vonnis RECHTBANK AMSTERDAM Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel zaaknummer / rolnummer: C/13/626127 / KG ZA 17-355 AB/MB Vonnis in kort geding van 6 april 2017 in de zaak van 1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid TMG LANDELIJKE MEDIA B.V., gevestigd te Haarlem, 2. [eiser sub 2], wonende te [woonplaats] , eisers bij dagvaarding op verkorte termijn van 28 maart 2017, advocaat mr. R.S. Le Poole te Haarlem, tegen 1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid LOTERIJVERLIES B.V., gevestigd te Heerhugowaard, 2. [gedaagde sub 2], wonende te [woonplaats] , gedaagden, advocaat mr. M. Raaijmakers te Hoofddorp. 1De procedure Ter terechtzitting van 31 maart 2017 hebben eisers, hierna gezamenlijk TMG c.s. en afzonderlijk TMG en [eiser sub 2] , gesteld en gevorderd overeenkomstig de in kopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding, met dien verstande dat zij de vorderingen jegens de aanvankelijk medegedaagde Stichting Loterijverlies.nl hebben ingetrokken. Gedaagden, hierna gezamenlijk Loterijverlies en afzonderlijk Loterijverlies B.V. en [gedaagde sub 2] , hebben verweer gevoerd met conclusie tot weigering van de gevraagde voorzieningen. Beide partijen hebben producties en een pleitnota in het geding gebracht. Na verder debat hebben zij verzocht vonnis te wijzen. Ter zitting waren aanwezig: aan de zijde van TMG c.s.: [eiser sub 2] , [naam 1] , [naam 2] , [naam 3] en mr. Le Poole; aan de zijde van Loterijverlies: [gedaagde sub 2] en mr. Raaijmakers. 2. De feiten 2.1. [eiser sub 2] werkt als journalist bij het dagblad De Telegraaf, waarvan TMG uitgeefster is. 2.2. In 2008 is [gedaagde sub 2] een actie gestart ter verkrijging van schadevergoeding van de Staatsloterij, omdat de Staatsloterij de winnende loten niet uitsluitend trok uit verkochte loten, maar ook uit niet verkochte loten en de prijzen die op de niet verkochte loten vielen behield. “Gedupeerden” (deelnemers aan de staatsloterij) hebben € 25,- inschrijfgeld betaald aan (aan) [gedaagde sub 2] (gelieerde ondernemingen) om mee te mogen doen. 2.3. Op 26 juni 2008 heeft [gedaagde sub 2] (via een van zijn ondernemingen) Loterijverlies B.V. opgericht. Loterijverlies B.V. heeft onder meer als doel om juridische bijstand te verlenen aan gedupeerden van kansspelen. Op 3 juli 2008 heeft Loterijverlies B.V. de Stichting opgericht, om te voldoen aan de wettelijke vereisten van artikel 3:305a lid 1 e.v. BW. De Stichting heeft met succes in een collectieve actie-zaak tot en met de Hoge Raad (arrest van 30 januari 2015) geprocedeerd tegen de Staatsloterij. In totaal hebben zich ongeveer 190.000 gedupeerden bij Loterijverlies B.V./de Stichting aangemeld. Bestuurder van de Stichting was aanvankelijk Loterijverlies B.V. en, vanaf 29 februari 2016, (een eveneens aan [gedaagde sub 2] gelieerde onderneming) Breton Limited (hierna: Breton). 2.4. Bij beschikking van 30 juni 2016 heeft de rechtbank Noord Holland als voorlopige voorziening Breton als bestuurder van Stichting Loterijverlies (voorlopig) geschorst, vanwege het vermoeden van financieel beheer in strijd met de statuten en is [naam 4] als tijdelijk bestuurder van Stichting Loterijverlies benoemd. Bij beschikking van 31 januari 2017 heeft het gerechtshof te Amsterdam deze schorsing bekrachtigd. 2.5. [eiser sub 2] heeft regelmatig in De Telegraaf gepubliceerd over Loterijverlies B.V., de Stichting en [gedaagde sub 2] , de eerste keer op 27 mei 2008 onder de kop ‘Actie tegen Staatsloterij omstreden.’ Dit artikel begint met de zin: “Boze deelnemers die de Staatsloterij willen aanpakken wegens misleiding, worden mogelijk belazerd door hun belangenbehartiger Loterijverlies.nl.” 2.6. [eiser sub 2] en [gedaagde sub 2] verspreiden via Twitter berichten naar en over elkaar. Zo schreef [gedaagde sub 2] onder meer over/aan [eiser sub 2] : 02/04/2016: “...en [eiser sub 2] in de cel binnenkort” 19/08/2016: “al je ‘collega’s’ zal ik ook op de hoogte stellen van je praktijken” 19/08/2016: “1 van je laatste spartelingen voordat je definitief door de mand zal vallen [eiser sub 2]” 19/08/2016: “keiharde lijn met [eiser sub 2] . Ik zal mijn woorden waarmaken, want zo ben ik ;)” 05/09/2016: “je begrijpt dat je graf al reeds door jezelf is gegraven? Je ontkom echt niet meer aan die veroordeling ;) #katinhetnauw” 19/09/2016: we gaan kijken of je nog steeds journalist bent nadat mijn klacht bij het gerechtshof wordt toegewezen.” 19/09/2016: “waarom wens je hem sterkte. Ik zal binnenkort alles online zetten omtrent [eiser sub 2] . Kijken of je hem dan ook nog sterkte wenst.” 21/09/2016: “het doek voor jou en je vrienden gaat zeer snel vallen. Begint vanavond.” 05/12/2016: “jammer dat je nog steeds kunt leven met jezelf. Ik hoop dat er een dag komt dat je dat niet meer kunt” 08/12/2016: “de strafkamer gaat verder met jou na mijn antwoord te hebben ontvangen en dat hebben ze vandaag!!! Succes [eiser sub 2] . “ 08/12/2016: “misschien wel omdat jouw hoofd geweld uitlokt” 14/12/2016: “Binnenkort als folder verspreiden in Amsterdam inclusief een mooi formulier;)(foto van [eiser sub 2] met daarboven de tekst: Ik ben [eiser sub 2] en eronder: En ik houd mij met fake doodsbedreiging bezig, vzr.) 15/12/2016: “je bent zelf een hoofdverdachte in het trachten te ondergraven van de claim van de deelnemers i.v.m. het bedrog van de Staatsloterij” En [eiser sub 2] over [gedaagde sub 2] : 14/09/2016: “De heer [gedaagde sub 2] is rijp voor opname” 06/10/2016: “@ [gedaagde sub 2] is weer zijn medicijnen vergeten. (…)” 08/10/2016: “Die [gedaagde sub 2] is gewoon een watje” 2.7. Op 11 oktober 2016 heeft [gedaagde sub 2] aangifte wegens belediging gedaan tegen [eiser sub 2] . 2.8. Loterijverlies heeft op 1 februari 2017 bij deze rechtbank een bodemprocedure aangespannen tegen TMG c.s. en [naam 5] (hoofdredacteur van De Telegraaf) en vordert daarin onder meer een verbod om (negatief) te publiceren over Loterijverlies. Deze procedure loopt nog. 2.9. Op 21 maart 2017 heeft Loterijverlies een ‘Informatiebrief’ gezonden aan de (ongeveer 190.000) gedupeerden. Daarin staat onder meer het volgende: “Wij willen (…) uw hulp vragen om De Telegraaf te laten ophouden met het verspreiden van nog meer leugens. Dit kunt u bijvoorbeeld doen door op Twitter de aanval te openen op De Telegraaf en [eiser sub 2] , de journalist die door de Staatsloterij is ingehuurd om Loterijverlies te criminaliseren. Ook kunt u stoppen om De Telegraaf te lezen en uw omgeving te wijzen op het misdadige karakter van deze krant. Daarnaast dient [eiser sub 2] te worden aangesproken op zijn ontoelaatbare gedrag sinds 2008 tot heden. Zijn telefoonnummer is (…), (volgt telefoonnummer van [eiser sub 2] , vzr.). Wij vragen u [eiser sub 2] te bellen en hem vriendelijk te vragen op te houden met het saboteren van jullie claim, die wordt ondersteund door nota bene de hoogste rechter. Wij doen een klemmend beroep op u om de druk op De Telegraaf en vooral ‘journalist’ [eiser sub 2] te maximaliseren.” Deze Informatiebrief, althans een bericht met gelijke strekking, staat ook op de website van Loterijverlies (www.loterijverlies.nl, hierna: de website), maar daarbij is het telefoonnummer van [eiser sub 2] vervangen door 06-xxx. 2.10. Volgens prints van maart 2017 staan op de website meer berichten over TMG c.s. Een bericht heeft als kop “[eiser sub 2] graaft zijn eigen journalistieke graf” en daarin staat onder meer: “[eiser sub 2] duldt duidelijk nooit tegenspraak, voelt zich onaantastbaar en is er zelfs trots op dat hij door anderen als “rat” wordt aangeduid. Ondertussen probeert hij bewust de claim van de door de Staatsloterij misleide deelnemers nadelig te beïnvloeden. (…) Wat [eiser sub 2] met deze subjectieve en vooringenomen berichtgeving echter vergeet, is dat hij daarmee niet alleen de deelnemers van Loterijverlies ondermijnt, maar ook heel veel lezers van zijn eigen Telegraaf. Zo regisseert hij zijn eigen ondergang.” Een ander bericht onder de kop “Hoofdredacteur Telegraaf blijkt slapjanus” luidt voor zover hier van belang: “[naam 5] , de huidige hoofdredacteur van De Telegraaf, blijkt een slappeling van de bovenste plank te zijn. De belangen van een van zijn grote adverteerders prevaleren duidelijk boven die van zijn lezers, namelijk het verzorgen van juiste redactionele inhoud. De Staatsloterij, de afgelopen jaren goed voor enkele miljoenen aan advertentie-inkomsten, wordt niet alleen door hem naar de mond gepraat, ook Telegraaf-journalisten als [eiser sub 2] laat hij gewoon hun gang gaan met hun verzinsels.” En een bericht met de kop “Strafrechter buigt zich over aanklacht journalist en hoofdredacteur Telegraaf” bevat de volgende passage: “Uit rondvraag bij een aantal advocaten is de kans dat [eiser sub 2] en zijn hoofdredacteur [naam 5] daadwerkelijk voor de rechter moeten verschijnen zeer realistisch. Een uitspraak die recht doet aan de waarheid, is dan te verwachten. De behandeling van de klacht zal ook duidelijk kunnen maken dat De Telegraaf puur uit commerciële belangen gekozen heeft voor deze smaad campagne. De Staatsloterij is nu eenmaal een zeer belangrijke adverteerder bij het al jaren noodlijdende Telegraaf concern. Dan mag je blijkbaar een loopje met de waarheid nemen en ongefundeerde beschuldigingen uiten tegen een Stichting met 194.000 deelnemers. Een datum voor de uitspraak moet nog bepaald worden.” 3Het geschil 3.1. TMG vordert – samengevat – veroordeling van Loterijverlies, op straffe van verbeurte van dwangsommen: - ( hoofdelijk) om de onrechtmatig bevonden uitlatingen (naar de voorzieningenrechter begrijpt: van internet) te verwijderen en verwijderd te houden; - ( hoofdelijk) om zich niet meer publiekelijk op onrechtmatige wijze over TMG c.s. uit te laten, althans om de onrechtmatig bevonden uitlatingen niet meer publiekelijk te herhalen; - om binnen 24 uur na de betekening van het te wijzen vonnis: a. een e-mail te sturen met de tekst zoals opgenomen in het petitum van de dagvaarding (althans een door de voorzieningenrechter te bepalen tekst) vanaf het adres info@loterijverlies.nl aan alle geadresseerden van de informatiebrief 57, b. gedurende een periode van twee weken een rectificatie te plaatsen op de website www.loterijverlies.nl, zoals nader omschreven in het petitum van de dagvaarding (althans met een door de voorzieningenrechter te bepalen tekst); Tenslotte vordert TMG c.s. om Loterijverlies te veroordelen in de proceskosten en in de nakosten. 3.2. TMG c.s. heeft haar vorderingen, samengevat, als volgt toegelicht. [eiser sub 2] schrijft al jarenlang kritische artikelen over Loterijverlies. Daar is ook alle reden toe, aangezien Loterijverlies in opspraak is geraakt vanwege dubieuze financiële transacties. Loterijverlies en met name [gedaagde sub 2] is niet van deze kritiek gediend en probeert nu door middel van dreigende en intimiderende tweets en nieuwsbrieven op internet de uitingsvrijheid van [eiser sub 2] te beperken. Daarmee komt de waakhondfunctie van de pers in gevaar. Daarnaast maakt Loterijverlies c.s. inbreuk op de persoonlijke levenssfeer en de reputatie van [eiser sub 2] . De druppel die de emmer deed overlopen was de onder 2.8 genoemde ‘Informatiebrief’ met de oproep om de druk op [eiser sub 2] en De Telegraaf te maximaliseren, met de vermelding van het privé telefoonnummer van [eiser sub 2] . Naar aanleiding van die oproep heeft [eiser sub 2] meer dan 100 (onaangename) voicemailberichten ontvangen, alsmede meer dan 100 sms- en appberichten van dreigende aard. Dit is niet alleen intimiderend en een inbreuk op zijn privacy, maar beperkt hem ook in praktische zin in zijn werkzaamheden als journalist. Aan dit onrechtmatige handelen dient zo snel mogelijk een einde te komen. 3.3. Loterijverlies heeft verweer gevoerd en daartoe, samengevat, het volgende aangevoerd. TMG c.s. (met name [eiser sub 2] ) is zelf begonnen met het voeren van een hetze tegen Loterijverlies, door [gedaagde sub 2] af te schilderen als een oplichter. Dit terwijl Loterijverlies de zaak tegen de Staatsloterij tot in hoogste instantie heeft gewonnen, nog bezig is om een schadevergoeding los te krijgen voor de gedupeerden en verder ook niks onoorbaars doet. Vermoedelijk doet TMG c.s. dit, omdat de Staatsloterij een van de grote adverteerders is in De Telegraaf. [eiser sub 2] heeft in krantenartikelen en op internet (ook in tweets) verschillende onwaarheden verspreid, onder meer dat [gedaagde sub 2] zou rondrijden in een Lamborghini die hij zou hebben gekocht van een Chinese mensenhandelaar die zelfmoord heeft gepleegd in zijn cel (terwijl [gedaagde sub 2] deze auto op een veiling van de overheid heeft gekocht); dat hij de advocaat van voormalige deelnemers van Loterijverlies (die de schorsing van Breton als bestuurder van de Stichting heeft bewerkstelligd) met de dood zou hebben bedreigd (wat niet waar
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.