ECLI:NL:PHR:2025:658

PROCUREUR-GENERAAL BIJ DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN Nummer 24/03062 Zitting 6 juni 2025 CONCLUSIE B.F. Assink In de zaak [eiser] (hierna: [eiser]) tegen 1Techfront Ventures B.V. (hierna: Techfront) 2. B.V. Bouwmaatschappij “Watergraafsmeer” (hierna: Watergraafsmeer) 3. N.V. “De Duckenburg” (hierna: De Duckenburg) (hierna gezamenlijk: Techfront c.s.) Inleiding Techfront c.s. is door onder anderen [eiser] misleid tot het doen van een investering in een bedrijf dat warmtepanelen zou produceren volgens een - naar later bleek niet bestaande - unieke en geheime receptuur, aldus het hof. Het hof oordeelt dat [eiser] onrechtmatig heeft gehandeld jegens Techfront c.s. In het principaal cassatieberoep wordt onder meer geklaagd dat het hof ten onrechte niet de bij bestuurdersaansprakelijkheid toepasselijke ernstigverwijtmaatstaf toepast op het handelen van [eiser] . Verder bestaat het principaal cassatieberoep hoofdzakelijk uit motiveringsklachten. Het incidenteel cassatieberoep klaagt over de afwijzing van de vordering tot betaling van de werkelijke proceskosten door [eiser] . M.i. kan het bestreden arrest in stand blijven. Deze zaak hangt samen met 24/03074, waarin ik vandaag eveneens concludeer (ook strekkende tot verwerping). 1Feiten 1.1 In cassatie kan van de volgende feiten worden uitgegaan, ontleend aan rov. 4.1-4.18 van het bestreden arrest (hierna: het arrest). 1.2 [eiser] , [betrokkene 1] (hierna: [betrokkene 1]), [betrokkene 2] (hierna: [betrokkene 2]), [betrokkene 3] (hierna: [betrokkene 3]), [betrokkene 4] (hierna: [betrokkene 4]), [betrokkene 5] (hierna: [betrokkene 5]) en [betrokkene 6] (hierna: [betrokkene 6]) zijn familie van elkaar. [eiser] is oprichter en eigenaar van meerdere vennootschappen in België. Deze vennootschappen worden (indirect) door hem en/of familieleden bestuurd. In de voor deze zaak relevante periode werd: - [de N.V.] bestuurd door [eiser] , [betrokkene 1] en [betrokkene 2] , - Safami Delta Investments N.V. (hierna: Safami) door [eiser] en [de N.V.] , - Narwal B.V.B.A. (hierna: Narwal) door [betrokkene 3] en [betrokkene 4] , - Lumia B.V.B.A. (hierna: Lumia) door [betrokkene 5] en [betrokkene 6] , en - Group A N.V. (hierna: Group A) door Narwal, Lumia en [eiser] . 1.3 Begin 2016 kwam [eiser] in contact met [betrokkene 7] (hierna: [betrokkene 7]). [betrokkene 7] hield zich met [betrokkene 8] (hierna: [betrokkene 8]) binnen het bedrijf Tomorrow Green Solutions B.V. (hierna: TGS) van [betrokkene 9] (hierna: [betrokkene 9]) bezig met de ontwikkeling van infrarood verwarmingspanelen. Deze panelen waren geen commercieel succes en TGS beschikte niet over de financiële middelen die nodig waren voor een verdere ontwikkeling van die panelen. [betrokkene 7] zag wel mogelijkheden en zocht daarom een externe investeerder. 1.4 [eiser] besloot om via zijn Belgische vennootschap Riantis N.V. (hierna: Riantis), waarvan hij indirect bestuurder is, in de verdere ontwikkeling van de panelen te investeren. Riantis richtte daarvoor in mei 2016 Degree-n B.V. (hierna: Degree-

1. n)op, een vennootschap naar Nederlands recht. Riantis is enig aandeelhouder van Degree-n. [de N.V.] houdt de meerderheid van de aandelen in Riantis. [betrokkene 7] was tot 25 april 2017 enig bestuurder van Degree-n. In de periode 24 april 2017 tot 12 juni 2018 had Degree-n geen bestuurder. Vanaf 12 juni 2018 is Riantis bestuurder van Degree-n. Op 24 juni 2019 is Riantis in staat van faillissement verklaard. 1.5 [betrokkene 8] bleef na de oprichting van Degree-n als opdrachtnemer via zijn vennootschap eGalaxy Connections B.V. (hierna: eGalaxy) betrokken bij de ontwikkeling van de infrarood warmtepanelen. 1.6 Op 6 maart 2018 heeft eGalaxy een overeenkomst gesloten met SH Korea, een Zuid-Koreaanse fabrikant van warmtematjes. SH Korea heeft op basis van deze overeenkomst warmtematjes voorzien van een warmtegeleidende coating (dispersie) aan eGalaxy geleverd die eGalaxy op haar beurt weer aan Degree-n leverde. De door eGalaxy geleverde warmtematjes werden gebruikt voor het assembleren van de verwarmingspanelen van Degree-n, ook wel de “D7”-panelen genaamd. 1.7 Op 27 juni 2018 hebben [eiser] en [betrokkene 10] , aandeelhouder en directeur van Techfront (hierna: [betrokkene 10]), gesproken over Degree-n en haar producten en over een mogelijke participatie van Techfront in de exploitatie van de D7-technologie. 1.8 [betrokkene 10] heeft vanaf september 2018 toegang gekregen tot de administratie van Degree-n. Hij werd als interim-manager aangesteld om de joint venture voor te bereiden. Met hem werd een managementvergoeding van € 7.500 excl. btw per maand overeengekomen. [betrokkene 10] heeft verder twee andere mogelijke investeerders in de onderneming van Degree-n benaderd: Watergraafsmeer en De Duckenburg. Vertegenwoordigers van deze vennootschappen, [betrokkene 11] en [betrokkene 12] , hebben vanaf 1 december 2018 toegang gekregen tot de administratie van Degree-n. Ook met hen werd een managementvergoeding overeengekomen. In december 2018 is een due diligence-onderzoek uitgevoerd. 1.9 Op 1 december 2018 hebben Safami, Techfront, Watergraafsmeer en De Duckenburg investeringsafspraken gemaakt. Die afspraken staan in een Letter of Intent (hierna: de LOI) en luiden, voor zover hier van belang en samengevat, als volgt. - Partijen zullen twee vennootschappen oprichten: een holding en een werkmaatschappij. De holding zal alle aandelen houden in het kapitaal van de werkmaatschappij. - Safami zal 50% van de aandelen in het kapitaal van de holding houden, Techfront 25% en Watergraafsmeer en De Duckenburg ieder 12,5%. - De holding zal alle activa van Degree-n, waaronder de formule en samenstelling van de receptuur, de via een separate overeenkomst van eGalaxy verkregen voorraden, receptuur, contracten met de leverancier van de matten, contracten met de leverancier van de dispersie en alle andere voor Degree-n relevante en belangrijke assets kopen voor een prijs van € 2.000.000. De holding zal de koopsom na ontvangst van de € 2.000.000 aan leningen aan Degree-n voldoen. - Ter voldoening van deze koopsom en van de overname en levering van 50% van de aandelen in de holding zal Safami een bedrag van € 1.000.000 aan de holding ter beschikking stellen, Techfront voor voldoening van de koopsom en 25% van de aandelen € 500.000 en Watergraafsmeer en De Duckenburg ter voldoening van de koopsom en verwerving van elk 12,5% van de aandelen ieder € 250.000, alles in de vorm van achtergestelde leningen. - Techfront c.s. zal per direct aan Degree-n een overbruggingskrediet verstrekken van maximaal € 400.000 zodat Degree-n haar huidige openstaande verplichtingen aan geselecteerde leveranciers kan voldoen. Het overbruggingskrediet kan enkel aangewend worden met het uitdrukkelijke akkoord van Techfront vertegenwoordigd door [betrokkene 10] voor elke aanwending. Degree-n zal de lening terugbetalen voor 1 maart 2019. 1.10 Techfront c.s. en Degree-n hebben verder op 1 december 2018, in verband met het door Techfront c.s. te verstrekken overbruggingskrediet, een overeenkomst van geldlening gesloten. In de overeenkomst staat dat Degree-n het aan haar verstrekte overbruggingskrediet uiterlijk op 28 februari 2019 moet terugbetalen. Techfront c.s. heeft in totaal € 228.127 aan overbruggingskrediet aan Degree-n verstrekt. 1.11 Op 7 februari 2019 zijn DGRN Holding B.V. (hierna: Holding) en Degree-n Nederland B.V. (hierna: Degree-n NL) opgericht. Safami houdt 50% van de aandelen in het kapitaal van Holding, Techfront 25% en Watergraafsmeer en De Duckenburg ieder 12,5%. Holding houdt alle aandelen in het kapitaal van Degree-n NL. Holding heeft op 25 februari 2019 voor een prijs van € 2.000.000 de activa van Degree-n gekocht. Met deze koopsom zouden de (handels)schulden van Degree-n worden gesaneerd. 1.12 Op 26 februari 2019 liet [eiser] aan [betrokkene 10] weten dat hij de € 1.000.000 pas op 28 februari kon storten. [eiser] verzocht Techfront c.s. om haar € 1.000.000 alvast naar Degree-n door te storten zodat [betrokkene 10] daarmee belangrijke crediteuren van Degree-n kon voldoen. Techfront c.s. heeft aan dat verzoek gevolg gegeven: op 28 februari 2019 heeft Techfront € 500.000 aan Holding geleend en Watergraafsmeer en De Duckenburg ieder € 250.000. Het totale bedrag van € 1.000.000 is op 1 maart 2019 doorgestort naar de rekening van Degree-n. Safami heeft het door haar aan Holding te lenen bedrag van € 1.000.000 niet naar Holding overgemaakt. 1.13 Op 3 maart 2019 heeft [eiser] een bedrag van € 500.000 overgemaakt van de bankrekening van Degree-n aan Group A onder vermelding van "terugbetaling Latitude". 1.14 Op de algemene vergadering van aandeelhouders van Holding van 3 april 2019 gaf [eiser] aan dat Safami het bedrag van € 1.000.000 nog steeds niet aan Holding kon overmaken. In de notulen is vervolgens het volgende vastgelegd: • “Safami maakt een bedrag over voor de terugbetaling van de uitstaande lening, de te betalen crediteuren, de door te belasten panelen en overige claims en vorderingen. Het bedrag van de lening is in totaal 250.954,- • De daadwerkelijke betaling door Safami van de achtergestelde lening van 1 miljoen aan DGRN Holding wordt boekhoudkundig vereffend, waardoor hier geen cashflow voor nodig is. [betrokkene 13] gaat hier een voorstel voor maken. • Safami zal als extra bedrag overmaken de gelden die nodig zijn voor de betaling van een aantal direct te betalen vorderingen en crediteuren (appendix B). De terugbetaling van de lening en de betaling van de posten als genoemd in appendix B zal uiterlijk dinsdag 9 april 2019 17h00 plaatsvinden. De overige openstaande posten van de crediteurenlijst zullen naar eer en geweten worden betaald door Degree-n BV”. Appendix B houdt het volgende in: “Appendix B - Lijst van over te maken bedragen door Safami aan DGRN Holding BV • Bedrag van de crediteurenlijst is € 51.890,- rood gemarkeerd • Cura-glas € 3.000,- • Techfront € 27.225,- • [advocaten] € 7.000,- • inkoop panelen van DGRN € 56.004,98 • [A] Eindhoven € 3.450,- Epoxymatten • Spiegels/Prijsvraag/Ruilpanelen € 7.120,-”. 1.15 Bij brief van 27 juni 2019, aan Degree-n betekend bij deurwaardersexploot van 28 juni 2019, heeft Holding de koopovereenkomst met Degree-n buitengerechtelijk vernietigd wegens dwaling/bedrog. 1.16 Techfront c.s. heeft op 4 juli 2019 Degree-n International B.V. (hierna: Degree-n International) opgericht, een vennootschap waarvan alleen Techfront c.s. de aandelen houdt. Deze vennootschap koopt kant-en-klare verwarmingsmatten in bij derden (waaronder SH Korea) die in Nederland tot verwarmingspanelen worden geassembleerd en op de markt worden gebracht. 1.17 Degree-n is op 26 november 2019 gefailleerd met aanstelling van mr. D.H. de Haan (hierna: De Haan q.q.) tot curator. In zijn faillissementsverslag is vermeld dat Holding de koopovereenkomst met Degree-n heeft vernietigd maar desondanks heeft getracht de verkoop van warmtepanelen - via een derde - te continueren en daarbij gebruikmaakt van het telefoonnummer, de website en de domeinnamen van Degree-n, welke rechten als gevolg van de vernietiging in de boedel vallen. Deze activa zijn op verzoek van De Haan q.q. getaxeerd en over de overname daarvan is vervolgens overeenstemming bereikt. Er is een bedrag c.q. schadevergoeding van € 7.500 op de boedelrekening voldaan. 1.18 [eiser] en Safami hebben, onder protest van gehoudenheid daartoe, ter voldoening aan het onder 2.13 hierna bedoelde vonnis op 5 augustus 2022 een bedrag van € 253.372,22 aan Techfront c.s. voldaan en op 29 augustus 2022 een additioneel bedrag van € 999,85. 2Procesverloop In eerste aanleg 2.1 Bij dagvaarding van 16 december 2019 heeft Techfront c.s. onder anderen [eiser] , Safami, Group A, [betrokkene 1] , [de N.V.] , [betrokkene 2] , Narwal, [betrokkene 3] , eGalaxy, [betrokkene 8] en [betrokkene 7] in rechte betrokken bij de rechtbank Midden-Nederland (hierna: de rechtbank). 2.2 Techfront c.s. vorderde, samengevat: (
2. i)een verklaring voor recht dat gedaagden onrechtmatig tegenover Techfront c.s. hebben gehandeld en dat zij hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schade die Techfront c.s. door dat handelen heeft geleden en nog lijdt; (
3. ii)gedaagden (behalve De Haan q.q. en Baillon q.q.) hoofdelijk te veroordelen tot betaling van een bedrag van € 1.536.545,20 aan schadevergoeding en rente, te vermeerderen met wettelijke rente; (iii) gedaagden (behalve De Haan q.q. en Baillon q.q.) hoofdelijk te veroordelen tot vergoeding van overige schade, op te maken bij staat, te vermeerderen met wettelijke rente; (
4. iv)gedaagden hoofdelijk te veroordelen tot betaling van de proces- en nakosten, te vermeerderen met wettelijke rente. 2.3 Hieraan heeft Techfront c.s., samengevat, ten grondslag gelegd dat [eiser] , [betrokkene 7] en [betrokkene 8] Techfront c.s. hebben misleid tot het doen van investeringen in Degree-n. [eiser] heeft bovendien direct nadat Techfront c.s. een investering van € 1.000.000 heeft gedaan, een bedrag van € 500.000 overgeboekt naar het aan [eiser] gelieerde Group A. Verder heeft Techfront c.s. art. 6:166 BW in stelling gebracht. 2.4 Op 11 maart 2020 hebben onder anderen [eiser] en Group A (hierna gezamenlijk ook: [eiser + Group A]) een incidentele conclusie strekkende tot onbevoegdheid van de Nederlandse rechter ingediend, en heeft De Haan q.q. een incidentele conclusie tot niet-ontvankelijkheid ingediend. 2.5 Op 8 april 2020 heeft Techfront c.s. een conclusie van antwoord in het incident tot onbevoegdheid en een conclusie van antwoord in het incident tot niet-ontvankelijkheid ingediend. 2.6 Bij vonnis van 13 mei 2020 heeft de rechtbank, samengevat, het gevorderde in beide incidenten afgewezen. 2.7 Bij rolbeslissing van 17 juni 2020 heeft de rechtbank het verzoek van [eiser + Group A] om tussentijds hoger beroep open te stellen, afgewezen. 2.8 Op 8 juli 2020 heeft [eiser + Group A] een conclusie van antwoord genomen. 2.9 Op 18 januari 2021 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden bij de rechtbank, waarvan proces-verbaal is opgemaakt. 2.10 Op 10 maart 2021 heeft Techfront c.s. een akte houdende vermeerdering feitelijke grondslag ingediend. 2.11 Op 24 maart 2021 heeft [eiser + Group A] bij akte bezwaar gemaakt tegen het toelaten van zojuist genoemde akte. 2.12 Bij rolbeslissing van 14 april 2021 heeft de rechtbank het verzoek van Techfront c.s. tot vermeerdering feitelijke grondslag eis afgewezen. 2.13 Op 25 mei 2022 heeft de rechtbank eindvonnis gewezen (hierna: het vonnis). Daarin heeft zij, onder meer en kort gezegd: (
5. i)voor recht verklaard dat [eiser] , Safami, [betrokkene 7] , [betrokkene 8] , eGalaxy, Group A, Degree-n en Riantis onrechtmatig jegens Techfront c.s. hebben gehandeld en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schade van Techfront c.s., nader op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet, zoals beschreven in rov. 4.32 van het vonnis; (
6. ii)de zaak in zoverre verwezen naar de schadestaatprocedure; (iii) [eiser] , Safami, [betrokkene 7] , [betrokkene 8] , eGalaxy en Group A hoofdelijk veroordeeld tot betaling aan Techfront van € 144.063,50, aan Watergraafsmeer van € 57.031,75 en aan De Duckenburg van € 57.031,75, te vermeerderen met wettelijke rente, en tot betaling van de proces- en nakosten van Techfront c.s.; (
7. iv)Techfront c.s. veroordeeld tot betaling van de (op nihil begrote) proceskosten van [betrokkene 1] , [de N.V.] , [betrokkene 2] , Narwal, [betrokkene 3] , [betrokkene 4] , Lumia, [betrokkene 5] en [betrokkene 6] . 2.14 Bij vonnis van 13 juli 2022 heeft de rechtbank het verzoek van Techfront c.s. tot verbetering van een kennelijke fout afgewezen. In hoger beroep 2.15 Bij appeldagvaardingen van 18 en 19 augustus 2022 heeft Techfront c.s. hoger beroep ingesteld bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (hierna: het hof). Geïntimeerden zijn de onder ‎2.1 hiervoor in de hoofdtekst genoemde (rechts)personen. 2.16 Op 3 januari 2023 heeft Techfront c.s. een memorie van grieven genomen en tevens haar eis gewijzigd als door het hof weergegeven in rov. 3.4 van het arrest, waarnaar ik verwijs. 2.17 Op 25 april 2023 hebben [eiser] en Safami een memorie van antwoord tevens houdende memorie van grieven in incidenteel appel (hierna: de MvA/MvG) genomen. Op dezelfde roldatum hebben ook Group A, [betrokkene 1] , [de N.V.] , [betrokkene 2] , Narwal en [betrokkene 3] (hierna gezamenlijk: Group A c.s.) een memorie van antwoord tevens houdende memorie van grieven in incidenteel appel genomen. 2.18 Techfront c.s. heeft in incidenteel appel geantwoord. Partijen hebben evenwel uiteenlopende memories van antwoord in incidenteel appel gefourneerd. Het door [eiser] gefourneerde A-dossier bevat een memorie van antwoord in incidenteel appel die als datum rolzitting 1 augustus 2023 vermeldt. Gelet op het voorblad vormt dit processtuk het antwoord op het incidenteel appel van Group A c.s. Hierbij is als bijlage bijgevoegd een memorie van antwoord in incidenteel appel, eveneens met als datum rolzitting 1 augustus 2023, die gelet op het voorblad het antwoord vormt op het incidenteel appel van [eiser] en Safami (hierna: de MvA i.a. 1 aug). Eerstgenoemde memorie verwijst in nr. 2.1.2 naar de memorie in de bijlage en merkt onder meer op: “De Investeerders [Techfront c.s., A-G] verzoeken het gerechtshof de inhoud van het onder de aangehaalde nummers van de MVA als te hier herhaald en ingelast te beschouwen als zijnde de reactie van de Investeerders op de grieven I tot en met IV en grief VI van Group A c.s.”. Het door Techfront c.s. gefourneerde B-dossier bevat een memorie van antwoord in incidenteel appel met als datum rolzitting 15 augustus 2023 (hierna: de MvA i.a. 15 aug). Gelet op het voorblad vormt dit processtuk het antwoord op het incidenteel appel van zowel [eiser] en Safami als Group A c.s. Het hof maakt enkel gewag van dit processtuk, en wel in het tussenarrest van 26 september 2023 (alleen beschikbaar in het gefourneerde B-dossier), zie rov. 2.1, laatste gedachtestreepje. Dit roept de vraag op wat de status is van de twee memories van 1 augustus 2023 in het gefourneerde A-dossier. Gelet op het tussenarrest van 26 september 2023 houd ik het ervoor dat het hof alleen kennis heeft genomen van de MvA i.a. 15 aug. Ik zou daarom menen dat alleen dat processtuk onderdeel uitmaakt van de feitelijke grondslag in cassatie. De MvA i.a. 1 aug en de MvA i.a. 15 aug zijn niet aan elkaar gelijk, maar komen inhoudelijk wel in grote lijnen overeen. Waar [eiser] verwijst naar een stelling in de MvA i.a. 1 aug zal ik in deze conclusie waar relevant vermelden waar die stelling te vinden is in de MvA i.a. 15 aug. Hierbij merk ik alvast op dat laatstgenoemd processtuk na het opschrift “3. reactie op grieven” op p. 10 een dubbele nummering heeft (dat wil zeggen: de eerste paragraaf van dat hoofdstuk 3 is genummerd met 2.1, in plaats van 3.1, wat verder doorwerkt in het stuk). 2.19 Op 6 februari 2024 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden bij het hof, waarvan proces-verbaal is opgemaakt. 2.20 Bij het arrest vernietigt het hof het vonnis, behalve voor zover het is gewezen ten aanzien van Degree-n en Riantis. Voor het overige doet het hof opnieuw recht, waarbij ik gelet op de reikwijdte van deze cassatieprocedure alleen het dictum ten aanzien van [eiser] weergeef. Kort en goed, het hof: (
8. i)verklaart voor recht dat [eiser] onrechtmatig jegens Techfront c.s. heeft gehandeld (art. 6:162 BW) en uit dien hoofde (hoofdelijk) aansprakelijk is voor de door Techfront c.s. geleden en nog te lijden schade; (
9. ii)veroordeelt [eiser] (hoofdelijk) een bedrag van € 500.000 aan Techfront c.s. te betalen als vergoeding van door Techfront c.s. geleden schade in verband met verlies van haar aan Holding geleende gelden (achtergestelde geldleningen), uitvoerbaar bij voorraad; (iii) verwijst de zaak naar de schadestaat ter begroting van verdere ten laste van [eiser] komende schade voor zover deze een bedrag van € 500.000 te boven zou gaan en bepaalt dat op het door [eiser] te betalen bedrag voor zover dat die € 500.000 te boven gaat, in mindering strekt hetgeen [betrokkene 7] , [betrokkene 8] en/of eGalaxy meer dan € 500.000 aan Techfront c.s. hebben/heeft voldaan; (
10. iv)veroordeelt [eiser] in de proceskosten van Techfront c.s. in eerste aanleg en principaal hoger beroep (volgens het liquidatietarief), uitvoerbaar bij voorraad. 2.21 Hiertoe overweegt het hof, onder meer en samengevat, als volgt. - Techfront c.s. heeft onweersproken gesteld dat zij heeft besloten in de onderneming van Degree-n te investeren, omdat zij door de door [eiser] , [betrokkene 7] en [betrokkene 8] verstrekte informatie ervan overtuigd was geraakt dat Degree-n een uniek product met een geheime receptuur (die Techfront c.s. zou krijgen na totstandkoming van de overeenkomst) had ontwikkeld dat haar een voorsprong gaf op de concurrentie (rov. 5.10). - Daarmee is een valse voorstelling van zaken gegeven aan Techfront c.s. (rov. 5.11). - In het ondernemingsplan (rov. 5.12) en het gesprek dat [eiser] had met [betrokkene 10] op 27 juni 2018 wordt de indruk gewekt dat de panelen van Degree-n op geheel eigen wijze worden geproduceerd en een voorsprong hebben op de concurrentie (rov. 5.13). En in het Contingencyplan staat onder meer dat de samenstelling van de panelen al geruime tijd bij [eiser] is gedeponeerd (rov. 5.14). - Nadat Techfront c.s. door een storting van € 1.000.000 aan haar inbrengverplichting had voldaan, heeft [eiser] , na meerdere malen te zijn verzocht de geheime receptuur te verstrekken, aan Techfront c.s. twee niet door een notaris verzegelde enveloppen overhandigd; de documenten bleken geen receptuur te bevatten (rov. 5.16). - Na een verklaring van [betrokkene 8] van 27 mei 2019 (rov. 5.17) en SH Korea (rov. 5.18) te hebben weergegeven, overweegt het hof dat uit deze gang van zaken en de inhoud van de genoemde stukken genoegzaam blijkt dat [eiser] Techfront c.s. heeft misleid ten aanzien van het bestaan van een geheime receptuur ten aanzien van de dispersie met het doel haar te bewegen tot het doen van een forse investering (rov. 5.19). - Wat betreft een tweede verklaring van [betrokkene 8] van 7 april 2023 die op punten afwijkt van die van 27 mei 2019 overweegt het hof meer waarde te hechten aan die van 27 mei 2019, waarin [betrokkene 8] geen melding maakt van de (vermeende) geheime receptuur, waaruit die zou bestaan en waarom die niet aan Techfront c.s. is overhandigd (rov. 5.25). - Bij Techfront c.s. is ten onrechte het beeld gewekt dat er sprake was van een geheime receptuur die maakte dat sprake was van een uniek product waarmee Degree-n een voorsprong op de concurrenten had. Techfront c.s. is op die manier onder valse voorwendselen overgehaald om een forse investering te doen. Dat [eiser] welbewust onrechtmatig heeft gehandeld, blijkt uit de weergegeven gang van zaken (rov. 5.26). - Terwijl Techfront c.s. € 1.000.000 als haar aandeel in de koopsom van de activa had doorgestort naar Degree-n, voldeed [eiser] niet aan zijn verplichting om (via zijn persoonlijke holding Safami) een bedrag van € 1.000.000 aan Holding te lenen ten behoeve van de voldoening van de koopsom aan Degree-n. Integendeel, vrijwel onmiddellijk nadat de storting van Techfront c.s. op de rekening van Degree-n was ontvangen, heeft [eiser] zonder medeweten van Techfront c.s. € 500.000 daarvan overgeboekt naar Group A, een vennootschap van het [eiser] concern, om daarmee schulden van het [eiser] concern te voldoen (rov. 5.27). - Het hof is van oordeel dat [eiser] onrechtmatig jegens Techfront c.s. heeft gehandeld door Techfront c.s. te misleiden over het product (het verstrekken van onjuiste informatie over de geheime receptuur van de dispersie) en door € 500.000 aan Degree-n te onttrekken, en dat [eiser] aansprakelijk is voor de dientengevolge door Techfront c.s. geleden schade (rov. 5.31). - Het hof laat onbesproken het verwijt van Techfront c.s. dat [eiser] haar onjuiste informatie heeft verstrekt over de investeringen die hij in Degree-n had gedaan, nu vaststaat dat [eiser] onrechtmatig heeft gehandeld door Techfront c.s. te misleiden over het product en door € 500.000 aan Degree-n te onttrekken. Uit de stellingen van Techfront c.s. blijkt dat de (vermeend) unieke aard van het product en de voorsprong die dat op de markt had doorslaggevend is geweest voor haar investeringsbeslissing. Wanneer zij had geweten dat geen sprake was van een dergelijk uniek product was zij niet met [eiser] in zee gegaan, ongeacht of [eiser] nu € 2.100.000 in Degree-n had geïnvesteerd of niet (rov. 5.33). - De schade van Techfront c.s. bedraagt minstens € 500.000. Dit bedrag is door [eiser] onmiddellijk nadat Techfront c.s. het bedrag van € 1.000.000 aan Degree-n had overgemaakt, overgeboekt naar Group A en vervolgens aangewend ter voldoening van een schuld van het [eiser] concern. Of en in hoeverre alle door Techfront c.s. gevorderde bedragen als schade zijn aan te merken kan het hof nog niet vaststellen, omdat (
11. i)een bedrag dat als schade wordt gevorderd mogelijk ten behoeve van het door Techfront c.s. opgerichte Degree-n International is aangewend en (
12. ii)Techfront c.s. mogelijk een uitkering in het faillissement van Degree-n tegemoet kan zien (rov. 5.38). - Ter vaststelling van door [eiser] te betalen schade boven de € 500.000 verwijst het hof naar de schadestaatprocedure (rov. 5.39). 2.22 Bij arrest van 16 juli 2024 heeft het hof geoordeeld dat in het arrest (van 7 mei 2024) is verzuimd te beslissen over de gevorderde wettelijke rente bij 2.20 onder (
13. ii)hiervoor. Op de voet van art. 32 Rv heeft het hof bepaald dat het dictum van het arrest ter zake wordt aangevuld met de wettelijke rente over het bedrag van € 500.000 vanaf 28 februari 2019. In cassatie 2.23 Bij procesinleiding van 6 augustus 2024 heeft [eiser] (tijdig) cassatieberoep ingesteld. 2.24 Techfront c.s. heeft geconcludeerd tot verwerping en tevens incidenteel cassatieberoep ingesteld. 2.25 Partijen hebben hun stellingen schriftelijk toegelicht, en vervolgens gerepliceerd respectievelijk gedupliceerd. 3Bespreking van het principaal cassatiemiddel 3.1 Het principale cassatiemiddel van [eiser] beslaat zo’n 23 pagina’s (nagenoeg de gehele procesinleiding) en bevat zeven onderdelen met vele sub(sub)onderdelen in een sterk gelaagde opzet. Ik vat die subonderdelen samen bij de bespreking van het middel. Onderdeel 1 (“De gewone regels van OD of bestuurdersaansprakelijkheid”) 3.2 Dit onderdeel bevat drie subonderdelen (1.1 t/m 1.3), waarvan een met klachten (1.3). 3.3 Subonderdeel 1.1 (“De maatstaf”) is genummerd van 1.1.1 t/m 1.1.4. Het bevat een juridisch kader voor de beoordeling van de situatie dat in geval van een gedraging van een rechtspersoon ook de daadwerkelijk handelende natuurlijke persoon aansprakelijk wordt gesteld. Het subonderdeel bespreekt het onderscheid dat wordt gemaakt in de rechtspraak en literatuur tussen enerzijds het handelen van de persoon in de hoedanigheid van bestuurder en anderzijds het handelen van die persoon buiten die hoedanigheid, en de aansprakelijkheidsmaatstaf die in die te onderscheiden situaties van toepassing is. Ook bespreekt het subonderdeel hoe de stelplicht en bewijslast in dergelijke situaties verdeeld zijn. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.4 Subonderdeel 1.2 (“Het partijdebat in het onderhavige geval”) is genummerd van 1.2.1 t/m 1.2.9. Het beschrijft stellingen die Techfront c.s. en [eiser] in feitelijke instanties innamen betreffende de hoedanigheid waarin [eiser] handelde met betrekking tot de verwijten die Techfront c.s. ten grondslag legde aan haar vorderingen. Kort gezegd komt dit - aldus het subonderdeel - volgens Techfront c.s. erop neer dat zowel zij als [eiser] steeds ervan uitging dat laatstgenoemde met betrekking tot die verwijten handelde in hoedanigheid van (indirect) bestuurder van “Safami c.s.”, en dat Techfront c.s. zulks ook steeds ten grondslag legde aan haar vorderingen. Het hof daarentegen zou de vraag of [eiser] onrechtmatig jegens Techfront c.s. heeft gehandeld, hebben beantwoord aan de hand van de gewone regels voor onrechtmatige daad en niet - aldus nog steeds het subonderdeel - aan de hand van de verzwaarde aansprakelijkheidsmaatstaf (de eis van een persoonlijk ernstig verwijt) die geldt voor de beoordeling van gedragingen van een natuurlijke persoon in de hoedanigheid van bestuurder van een rechtspersoon. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.5 Subonderdeel 1.3 (“Stelplicht, art. 24 Rv dan wel onbegrijpelijke motivering”) is genummerd van 1.3.1 t/m 1.3.5 en bevat klachten, te bezien in het licht van subonderdelen 1.1-1.2. 3.6 Subonderdeel 1.3.1 is, naar ik begrijp, gericht tegen rov. 5.2 van het arrest. Zij neemt tot vertrekpunt dat ingangsvoorwaarde voor een beoordeling op grond van de gewone regels voor onrechtmatige daad is dat [eiser] buiten zijn hoedanigheid als bestuurder heeft opgetreden. En dat Techfront c.s. dit laatste niet gemotiveerd heeft gesteld: sterker nog, Techfront c.s. heeft in eerste aanleg juist aangevoerd dat [eiser] optrad in hoedanigheid van bestuurder en in hoger beroep is zij daarvan niet (kenbaar) teruggekomen. Daarom schendt het hof het recht door te overwegen dat Techfront c.s. de vorderingen baseert op een jegens haar “op hen persoonlijk rustende zorgvuldigheidsverplichting” en die gewone regels toe te passen, of geeft het hof daarmee een onbegrijpelijke uitleg aan de stellingen van Techfront c.s. in eerste aanleg. Behandeling 3.7 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.8 Vooropgesteld: het subonderdeel is zo ingestoken dat het draait om wat Techfront c.s. heeft aangevoerd in feitelijke instanties, in het bijzonder in eerste aanleg, ten aanzien van [eiser] en diens aansprakelijkheid jegens haar uit onrechtmatige daad (art. 6:162 BW) voor schade van Techfront c.s. als gevolg van de onderhavige gang van zaken. 3.9 Het subonderdeel kent meerdere problemen. 3.10 Het eerste is dit. 3.10.1 Wat het hof naar de kern genomen volgens het subonderdeel had moeten doen, is aan de hand van de voor externe bestuurdersaansprakelijkheid uit onrechtmatige daad geldende regels, specifiek de daarbij te hanteren verzwaarde aansprakelijkheidsmaatstaf (de eis van een persoonlijk ernstig verwijt), beoordelen of [eiser] aansprakelijk is uit hoofde van art. 6:162 BW jegens Techfront c.s. voor voornoemde schade. 3.10.2 Het vergt maar weinig voorstellingsvermogen om te zien dat de uitkomst dan niet anders was geweest. Kort en goed: dat waarop het hof in rov. 5.9-5.33 van het arrest [eiser] aansprakelijkheid uit hoofde van art. 6:162 BW jegens Techfront c.s. baseert, sluit in dat het desbetreffende onrechtmatige handelen van [eiser] jegens Techfront c.s. tevens als aan [eiser] persoonlijk ernstig verwijtbaar valt aan te merken. Dat zou logischerwijs ook zo zijn geweest als het hof daarbij was uitgegaan van handelen van [eiser] in hoedanigheid van (indirect) bestuurder van “Safami c.s.” (althans van een of meer van deze vennootschappen). 3.10.3 Het is niet voor niks dat het hof inzake de misleiding over het product nadrukkelijk rept van “welbewust onrechtmatig” handelen van [eiser] jegens Techfront c.s. (rov. 5.26, laatste zin), wat goed te plaatsen valt in het licht van rov. 5.9-5.26. En dat het hof inzake de overboeking van € 500.000 naar Group A bij herhaling rept van het “onttrekken” door [eiser] van die gelden aan Degree-n (rov. 5.31, 5.33), wat goed te plaatsen valt in het licht van rov. 5.27-5.31 en laat zien dat het hof ook hier, in het verlengde van diens misleidingsoordeel in rov. 5.9-5.26, redeneert vanuit ontoelaatbaar handelen van [eiser] tegen beter weten in. Dit behelst bepaald meer dan [eiser] ervan tracht te maken in cassatie. 3.10.4 Het lijdt m.i. dan ook geen twijfel dat een hypothetisch verwijzingshof, uitgaande van die in het arrest vastgestelde verwijten jegens [eiser] , bij toepassing van de voor art. 6:162 BW-bestuurdersaansprakelijkheid geldende verzwaarde aansprakelijkheidsmaatstaf (de eis van een persoonlijk ernstig verwijt) zou oordelen dat ook die lat wordt gehaald. 3.11 Dan is er nog een probleem. Ik licht toe. 3.11.1 Aan [eiser] kan worden toegegeven dat Techfront c.s. in eerste aanleg mede heeft gesteld dat “ [eiser] als (middellijk) bestuurder actief betrokken en verantwoordelijk [was] voor het handelen van Safami cs”, en dat “[a]ls (middellijk) bestuurder en feitelijke beleidsbepaler bij Safami cs [ [eiser] ] zonder meer een persoonlijk eigen verwijt [treft] van het onrechtmatig handelen van Safami cs zoals hiervoor beschreven en hoofdelijk aansprakelijk [is]”. 3.11.2 Maar Techfront c.s. heeft in eerste aanleg bijvoorbeeld ook gesteld, direct volgend op en in contrast met het tweede citaat onder 3.11.1 hiervoor: “ [eiser] heeft door zijn leidende rol in de bewuste misleiding van [Techfront c.s., A-G], ook persoonlijk een jegens [Techfront c.s.] in acht te nemen zorgvuldigheidsnorm geschonden en daarmee ook zelf onrechtmatig gehandeld. De aansprakelijkheid van [eiser] staat hiermee vast”. 3.11.3 En daarvóór onder meer: “Het is [eiser] , die feitelijk leiding heeft gegeven aan de onrechtmatige misleiding van [Techfront c.s.] en actief heeft geparticipeerd in de uitvoering daarvan. [eiser] heeft de gesprekken met [Techfront c.s.] gevoerd en het verhaal van de D7-technologie aan hen voorgespiegeld”. 3.11.4 En: “ [eiser] is ook degene geweest, die de facto het bedrag van EUR 500.000 heeft weggesluisd van de bankrekening van [Degree-n] naar Group A - bij beide vennootschappen is [eiser] overigens bestuurder - wetende dat deze gelden door misleiding op de bankrekening van [Degree-n] zijn gestort en wetende dat [Degree-n] het door [Techfront c.s.] verstrekte Overbruggingskrediet op dat moment diende terug te betalen zodat dit weer als werkkapitaal in de joint-venture kon worden aangewend. (…) Als (middellijk) bestuurder en beleidsbepaler van [Degree-n] kan [eiser] daarvoor persoonlijk aansprakelijk worden gehouden. (…) Maar ook feitelijk gezien, los van het handelen als bestuurder, kwalificeert het overboeken als een onrechtmatige daad waarmee [eiser] [Techfront c.s.] bewust schade heeft toegebracht en de joint-venture beroofd van werkkapitaal”. 3.11.5 Hieruit volgt reeds dat Techfront c.s. ter zake in eerste aanleg voor meer dan één anker is gaan liggen. Kort en goed: zij had blijkens 3.11.1-3.11.4 hiervoor [eiser] niet alleen op de korrel als (indirect) bestuurder van “Safami c.s.” (althans van een of meer van deze vennootschappen), want ook los van diens handelen in die hoedanigheid vanwege schending van een zorgvuldigheidsnorm die losstaat van zijn taakuitoefening als (indirect) bestuurder. Daarmee strookt dat Techfront c.s. in hoger beroep heeft benadrukt, daarbij breed formulerend (niet toegespitst op bestuurdersaansprakelijkheid van [eiser] jegens Techfront c.s.), dat zij al in eerste aanleg “aan hun vorderingen ten grondslag hebben gelegd dat [eiser + Group A] onrechtmatig hebben gehandeld” en “dit onrechtmatig handelen [hebben] gemotiveerd en onderbouwd”. 3.11.6 Het moge zo zijn dat, gezien het voorgaande, rov. 5.2 minder goed te volgen valt voor zover het hof daarin tot uitdrukking brengt dat Techfront c.s. haar vordering uit art. 6:162 BW jegens [eiser] in het geheel niet baseert op handelen van [eiser] in hoedanigheid van (indirect) bestuurder. Dat heeft Techfront c.s. immers kenbaar wel ook gedaan, in zoverre is de door het hof gegeven uitleg aan de stellingen van Techfront c.s. in feitelijke instanties dan onbegrijpelijk te noemen. Dit laat onverlet dat het subonderdeel te categorisch is ingestoken, nu het ervan uitgaat dat Techfront c.s. die vordering jegens [eiser] louter heeft gebaseerd op handelen van [eiser] in die hoedanigheid, niet kenbaar ook op diens handelen buiten die hoedanigheid. Dat laatste heeft Techfront c.s. immers kenbaar wel ook gedaan, als zelfstandig dragende basis voor die vordering. 3.11.7 Dat het hof blijkens rov. 5.2 in de stellingen van Techfront c.s. in feitelijke instanties leest dat zij [eiser] bij haar vordering uit art. 6:162 BW op de korrel heeft los van diens handelen in hoedanigheid van (indirect) bestuurder, is daarom niet onbegrijpelijk. Daaraan ziet het subonderdeel voorbij. Door daarvan uit te gaan, en die vordering op basis daarvan te beoordelen naar de gewone regels voor onrechtmatige daad, doet het hof nog geen verboden feitelijke aanvulling in de zin van art. 24 Rv. Ook daaraan ziet het subonderdeel voorbij. Waarom het hof aldus oordelend te lage eisen zou stellen aan de stelplicht van Techfront c.s. in de zin van art. 149-150 Rv, of een onjuiste rechtsopvatting zou hanteren inzake het leerstuk van bestuurdersaansprakelijkheid, legt het subonderdeel niet uit en valt overigens zonder méér ook niet in te zien. 3.11.8 Die beoordeling naar de gewone regels voor onrechtmatige daad is zelfstandig dragend voor [eiser] aansprakelijkheid uit hoofde van art. 6:162 BW jegens Techfront c.s., zoals aangenomen door het hof (zie mede rov. 5.9-5.33). Dát [eiser] onrechtmatig heeft gehandeld jegens Techfront c.s. (wat het hof dus aanneemt, zie mede rov. 5.9-5.33) wordt in cassatie vergeefs bestreden, zoals hierna zal blijken. 3.12 Bij deze stand van zaken valt niet in te zien dat [eiser] succes kan boeken met het subonderdeel, ook als dit zo moet worden verstaan dat zij klaagt over de onder 3.11.6 hiervoor bedoelde onbegrijpelijkheid. Hij mist daarbij hoe dan ook het vereiste belang. 3.13 Subonderdeel 1.3.2 bevat twee klachten. a. Voor zover het hof in de stellingen van Techfront c.s. in de memorie van antwoord in incidenteel appel en/of in het vervolg van de procedure heeft gelezen dat [eiser] buiten hoedanigheid van bestuurder heeft opgetreden, had het hof dat niet zonder méér tot uitgangspunt mogen nemen. [eiser] heeft immers zowel in eerste aanleg als in hoger beroep het standpunt ingenomen dat hij handelde in hoedanigheid van bestuurder. Tegen die achtergrond had het hof moeten vaststellen dat Techfront c.s. niet dan wel onvoldoende gemotiveerd heeft gesteld dat [eiser] handelde buiten hoedanigheid van bestuurder en de vorderingen op die grond moeten afwijzen. b. Bovendien had het hof moeten constateren dat “de koerswijziging van Techfront c.s.” (ik begrijp: de in klacht a bedoelde stellingname van Techfront c.s. in hoger beroep over optreden van [eiser] buiten hoedanigheid van bestuurder) eerst heeft plaatsgevonden bij memorie van antwoord in incidenteel appel, derhalve in strijd met de tweeconclusieregel. Daarom heeft het hof de tweeconclusieregel miskend door “de koerswijziging” toe te staan, althans is onbegrijpelijk op welke grond “de te late koerswijziging” toelaatbaar is. Behandeling 3.14 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.14.1 Klacht a veronderstelt, gelijk klacht b, een “koerswijziging van Techfront c.s.” in die zin dat zij pas in hoger beroep (specifiek: pas bij de memorie van antwoord in incidenteel appel) heeft gesteld dat [eiser] buiten hoedanigheid van (indirect) bestuurder heeft opgetreden. Dat die veronderstelling onjuist is, meer precies: feitelijke grondslag mist, volgt uit 3.11-3.12 hiervoor. Evenmin maak ik uit het arrest op dat het hof niet in de stellingen van Techfront c.s. in eerste aanleg, maar eerst in haar stellingen in hoger beroep (specifiek: pas in voornoemde memorie) leest dat volgens Techfront c.s. [eiser] ook heeft gehandeld buiten die hoedanigheid. Dat verrast ook niet, want in eerste aanleg heeft Techfront c.s. dus, naar het hof onderkent en niet onbegrijpelijk, onder meer gesteld dat [eiser] heeft gehandeld buiten die hoedanigheid. Zie weer onder 3.11-3.12 hiervoor. Voor zover de klacht het arrest anders leest, mist zij ook in zoverre feitelijke grondslag. Het door de klacht gedane beroep op stellingen van [eiser] baat haar evenmin. Niet alleen gaat dit beroep uit van die onjuiste veronderstelling. Daarmee ziet de klacht ook eraan voorbij dat op de daarin genoemde verspreide vindplaatsen geen verweer van [eiser] te lezen valt dat hij, anders dan gesteld door Techfront c.s., niet (ook) heeft opgetreden buiten hoedanigheid van (indirect) bestuurder. Op die kenbare stellingname van Techfront c.s. gaat [eiser] (ook) daar niet in.Daarmee ontvalt de bodem aan de klacht: wat zij aanvoert, rechtvaardigt niet de conclusie dat het hof had moeten vaststellen dat Techfront c.s. niet (voldoende) gemotiveerd heeft gesteld dat [eiser] handelde buiten die hoedanigheid en de vorderingen daarom had moeten afwijzen. 3.14.2 Klacht b strandt in het voetspoor van klacht a, die dus faalt. Zie onder 3.13 sub a en 3.14.1 hiervoor. Daaruit volgt dat ter zake strijd met de tweeconclusieregel niet aan de orde is, net zomin als miskenning daarvan of een onbegrijpelijk oordeel dienaangaande door het hof. Daaraan ziet de klacht voorbij. Dit behoeft geen verdere toelichting. 3.15 Subonderdeel 1.3.3 wordt aangevoerd voor zover de tweeconclusieregel zich niet al zou verzetten tegen toelaatbaarheid van voornoemde “koerswijziging”. Hier is sprake van “een fundamentele, radicale koerswijziging”, nu het gaat om de aansprakelijkheid van een privépersoon voor een forse schadeclaim, waarvoor van wezenlijk belang is of getoetst wordt aan de normale regels voor onrechtmatige daad of aan de hogere drempel van bestuurdersaansprakelijkheid. Tegen die achtergrond, al dan niet in combinatie met “het late moment van de koerswijziging (bij memorie van antwoord in incidenteel appel nota bene)”, had het hof die “koerswijziging” buiten beschouwing moeten laten althans in elk geval van Techfront c.s. een rechtvaardiging moeten verlangen. Daarvoor heeft het hof ten onrechte, althans onvoldoende gemotiveerd, geen oog gehad. Behandeling 3.16 Het subonderdeel strandt in het voetspoor van subonderdeel 1.3.2, dat dus faalt. Zie onder 3.13-3.14.2 hiervoor. Dit behoeft geen verdere toelichting. 3.17 Subonderdeel 1.3.4 stelt dat voor zover het hof in rov. 5.9-5.26 en 5.27-5.31 van het arrest wél heeft beoordeeld of sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid, die overwegingen innerlijk tegenstrijdig zijn met rov. 5.2 en het arrest op die grond dient te worden vernietigd. Behandeling 3.18 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.18.1 Nergens in het arrest zie ik staan dat het hof daarin (ook) beoordeelt of sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid zijdens een of meer van de door Techfront c.s. aangesproken partijen, onder wie [eiser] . In die sleutel staat het arrest immers niet. Iets anders is wat ik schreef onder 3.10-3.10.4 hiervoor. Het subonderdeel maakt ook niet concreet waar het hof dit wel zou beoordelen (anders dan met een generieke verwijzing naar rov. 5.9-5.26 en 5.27-5.31, waarin zoiets niet te lezen valt). Kortom, de veronderstelde innerlijke tegenstrijdigheid met rov. 5.2 doet zich in werkelijkheid niet voor. Daarmee loopt het subonderdeel reeds vast op een gebrek aan feitelijke grondslag door een onjuiste lezing van het arrest. 3.19 Subonderdeel 1.3.5 stelt dat als “deze klacht” slaagt rov. 5.33 en 5.36 e.v. van het arrest evenmin in stand kunnen blijven, want voortbouwen op rov. 5.2-5.31. Behandeling 3.20 Het subonderdeel bouwt voort op en deelt daarmee in het lot van subonderdelen 1.3.1-1.3.4, die dus falen. Zie onder 3.6-3.18.1 hiervoor. Dit behoeft geen verdere toelichting. 3.21 Daarmee is gegeven dat onderdeel 1 faalt. Onderdeel 2 (“Misleiding met betrekking tot de dispersie”) 3.22 Dit onderdeel bevat vijf subonderdelen, alle met klachten (2.1 t/m 2.5). 3.23 Subonderdeel 2.1 (“De reden voor de investering”) is genummerd van 2.1.1 t/m 2.1.2. 3.24 Subonderdeel 2.1.1 wijst op rov. 5.9 van het arrest en citeert uit rov. 5.10, waarbij “hebben onweersproken gesteld” is onderstreept. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.25 Subonderdeel 2.1.2 bestrijdt als onbegrijpelijk rov. 5.10 van het arrest, onder verwijzing naar stellingen van [eiser] /Safami over de investeringsbeslissingen en het due diligence-onderzoek. Niet alleen (
14. i)is gesteld dat [eiser] slechts in algemene bewoordingen heeft gesproken over het product (zie nota bene rov. 5.9), ook (
15. ii)is expliciet betwist dat Techfront c.s. enthousiast raakte over technologie van Degree-n door gesprekken met [eiser] . [eiser] /Safami heeft ook (iii) gesteld dat Techfront c.s. maandenlang toegang had tot alle relevante informatie over Degree-n en haar investeringsbeslissing op die informatie heeft gestoeld. En (iv): als Techfront c.s. al een verkeerde voorstelling van zaken had, dan is die verkeerde voorstelling van zaken niet aan [eiser] te wijten of aan een vermeend gebrek aan informatie. Behandeling 3.26 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.26.1 Het bestreden oordeel neemt tot vertrekpunt de stelling van Techfront c.s. dat zij heeft besloten in de onderneming van Degree-n te gaan investeren, omdat zij door de haar door [eiser] , [betrokkene 7] en [betrokkene 8] verstrekte informatie ervan overtuigd was geraakt dat Degree-n een uniek product had ontwikkeld dat haar een voorsprong gaf op de concurrentie. Dit merkt het hof in rov. 5.10 van het arrest aan als door Techfront c.s. “onweersproken gesteld”. Dit laatste wordt niet onbegrijpelijk door stellingen (
16. i)t/m (
17. iv)van [eiser] /Safami als bedoeld in het subonderdeel. Ik licht toe. 3.26.2 Met haar onderhavige stelling maakte Techfront c.s. duidelijk waarom zij heeft besloten in de onderneming van Degree-n te gaan investeren, waarbij dus een cruciale rol was weggelegd voor de informatie die [eiser] , [betrokkene 7] én [betrokkene 8] hadden verstrekt aan Techfront c.s. Een weerspreking dáárvan volgt niet uit stellingen (
18. i)en (ii). Die betreffen immers slechts hetgeen [eiser] heeft gezegd/gesprekken met hem. Zo’n weerspreking volgt evenmin uit stellingen (iii) en (iv). Stelling (iii), specifiek dat Techfront c.s. haar investeringsbeslissing heeft gestoeld op de in die stelling bedoelde informatie (wat dan kennelijk iets anders zou behelzen dan hetgeen waarop Techfront c.s. doelt met haar onderhavige stelling), lees ik niet zo terug op de vindplaatsen genoemd in het subonderdeel (laat staan in het kader van een betwisting van de onderhavige stelling van Techfront c.s.). Het kan zo zijn dat Techfront c.s. toegang had tot die informatie als bedoeld in stelling (iii), en die heeft betrokken bij haar investeringsbeslissing. Dit brengt evenwel nog niet mee dat de onderhavige stelling van Techfront c.s. ‘dus’ niet opgaat, want zegt nog niets over de reden waarom zij heeft besloten in de onderneming van Degree-n te gaan investeren. Ook stelling (iv), tot slot, ziet op iets anders dan die reden. Namelijk datgene waaraan een verkeerde voorstelling van zaken bij Techfront c.s. niet te wijten zou zijn. 3.27 Subonderdeel 2.2 (“Informatie over het ondernemingsplan”) is genummerd van 2.2.1 t/m 2.2.5. 3.28 Subonderdeel 2.2.1 citeert uit rov. 2.5 van het vonnis, waarbij “mede aan de hand van een ondernemingsplan” is onderstreept. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.29 Subonderdeel 2.2.2 stelt dat [eiser] in hoger beroep een grief heeft gericht tegen rov. 2.5 van het vonnis. Het subonderdeel verwijst naar (de toelichting
19. op)grief I in de MvA/MvG van [eiser] /Safami en citeert in dat verband nr. 76 daarvan. Samengevat staat daar onder meer dat onjuist is dat [eiser] tijdens het diner met [betrokkene 10] op 27 juni 2018 aan de hand van een ondernemingsplan mededelingen zou hebben gedaan aan [betrokkene 10] , en dat [eiser] geen documenten meenam naar het diner. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.30 Subonderdeel 2.2.3 stelt dat het hof die grief I lijkt te hebben gehonoreerd in zijn weergave van de vaststaande feiten, in het bijzonder in rov. 4.7 van het arrest, omdat het hof het ondernemingsplan niet meer vermeldt in het kader van het gesprek tussen [eiser] en [betrokkene 10] . Het subonderdeel citeert uit rov. 5.13, waarbij “zoals ook in het ondernemingsplan staat vermeld” is onderstreept, en stelt dat het hof daar toch weer het ondernemingsplan noemt. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.31 Subonderdeel 2.2.4 stelt vervolgens dat voor zover rov. 5.13 van het arrest zo moet worden uitgelegd dat [eiser] volgens het hof tijdens het gesprek heeft gerefereerd aan het ondernemingsplan, het hof de weergegeven grief van [eiser] /Safami heeft verzuimd bij zijn beoordeling te betrekken. Techfront c.s. heeft bij memorie van antwoord in incidenteel appel gesteld dat het niet waar is en niet goed voorstelbaar dat [eiser] niet het ondernemingsplan zou hebben genoemd. Voor zover het hof die stelling heeft gevolgd, heeft het miskend dat [eiser] dit gemotiveerd heeft betwist, zodat art. 149-150 Rv eraan in de weg staan dat het hof “zomaar” uitgaat van de juistheid van de stelling van Techfront c.s, althans is onbegrijpelijk waarop het hof baseert dat [eiser] tijdens het gesprek zou hebben verwezen naar het ondernemingsplan. Behandeling 3.32 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.32.1 Zij strandt reeds op een gebrek aan feitelijke grondslag door een onjuiste lezing van het arrest. In rov. 5.13 staat niet dat [eiser] tijdens het gesprek met [betrokkene 10] heeft gerefereerd aan het ondernemingsplan, dus als zodanig. Wel staat in rov. 5.13, kort gezegd en onder meer, dat [eiser] heeft gesteld over zijn gesprek met [betrokkene 10] op 27 juni 2018 dat laatstgenoemde op dat moment al technische informatie van [betrokkene 7] had ontvangen, onder andere in de vorm van het ondernemingsplan. Dat [eiser] als (middellijk) bestuurder (“directeur”) van Degree-n met de inhoud van het ondernemingsplan bekend mag worden verondersteld. En dat [eiser] heeft gesteld dat hij in zijn gesprek met [betrokkene 10] heeft aangegeven dat de panelen van Degree-n op een geheel eigen wijze werden geproduceerd en een voorsprong hadden op de concurrentie, met als toevoeging van het hof: “zoals ook in het ondernemingsplan staat vermeld”. Dit is iets anders dan het subonderdeel veronderstelt. 3.33 Subonderdeel 2.2.5 bevat twee klachten. a. “In het verlengde hiervan” is dan ook onbegrijpelijk dat het hof in rov. 5.13 van het arrest overweegt dat [eiser] als “(middellijk) directeur” van Degree-n met de inhoud van het ondernemingsplan bekend mag worden verondersteld. [eiser] was immers (middellijk) bestuurder en geen directeur (zie ook rov. 4.4), waardoor sprake is van een verboden aanvulling van de feiten, althans is de overweging onbegrijpelijk. b. Voor zover het hof met “directeur” heeft bedoeld: bestuurder, strookt dit niet met de beoordeling van het handelen van [eiser] buiten zijn hoedanigheid van bestuurder (zoals het hof in rov. 5.2 nog vooropstelde), waardoor de overweging om die reden onbegrijpelijk is. Behandeling 3.34 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.34.1 Klacht a mist feitelijke grondslag door een onjuiste lezing van het arrest. Uit rov. 4.4 blijkt dat het hof [eiser] beschouwt als middellijk bestuurder van Degree-n. Zij wordt vanaf 12 juni 2018 bestuurd door Riantis, die op haar beurt middellijk wordt bestuurd door [eiser] (Riantis is “zijn (…) vennootschap, waarvan hij indirect bestuurder is”). In rov. 5.13, inzake het gesprek van [eiser] met [betrokkene 10] op 27 juni 2018, bedoelt het hof met “(middellijk) directeur van Degree-n” niets anders dan in rov. 4.4, dus dat [eiser] middellijk bestuurder is van Degree-n. Hier is niets onbegrijpelijks aan. 3.34.2 Klacht b loopt ook vast. Het gaat het hof in het bestreden oordeel erom dat bepaalde kennis die bij [eiser] aanwezig kan worden geacht (als middellijk bestuurder van Degree-n mag hij bekend worden verondersteld met de inhoud van het ondernemingsplan), relevant is voor de hier voorliggende beoordeling van handelingen van [eiser] buiten hoedanigheid van (middellijk) bestuurder, waarbij hij die eenmaal door hem verkregen kennis dus ook heeft. Waarom dit elkaar zou bijten, licht de klacht niet toe en valt overigens zonder méér ook niet in te zien. Dat het hof hier het handelen van [eiser] buiten die hoedanigheid beoordeelt, met als startpunt rov. 5.2, volgt overigens genoegzaam uit mijn bespreking van subonderdeel 1.3. Zie in het bijzonder onder 3.11-3.11.8 hiervoor. 3.35 Subonderdeel 2.3 (“De enveloppen”) is genummerd van 2.3.1 t/m 2.3.4. 3.36 Subonderdeel 2.3.1 citeert uit rov. 3.3 en 4.2 van het vonnis, waarbij “een uniek verwarmingspaneel” en “geheime receptuur” zijn onderstreept. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.37 Subonderdeel 2.3.2 bevat twee klachten. a. Het hof had in rov. 5.16 van het arrest tot uitgangspunt moeten nemen hetgeen waarover partijen het in hoger beroep eens waren: dat de enveloppen in bezit waren van [eiser] , en niet gedeponeerd bij een notaris, en dat Techfront c.s. die enveloppen zou krijgen. Het hof is uitgegaan van een onjuiste rechtsopvatting omtrent het grievenstelsel dan wel art. 149 Rv, althans het heeft verzuimd essentiële stellingen van [eiser] (en Techfront c.s.) bij zijn oordeel te betrekken. b. De bestreden overweging in rov. 5.16 is in tegenspraak met rov. 5.14, waar het hof overweegt dat in het Contingencyplan staat “dat de dispersie “al geruime tijd bij [eiser] [is] gedeponeerd””. Behandeling 3.38 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.38.1 Eerst klacht a. Het bestreden oordeel van het hof in rov. 5.16 van het arrest komt erop neer (
20. i)dat de twee enveloppen die [eiser] op 3 april 2019 Techfront c.s. overhandigde geen receptuur bevatten en (
21. ii)dat het daarbij niet ging om stukken die door [eiser] , zoals hij eerder bij Techfront c.s. had doen voorkomen, bij een notaris waren gedeponeerd. Voor zover de klacht hierover iets relevants aanvoert, gaat het hooguit om (ii). In het bijzonder om ’s hofs vaststelling dat, nadat Techfront c.s. meermaals aan [eiser] had verzocht haar de geheime receptuur te verstrekken (mede bij e-mail van 18 maart 2019), [eiser] vervolgens - zoals Techfront c.s. onweersproken heeft gesteld - heeft aangegeven dat hij de receptuur zou ophalen bij de desbetreffende notaris (en op 3 april 2019 zou overhandigen aan Techfront c.s.). In de vindplaatsen in de gedingstukken in hoger beroep waarnaar de klacht verwijst, lees ik niet dat [eiser] /Safami én Techfront c.s. het erover eens waren dat [eiser] het voorgaande níet aldus heeft aangegeven. Sterker, daarin zeggen partijen niets over dit specifieke punt. Dat het hof daarin blijkens rov. 5.16 evenmin leest dat [eiser] /Safami én Techfront c.s. het erover eens waren dat [eiser] het voorgaande níet aldus heeft aangegeven, acht ik dan ook niet onbegrijpelijk. Reeds daarmee ontvalt de bodem aan de klacht. 3.38.2 Tot slot klacht b. Het citaat uit het Contingencyplan in rov. 5.14 is niet in tegenspraak met rov. 5.16. Immers, dat dit in ieder geval van vóór februari 2019 daterende plan blijkens rov. 5.14 vermeldt dat de samenstelling van de dispersie (“Dispersion 7”) op schrift is gesteld en al geruime bij [eiser] is gedeponeerd, staat zonder méér niet in de weg aan ’s hofs uiteenzetting in rov. 5.16, in het bijzonder diens vaststelling als bedoeld onder 3.38.1 hiervoor die betrekking heeft op de gang van zaken in maart en april 2019. Waarom dit anders zou zijn, legt de klacht niet uit. 3.39 Subonderdeel 2.3.3 stelt dat “[i]n verband met het voorgaande” ook onjuist (want in strijd met het grievenstelstel althans art. 149 Rv), dan wel onbegrijpelijk is, dat het hof in rov. 5.3 van het arrest “overweegt” dat “Techfront c.s. [eiser] in strijd met de waarheid hebben voorgehouden dat de geheime receptuur bij twee notarissen was gedeponeerd”. Behandeling 3.40 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.40.1 In rov. 5.3 van het arrest (onder “Onrechtmatig handelen”) geeft het hof weer welke verwijten Techfront c.s. maakt aan [eiser] , [betrokkene 7] en [betrokkene 8] , onderverdeeld in sub a en sub b. 3.40.2 Nergens in rov. 5.3 “overweegt” het hof dat “Techfront c.s. [eiser] in strijd met de waarheid hebben voorgehouden dat de geheime receptuur bij twee notarissen was gedeponeerd”. Daarmee strandt het subonderdeel reeds op een gebrek aan feitelijke grondslag door een onjuiste lezing van het arrest. 3.40.3 Het subonderdeel strandt ook als we abstraheren van dit gebrek aan feitelijke grondslag. Het subonderdeel bevat immers slechts een klacht die voortbouwt op subonderdeel 2.3.2, dat dus faalt. Zie onder 3.37-3.38.2 hiervoor. Daarmee deelt het subonderdeel hoe dan ook in dit lot. Dit behoeft geen verdere toelichting. 3.41 Subonderdeel 2.3.4 bevat een voortbouwklacht. Aldus dat rov. 5.19 en 5.26 van het arrest voortbouwen op “deze overwegingen” en dus evenmin in stand kunnen blijven als “een klacht uit paragraaf 2.3” slaagt. Behandeling 3.42 Het subonderdeel bouwt voort op en deelt daarmee in het lot van subonderdelen 2.3.2-2.3.3, die dus falen. Zie onder 3.37-3.40.3 hiervoor. Dit behoeft geen verdere toelichting. 3.43 Subonderdeel 2.4 (“Uniek geheim recept of geheim recept?”) is genummerd van 2.4.1 t/m 2.4.4. 3.44 Subonderdeel 2.4.1 stelt dat het hof in rov. 5.19 van het arrest, anders dan het in rov. 5.3 terecht tot uitgangspunt neemt, een essentieel element uit het gestelde verwijtbare handelen van [eiser] achterwege laat. Het hof zou niet langer beoordelen of [eiser] ten onrechte de indruk heeft gewekt dat sprake was van een unieke en geheime dispersie. Het element ‘uniek’ zou van wezenlijk belang zijn voor het beroep op onrechtmatig handelen: zou het slechts om een geheim recept gaan, dan is daarvan al sprake als niet bekend is waaruit de dispersie bestaat. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.45 Subonderdeel 2.4.2 stelt dat het hof ‘dus’ ook in rov. 5.9-5.26 van het arrest had moeten beoordelen of is komen vast te staan dat [eiser] Techfront c.s. heeft voorgehouden dat sprake was van een “unieke” geheime dispersie. Voor zover het hof daarin slechts heeft beoordeeld of [eiser] Techfront c.s. heeft voorgehouden of sprake was van een geheime dispersie, heeft het hof art. 24 Rv geschonden en/of een onjuiste rechtsopvatting gehanteerd over het begrip maatschappelijk onzorgvuldig (art. 6:162 BW), dan wel zijn rov. 5.9-5.26 onbegrijpelijk en in elk geval tegenstrijdig aan rov. 5.3. 3.46 Subonderdeel 2.4.3 stelt (
22. i)dat voor zover het hof in rov. 5.9-5.26 van het arrest tot de slotsom is gekomen dat [eiser] Techfront c.s. ook heeft voorgehouden dat sprake was van een unieke geheime dispersie, die beslissing onvoldoende is gemotiveerd. Uit geen van die overwegingen blijkt waarop het hof die impliciete beslissing dan baseert. Bovendien (
23. ii)heeft het hof dan uit het oog verloren dat [eiser] heeft gegriefd tegen de overweging van de rechtbank in rov. 4.5 van het vonnis dat aan Techfront c.s. in strijd met de waarheid is voorgehouden dat Degree-n beschikte over een “unieke dispersie”, waarop Techfront c.s. in hoger beroep slechts in algemene bewoordingen heeft gereageerd. Behandeling 3.47 Subonderdeel 2.4.2 en subonderdeel 2.4.3 onder (
24. i)lenen zich voor gezamenlijke bespreking. Zij falen, gelet op het volgende. 3.47.1 In rov. 5.26 van het arrest overweegt het hof onder meer: “Uit het voorgaande blijkt dat bij Techfront c.s. ten onrechte het beeld is gewekt dat er sprake was van een geheime receptuur die maakte dat sprake was van een uniek product waarmee Degree-n een voorsprong op de concurrenten had. Techfront c.s. is op die manier onder valse voorwendselen overgehaald om een forse investering te doen”. 3.47.2 Daarbij verwerpt het hof de eventuele suggestie van [eiser] dat hij door [betrokkene 7] en [betrokkene 8] op het verkeerde been is gezet. In dat kader overweegt het hof onder meer dat uit de verklaring van [betrokkene 8] van 27 mei 2019 bovendien genoegzaam blijkt “dat sprake was van een vooropgezet plan [v]an [eiser] , [betrokkene 7] en [betrokkene 8] gezamenlijk”. En: “Dat [eiser] welbewust onrechtmatig heeft gehandeld, blijkt ook uit de verdere gang van zaken”. 3.47.3 Hieruit volgt dat het hof in rov. 5.26 oordeelt dat bij Techfront c.s. (ook) door [eiser] ten onrechte de indruk is gewekt dat sprake is van een uniek product (unieke dispersie), zoals zij mede verweet aan [eiser] . Dit strookt ook met de opmaat in rov. 5.9-5.25, waarin het hof kenbaar ingaat op, wat subonderdeel 2.4.2 noemt, “het element ‘uniek’”. In het bijzonder in: - rov. 5.10; - rov. 5.13; - rov. 5.17; - rov. 5.18-5.20; - rov. 5.22; - rov. 5.25. 3.47.4 Uit 3.47.1-3.47.3 hiervoor volgt dat subonderdeel 2.4.2 reeds strandt op een gebrek aan feitelijke grondslag door een onjuiste lezing van het arrest. Het hof beoordeelt in rov. 5.9-5.26 immers wel degelijk ook of is komen vast te staan dat [eiser] Techfront c.s. heeft voorgehouden dat sprake was van een “unieke” geheime dispersie. 3.47.5 Uit 3.47.1-3.47.3 hiervoor volgt verder dat ook subonderdeel 2.4.3 onder (
25. i)vastloopt, want eraan voorbijziet dat de daarin bedoelde slotsom/beslissing van het hof niet een impliciete is en wel afdoende is gemotiveerd in rov. 5.9-5.26, waaruit dus wel degelijk blijkt waarop het hof die slotsom/beslissing baseert. 3.48 Subonderdeel 2.4.4 bevat drie klachten. a. “Bij die stand van zaken” (het in subonderdeel 2.4.3 onder (
26. ii)bedoelde partijdebat) had het hof op grond van art. 149 Rv moeten vaststellen dat voldoende gemotiveerd is betwist dat [eiser] Techfront c.s. heeft voorgehouden dat sprake was van een unieke dispersie. Het hof heeft ofwel art. 149 Rv en/of art. 150 Rv miskend ofwel rov. 5.9-5.26 van het arrest onvoldoende gemotiveerd. b. Voor zover een motivering voor “de beslissing” (ik begrijp: dezelfde beslissing als bedoeld in subonderdeel 2.4.3 onder (i)) besloten ligt in rov. 5.14 is zij onbegrijpelijk, omdat uit het citaat niet blijkt dat sprake is van een unieke dispersie. c. Los daarvan heeft Techfront c.s. de stelling dat [eiser] haar heeft voorgehouden dat sprake is van een unieke dispersie niet onderbouwd met een verwijzing naar het Contingencyplan, en is het hof dus buiten de grenzen van de rechtsstrijd getreden. Behandeling 3.49 Subonderdeel 2.4.3 onder (
27. ii)en subonderdeel 2.4.4 falen, gelet op het volgende. 3.49.1 Eerst klacht a. De daarin bedoelde “stand van zaken” doet zich in werkelijkheid niet voor. De klacht put selectief uit de stellingen van Techfront c.s. in hoger beroep. Blijkens het procesdossier heeft zij daarin wel degelijk gesteld, niet slechts met “een zeer algemene opmerking”, dat (ook) [eiser] haar heeft voorgehouden dat sprake was van een uniek product (unieke dispersie). Illustratief zijn de volgende vindplaatsen in de MvA i.a. 1 aug: - nr. 2.1.37; - nr. 3.1.10; - nr. 3.1.13; - nr. 3.1.45; - nr. 3.2.7. Daarmee ontvalt reeds de bodem aan de klacht, met inbegrip van subonderdeel 2.4.3 onder (ii). 3.49.2 Dan klacht b. Zij mist feitelijke grondslag door een onjuiste lezing van het arrest. Want daarin gaat het hof niet in op voornoemde element ‘uniek’, evenmin is het desbetreffende citaat een schakel in ’s hofs oordeel over dit element. Zie ook onder 3.47.3 hiervoor. 3.49.3 Tot slot klacht c. Ook zij strandt, in lijn met klacht b. Ik lees nergens in het arrest dat volgens het hof Techfront c.s. de stelling dat (ook) [eiser] haar heeft voorgehouden dat sprake was van een unieke dispersie heeft onderbouwd met een verwijzing naar het Contingencyplan. Wel lees ik in rov. 5.26 dat in dit plan melding wordt gemaakt van de geheime receptuur die in depot bij [eiser] zou zijn, maar dat is iets anders. 3.50 Subonderdeel 2.5 (“De verklaringen”) is genummerd van 2.5.1 t/m 2.5.7. 3.51 Subonderdeel 2.5.1 stelt dat voor zover het hof in het arrest uit een verklaring van [betrokkene 8] (rov. 5.17) en van SH Korea (rov. 5.18) heeft afgeleid dat is komen vast te staan dat [eiser] Techfront c.s. heeft voorgehouden dat sprake was van een (unieke) geheime dispersie (in rov. 5.19) die overweging onbegrijpelijk is, omdat die verklaringen geen betrekking hebben op mededelingen/informatie die door [eiser] aan Techfront c.s. is verstrekt. Behandeling 3.52 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.52.1 Het hof verwijst in het arrest inderdaad naar een verklaring van [betrokkene 8] (rov. 5.17) en van SH Korea (rov. 5.18), maar doet dit als onderdeel van diens bredere uiteenzetting dat in werkelijkheid er niet zoiets was als een geheime receptuur die maakte dat sprake was van een uniek product waarmee Degree-n een voorsprong op de concurrenten had. Het hof leidt niet (mede) uit die verklaringen af dat is komen vast te staan dat [eiser] Techfront c.s. heeft voorgehouden dat sprake was van een (unieke) geheime dispersie, wat iets anders is. Het subonderdeel strandt dus reeds op een gebrek aan feitelijke grondslag door een onjuiste lezing van het arrest. 3.53 Subonderdeel 2.5.2 stelt dat het hof in rov. 5.21 van het arrest ten onrechte ongemotiveerd voorbijgaat aan de stelling van [eiser] /Safami dat [betrokkene 9] zijn verklaring heeft ingetrokken. Behandeling 3.54 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.54.1 Het in rov. 5.21 van het arrest bedoelde commentaar van [betrokkene 9] betreft de daarvóór in rov. 5.21 genoemde verklaring van [betrokkene 8] van 17 november 2019, waarin laatstgenoemde, in ’s hofs woorden, “in een uitvoerig exposé verslag [heeft] gedaan van onder meer zijn pogingen om tot een goed werkend infrarood warmtepaneel te komen en dat dat uiteindelijk in Zuid-Korea is gelukt”. 3.54.2 Aan die verklaring van [betrokkene 8] gaat het hof in rov. 5.21 al voorbij met de vaststelling dat daaruit niet blijkt wat de specifieke inbreng van [betrokkene 8] in het uiteindelijke product is geweest (en dat dat niet aan de expertise en het materiaal van SH Korea te danken is). De daarop volgende opmerking van het hof over dat commentaar van [betrokkene 9] is niet (mede) dragend voor dat voorbijgaan aan die verklaring van [betrokkene 8] en maakt het hof dus ten overvloede, zoals ook blijkt uit het startpunt van die opmerking (“Overigens”, etc.). 3.54.3 Hieruit volgt dat het subonderdeel reeds vastloopt op een gebrek aan belang. Ik kan daarlaten dat door Techfront c.s. gemotiveerd is betwist dat sprake zou zijn van intrekking door [betrokkene 9] van diens verklaring, waaraan het subonderdeel voorbijgaat. 3.55 Subonderdeel 2.5.3 stelt bloot dat rov. 5.25 van het arrest onbegrijpelijk is en citeert daaruit. Het subonderdeel bevat geen klacht, althans niet een die voldoet aan de eisen van art. 407 lid 2, aanhef en onder d Rv. 3.56 Subonderdeel 2.5.4 stelt dat het hof in rov. 5.25 van het arrest een onbegrijpelijke uitleg heeft gegeven aan de stelling van [eiser] /Safami over de verklaring van [betrokkene 8] van 27 mei 2019 dan wel heeft verzuimd een essentiële stelling van [eiser] /Safami in het oordeel te betrekken. [eiser] /Safami heeft niet volstaan met de opmerking dat [betrokkene 8] zich geïntimideerd voelde, want ook gesteld dat die verklaring geen correcte weergave bevat van de werkelijkheid en door [betrokkene 8] is ingetrokken. Behandeling 3.57 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.57.1 Op de door het subonderdeel genoemde vindplaats valt onder meer te lezen dat, aldus [eiser] /Safami, (
28. i)uit de verklaring van [betrokkene 8] van 7 april 2023 blijkt dat zijn verklaring van 27 mei 2019 geen correcte weergave bevat van de werkelijkheid en (
29. ii)[betrokkene 8] de verklaring van 27 mei 2019 heeft ingetrokken. Anders dan het subonderdeel wil, ziet het hof in het arrest hieraan niet voorbij. Ik licht toe. 3.57.2 In rov. 5.21 stelt het hof voorop: “ [eiser] heeft in dit verband aangevoerd dat [betrokkene 8] zijn eerste verklaring onder druk zou hebben afgelegd en daar later op teruggekomen is. [betrokkene 8] heeft inderdaad in de loop der tijd verschillende verklaringen afgelegd”. Hieruit, in verbinding met het vervolg in rov. 5.21-5.25, blijkt dat het hof daarin onder meer het door [eiser] /Safami gestelde over (
30. i)en (
31. ii)voor ogen heeft, maar niettemin meer waarde hecht aan de verklaring van [betrokkene 8] van 27 mei 2019 (waarover ook rov. 5.17 en 5.20) dan aan diens verklaring van 7 april 2023. Oók, aldus het hof, indien het zo is dat [betrokkene 8] zich op 27 mei 2019 geïntimideerd voelde. Dit laatste licht het hof toe aan het slot (rov. 5.25, tweede alinea). 3.57.3 Van een onbegrijpelijke uitleg als bedoeld in het subonderdeel is dus geen sprake: het hof legt de stellingname van [eiser] /Safami niet zo beperkt uit als het subonderdeel hier veronderstelt. Evenmin is het dus zo dat het hof verzuimt die stellingname te betrekken in het oordeel, dat niet beperkt is tot rov. 5.25: het hof betrekt en verwerpt die stellingname, op prima na te volgen wijze. 3.58 Subonderdeel 2.5.5 stelt dat het hof in rov. 5.25 van het arrest heeft verzuimd een stelling van [eiser] /Safami te betrekken, namelijk: “Anders (
32. v)dan de Rechtbank aanneemt, heeft Degree-n, althans eGalaxy, geen standaard warmtematjes ingekocht bij SH Korea. De inhoud van de Productieovereenkomst spreekt voor zich. De warmtematjes, welke ten tijde van de overdracht van de activa door SH Korea werden geproduceerd, waren wel degelijk de door Degree-n / eGalaxy doorontwikkelde componenten van het Degree-n Paneel. Op de levering van die matjes bestaan wel degelijk exclusieve rechten”. 3.59 Subonderdeel 2.5.6 stelt dat het hof ook heeft verzuimd bij “zijn beslissing” de stelling van [eiser] /Safami te betrekken dat uit de productieovereenkomst met SH Korea blijkt (
33. i)dat er een exclusief recht op levering van eGalaxy is, welk recht is overgedragen aan Degree-n en vervolgens aan Holding, en (
34. ii)dat geen sprake is van een generiek product dat SH Korea zou leveren. Behandeling 3.60 Subonderdeel 2.5.5 en subonderdeel 2.5.6 lenen zich voor gezamenlijke bespreking. Zij falen, gelet op het volgende. 3.60.1 De in subonderdeel 2.5.5 en subonderdeel 2.5.6 onder (
35. ii)bedoelde stellingen van [eiser] /Safami worden gelogenstraft door de feitelijke gang van zaken als mede blijkend uit de verklaring van [betrokkene 8] van 27 mei 2019 en van SH Korea van 13 september 2019 (rov. 5.17-5.25 van het arrest), erop neerkomend dat uiteindelijk “het product” (inclusief “de receptuur van dispersie die SH Korea op de door haar geproduceerde matjes aanbracht”) “door SH Korea zelf was ontwikkeld en met haar eigen materiaal geproduceerd” (rov. 5.25, laatste zin). Bij die stand van zaken was er voor het hof geen reden nog weer nader in te gaan op voornoemde stellingen. 3.60.2 De in subonderdeel 2.5.6 onder (
36. i)bedoelde stelling mist relevantie. Het onderhavige onrechtmatigheidsoordeel ziet niet op het in die stelling bedoelde exclusieve leveringsrecht, maar op de misleiding (ook) door [eiser] van Techfront c.s. wat betreft een geheime receptuur die maakte dat sprake was van een uniek product waarmee Degree-n een voorsprong op de concurrenten had. Dat is iets anders. Reeds daarmee ontvalt de bodem aan het subonderdeel. 3.61 Subonderdeel 2.5.7 bevat een voortbouwklacht, aldus dat “[i]n het licht van het voorgaande” rov. 5.26 van het arrest evenmin in stand kan blijven. Behandeling 3.62 Het subonderdeel bouwt voort op en deelt daarmee in het lot van subonderdelen 2.5.1-2.5.6, die dus falen. Zie onder 3.51-3.60.2 hiervoor. Dit behoeft geen verdere toelichting. 3.63 Daarmee is gegeven dat onderdeel 2 faalt. Onderdeel 3 (“De overboeking van € 500.000 naar Group A”) 3.64 Dit onderdeel bevat twee subonderdelen, beide met klachten (3.1 en 3.2). 3.65 Subonderdeel 3.1 (“Het hof heeft niet beslist op de grief van [eiser] ”) vangt aan met een weergave van overwegingen uit het vonnis die relevant zouden zijn met betrekking tot de betaling van € 500.000 aan Group A (eveneens genummerd met 3.1), en is verder genummerd van 3.1.1 t/m 3.1.2. 3.66 Subonderdeel 3.1.1 stelt, onder verwijzing naar grief III en nrs. 168-189 van de MvA/MvG, dat door [eiser] /Safami een grief is gericht tegen de in subonderdeel 3.1 aangehaalde overwegingen van de rechtbank. Verder geeft het subonderdeel de overwegingen in rov. 5.27-5.31 van het hof deels en (zeer) kort samengevat weer. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.67 Subonderdeel 3.1.2 stelt dat de overwegingen van het hof in rov. 5.27-5.31 van het arrest “dus” slechts zien op de gevolgen van de overboeking. Het hof bespreekt niet of de grief van [eiser] /Safami - die ertoe strekt het onrechtmatige karakter van de overboeking te betwisten - slaagt. Techfront c.s. zou die grief ook zo begrepen hebben. Daarmee heeft het hof verzuimd te beslissen op de grief van [eiser] /Safami. Die beslissing is onjuist (in strijd met het grievenstelsel), dan wel onbegrijpelijk. Behandeling 3.68 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.68.1 Anders dan het subonderdeel wil, zien ’s hofs overwegingen in rov. 5.27-5.31 van het arrest niet slechts op de gevolgen van de overboeking. Zoals reeds uiteengezet onder 3.10.3 hiervoor rept het hof inzake de overboeking bij herhaling van het “onttrekken” door [eiser] van de € 500.000 aan Degree-n (rov. 5.31, 5.33), wat goed te plaatsen valt in het licht van rov. 5.27-5.31 en laat zien dat het hof (ook) hier redeneert vanuit ontoelaatbaar handelen van [eiser] tegen beter weten in. Aldus beslist het hof kenbaar ook op de grief van [eiser] /Safami waarop het subonderdeel doelt (inzake het onrechtmatige karakter van de overboeking), welke grief het hof dus verwerpt. 3.68.2 Kortom: van de in het subonderdeel bedoelde onjuistheid (strijd met het grievenstelsel) dan wel onbegrijpelijkheid is in werkelijkheid geen sprake. Daarmee valt het doek. 3.69 Subonderdeel 3.2 (“Liquiditeitsproblemen”) is genummerd van 3.2.1 t/m 3.2.8. 3.70 Subonderdeel 3.2.1 citeert stellingen van [eiser] /Safami in hoger beroep. Deze stellingen hebben - samengevat - als strekking dat Techfront c.s. op enig moment de uitgangspunten van de liquiditeitsprognose heeft losgelaten en dat daarom Degree-n het overbruggingskrediet van € 228.127 niet kon aflossen. Verder meldt het subonderdeel dat [eiser] /Safami getuigenbewijs heeft aangeboden “van de stelling dat het feit dat Techfront c.s. de Liquiditeitsprognose heeft losgelaten en betalingen heeft gedaan namens Degree-n die niet in overeenstemming waren met die Liquiditeitsprognose”. En dat [eiser] /Safami getuigenbewijs heeft aangeboden door het horen van “ [betrokkene 8] , [betrokkene 7] , [eiser] , en [betrokkene 14] ”. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.71 Subonderdeel 3.2.2 citeert wat Techfront c.s. “daar tegenin [heeft] gebracht”. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.72 Subonderdeel 3.2.3 stelt dat in het licht van “dit partijdebat” onjuist dan wel onbegrijpelijk is wat het hof overweegt in rov. 5.28-5.29 van het arrest. Te weten, in de woorden van het subonderdeel: (
37. i)dat doordat [eiser] zijn aandeel in de koopsom niet overmaakte en van de door Techfront c.s. gestorte € 1.000.000 onmiddellijk € 500.000 overboekte naar Group A ter aanwending voor de betaling van schulden van het [eiser] concern, er direct liquiditeitsproblemen ontstonden (rov. 5.28). En: (
38. ii)dat het hof als niet althans onvoldoende onderbouwd het verweer verwerpt dat de schulden niet gesaneerd konden worden, omdat Techfront c.s. zou zijn afgeweken van de liquiditeitsprognose (rov. 5.29). 3.73 Dit wordt weer uitgewerkt in subonderdeel 3.2.4 en subonderdeel 3.2.5. 3.74 Subonderdeel 3.2.4 ziet op (i). Zij stelt dat bij de beoordeling van de vraag of de overboeking van € 500.000 naar Group A tot liquiditeitsproblemen leidde, het hof niet mocht betrekken dat [eiser] zijn deel van de investering nog niet had overgemaakt. Door dat wel te doen, heeft het hof blijk gegeven van een onjuiste rechtsopvatting over art. 6:162 BW, respectievelijk is het hof buiten de grenzen van de rechtsstrijd getreden, althans is ’s hofs beslissing onbegrijpelijk. Behandeling 3.75 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.75.1 Vooropgesteld: in het bestreden oordeel zet het hof onder meer uiteen (volgend op rov. 5.27 van het arrest) dat er direct liquiditeitsproblemen ontstonden doordat (
39. i)[eiser] (via Safami) zijn aandeel in de koopsom van € 1.000.000 niet overmaakte (dus: die € 1.000.000 bleef uit, door toedoen van [eiser] ) én (
40. ii)[eiser] van de door Techfront c.s. wel gestorte € 1.000.000, waartoe zij niet zou zijn overgegaan als zij niet was misleid door [eiser] , onmiddellijk € 500.000 overboekte naar Group A ter aanwending voor de betaling van schulden van het [eiser] concern (dus: die € 500.000 vloeide onmiddellijk weer weg, door [eiser] ). De oorzaak van die problemen zit aldus niet alleen in (ii), maar in het samenstel van (
41. i)en (
42. ii)- aansluitend op voornoemde misleiding - met telkens een centrale rol voor [eiser] . Dit is prima te volgen. 3.75.2 De klacht dat sprake zou zijn van een onjuiste rechtsopvatting over art. 6:162 BW snijdt geen hout. Het subonderdeel draagt geen argumenten aan ter onderbouwing van deze stelling en voldoet daarmee niet aan het vereiste dat met bepaaldheid en precisie wordt aangeduid welke beslissing of overweging in de bestreden uitspraak onjuist is en waarom door die beslissing of overweging het recht is geschonden. Dat van zo’n onjuiste rechtsopvatting sprake zou zijn, valt overigens zonder méér ook niet in te zien. 3.75.3 Evenmin is sprake van het treden door het hof buiten de grenzen van de rechtsstrijd. Techfront c.s. heeft - naar ’s hofs niet onbegrijpelijke oordeel - het verzuim van [eiser] (via Safami) om zijn aandeel in de koopsom van € 1.000.000 over te maken wel degelijk gesteld in de context van de (mede daardoor ontstane) liquiditeitsproblemen, en dit laatste ook in verband gebracht met dat onmiddellijke overboeken door [eiser] van de € 500.000 naar Group A. Daarmee trok Techfront c.s. het breder dan [eiser] /Safami in de stellingen bedoeld in subonderdeel 3.2.1, waarin niet wordt ingegaan op voornoemde verzuim. Ik lees geen reactie door [eiser] /Safami op die stellingen van Techfront c.s. in de spreekaantekeningen in hoger beroep van [eiser] /Safami of het proces-verbaal van de mondelinge behandeling in hoger beroep. Daaraan gaat de klacht ten onrechte voorbij. 3.75.4 Voor de gevolgtrekking dat het bestreden oordeel onbegrijpelijk zou zijn, biedt het subonderdeel geen enkel handvat. Ook hier voldoet zij niet aan de eisen van art. 407 lid 2, aanhef en onder d Rv. Dat van een dergelijke onbegrijpelijkheid sprake zou zijn, valt overigens zonder méér ook niet in te zien. 3.76 Subonderdeel 3.2.5 ziet op (ii). Zij stelt dat het hof te hoge eisen heeft gesteld aan de stelplicht van [eiser] /Safami door het verweer over de afwijking van de liquiditeitsprognose als onvoldoende gemotiveerd te verwerpen. In het licht van de reactie van Techfront c.s. (ik begrijp: als bedoeld in subonderdeel 3.2.2) is die overweging niet begrijpelijk. Behandeling 3.77 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.77.1 Het bestreden oordeel hangt samen met het oordeel in rov. 5.28 van het arrest. Het hof onderbouwt het stelplicht-oordeel immers als volgt in rov. 5.29: “Voor zover [eiser] het verweer heeft gevoerd dat de schulden niet gesaneerd konden worden omdat Techfront c.s. zou zijn afgeweken van de liquiditeitsprognose, verwerpt het hof dat verweer als niet, althans onvoldoende, onderbouwd. De liquidatieprognose [bedoeld zal zijn: liquiditeitsprognose, A-G] is gebaseerd op het uitgangspunt dat Degree-n de beschikking had over de volledige koopsom van 2 miljoen euro. Het is evident dat het feit dat [eiser] zijn aandeel van 1 miljoen euro niet inbracht en bovendien van de door Techfront c.s. ingebrachte 1 miljoen euro onmiddellijk een bedrag van € 500.000 overmaakte naar Group A, de sanering van de schulden van Degree-n en de terugbetaling van het overbruggingskrediet onmogelijk maakte”. 3.77.2 Het hof grijpt hiermee terug op het oordeel in rov. 5.28 als samengevat onder 3.75.1 hiervoor. Wat betreft de stellingen die Techfront c.s. ter onderbouwing innam (onvolledig weergegeven in subonderdeel 3.2.2), verwijs ik naar 3.75.3 hiervoor. Daaruit blijkt ook dat in de stellingen bedoeld in subonderdeel 3.2.1 niet wordt ingegaan op voornoemde verzuim van [eiser] (via Safami) om zijn aandeel in de koopsom van € 1.000.000 over te maken. 3.77.3 Bij deze stand van zaken kan, anders dan de klacht wil, niet worden gezegd dat in het bestreden oordeel het hof te hoge eisen stelt aan de stelplicht van [eiser] /Safami of dat dit oordeel onbegrijpelijk is. 3.78 Subonderdeel 3.2.6 stelt dat voor zover het bewijsaanbod van [eiser] /Safami als onvoldoende specifiek en/of ter zake dienende is verworpen, die beslissing getuigt van een onjuiste rechtsopvatting over de eisen die gesteld mogen worden aan het bewijsaanbod in hoger beroep. Althans is de beslissing tot verwerping zonder nadere motivering niet begrijpelijk. Behandeling 3.79 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.79.1 Het bewijsaanbod van [eiser] /Safami ziet, blijkens subonderdeel 3.2.1, op de stelling dat Techfront c.s. de liquiditeitsprognose heeft losgelaten en betalingen heeft gedaan namens Degree-n die niet in overeenstemming waren met die liquiditeitsprognose. 3.79.2 In rov. 5.29 van het arrest oordeelt het hof (zonder vrucht bestreden door subonderdeel 3.2.5) dat “voor zover [eiser] het verweer heeft gevoerd dat de schulden niet gesaneerd konden worden omdat Techfront c.s. zou zijn afgeweken van de liquiditeitsprognose, het hof dat verweer [verwerpt] als niet, althans onvoldoende, onderbouwd”. Dáárom is het hof ter zake niet toegekomen aan voornoemde bewijsaanbod. Dit is iets anders dan het subonderdeel veronderstelt. Zij strandt dus reeds op een gebrek aan feitelijke grondslag door een onjuiste lezing van het arrest. 3.80 Subonderdeel 3.2.7 stelt dat het hof in rov. 5.28 van het arrest uit het oog verliest dat [eiser] geen partij was bij de LOI, en ten onrechte overweegt dat Techfront c.s. en [eiser] waren overeengekomen dat Degree-n na overdracht van de activa zou worden geliquideerd. Verwezen wordt naar rov. 4.9. Ook dat maakt rov. 5.28 onbegrijpelijk. Behandeling 3.81 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.81.1 Zij strandt reeds op een gebrek aan feitelijke grondslag door een onjuiste lezing van het arrest. Het hof onderkent in rov. 5.28 dat [eiser] via zijn persoonlijke holding Safami partij was bij de LOI, dus niet in persoon. Dat Safami partij is bij de LOI stelt het hof al vast in rov. 4.9. Dat Safami de persoonlijke holding van [eiser] is, stelt het hof al vast in rov. 5.15 en 5.27 (en wordt nog eens herhaald in rov. 5.36 ad a). Zie ook onder 3.75.1 hiervoor. In rov. 5.28 brengt het hof niet opeens iets anders tot uitdrukking. Daaraan doet niet af dat het hof daar kortweg verwijst naar “ [eiser] ” als degene met wie Techfront c.s. was “overeengekomen dat Degree-n na overdracht van de activa zou worden geliquideerd (art. 7 LOI)”. Dat deed [eiser] dus via zijn persoonlijke holding Safami, en dát is ook wat het hof daar bedoelt met “ [eiser] ”. 3.81.2 Overigens is prima te volgen dat het hof dit zo betrekt in rov. 5.28. Dit is immers een relevante omstandigheid in ’s hofs oordeel dat [eiser] onrechtmatig heeft gehandeld jegens Techfront c.s. door € 500.000 aan Degree-n te onttrekken. Zie ook onder 3.75.1 hiervoor, met onder (
43. i)voornoemde omstandigheid. 3.82 Subonderdeel 3.2.8 bevat de voortbouwklacht dat “[t]egen de achtergrond van de klachten uit 3.1 en 3.2”, rov. 5.31, 5.36 ad b en 5.38 van het arrest ook niet in stand kunnen blijven. Behandeling 3.83 Het subonderdeel bouwt voort op en deelt daarmee in het lot van de voorgaande klachten in het onderdeel, die dus falen. Zie onder 3.67-3.81.2 hiervoor. Dit behoeft geen verdere toelichting. 3.84 Daarmee is gegeven dat onderdeel 3 faalt. Onderdeel 4 (“Causaliteit”) 3.85 Dit onderdeel bevat vier subonderdelen, alle met klachten (4.1 t/m 4.4). 3.86 Subonderdeel 4.1 (“De investeringsbeslissing”) is genummerd van 4.1 t/m 4.3. 3.87 Subonderdeel 4.1, het tweede subonderdeel met deze nummering, parafraseert het oordeel in rov. 4.25 van het vonnis dat vaststaat dat Techfront c.s. ten gevolge van “voormeld onrechtmatig handelen” op 28 februari 2019 in totaal een bedrag van € 1.000.000 in de onderneming van Degree-n had geïnvesteerd en dat zij dat niet zou hebben gedaan zonder dat handelen. Het subonderdeel bevat geen klacht. 3.88 Subonderdeel 4.2 stelt, onder verwijzing naar nr. 95 van de MvA/MvG, dat [eiser] /Safami een grief heeft gericht tegen voornoemde rechtbankoordeel. Daarbij is zowel aangevoerd dat “csqn-verband” ontbreekt als dat van redelijke toerekening geen sprake is. In dat kader zijn door [eiser] /Safami diverse omstandigheden genoemd. Het hof bespreekt die stellingen niet in rov. 5.31-5.38 van het arrest, terwijl het wel tot toewijzing van een schadebedrag van € 500.000 komt. Het hof had de verweren dus voor dat bedrag in elk geval moeten beoordelen in de hoofdprocedure. Door dat niet te doen, heeft het hof blijk gegeven van een onjuiste rechtsopvatting over art. 6:162 BW en/of art. 6:98 BW, althans verzuimd essentiële stellingen van [eiser] /Safami te bespreken. Behandeling 3.89 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.89.1 De enige vindplaats die zij aanhaalt, betreft het antwoord van [eiser] /Safami op grief 2 van Techfront c.s. en niet, zoals het subonderdeel suggereert, een grief van [eiser] /Safami in incidenteel appel. 3.89.2 Wat op die vindplaats te lezen valt, sluit direct aan op het betoog van [eiser] /Safami dat Techfront c.s. ervoor gekozen heeft om de activa van Degree-n kennelijk om niet over te dragen aan Degree-n International en van daaruit voort te zetten, waarvan Techfront c.s. als enige profiteert. Dit betoog onderkent het hof nadrukkelijk in rov. 5.37 van het arrest (“In de eerste plaats”, etc.) en adresseert het hof, even nadrukkelijk, in rov. 5.38. 3.89.3 Los daarvan geldt dat de stellingname van [eiser] /Safami op die vindplaats, naar inhoud en strekking, evident geen afbreuk doet aan ‘s hofs schadeoordeel in rov. 5.38 wat betreft de door [eiser] naar Group A overgeboekte € 500.000. Welk oordeel bovendien is te bezien in het licht van rov. 5.9-5.31 en rov. 5.36 ad a in verbinding met het dictum onder 6.3 en 6.10, waaraan voornoemde stellingname evenmin afbreuk doet en die ook overigens in cassatie niet met vrucht worden bestreden. Van een onjuiste rechtsopvatting althans verzuim zijdens het hof als bedoeld in het subonderdeel is in werkelijkheid geen sprake. 3.89.4 Daaraan ziet het subonderdeel voorbij. Dit is reeds fataal. 3.90 Subonderdeel 4.3 stelt dat het hof heeft verzuimd in te gaan op het verweer van [eiser] /Safami dat Techfront c.s. niet de partij is die schade lijdt, althans dat Techfront c.s. ten onrechte afgeleide schade vordert. Dit maakt rov. 5.31-5.38 van het arrest onbegrijpelijk. Voor zover een verwerping van dat verweer besloten ligt in rov. 5.31-5.38 heeft het hof “het arrest ABP/ […]” miskend. Behandeling 3.91 Het subonderdeel faalt, gelet op het volgende. 3.91.1 In nr. 92 van de MvA/MvG heeft [eiser] /Safami het volgende gesteld ter onderbouwing van zijn verweer: “De vordering van Techfront c.s. ten aanzien van