ECLI:NL:PHR:2025:923

PROCUREUR-GENERAAL BIJ DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN Nummer24/02109 Zitting 2 september 2025 CONCLUSIE B.F. Keulen In de zaak [verdachte] , geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1958, hierna: de verdachte De verdachte is bij arrest van 28 mei 2024 door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden wegens 1 primair. ‘medeplegen van poging tot een ander door bedreiging met een feitelijkheid, gericht tegen die ander, wederrechtelijk dwingen iets te doen, meermalen gepleegd’;

1. ‘medeplegen van poging tot een ander door bedreiging met een feitelijkheid, gericht tegen die ander, wederrechtelijk dwingen iets te doen’;
2. ‘medeplegen van poging tot een ander door bedreiging met een feitelijkheid, gericht tegen die ander, wederrechtelijk dwingen iets te doen’ en
3. ‘medeplegen van een ander door bedreiging met een feitelijkheid, gericht tegen die ander, wederrechtelijk dwingen iets te doen, meermalen gepleegd’ veroordeeld tot 6 maanden gevangenisstraf, met aftrek van voorarrest als bedoeld in art. 27, eerste lid, Sr. Het hof heeft twee benadeelde partijen niet-ontvankelijk verklaard in hun vordering tot schadevergoeding en de vordering van een andere benadeelde partij gedeeltelijk toegewezen; het hof heeft voorts een schadevergoedingsmaatregel opgelegd. Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte. J. Boksem, advocaat in Leeuwarden, heeft twee middelen van cassatie voorgesteld.
4. Het eerste middel behelst de klacht dat het oordeel van het hof ten aanzien van het medeplegen blijk geeft van een onjuiste rechtsopvatting en/of onbegrijpelijk is. Het tweede middel behelst de klacht dat het oordeel van het hof dat de inhoud van de teksten zoals ten laste gelegd onder de feiten 1, 2, 3 en 4 zijn aan te merken als strafbare dwang door dreiging met enige feitelijkheden in de zin van artikel 284 Sr blijk geeft van een onjuiste rechtsopvatting en/of onbegrijpelijk is. Ik zal de middelen in omgekeerde volgorde bespreken.
5. Voorafgaand aan de bespreking van de middelen geef ik de bewezenverklaring en de bewijsvoering weer. Ook citeer ik uit het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep en de pleitnota. Bewezenverklaring en bewijsvoering
6. Het hof heeft ten laste van de verdachte bewezenverklaard dat: ‘
7. primair hij in de periode van 1 mei 2019 tot en met 13 juni 2019, in Nederland en/of in Duitsland, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met een of meer anderen, anderen, te weten medewerkers/eigenaren/directieleden van de hieronder genoemde bedrijven/ondernemingen en/of personen: - [betrokkene 1] en/of [betrokkene 1] B.V. te [plaats] , en - [A] B.V. en/of [A] B.V. te [plaats] , en - ABN AMRO Bank te [plaats] , en - [C] te [plaats] , en - [AA ] te [plaats] , en - de [V] ( [V] ) te [plaats] en/of [plaats] , en - [E] te [plaats] , en - [F] te [plaats] , en - [G] te [plaats] , en - [T] te [plaats] , en - [betrokkene 2] en/of het [I] te [plaats] , en - [J] B.V. en [K] B.V. te [plaats] , en - [betrokkene 3] B.V. te [plaats] , en - [L] te [plaats] , en - [M] te [plaats] , telkens door bedreiging met enige feitelijkheid gericht tegen medewerkers/eigenaren/directieleden van de hierboven genoemde bedrijven/ondernemingen en/of personen, wederrechtelijk te dwingen iets te doen, te weten het stoppen met werkzaamheden en/of faciliteren ten behoeve van het bouwen en/of voorbereiden van de bouw van een windmolenpark [N] en [O] en/of [P] , één of meer dreigbrieven, een zogenaamde "Zwartboek" met tekst, hebben geschreven en/of doen schrijven en/of verzonden en/of doen verzenden aan de hierboven genoemde bedrijven/ondernemingen en/of personen, met de volgende tekst(en): a "Aan de directie Bij deze doen wij u het zwartboek toekomen en verklaren u en uw onderneming/organisatie vogelvrij. U moet rekening houden met zeer onaangename ervaringen voor u en uw personeel en dat op al uw projecten, dus ook reeds gerealiseerde projecten, waar ook gevestigd. Dit heeft u te danken aan de tomeloze drift van uw onderneming/organisatie om zich te verrijken over de rug van de bevolking en het verwoesten van onze leefomgeving. De door u ingehuurde bedrijven hebben de mogelijkheid om zich te ontdoen van een vermelding in ons zwartboek. U kunt de schade beperken door de bevolking verder met rust te laten. Dan zullen wij in het zwartboek geen namen van het personeel vermelden. Zoals in een eerder schrijven aan u gericht (de privacybrief) hebben we al aangegeven goed op de hoogte te zijn. Uw personeels en directie gegevens zijn bij ons bekend. Hier zijn wij tot op heden zeer discreet mee omgegaan, maar of dat zo blijft, is aan u. [organisatie 1] ", en/of b. "Bij deze ontvangt u dit zwartboek, althans de omslag met inleiding van een boek dat de komende tijd vorm gaat krijgen. U en uw onderneming hebben een plek gevonden in het zwartboek, omdat u/de onderneming/organisatie actief deelneemt aan de realisatie van windparken in Groningen en/of Drenthe. Inleiding Wij, de door de overheid en initiatiefnemers van windparken, belazerde, belaagde, bedreigde en tot nu toe als uitschot behandelde burgers uit Groningen en Drenthe, mannen en vrouwen, vaders en moeders, opa's en oma’s, van hoog tot laag opgeleid. Kort gezegd: [organisatie 1] . Wij gaan er voor zorgen dat de vermelding in het zwartboek voor u en uw onderneming een zwarte bladzijde wordt in uw leven en dat van de onderneming/organisatie. Wij gaan optreden tegen iedereen die wil profiteren van onze ellende. De motivatie daarvoor vanuit de bevolking zal alleen maar toenemen naarmate de plannen vorderen. Maar voor wij dat gaan doen gaat u eerst, het over onze rug verdiende, geld uitgeven aan beveiliging. Let op! Daar waar wij een gaatje vinden en het de moeite waard vinden zullen wij gebruik maken van de gelegenheid om u het leven zuur te maken. Wij gaan rustig uitzoeken wat de zwakke plekken zijn binnen uw onderneming/organisatie. We nemen daar alle tijd voor. Net als U denkt: het waait wel over, dan zijn wij er weer. Behandelingen zijn te verwachten op alle locaties, waar dan ook. Dit houdt in dat uw klanten zich moeten realiseren dat met u in zee gaan kan betekenen, dat ze voor onaangename verrassingen kunnen komen te staan. Dus niet enkel op windpark werklocaties. De volgende hoofdstukken zullen behandeld worden. Waar is het mee begonnen. Hoe kwamen de windparklocaties in beeld. De beide provinciebesturen die zich totaal incompetent hebben getoond. De dubieuze rollen die (ex) gedeputeerden hebben gespeeld waarbij het aan machtsmisbruik en corruptie niet ontbreekt. [betrokkene 4] , tussen de boeren en op de tribune bij de RvS. Daar begint zijn verhaal nog maar mee. [betrokkene 5] , die de [Q] rijkelijk bediende. [betrokkene 6] , die zijn Duitse vrienden van [K] een riante positie gaf bij de [P] toen hij zijn kans schoon zag. Over [betrokkene 7] maar te zwijgen, al gaan we dat zeker niet doen. O ja, gedeputeerde [betrokkene 8] , bijna vergeten omdat niemand haar echt serieus neemt. Onrecht naar de burgers. Vele onzekerheden voor het bedrijfsleven. Hoe wordt de afrekening van de burgers uitgevoerd. Onzekere financiële posities van opdrachtgevers. Want welke financier steekt zijn geld in een wespennest? De rol van overheid/EZ. Het ondermijnen van het draagvlak voor de energietransitie door het wangedrag van de overheid, de ministers en natuurlijk [betrokkene 9] , de klokkenluider van EZ. De blunder van [R] . Ziet blijkbaar haar eigen rol en kwetsbaarheid niet met.de duizenden hoogspanningsmasten die zij in Nederland en Duitsland onder beheer hebben. Vanaf nu bij iedere mast een bewaker? De windboeren. Vroeger hereboer, 10 jaar geleden agrariër en nu paria. Projectontwikkelaars, met onder andere, de Duitse bezetting van [plaats] en omstreken door [K] / [K] . [betrokkene 10] , hoe één persoon ( [betrokkene 11] ) zo’n 100 miljoen aan eigen vermogen bij elkaar wist te harken met het innen van subsidiegeld voor windmolens. De nauwe relatie tussen [S] en de Rabobank. Banken. Het onderwater drukken van verstrekte hypotheken aan huiseigenaren in de windparkregio’s, waaraan met name de Rabobank zich ook schuldig aan maakt. Ook andere financiële instellingen gaan niet vrijuit en zullen zeker vermeld worden. Lijst van ondernemingen/organisaties die geprofiteerd hebben van onze ellende. Compleet met namen, adressen en telefoonnummers van eigenaren, directieleden en aandeelhouders. Actiegroepen. Media aandacht. Het uiteindelijke failliet van de windparken in beide provincies. Advies hoe hiermee om te gaan. We raden u aan een spiegel te kopen. Een spiegel die u voor allerlei zaken nodig zult hebben. Onder andere om nekklachten te voorkomen. U zult immers constant achterom moeten kijken als u zich op straat begeeft. Of om er eens recht in te kijken en uzelf de vraag te stellen: is dit wat mij en de onderneming/organisatie boven het hoofd hangt het wel waard? Als het antwoord nee is, laat u dat in een persverklaring weten. Als dat duidelijk wordt gedaan zal uw bladzijde uit het boek verwijderd worden. Het verwijderen van bladzijden uit dit boek geldt alleen voor ondernemingen die tot inkeer komen. Te denken aan: aannemers, onderaannemers, transporteurs, adviesbureaus, bewaking, verkeersregelaars, verhuurbedrijven, toeleveranciers, etc. Bedenk wel: U verdiend uw geld aan ons verdriet. Dit zwartboek is ook gericht aan een ieder die zich aangesproken voelt, maar deze nog niet van ons heeft ontvangen.", en/of "Aan de directie. Aanvulling op het zwartboek die u onlangs heeft ontvangen. Voor uw onderneming willen we het volgende onder de aandacht brengen. Stelt u zich eens voor dat uw handelsvoorraad (zand, grind, bergen en putten) besmet blijkt te zijn met asbest. Wat voor gevolgen heeft dat dan voor uw onderneming. Wij denken desastreus. Als u asbest aantreft kunt u natuurlijk proberen dat onder de mat te vegen, maar daar steken wij dan een stokje voor, omdat wij alle benodigde instanties zullen inlichten over de bij u ontstane situatie. Waarschuw uw collega bedrijven, omdat het voor ons lastig is om van alle zand/grind locaties vast te stellen, wie de eigenaar is. Realiseert u zich dat u door uw handelen ook bedrijven mee naar de afgrond sleept die zich niet wensen te verrijken aan ons verdriet en ellende. Ons inziens hebben wij u nu voldoende gewaarschuwd. [organisatie 1] ", terwijl de uitvoering van dit voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
8. hij in de periode van 1 april 2019 tot en met 8 april 2019, in Nederland, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf, om tezamen en in vereniging met een of meer anderen, eigenaren/directieleden van [A] B.V., door bedreiging met enige feitelijkheid gericht tegen eigenaren/directieleden van die [A] B.V., wederrechtelijk te dwingen iets te doen, te weten zakelijk weergegeven het stoppen met werkzaamheden en/of faciliteren ten behoeve van het bouwen en/of voorbereiden van de bouw van een windmolenpark [N] en [O] en/of [P] , een brief hebben geschreven en/of doen schrijven en/of verzonden en/of doen verzenden gericht aan medewerkers/eigenaren/directieleden van [A] B.V., met de volgende tekst: " [A] t.a.v. de directie Bij deze willen wij u wijzen op de risico's waar u mee te maken krijgt nu uw onderneming heeft getekend voor de aanleg van kabels ten behoeve van windparken in Drenthe. Ten eerste weten wij dat er nog geen financiële dekking is voor projecten. De Rabobank weigert de proefmolen te financieren en voor de rest van het project is er nog geen financier akkoord gegaan en het lijkt ons ook niet realistisch dat dat gaat gebeuren, gezien de weerstand en haat vanuit de bevolking. Die geven het verzet nooit op. Gaat u met uw onderneming toch over tot werkzaamheden, dan kunt u rekenen op grote problemen voor uw onderneming. Uw onderneming wordt dan door ons vogelvrij verklaard. Onze, voor uw onderneming nadelige, behandelingen zullen niet op locaties in Drenthe plaatsvinden, maar juist daarbuiten. Internationale aanpak is voor ons ook geen probleem. Verder kabels en buizen leggen, daar raakt de lol voor uw onderneming dan wel van af. Afz: [organisatie 1] . De door de overheid en initiatiefnemers van windparken, belazerde, belaagde, bedreigde en tot nu toe als uitschot behandelde burgers uit Groningen en Drenthe", zijnde de uitvoering van dat misdrijf niet voltooid;
9. hij in de periode van 14 mei 2019 tot en met 24 mei 2019, in Nederland, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf, om tezamen en in vereniging met een of meer anderen, medewerkers/eigenaren/directieleden van [J] en [betrokkene 12] woordvoerder van [J] , door bedreiging met enige feitelijkheid gericht tegen medewerkers/eigenaren/directieleden van die [J] en [betrokkene 12] , wederrechtelijk te dwingen iets te doen, te weten zakelijk weergegeven het stoppen met werkzaamheden en/of faciliteren ten behoeve van het bouwen en/of voorbereiden van de bouw van een windmolenpark [N] en [O] en/of [P] , een brief hebben geschreven en/of doen schrijven en/of doen verzenden gericht aan [J] ter attentie van [betrokkene 12] , met de volgende tekst: "Geachte [betrokkene 12] Wij weten dat u woordvoerder bent van [K] , maar u bent ook werknemer en collega. Wij vertrouwen er op dat u uw collega’s in kennis stelt van de nieuwe ontstane situatie voor wat betreft de arbeidsvoorwaarden. En dan met name het veiligheidsaspect. Een aantal jaren geleden is er vanuit [plaats] een kerstkaart naar het huisadres van uw oude baas [betrokkene 13] gestuurd, het geen veel impact op zijn gezin heeft gehad. Ons raakte deze reactie. Het doet ons direct denken aan wat duizenden mensen hier voelen die bedreigt worden door niets ontziende projectontwikkelaars. Uw werkgever heeft veel kansen onbenut gelaten om de bevolking in Groningen tegemoet te komen. Daardoor is de situatie nu meer dan grimmig. Als voor u en uw collega's geldt: bevel is bevel, dan is dat ook uw keuze en jullie keuze. Weet wel de tijd van kerstkaarten sturen is voor ons voorbij. Tot slot. Wat u en uw collega's doen is werk. Voor ons is het veel meer. Leefomgeving, gezondheid, sociale verbindingen, bezit, rechtvaardigheidsgevoel enz. wat ons wordt afgenomen. En daarom geven wij het verzet nooit op. Ook niet als we daarvoor persoonlijk bij u langs moeten komen. Het gaat hier namelijk over onrecht van de zwaarste categorie waar u zich voor inzet. [organisatie 1] " zijnde de uitvoering van dat misdrijf niet voltooid;
10. hij in of omstreeks de periode van 20 maart 2019 tot en met 5 april 2019, in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, medewerkers/eigenaren/directieleden van de hieronder vermelde bedrijven en/of personen, door bedreiging met enige feitelijkheid gericht tegen medewerkers/eigenaren/directieleden van de hieronder vermelde bedrijven en/of personen, wederrechtelijk hebben gedwongen iets te doen, te weten zakelijk weergegeven het stoppen met werkzaamheden en/of faciliteren ten behoeve van het bouwen en/of voorbereiden van de bouw van een windmolenpark [N] en [O] en/of [P] , door het schrijven en/of doen schrijven en/of verzenden en/of doen verzenden van een dreigbrief, te weten: - een dreigbrief gericht aan [betrokkene 14] en/of [Z] N.V. te [plaats] , met de volgende tekst: "Met grote belangstelling keken wij uit naar de nieuwe bedrijfsnaam die bij ons de volle aandacht gaat krijgen. Dat wat u in 20 jaar heeft opgebouwd gaan wij zorgvuldig afbreken en daar nemen wij alle tijd voor. Net als u denkt: het is weer rustig, dan zijn wij er weer. Waarom? Omdat u hetzelfde doet met ons. Ons afbreken. Velen van de bewoners uit dit gebied hebben ook van alles opgebouwd en vaak langer dan 20 jaar en daar bloed, zweet en tranen ingestoken. Als u uw onderneming voort wilt zetten stopt u de werkzaamheden voor de windboeren en dat binnen één week en maakt dit bekend middels een persverklaring. Zo niet? Dan is uw onderneming niet meer levensvatbaar.' Afzender: uw provincie genoten over wiens rug u zich wilt verrijken.", welke brief door of namens genoemde [betrokkene 14] op 20 maart 2019 werd ontvangen, en - een dreigbrief gericht aan [betrokkene 16] en/of [CC] te [plaats] , met de volgende tekst: " [betrokkene 16] Wat voor [betrokkene 14] ( [Z] , voormalig Hoornstra) geldt is ook op uw onderneming van toepassing. Zie bijgevoegde brief aan deze [betrokkene 14] . Uw onderneming is actief bezig met de voorbereiding voor [P] (trafostation [plaats] ). Wij hebben met u minder geduld. U krijgt 48 uur de tijd om uw onderneming veilig te stellen. Als u niet tot actie overgaat kunt u het geld wat u, over onze rug, daar verdient uitgeven aan beveiliging van u en uw onderneming. Realiseert u zich dat de haat tegen ondernemers zoals u alleen maar toeneemt als de turbines geplaatst zijn. Geen enkel bedrijf kan zich verschuilen voor ons. Van projectontwikkelaar, aannemer, windboer, toeleverancier tot broodjeszaak. In Groningen , Drenthe of daarbuiten. Wij verwachten van u deze week een persverklaring. Afzender: uw provincie genoten over wiens rug u zich wilt verrijken.", en daarbij gevoegd een kopie van de brief gericht aan de hierboven genoemde [betrokkene 14] , welke brief door of namens genoemde [betrokkene 16] op 3 april 2019 werd ontvangen.’
11. De bewezenverklaring van de vier feiten steunt onder meer op de volgende bewijsmiddelen (met weglating van verwijzingen): ’
12. De dreigbrief die aan [K] B.V. te [plaats] is gezonden is door het NFI onderzocht. In het dossier forensisch onderzoek TGO Berkenmuis is (…) een rapport d.d. 9 juli 2019 opgenomen van dr. A.J. Kal, NFI-deskundige forensisch onderzoek van biologische sporen en DNA. Het rapport houdt onder meer het volgende, zakelijk weergegeven, in: Vraagstelling Politie Eenheid Noord-Nederland heeft verzocht bemonstering AALI7748NL#02 (randen van de brief) te onderwerpen aan een aanvullend DNA-onderzoek en het DNA-profiel te vergelijken met de DNA-profielen van [verdachte] WAAA3604NL (geboren op [geboortedatum] 1958), [medeverdachte 1] WAAA5317NL (geboren op 29 mei 1961) en [medeverdachte 2] WAAG5379NL (geboren op 8 september 1968). Het doel van dit onderzoek is het vaststellen van wie het DNA in de bemonstering AALI7748NL#02 afkomstig kan zijn. Resultaat, interpretatie en conclusie Van het DNA in bemonstering AALI7748NL#02 is een DNA-mengprofiel verkregen van minimaal drie personen. Op basis van de resultaten van het vergelijkend DNA-onderzoek wordt geconcludeerd dat de bemonstering AALI7748NL#02 DNA kan bevatten van [medeverdachte 1] . Bewijskracht van het vergelijkend DNA-onderzoek Ten behoeve van het berekenen van de bewijskracht van de overeenkomsten tussen het DNA-profiel van [medeverdachte 1] WAAA5317NL en DNA-mengprofiel AALI7748NL#02 zijn de volgende aannames gedaan; - bemonstering AALI7748NL#02 bevat DNA van drie personen; - de onbekende personen in dit mengsel zijn niet onderling of aan [medeverdachte 1] verwant. Onder deze aannames zijn de resultaten van het DNA-onderzoek beschouwd onder het volgende hypothesepaar: Hypothese 1: De bemonstering bevat DNA van [medeverdachte 1] en twee willekeurige onbekende personen. Hypothese 2: De bemonstering bevat DNA van drie willekeurige onbekende personen. Het verkregen DNA-mengprofiel AALI7748NL#02 is meer dan 1 miljard keer waarschijnlijker wanneer hypothese 1 waar is, dan wanneer hypothese 2 waar is.
13. Naar aanleiding van afgegeven bevelen tot het opnemen van vertrouwelijk communicatie met een technisch hulpmiddel zijn door het onderzoeksteam gesprekken tussen verdachte en [medeverdachte 1] bij de McDonalds opgenomen in de periode 28 maart 2019 tot en met 6 juni
14. De gesprekken zijn uitgewerkt in processen-verbaal die steeds in de wettelijke vorm zijn opgemaakt. Met betrekking tot de bewezenverklaarde feiten acht het hof de volgende gesprekken van belang. Het gesprek van 4 april 2019 (…), inhoudende onder andere, zakelijk weergegeven: O: Opmerking verbalisant [medeverdachte 1] : [medeverdachte 1] SH [verdachte] : [verdachte] SH [medeverdachte 1] : Eh [T] eh dieehh... [medeverdachte 1] : [T] die gaan we een mailtje schrijven en die krijgen...ntv... [verdachte] : ... ntv... Die is al in beeld? [medeverdachte 1] : Die gaan we...ntv.. aangeschreven ..ntv.. schrijven dat het ... [verdachte] : Niks nee [medeverdachte 1] : .,.. ntv.. Pas weer mee kunnen doen aan normale bedrijfsvoering... ntv... windparken in Groningen ..ntv... in Nederland... ntv..ze weten ook dat... ntv... moet duidelijker worden, ..ntv.. [medeverdachte 1] : ..ntv... asbest...ntv....moet stil, stroom moet van het net af... ntv.. [verdachte] : ..ntv.. [plaats] ..ntv.. die zei het al, [verdachte] zegt hij, praten helpt niet meer, we moeten nou keihard aanpakken [medeverdachte 1] : Bij ons wordt nu ehh ..ntv... station [plaats] wordt eh.. daar zijn ze nu begonnen nog eh een stuk bouwrijp maken van ...ntv.. park, ehh daar zit nu een plaatselijk aannemertje te graven en die heeft een brief in de bus [verdachte] : Kijk eens aan [medeverdachte 1] Die heeft ie ehh gisteren of eergisteren heeft ie die gekregen... [verdachte] .. ntv heeft em opge...ntv... [verdachte] : Dit is een ehh geweldige samenwerking op deze manier [medeverdachte 1] : We gaan ze aanpakken.... Tuig [verdachte] . Ja.. honden. [verdachte] : (lacht) [medeverdachte 1] : Maar ook ...ntv.. de miep (fon) of ehh wie het ook zou kunnen doen is [betrokkene 17] (fon). [betrokkene 17] (fon) zei ook het gaat er om.. aan het eind van de werkdag als die hei-installaties tot stilstand komt moet ik weten waar het personeel heen gaat, gaan die ergens in de kost, wat is het kostadres ..ntv. we gaan ze allemaal aanpakken [verdachte] : ..ntv... even duren..ntv.. [medeverdachte 1] : [betrokkene 18] (fon) heeft een eh, het is wel grappig ..ntv ... bij die actie eh daar in [plaats] , dat zijn mensen die zijn op pad gegaan hè, [betrokkene 19] (fon) die is tegen een gast aangelopen die is bij ons actief, die zit bij ons in het legertje. [medeverdachte 1] : Ja! ja [verdachte] helemaal als het niet honderd procent ... ntv ... als wij dit klusje niet deden met een met een paar knechten dan ehh [verdachte] : (lacht) Dan kwam er niks [medeverdachte 1] : Niks! Dan waren ze al aan het bouwen [verdachte] : Dan waren ze al lang aan het bouwen. [verdachte] : nu nu doordrukken maar niet alles in 1 keer wat jij altijd zegt [medeverdachte 1] : Laten zien, op alle fronten actief blijven en nooit gas terug nemen, als je zegt ik ben moe ik stop er mee, dat doe je maar aan de koffietafel bij je thuis [verdachte] : Zo is dat! [medeverdachte 1] : Nooit in de publiciteit dat is dom [verdachte] : Dat is dom... [medeverdachte 1] : (...) Laten de toeleveranciers en de aannemers van deze projecten der ook even goed over nadenken, die kunnen zich wel eens af gaan vragen krijgen wij ons geld wel [verdachte] : Precies! [medeverdachte 1] : Een beetje onrust stoken. Je moet het ze allemaal vertellen. (...) [medeverdachte 1] : Wat je wat we hier zou hiermee zouden kunnen doen [verdachte] we zouden een waarschuwing kunnen uit doen gaan (...) uiteindelijk is het heel simpel je kan van ons zeggen het is heel simpel, ik zal er eerlijk over zijn, wij zijn gebaat bij het stranden van deze windprojecten wij verafschuwen onderaannemers en toeleveranciers die hieraan mee willen werken en eigenlijk wensen we het aller slechtste voor ze (...) Uiteindelijk hebben wij meer baat bij om deze ondernemers tussen aanhalingstekens te waarschuwen voor het onheil wat hen boven het hoofd hangt [verdachte] : Ja [medeverdachte 1] : Dat ze te maken, dat ze te maken hebben met een windbuil [verdachte] : Ja. [medeverdachte 1] : Een lege huls, maar waarvan nog zeer discutabel is of daar wel een financiering achter zit en als het dan gefinancierd wordt de financier ook buiten het boekje gaat (...) [verdachte] : ja ja ja. Het gesprek van 9 mei 2019 (…), inhoudende onder andere, zakelijk weergegeven: [verdachte] : [verdachte] [medeverdachte 1] : [medeverdachte 1] O: Opmerking verbalisanten NTV: Niet te verstaan [medeverdachte 1] : Maar ehh ff voor vanavond, jullie gaan vogels kijken [verdachte] : Nee [medeverdachte 1] : Gaat niet door [verdachte] : Nee want ik heb een heel kort mailtje gestuurd binnen de ...ntv... vogels kijken gaat niet door [medeverdachte 1] : Goedzo.... Zou... [verdachte] : Dat gaan we volgende week doen om zeven uur [medeverdachte 1] : Oké dan moet er even een berichtje gestuurd worden naar [betrokkene 45] [verdachte] : Goed [medeverdachte 1] : Ja... dat moet niet vergeten worden maar dat kan ik niet doen. [verdachte] : Dat kan ik wel doen [medeverdachte 1] : Zo van [betrokkene 45] ehh ehh in tegenstelling misschien met ehh nee ook niet [betrokkene 45] volgende week, eh want hij weet dat er vogels gekeken worden ehm doe het zo... bij deze... als het kan dan vanochtend want dan kan hij zijn plan nog trekken eh ehh... Bij deze ben je uitgenodigd om te komen vogels kijken volgende week en dan expliciet met het tijdstip, dan weet hij genoeg! Want hij gaat er van uit dat het vanmiddag om vier uur is, dan kan hij zijn collega's eventueel nog even bijscholen. [verdachte] : Ja en dan heb jij mijn mail gemist dus. [medeverdachte 1] : Ik heb wel een mail gezien en ik heb alleen, ik heb niet naar de datum gekeken ik zag dat het plots 19 uur was. [verdachte] : Juist. Ja precies dat heb je niet gelezen want ik had in de, gewoon in het onderwerp gezegd: "Vogels kijken volgende week donderdag. [medeverdachte 1] : Voor de rest [verdachte] , die twintig dat mag van mij volgende week donderdag ook. [verdachte] : Goed. [medeverdachte 1] : ‘s ochtends gewoon. [verdachte] : Goed. [medeverdachte 1] : Dat is geen geen brand ehh [betrokkene 20] en [betrokkene 21] die zijn adressen bij mekaar aan het ehh die gaan dat allemaal doen. [verdachte] : Super. Je hebt zoveel adressen? [medeverdachte 1] : Jaa [medeverdachte 1] : Die ehh we hebben een ehh lijstje en ehh ik heb er ook weer nieuwe bij. Jongen... [betrokkene 22] , de houtboer komt er bij en ehh, [betrokkene 23] een transportbedrijf, dus ehh we moeten onze ogen open houden. [verdachte] : Ja! [medeverdachte 1] : en ehh ja de omslag ligt bij het Dagblad van het Noorden sinds vorige week vrijdag. [verdachte] : Oké: Kijk aan. [medeverdachte 1] : Dus die ehh zullen er mee aan het broeden zijn en ik heb ook liever dat ze dat goed doen [verdachte] : Ja [medeverdachte 1] : Hè Dat ze die.... Het kan twee kanten op ... ze doen niks of ze doen er heel veel mee... [verdachte] : Ja!. [medeverdachte 1] : Ik vermoed het laatste, want het is nogal veel omvattend. [verdachte] : Precies. [medeverdachte 1] : Ze hebben afgelopen [betrokkene 45] heeft dus nu ook de verzendlijst gekregen... wij hebben ehh wat hebben wij gedaan? Van die donderdag, ff kijken wat hebben we... ntv.. ooh ja maandag... maandagmiddag hebben wij ehh in Duitsland hebben we een pakket op de post gedaan.. ja.. [verdachte] : Super. [medeverdachte 1] : Onder de ehh Eml... in de buurt van [plaats] daar hebben we het in de post gegooid. Als men dat weet te traceren dan gaat men dat linken aan [plaats] . [verdachte] : (lacht) het toneelstuk is enorm (lacht). [medeverdachte 1] : (lacht) dan wordt het plotseling Duitsland gestuurd, huh? [verdachte] : (lacht). [medeverdachte 1] : En nu? ... Duitsland er ook nog bij. [verdachte] : (lacht). [verdachte] : Ik ehh had ehh maandagavond ehh [Y] (fon) overleg en ehh stond dit onderwerp ook op de agenda. Toen zegt [betrokkene 24] , hij zegt ehh ik heb vanmiddag een overleg gehad en ik heb uit ehh uiterst betrouwbare bron vernomen.... dat ze intussen 3 mensen op de korrel hebben, dat zijn 3 mensen die hebben ze direct ehh kunnen linken aan die ehh dreigbrieven. [medeverdachte 1] : Ja? [verdachte] : Maar die laten we nog even begaan want die gaan nog meer fouten maken... [medeverdachte 1] : Klopt [verdachte] : Ik zeg nou dat, zou goed zijn dat ze toch iemand in beeld hebben... ntv.. ontmoeten ik zeg ... ntv ... Dus ehh dat ze hadden een gouden tipje gehad, misschien wel niet, dat lijkt me heel logisch ... nou maar meer kan ik er niet van zeggen (lacht). [medeverdachte 1] : Hou het vooral voor je (lacht) [verdachte] : Wat zeg je? [medeverdachte 1] : Hou het vooral voor je. [verdachte] : (lacht) o..oh..oh... [medeverdachte 1] : Ongelooflijk. Dan zou het mooi wezen dat ze [betrokkene 25] gaan oppakken [verdachte] : (lacht) jahaha [medeverdachte 1] : .. ntv... type... nou wie hebben we nog meer ehh dat ze [betrokkene 26] (lacht). [verdachte] : (lacht) [betrokkene 27] (lacht). [medeverdachte 1] : En [betrokkene 27] ! (lacht)... nou dat vind ik toch wel verdachte types. [verdachte] : Ja... (lacht). 11.53 [verdachte] : En ik heb natuurlijk nog allemaal.... even op de trom geslagen want dat is om ...ntv.. en even met jouw woorden. Maandag hadden we ook gezegd ... wel of geen brieven wegsturen die geen effect hebben, je moet het goed doen. [medeverdachte 1] : anders niet! [verdachte] : En anders niks doen. [verdachte] : Precies die denken van nou... [medeverdachte 1] : Dit is het gepeupel wat we uit kunnen melken. [verdachte] : Precies! Echt het domste van het domste wat ..ntv... ja vré-se-lijk.-echt. [medeverdachte 1] : Nee wat dat betreft hebben ze van ons meer last. [verdachte] : Zo is dat! Zo is dat! En daar houden ze ook nog een hele poos last van. [medeverdachte 1] : Jaa dat is wel zeker. [medeverdachte 1] : Wat voor contacten heeft [betrokkene 24] , wat voor een pet heeft die op. [verdachte] : Nou hij ehm hij is natuurlijk tegen de windturbines en hij heeft zich nog niet negatief uitgelaten over de bedreigingen en dat heeft ehh vooral te doen met het feit dat hij ook ervaart dat de overheid alles wat democratisch is aan de kant zet om dit door te drukken, want hij voelt zich natuurlijk wel het mannetje, dat is hij ook, goed voor een miljoen of zeven zegt hij zelf. [medeverdachte 1] : Kijk het gaat mij er mee om wat weet ie? En hoe betrouwbaar is ie? [verdachte] : [verdachte] , ik denk dat hij niks weet en wat natuurlijk het geval is dat mensen in zijn buurt graag ook belangrijk willen overkomen en dit soort uitingen doen. [medeverdachte 1] : Hij moet, hij moet zich wel realiseren, dat als er... ik noem maar wat ... een [R] autootje gezien wordt bij [BB] , dat hij ook zo'n omslag krijgt [verdachte] : Dan is ie ook aan de beurt! [medeverdachte 1] : Ja..dat gaan we namelijk gewoon doen hè alles [verdachte] : Alles [medeverdachte 1] : Ook iedereen die zich met transformatorstations die gaan ook gewoon zo'n ding krijgen, dat is dat heeft er allemaal mee te maken. [verdachte] : Ja! [medeverdachte 1] : Laat ze het maar weten! [verdachte] : Jaja .... je moet gewoon ja heel massief maar ook heel consequent zijn. [medeverdachte 1] : Ja en ondertussen ben ik alweer aan het kijken naar om toch nog een keer ergens een tik uit te delen...dat ze denken verdomme.... ze geven... ze geven ook nog een tik. [verdachte] : Ja nou dat is weer iets wat natuurlijk ehh heel onvoorspelbaar wordt hè dat hele niet traceerbare dingen gebeuren en ehm iemand uit [plaats] vond het ook verschrikkelijk al die bedreigingen enzo, hij zegt wat vindt u daar van... Ik zei ik vind het hele lieve acties als je kijkt naar het gebied en wat de mensheid hier aangedaan wordt ik zeg dan vindt ik dit nog in geen verhouding staan tot het onrecht, ik zeg de overheid die bedreigd duizenden inwoners al jaren hier. [verdachte] : Ik zeg en als er mensen worden bedreigd die daar aan bijdragen nog, die zijn dan crimineel? Ik dat is...ntv.. dat volg ik niet. Dat is een hele andere invalshoek zei hij. [verdachte] : En ik zeg nog steeds van er zijn steeds meer mensen die alle begrip hebben ook voor die bedreigingen! Want dat is nog een ultieme uiteindelijke laatste mogelijkheid crimineel... nee het is geen crimineel het is wanhoop. [medeverdachte 1] : Nou en en en daarnaast [verdachte] der is hier nog geen enkel fysiek geweld gepleegd tegen niemand en dat kunnen die windboeren niet zeggen. [medeverdachte 1] : Dit loopt uit op een fiasco ........... en als men denkt dit waait wel over... nee dit mag weer niet gebruikt worden, dat hebben wij al gebruikt. [verdachte] : (lacht) ik ik zeg wel altijd... Iet op ... wat hier ook nog gaat gebeuren... zo lang de windplannen niet van tafel zijn legt de burgerij er zich nooit bij neer en ais ze dan zeggen van ja als ze dan geplaatst worden, ik zeg dan gaan die burgerij zo lang door totdat ze weer weg zijn. [verdachte] : Dus ik heb haar een mailtje gestuurd ik zeg Beste [betrokkene 28] , ik wil graag het complete dossier hierbij. [medeverdachte 1] : Ja [verdachte] : Ehh Nou... een heel gedoe maar die ellende kreeg ik en daar zat verdomme een jaarrekening van ntv.. [betrokkene 10] tussen , een balanstotaal van 85 miljoen en 13 miljoen op de bank, 31 december
15. Dus en ik denk van ja... dat is de enige aanwijzing ....het is alleen maar geld... het gaat alleen maar om geld. [medeverdachte 1] : Ja maar bij [betrokkene 10] is dat bekend ik bedoel ehh daarom wordt die ook even genoemd in dat boek he ...ntv.. bij zo’n voorziening is één