVRM niet ziet op publiekrechtelijke organisaties, is die klacht, gelet op de boven uiteengezette jurisprudentie, tevergeefs voorgesteld. 5.3. Iets anders is of het hof juist en begrijpelijk heeft geoordeeld dat de NBA moet worden aangemerkt als publiekrechtelijk orgaan als door het EHRM in zijn jurisprudentie bedoeld. Daarover formuleert het middel, als ik het goed zie, de klacht dat het hof daartoe enkel het niet doorslaggevende argument aanvoert dat de NBA naar Nederlands recht een publiekrechtelijke vereniging is en niet verder heeft getoetst of de NBA op basis van de uit de jurisprudentie van het EHRM voortvloeiende maatstaven – wat het middel het integratiecriterium en het hindercriterium noemt – kan worden aangemerkt als een publiekrechtelijk orgaan dat niet in de weg staat aan het oprichten en of het deelnemen door haar leden aan andere organisaties die belangen vergelijkbaar met die van de NBA behartigen. 5.4. Ik geef de steller van het middel toe dat de motivering van het hof niet volstrekt bevredigend is voor zijn oordeel dat de NBA als een publiekrechtelijk orgaan als door het EHRM bedoeld moet worden aangemerkt, nu de door het hof daarvoor in aanmerking genomen feiten en omstandigheden in mijn ogen weinig zeggen. Het klopt dat, zoals het hof overweegt, “de wetgever degene [is] geweest die het register in zijn huidige vorm heeft ingesteld; de wetgever voor bepaalde controles [heeft] voorgeschreven dat deze door een accountant in de zin van het register dienen te worden verricht; er een groot maatschappelijk belang [is] dat deze controles door accountants worden verricht die ter zake kundig zijn; accountants onafhankelijk [dienen] te zijn; [en] er een effectief intern sanctierecht [dient] te zijn.” Maar hieruit volgt mijns inziens niet zonder meer dat de NBA, waarvan de verdachte door het zich doen inschrijven als registeraccountant ingevolge art. 2 lid 3 WAB vanzelf lid wordt, als een publiekrechtelijk orgaan moet worden aangemerkt dat buiten het toepassingsbereik van art. 11 EVRM valt. 5.5. Tot cassatie behoeft de gebrekkige motivering van het hof naar mijn oordeel echter niet te leiden, nu het oordeel van het hof dat de NBA als publiekrechtelijk orgaan als door het EHRM bedoeld moet worden aangemerkt, wel juist is. Gezien de omstandigheid dat (
4. i)het hier, net als in de zaak Le Compte, een bij wet (zie art. 2 lid 1 WAB) ingestelde beroepsorganisatie betreft; (
5. ii)zij ingevolge haar bij wet opgedragen taken belast is met a. het bevorderen van een goede beroepsuitoefening door accountants, b. het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van accountants, c. het dragen van zorg voor de eer van de stand van de accountants en d. het dragen van zorg voor de praktijkopleiding (zie art. 3 WAB); (iii) zij met deze taken het publieke belang dient; en (
6. iv)haar ter uitvoering van die taken publiekrechtelijke regelgevende bevoegdheden (zie art. 19-23 WAB en art. 46 e.v. WAB) en toezichthoudende bevoegdheden (bijv. m.b.t. het behandelen van klachten over accountant en het nemen van besluiten over een verzoek tot inschrijving in het accountantsregister en het bijhouden van dit register) toekomen meen ik dat hier, net als in de zaak O.V.R. tegen Rusland, sprake is van een ‘regulatory body of a liberal profession’ die niet kan worden aangemerkt als een vereniging als bedoeld in art. 11 EVRM. 5.6. Dat de NBA in de weg staat aan het oprichten en/of het deelnemen door de verdachte aan een andere organisatie zoals de OvRAN die belangen vergelijkbaar met die van de NBA behartigt, is namens de verdediging verder niet aangevoerd en ook niet gebleken. 5.7. In zoverre faalt het middel dus. 5.8. De tweede klacht van het middel behelst mijns inziens niet een klacht die zich leent voor behandeling in cassatie, nu zij niet opkomt tegen een door het hof gegeven oordeel in het bestreden arrest, maar tegen het wettelijke verbod van art. 41 WAB. 6. Het middel faalt in al zijn onderdelen. 7. Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven. 8. Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep. De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden AG Zie http://www.ovran.nl/missie_no.html Ibidem. Zie http://www.ovran.nl/vraagenantwoord.pdf Zie in dit verband EHRM 30 juni 1993, ECLI:CE:ECHR:1993:0630JUD001613090 (Sigurður A. Sigurjónsson tegen IJsland). Dat publiekrechtelijke organen als door het EHRM bedoeld niet onder het bereik van art. 11 EVRM vallen, heeft het EHRM ook benadrukt in EHRM 27 februari 2007, ECLI:CE:ECHR:2007:0227JUD001100205 (Associated Society of Locomotive Engineers & Firemen (ASLEF) tegen het Verenigd Koninkrijk). Aslef, een onafhankelijke vakbond die vooral machinisten van de nationale spoorwegen vertegenwoordigde, klaagde bij het Hof erover dat hij erin werd verhinderd een lid te royeren wegens diens lidmaatschap bij een politieke partij waarvan de visie indruiste tegen die van de vakbond. In rov. 40 overweegt het hof, na te hebben vooropgesteld dat een vereniging bij de uitoefening van haar aan art. 11 lid 1 ontleende rechten de vrijheid moet kunnen genieten om te beslissen over toelating en royering van haar leden, dat “this basic premise holds good where the association or trade union is a private and independent body, and is not, for example, through receipt of public funds or through the fulfilment of public duties imposed upon it, acting in a wider context, such as assisting the State in securing the enjoyment of rights and freedoms, where other considerations may well come into play (e.g. (…) organisational frameworks for trades or professions where membership may well be compulsory or highly regulated e.g. public law institutions which are not covered by Article 11 § 1 at all (…).” EHRM 4 juli 2002, ECLI:CE:ECHR:2002:0704DEC004331198. respectievelijk EHRM 15 mei 1996, ECLI:CE:ECHR:1996:0515DEC002515594, EHRM 1 maart 1991, ECLI:CE:ECHR:1991:0301DEC001357288 en EHRM 14 januari 1998, ECLI:CE:ECHR:1998:0114DEC003272196. EHRM 8 september 1989, ECLI:CE:ECHR:1989:0908DEC001433188. EHRM 3 april 2001, ECLI:CE:ECHR:2001:0403DEC004431998. EHRM 2 juli 1990, ECLI:CE:ECHR:1990:0702DEC001375088