ECLI:NL:PHR:2022:469

PROCUREUR-GENERAAL BIJ DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN Nummer 19/02754 Zitting 17 mei 2022 CONCLUSIE B.F. Keulen In de zaak [verdachte] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1940, hierna: de verdachte. De verdachte is bij arrest van 29 mei 2019 door het Gerechtshof 's-Hertogenbosch wegens

1. primair ‘medeplegen van witwassen’;
2. primair ‘witwassen, meermalen gepleegd’;
3. ‘medeplegen van het opzettelijk gebruik maken van een vals geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, en opzettelijk een geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, voorhanden hebben, terwijl hij weet dat dit geschrift bestemd is voor gebruik als ware het echt en onvervalst’ veroordeeld tot 15 maanden gevangenisstraf, met aftrek van voorarrest als bedoeld in art. 27(a) Sr, en verbeurdverklaring van twee onroerende zaken. Er bestaat samenhang met de zaken 19/02655, 19/02815, 19/02656 en 19/
4. In de zaken 19/02655 en 19/02656 zal ik vandaag ook concluderen. In de zaken 19/02815 en 19/02814 is het door het openbaar ministerie ingestelde cassatieberoep op 8 juni 2021 ingetrokken. Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte. Mr. G. Spong, advocaat te Amsterdam, heeft zes middelen van cassatie voorgesteld die ik in enigszins afwijkende volgorde zal bespreken. Het eerste middel
5. Het eerste middel bevat de klacht dat het onder 1 en 3 bewezenverklaarde niet uit de gebezigde bewijsmiddelen kan worden afgeleid. Voordat ik dit middel bespreek, geef ik de bewezenverklaring van beide feiten, delen van de bewijsmiddelen en de op deze feiten betrekking hebbende bewijsoverwegingen van het hof weer.
6. Het hof heeft ten laste van de verdachte onder 1 en 3 bewezenverklaard dat: ‘
7. hij in de periode van 1 oktober 2004 tot en met 7 juni 2012 in Nederland en/of Duitsland en/of Luxemburg tezamen en in vereniging met een ander van een voorwerp, te weten een personenauto (merk Mercedes (met Luxemburgs kenteken [kenteken] )) heeft verborgen en/of verhuld wie de rechthebbende op die Mercedes was, terwijl hij, verdachte, en zijn mededader wisten dat dat voorwerp - onmiddellijk of middellijk- afkomstig was uit enig misdrijf;
8. hij in de periode van 1 oktober 2004 tot en met 4 september 2008 in Nederland tezamen en in vereniging met een ander opzettelijk gebruik heeft gemaakt van een valse arbeidsovereenkomst (tussen [A] te Luxemburg en [mededader] ), - zijnde de arbeidsovereenkomst een geschrift dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen - als ware dat geschrift echt en onvervalst, bestaande dat gebruik maken hierin dat die arbeidsovereenkomst door hem, verdachte, en/of zijn mededader aan/bij de Belastingdienst, Douane Zuid, kantoor Roermond (Kapellerpoort) in een vrijstellingsprocedure is aangeboden/ingediend en bestaande die valsheid hierin dat met voornoemde arbeidsovereenkomst is voorgewend dat er een arbeidsrelatie bestond tussen [mededader] en [A] , terwijl in werkelijkheid deze arbeidsrelatie op dat moment niet bestond, en voornoemde arbeidsovereenkomst voorhanden heeft gehad, terwijl hij, verdachte, wist dat die arbeidsovereenkomst bestemd was voor gebruik als echt en onvervalst.’
9. De bewezenverklaring van deze feiten steunt op (onder meer) de volgende (delen van) bewijsmiddelen (met weglating van voetnoten en verwijzingen): ‘
10. Het eindprocesverbaal relaas van verbalisanten, op 31 mei 2013 opgemaakt door [verbalisant 1] , hoofdinspecteur, en [verbalisant 2] , brigadier, en [verbalisant 3] , hoofdinspecteur, politie Oost-Brabant, Afdeling Districtelijke Opsporing, voor zover inhoudend als relaas van verbalisanten (…): Opmerking hof: Bij hetgeen in dit relaasproces-verbaal is gerelateerd, voor zover tot het bewijs gebezigd, gaat het om vaststellingen van de verbalisanten op basis van in andere processen-verbaal of andere schriftelijke bescheiden neergelegde feiten en omstandigheden, welke stukken als bijlagen zijn gevoegd bij het relaasproces-verbaal. Het hof heeft deze vaststellingen van de verbalisanten gecontroleerd aan de hand van de bijgevoegde bijlagen en geconstateerd dat die vaststellingen juist zijn. (…) WITWASSEN ZWARTE MERCEDES, KENTEKEN [kenteken] (LUXEMBURG) 1.1 onderzoek inbeslaggenomen computer [mededader] Tijdens de doorzoeking op 24 december 2009 werd in het pand [a-straat 1-2] een computer in beslag genomen. Op deze computer kwam een document voor betreffende een uitspraak op een bezwaarschrift tegen een afwijzende beschikking op een verzoek om vrijstelling van belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM) door [mededader] . De uitspraak was gedateerd 4 september 2008 en was gericht aan [verdachte] , [plaats] .Volgens de feiten genoemd in deze uitspraak heeft [mededader] verzocht om vrijstelling BPM voor het gebruik van een Mercedes E320D met Luxemburgs kenteken [kenteken] op naam van de Luxemburgse vennootschap [A] . [mededader] verzoekt om vrijstelling omdat hij aangegeven heeft dat hij met ingang van 26 oktober 2004 is gaan werken voor [A] waarbij hij belast zou zijn met de acquisitie van auto’s en leasecontracten voor [A] De belastinginspecteur wijst het verzet af op de volgende gronden: - Uit informatie van de Luxemburgse autoriteiten blijkt dat men vanaf 30-06-2004 het BTW-nummer van [A] heeft ingetrokken omdat zij noch een geldige zetel noch een geldige “Handelsgenehmigung” bezat. - [A] is niet meer economisch actief op het moment van indiensttreding van [mededader] . - [A] heeft sedert haar oprichting geen werknemers in dienst gehad.- De Inspecteur verwijst bovendien in zijn uitspraak naar een arrest van het Hof Den Bosch d.d. 5 juni 2008 voor een soortgelijk geval van een [A] -werknemer waarbij het Hof oordeelde dat niet aannemelijk was gemaakt dat betrokkene ooit werkelijk als werknemer in dienst is geweest van [A] 1.2 Arrest gerechtshof Den Bosch d.d. 5 juni 2008 Bij de bescheiden genoemd onder paragraaf 1.10 (…) en paragraaf 1.1 is een uitspraak van de Belastingdienst Douane Zuid gevoegd d.d. 4 september 2008 waarin wordt verwezen naar een uitspraak van het gerechtshof te ‘s-Hertogenbosch d.d. 5 juni 2008 (nr. 06/2012). Deze uitspraak is als bijlage 19 opgenomen in een verweerschrift van de Douane-Zuid dat in beslag genomen is bij de doorzoeking van 26 maart 2010 in het kantoor van [verdachte] . (…)1.5 tenaamstelling kenteken [kenteken] (LUX) Op 20 januari 2010 werd informatie verkregen van het Luxemburgse kenteken [kenteken] . Dit kenteken blijkt op naam te staan van [A] te Luxemburg. Dit is een bedrijf van verdachte [verdachte] . Op naam van [mededader] en verdachte [verdachte] staan geen voertuigen geregistreerd. 1.6 aantreffen documenten m.b.t. Mercedes met Luxemburgs kenteken [kenteken] Tijdens de doorzoeking in perceel [a-straat 2] te [plaats] werd een verzekeringsnota aangetroffen van de Mercedes met het Luxemburgse kenteken [kenteken] en een groene kaart aangetroffen van de Mercedes met het Luxemburgse kenteken [kenteken] . Aan de groene kaart was een kattenbelletje bevestigd, kennelijk afkomstig van Willem. 1.7 inbeslagname Mercedes met Luxemburgs kenteken [kenteken] Op woensdag 30 maart 2011 werd de Mercedes met het Luxemburgse kenteken [kenteken] in beslag genomen omdat dit voertuig stond gesignaleerd als ontvreemd. Bij de inbeslagneming spraken de verbalisanten met [betrokkene 2] die aangaf dat de auto al sinds 7 jaar hun eigendom was. (…) 1.9 verklaring getuige [betrokkene 2] Op dinsdag 2 februari 2010 omstreeks 12:55 uur verklaarde [betrokkene 2] o.a. als volgt, dat:- de auto, een zwarte Mercedes, met het Luxemburgse kenteken, [kenteken] , van haar is.- [betrokkene 3] deze auto gekocht heeft, maar zij er altijd in reed - zij een gezin waren en zij deze auto gebruikte. - de afgelopen zomer zij voor het eerst de autoverzekering van deze auto betaald heeft- de auto verzekerd is via een Luxemburgse verzekeringsmaatschappij. - de auto staat op [betrokkene 3] en haar naam staat voor de verzekering. - het kenteken volgens haar ook op [betrokkene 3] en haar naam staat. - zij verder alleen de belasting en verzekering voor deze auto betaalt. 1.10 bevindingen met betrekking tot aangetroffen bescheiden op computer verdachte [verdachte] Op de in beslag genomen computer van verdachte [verdachte] werd een groot aantal bescheiden aangetroffen die betrekking hadden op het voertuig, de Mercedes met het Luxemburgse kenteken [kenteken] en [A] Tevens werden bescheiden aangetroffen die betrekking hadden op een mogelijke dienstbetrekking tussen [A] en verdachte [mededader] . (…) 1.11 nader onderzoek inbeslaggenomen bescheiden in verband met dienstverband [A] . Onder de bij [verdachte] in beslag genomen bescheiden (zie paragraaf 1.4) bevinden zich onder andere de volgende stukken: AACD8608NL.4 Contrat d'emploi, Franstalige arbeidsovereenkomst tussen [A] . en [mededader] d.d. 1 oktober
11. AACD8563.NL.14 Franstalige salarisstrook van [A] . voor werknemer [mededader] over de periode 01-01-2005 tot 31-01-2005 AACD8563NL15 Verder werd een verkoopfactuur aangetroffen van [A] . d.d. 10 december 2004 aan [mededader] met omschrijving" [omschrijving 1] € 1.500 plus 15% MWst € 225,- = € 1.725,-. AACD8622NL Verweerschrift Douane Zuid d.d. 2 december
12. Als bijlage 22 bij dit document is correspondentie opgenomen van de Luxemburgse belastingdienst omtrent [A] . In een brief van 12 september 2005 wordt aangegeven dat [mededader] nooit werkzaam is geweest voor [A] . of een andere Luxemburgse firma en ook geen Luxemburgse belastingkaarten heeft aangevraagd. Onder de in beslag genomen computerbestanden bevonden zich de volgende documenten met vermelding van bestandsnaam en aanmaakdatum: Nr. Bestandsnaam Aanmaakdatum C02 Contrat d’emploi [mededader] .doc 09-11-2004 Contrat d'emploi, Franstalige arbeidsovereenkomst tussen [A] . en [mededader] d.d. 1 oktober 2004 met watermerk "Copie". C03 contrat d’emploi [mededader] , gesigneerd.doc 09-11-2004Contrat d'emploi, getekend exemplaar Franstalige arbeidsovereenkomst tussen [A] . en [mededader] d.d. 1 oktober 2004 met een salaris van € 1.300,- per maand. Het bewuste contract is volgens de aanmaakdatum pas op 9 november 2004 aangemaakt. De getekende versie krijgt als datum 1 oktober
13. C04 verklaring t.b.v. [mededader] .doc 07-07-2004 laatst opgeslagen 22-12-2004Engelstalige verklaring van [A] d.d. 21 december 2004 dat [mededader] met ingang van 26 oktober 2004 werkzaam is voor [A] (…) 1.12 rechtshulp Luxemburg dienstbetrekking [mededader] -verzekering auto Middels een Rechtshulpverzoek werden op 23 december 2010 gegevens verstrekt door de Luxemburgse autoriteiten (De stukken werden door het onderzoeksteam ontvangen op 24 februari 2011). Doorzoeking kantoor accountant [B] en verhoor [betrokkene 4] d.d. 11 november 2010Bij een doorzoeking bij de accountant van [A] op 11 november 2010 werden diverse stukken in beslag genomen omtrent een dienstverband van [mededader] met [A] De betreffende accountant was [B] , gevestigd aan de [b-straat 1] te [plaats] die vertegenwoordigd werd door [betrokkene 4] . [betrokkene 4] verklaarde op 11 november 2010 dat hij in opdracht van [verdachte] salarisstroken voor [mededader] heeft opgemaakt voor salarisbetalingen van [A] over de maanden januari 2005 tot en met augustus 2005 maar dat er voor deze salarissen nooit betalingen zijn opgenomen in de boekhouding van [A] (noot verbalisanten: voor de jaren 2004 en/of 2005 zijn door verdachte [mededader] ook geen salarisinkomsten van [A] aangegeven voor de inkomstenbelasting.). Betreffende het voertuig [kenteken] zat er geen enkel document in de boekhouding van [A] . (Noot verbalisanten: voor het gebruik van het voertuig door [mededader] en/of [betrokkene 2] werden dus geen huurcontracten, leasecontracten, facturen voor jaarlijkse vergoeding, aankoop-en verkoopfactuur voertuig, en facturen voor belasting, onderhoudskosten en verzekeringskosten aangetroffen. Het voertuig [kenteken] bleek over de periode van 12 oktober 2004 tot 12 oktober 2011 wel verzekerd te zijn bij een Luxemburgse maatschappij op naam van [A] ; zie hierna.) Verzekeringskantoor [C]Op 2 november 2010 werd bij [C] , [c-straat 1] te [plaats] de huiszoeking betekend waarna de onderneming op 8 november 2010 stukken heeft uitgeleverd. Uit de stukken blijkt dat de naam [mededader] of [betrokkene 2] niet voorkomt in de administratie van [C] In de administratie komen de volgende nota’s voor m.b.t. het voertuig [kenteken] : Datum Nota Verzekeringsperiode Totaal-premiebedrag 19-10-2004 12-10-2004 tot 12-10-2005 € 3.203,93 22-02-2005 12-10-2004 tot 12-10-2005 € 1.637,30 (credit) € 1.566,63 06-09-2005 12-10-2005 tot 12-10-2006 € 1.355,12 05-09-2006 12-10-2006 tot 12-10-2007 € 1.355,12 04-09-2007 12-10-2007 tot 12-10-2008 € 1.355,12 03-09-2008 12-10-2008 tot 12-10-2009 € 1.355,12 04-09-2009 12-10-2009 tot 12-10-2010 € 1.355,12 03-09-2010 12-10-2009 tot 12-10-2011 € 1.355,12 (…) De premiebetalingen voor deze nota’s zijn slechts gedeeltelijk te volgen en geven het volgende beeld: betaaldatum betaalwijze betaalde bedrag 26-10-2004 Contant € 2.000,00 27-12-2005 bankoverboeking [D] B.V. € 1.355,12 15-01-2007 Verrekening € 1.355,12 29-10-2007 bankoverboeking [verdachte] € 1.236,41 29-10-2007 Verrekening € 118,71 20-10-2008 bankoverboeking [verdachte] € 1.355,12 26-10-2009 bankoverboeking [verdachte] € 1.355,12 De betaling van 27-12-2005 werd gedaan via een ABN-AMRO-rekening op naam van [D] B.V. De betaling van 29-10-2007 is gedaan vanaf de privérekening van [verdachte] bij de Deutsche Bank, konto-nr. […] . (zie paragraaf 1.10: AACD8616NL-01 en 02). (…) 1.21 samenvatting delict witwassen-valsheid in geschrift Het vermoeden bestaat dat de werkelijke eigendom van het voertuig Mercedes 320 CDI met Luxemburgs kenteken [kenteken] werd verhuld door gebruik te maken van een gebruiksconstructie met een Luxemburgs bedrijf genaamd [A] De verdachte [verdachte] was de bestuurder van deze rechtspersoon. Het voertuig is in Luxemburg geregistreerd op kenteken [kenteken] en gedurende de onderzoeksperiode heeft het kenteken ook op naam van [A] gestaan. Voor het gebruik van dit voertuig heeft [A] in 2004 eenmalig een bedrag gefactureerd aan verdachte [mededader] van € 1.500,- excl. BTW. Gezien de aanschafprijs van het voertuig is dit een vergoeding die in het normale economische verkeer als onzakelijk beschouwd kan worden. Het vermoeden bestaat dat deze vergoeding alleen de doorbelasting van de verzekeringspremie betreft. Het voertuig is in de onderzoeksperiode ook altijd verzekerd geweest op naam van [A] Volgens verklaring van verdachte [verdachte] heeft [mededader] de verzekeringspremies aan hem terugbetaald. Er zijn hiervan geen betalingsbewijzen aangetroffen. Verdachte [verdachte] heeft tevens verklaard dat [mededader] vermoedelijk de auto heeft uitgezocht bij de dealer. [verdachte] heeft de auto op naam van [A] gezet. [verdachte] wist niet wie de contante betaling verricht had. Boekhoudkundig had hij de contante betaling verwerkt via een boeking in een rekening-courant verhouding met degene die het aankoopbedrag betaald heeft. [verdachte] wist niet wie dit was. Twee jaar later zou hij het voertuig ver beneden de prijs verkocht hebben aan verdachte [mededader] . De verkoopprijs zou hij nooit ontvangen hebben doch verrekend hebben met de rekening-courant verhouding van degene die de aankoop betaald had. Getuige [betrokkene 2] heeft verklaard dat verdachte [betrokkene 3] [mededader] dit voertuig gekocht heeft en dat het voertuig verzekerd is via een Luxemburgse verzekeringsmaatschappij. Getuige [betrokkene 8] heeft verklaard dat [betrokkene 3] , haar vader, een Mercedes heeft gegeven aan haar moeder maar dat deze Mercedes eigenlijk van [betrokkene 3] is. Ten behoeve van een vergunning om vrijstelling van BPM heeft verdachte [mededader] stukken ingebracht die een dienstverband met de Luxemburgse vennootschap [A] moesten aantonen. Hiervoor zijn diverse (Franstalige) arbeidsovereenkomsten opgemaakt tussen [A] , met als vertegenwoordiger [verdachte] , en [mededader] . Van een van deze overeenkomsten is vastgesteld dat deze geantedateerd is. Verder wordt door de Luxemburgse autoriteiten aangegeven dat [A] nimmer personeel in dienst heeft gehad en dat verdachte [mededader] nimmer in dienst is geweest van [A] Voorts wordt aangegeven dat [A] sinds 30 juni 2004 geen activiteiten meer verricht heeft. Verdachte [mededader] verklaart dat [verdachte] de contactpersoon was van [A] maar dat hij het bedrijf [A] eigenlijk helemaal niet kent.Verdachte [mededader] heeft nimmer arbeidsinkomsten van [A] aangegeven voor de inkomstenbelasting.Uit de inkomensgegevens van [mededader] blijkt dat hij over onvoldoende inkomen en/of vermogen beschikt om een dergelijke grote uitgaaf voor de aanschaf van dit voertuig te kunnen doen. Verdachte [verdachte] heeft verklaard dat hij [mededader] kende in verband met een justitiële zaak uit 1996 waarin hij ( [verdachte] ) ten onrechte in verband was gebracht met een criminele organisatie die zich bezig hield met omkatten. Uit de HKS-gegevens en politieregisters (…) blijkt dat verdachte [mededader] betrokken is bij diverse Opiumwetdelicten en vermogensdelicten in de periode vanaf 2002 tot en met 2009 en dat hij in de Politieregisters geregistreerd stond als veelpleger.
14. Proces-verbaal van verdenking (artikel 27 Sv), (…), opgemaakt op 24 oktober 2011 door [verbalisant 3] en [verbalisant 1] (…), voor zover inhoudend, zakelijk weergegeven: (…)De verdachte [mededader] is op 16 juli 2010 veroordeeld voor overtreding van de artikelen 2 (onder B) en 10 van de Opiumwet. HKS-gegevens [mededader]Blijkens gegevens van het Herkenningssysteem (HKS) van de politieregio Brabant-Noord blijkt dat genoemde [mededader] geregistreerd staat als veelpleger en hij vele antecedenten heeft op het gebied van vermogensdelicten, van de Wet Wapens en Munitie en de Opiumwet. Antecedenten 1/32 waaronder de volgende: 30-12-09 V PL2110:HKS:09:99999 1 OPIUMW10.A 1/1 2 OPIUMW2.C VO 1/2 17-06-09 A PL21MT:HKS:09:53398 1 FEFW13.1.A WED1A.1 1/2 11-06-08 A PL2116:HKS:07:19957 1 SR416.1.A SR416.1.B 1/4 02-09-06 H PL2176:2 :06:21184 1 WV8.2.A L48 TRANS 1/2 01-09-03 H PL2110:HKS:03:16917 1 SR267.2 1/1 03-07-03 A PL2042:999:03:8454 1 SR310 OPIUMW 1/2 (…) MIB-gegevens [mededader] Blijkens de gegevens van het politiesysteem MIB wordt de verdachte [mededader] ook nog genoemd in diverse processen waarbij betrokkenheid bij andere strafbare feiten blijkt waaronder de volgende: Pleegperiode Rol Incident Pleegplaats 16-05-2009 betrokkene bezit softdrugs (lijst 2) [a-straat 3] [plaats] 29-10-2007 verdachte diefstal inbraak [d-straat] 03-07-2003 verdachte softdrugs [e-straat 1] [plaats] 20-05-2003 verdachte softdrugs [f-straat 1] 23-08-2002 betrokkene softdrugs [g-straat 1] [plaats]
15. Proces-verbaal van verdenking (artikel 27 Sv) [verdachte] , (…) opgemaakt op 24 oktober 2011 door [verbalisant 3] en [verbalisant 1] (…) voor zover inhoudend, zakelijk weergegeven: (…) InternetsearchUit onderzoek op de website http://www. [website] /2004/C/Pdf/c0243013.pdf bleek dat [A] was opgericht op 7 januari 2004 met o.a. de volgende gegevens: [A] , Gesellschaft mit beschränkter Haftung. Gesellschaftssitz: [plaats] , [h-straat 1] . [plaats] . mede-oprichter [verdachte] geboren op [geboortedatum] 1940 te [geboorteplaats] en wonende te [plaats] , [l-straat 1] .
16. Bijlage 8, proces-verbaal van uitlevering gegevens ex artikel 126 ND/UD Wetboek van Strafvordering door de Belastingdienst Oost-Brabant/kantoor 's-Hertogenbosch, (…) (…) Legaal inkomen [mededader] Uit een vordering 126nd WvSv ontvangen gegevens van de Belastingdienst Oost-Brabant/kantoor ‘s-Hertogenbosch blijkt dat verdachte [mededader] in de jaren 2004 t/m 2007 de volgende looninkomsten heeft genoten: Loongegevens 2004 2005 2006 2007 WWB (uitk. gem. Den Bosch) 6.773 99 - - [E] B.V. 982 1.834 1.720 Af: loonheffing 448- 403- 615- 577- Totaalloongegevens(netto) 6.325 678 1.219 1.143 Uit deze belastinggegevens bleek verder dat [mededader] over de volgende bank- en/of spaarrekeningen beschikte: Gegevens banksaldi 01-01-2005 01-01-2006 01-01-2007 01-01-2008 01-01-2009 48.68.53.659 ABN- AMRO - - 0 1.901 2.420 Totaal banksaldi 0 0 0 1.901 2.420 Uit de belastinggegevens bleek ook dat [mededader] nog geen aangiften inkomstenbelasting gedaan heeft over de jaren 2008 en
17. [mededader] heeft wel aangiften omzetbelasting gedaan voor de activiteiten met zijn vanaf 1 januari 2008 gedreven eenmanszaak [E] . Daarbij zijn totale omzetten excl. omzetbelasting aangegeven van € 34.481