ECLI:NL:RBAMS:2020:6154

RECHTBANK AMSTERDAM VONNIS Parketnummers: 13/741185-18 (zaak A), 23/004708-16 (TUL) en 13/689048-19 (zaak B) Datum uitspraak: 23 oktober 2020 Vonnis van de rechtbank Amsterdam, meervoudige strafkamer, in de strafzaak tegen: [verdachte] , geboren op [geboortedag] 1999 in [geboorteplaats] , zonder vaste woon- of verblijfplaats in Nederland. 1Het onderzoek ter terechtzitting Op 20 maart 2020 en op 9 oktober 2020 heeft het onderzoek ter terechtzitting plaatsgevonden. Verdachte was daarbij niet aanwezig. De rechtbank heeft kennisgenomen van de vordering van de officier van justitie mr. A. Kerkhoff, en van wat de gemachtigd raadsman van verdachte naar voren heeft gebracht. De rechtbank heeft de zaken, die bij afzonderlijke dagvaardingen onder de bovenvermelde parketnummers zijn aangebracht, gevoegd. Deze zaken worden hierna als de zaken A en B aangeduid. 2Tenlastelegging Aan verdachte is – kort gezegd – ten laste gelegd dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan: Zaak A Feit 1: het voorhanden hebben van een vuurwapen en munitie op 26 augustus 2018 in Amsterdam; Feit 2: het witwassen van een Rolex horloge ter waarde van EUR 34.600,-, 190 geldbiljetten van EUR 5,- en sneakers van het merk Louboutin op 26 augustus 2018 in Amsterdam; Zaak B het witwassen van een Rolex Sky-Dweller ter waarde van EUR 15.750,- en twee paar schoenen van het merk Louboutin ter waarde van EUR 1440,- op 22 april 2019 in Amsterdam. De volledige tekst van de tenlastelegging is opgenomen in bijlage I die aan dit vonnis is gehecht en geldt als hier ingevoegd. 3Waardering van het bewijs 3.1 Feiten en omstandigheden Zaak A Op 26 augustus 2018 reed verdachte als passagier in een auto die niet voorzien was van een geldige Algemene Periodieke Keuring (APK). Verbalisanten [verbalisant 1] , [verbalisant 2] , [verbalisant 3] en [verbalisant 4] gaven de bestuurder van de auto een stopteken, waaraan hij voldeed. De bestuurder kon zich niet legitimeren. Om die reden besloten de verbalisanten om een identiteitsfouillering uit te voeren. Hierbij werd een mes aangetroffen bij de bestuurder. Kort daarop zag verbalisant [verbalisant 3] dat er een vrouw aan kwam lopen. Hij hoorde verdachte tegen haar zeggen: ‘hier heb je wat geld om te shoppen’. Vervolgens zag hij dat verdachte zijn schoudertas aan de vrouw gaf. De vrouw liep daar mee weg. Hierop besloot [verbalisant 3] de vrouw tegen de houden en de tas van haar af te nemen. [verbalisant 3] heeft aan verdachte gevraagd of hij de eigenaar was van de tas. Verdachte antwoordde: ‘ja, dat is mijn tas’. [verbalisant 3] had het vermoeden dat er spullen in de tas zaten die verboden zijn en droeg hierop de tas over aan verbalisant [verbalisant 1] om de tas te controleren. Er bleek een vuurwapen in de tas te zitten, ook bleken er 190 geldbiljetten van 5 euro in de tas te zitten. Verdachte is aangehouden voor het voorhanden hebben van een vuurwapen en overgebracht naar het cellencomplex. Tijdens de insluitingsfouillering op het cellencomplex is gebleken dat verdachte nog meer waardevolle spullen bij zich droeg, namelijk: een goudkleurig Rolex horloge en sneakers, vermoedelijk van het merk Christian Louboutin. Verdachte heeft op de zitting van 8 februari 2019 verklaard dat hij de tas bij zich moest houden voor iemand die ook in de auto zat. Diegene zou hem daar 150 euro voor geven. Verdachte wilde niet verklaren wie hem dat heeft gevraagd. Verdachte heeft verder verklaard dat hij niet wist waarom hij de tas bij zich moest houden. Daarnaast heeft verdachte verklaard dat hij voor het eerst in de tas keek toen hij en de andere passagiers van de auto werden gecontroleerd door de politie. Toen pas zag hij dat er een wapen en geld in de tas zat. Over het Rolex horloge heeft verdachte op de zitting van 8 februari 2019 verklaard dat hij het horloge droeg voor een horlogeverkoper die hij ‘ [naam 1] ’ noemde, om reclame te maken. Als verdachte een horloge wist te verkopen dan kreeg hij daar ongeveer duizend euro voor. Van geld dat hij heeft verdiend met de horlogeverkoop heeft hij de Louboutin-sneakers gekocht, die hij droeg tijdens zijn arrestatie. Zaak B Op 22 april 2019 werd verdachte opnieuw staande gehouden door de politie, terwijl hij in een auto zat. Ditmaal was hij de bestuurder. De auto werd staande gehouden omdat verdachte zijn gordel niet droeg. Verdachte had geen geldig identiteitsbewijs bij zich, waarop hij door verbalisanten werd onderworpen aan een identiteitsfouillering op grond van de Wet op de Identificatieplicht. Op deze grond werden ook de tas van verdachte en het voertuig door verbalisanten gecontroleerd. In de kofferbak troffen verbalisanten twee schoenen aan van, naar verluidt, het merk Louboutin. Tijdens de fouillering werd bij verdachte onder meer een gouden Rolex horloge aangetroffen. Aan verdachte is per brief door het Openbaar Ministerie gevraagd een verklaring af te leggen over de herkomst van het horloge en de schoenen. Volgens een emailbericht van de verdediging aan het Openbaar Ministerie van 15 mei 2019 heeft verdachte de Rolex geleend van zijn tante, mevrouw [naam tante] . Zij heeft het horloge gekocht voor EUR 14.750,- en heeft dit kunnen betalen met geld dat ze heeft gewonnen met gokken. Bij de verklaring is een rekeningoverzicht gevoegd, waarop is te zien dat er meermalen bedragen zijn bijgeschreven door ‘ [financiële instelling] ’. De schoenen zou verdachte hebben gekocht van geld dat hij van zijn oma zou hebben gekregen. 3.2 Standpunt van de officier van justitie Zaak A feit 1 De doorzoeking van de tas is rechtmatig. Op het moment dat de verbalisant het vermoeden heeft van een strafbaar feit, is het toegestaan om de tas te openen en te doorzoeken. Het ten laste gelegde feit kan wettig en overtuigend worden bewezen. Zaak A feit 2 Geldbiljetten Verdachte heeft geen verklaring afgelegd over de aangetroffen geldbiljetten in de tas. Nu die verklaring is uitgebleven, kan met voldoende mate van zekerheid worden gesteld dat er sprake is van geld dat afkomstig is uit enig misdrijf. Immers de enige aanvaardbare verklaring voor de herkomst van het geld is een criminele herkomst. Van voldoende legaal inkomen is namelijk niet gebleken. Rolex horloge Ook met betrekking tot het horloge kan witwassen worden bewezen. De getuigenverklaring van [getuige] , die de horloge verkoper zou zijn geweest waarvoor verdachte het horloge droeg, en de verklaring van verdachte komen niet in voldoende mate overeen: er bestaan inconsequenties tussen de verklaringen. De verklaring van verdachte dat hij het horloge droeg voor [naam 1] om reclame te maken dient daarom als ongeloofwaardig terzijde te worden geschoven. Schoenen van het merk Louboutin De officier van justitie verzoekt de rechtbank om verdachte vrij te spreken voor wat betreft het onderdeel van de tenlastelegging dat ziet op de schoenen. De schoenen zijn niet getaxeerd, noch is vastgesteld dat de schoenen echt zijn. Zaak B Het ten laste gelegde kan wettig en overtuigend worden bewezen. Schoenen van het merk Louboutin Verdachte heeft geen concrete en verifieerbare verklaring afgelegd over de schoenen van het merk Louboutin. Daarom kan met voldoende mate van zekerheid worden vastgesteld dat sprake is van schoenen die afkomstig zijn uit enig misdrijf. Immers de enige aanvaardbare verklaring voor de herkomst van de schoenen is een criminele herkomst. Rolex horloge Met betrekking tot het horloge heeft verdachte een verklaring van zijn tante, mevrouw [naam tante] , overgelegd met de strekking dat het horloge van haar zou zijn. Ter onderbouwing hiervan heeft zij een foto van een doosje overlegd en een drietal foto’s waaruit zou moeten worden afgeleid dat zij geld heeft gewonnen met gokken. Dat kan uit deze screenshots niet worden afgeleid. Er blijkt ten eerste niet dat dit foto’s van haar rekening zijn. Ten tweede blijkt hier niet uit dat met dit geld een horloge is aangekocht. Daarbij komt dat er geen certificaat is overgelegd waaruit blijkt dat het horloge van mevrouw [naam tante] is. Gelet op het voorgaande kan niet worden vastgesteld wat de herkomst is van het horloge en dus kan met voldoende mate van zekerheid worden gesteld dat sprake is van een horloge dat afkomstig is uit enig misdrijf. Immers de enige aanvaardbare verklaring voor de herkomst van het horloge is een criminele herkomst. 3.3 Standpunt van de verdediging Zaak A feiten 1 en 2 Vrijspraak voorhanden hebben vuurwapen en witwassen geldbiljetten Verdachte moet worden vrijgesproken van het ten laste gelegde. Er is sprake van een onherstelbaar vormverzuim: verbalisant [verbalisant 1] had de schoudertas van verdachte niet mogen doorzoeken. [verbalisant 1] ritste de tas open zonder dat hij enig vermoeden had van een strafbaar feit. Die doorzoeking heeft plaatsgevonden op basis van onderbuikgevoelens. Het recht op privacy is geschonden. De sanctie daarop moet zijn: bewijsuitsluiting van het aangetroffen vuurwapen, de munitie en de geldbiljetten. Vrijspraak Rolex horloge Verdachte moet worden vrijgesproken van het witwassen van het horloge. De verklaring van [getuige] ondersteunt de verklaring van verdachte op essentiële punten en deze is niet op voorhand hoogst onaannemelijk. Het horloge is van [getuige] . Zaak B Verdachte moet worden vrijgesproken van het ten laste gelegde. Verdachte heeft een verklaring afgelegd over het horloge: zijn tante heeft het horloge aangekocht en ter onderbouwing hiervan heeft de verdediging stukken overgelegd. Ten aanzien van de schoenen heeft verdachte verklaard dat hij deze van zijn oma heeft gekregen. Het is aan het Openbaar Ministerie om vervolgens onderzoek naar deze verklaringen te doen. Dat heeft het Openbaar Ministerie nagelaten. 3.4 Oordeel van de rechtbank 3.4.1 Uitgangspunt bewezenverklaring witwassen De rechtbank stelt voorop dat voor een bewezenverklaring van het in de delictsomschrijving van artikel 420bis, eerste lid, onder b van het Wetboek van Strafrecht opgenomen bestanddeel ‘afkomstig uit enig misdrijf’, niet is vereist dat uit de bewijsmiddelen moet kunnen worden afgeleid dat het desbetreffende voorwerp afkomstig is uit een nauwkeurig aangeduid misdrijf. Wel is voor een veroordeling op basis van dit wetsartikel vereist dat het voorwerp afkomstig is uit enig misdrijf. Indien op grond van de beschikbare bewijsmiddelen geen rechtstreeks verband valt te leggen tussen een voorwerp en een bepaald misdrijf, kan niettemin bewezen worden geacht dat een voorwerp ‘uit enig misdrijf’ afkomstig is, als het op grond van de vastgestelde feiten en omstandigheden niet anders kan zijn dan dat het in de tenlastelegging genoemde voorwerp uit enig misdrijf afkomstig is. Als uit het door het Openbaar Ministerie aangedragen bewijs feiten en omstandigheden kunnen worden afgeleid die van dien aard zijn dat zonder meer sprake is van een vermoeden van witwassen, mag van de verdachte worden verlangd dat hij een verklaring geeft voor de herkomst van het voorwerp. Indien de verdachte een concrete, min of meer verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring heeft gegeven over de herkomst van het voorwerp, dan ligt het vervolgens op de weg van het Openbaar Ministerie om nader onderzoek te doen naar de, uit de verklaringen van de verdachte blijkende, alternatieve herkomst van het voorwerp. Uit de resultaten van een dergelijk onderzoek zal moeten blijken dat met voldoende mate van zekerheid kan worden uitgesloten dat het voorwerp waarop de verdenking betrekking heeft, een legale herkomst heeft en dat dus een criminele herkomst als enige aanvaardbare verklaring kan gelden. 3.4.2 Gedeeltelijke vrijspraak zaak A onder feit 2 en volledige vrijspraak zaak B Zaak A feit 2 De rechtbank spreekt verdachte vrij van het gedeelte van de tenlastelegging dat ziet op het witwassen van het Rolex horloge en de Louboutin-sneakers. Rolex horloge Er is geen direct bewijs voor een specifiek gronddelict. Het dossier biedt geen aanknopingspunten uit welk misdrijf verdachte het Rolex horloge zou hebben verkregen. Wel bestaat er voldoende aanleiding om te komen tot een vermoeden van witwassen. Verdachte beschikt niet over voldoende legaal inkomen op basis waarvan hij het horloge zou kunnen hebben aangekocht. Daarom is sprake van een gerechtvaardigd vermoeden van witwassen. Verdachte heeft over de herkomst van het horloge verklaard dat hij het droeg voor een horlogeverkoper, [naam 1] , om reclame te maken. Op verzoek van de verdediging is de horlogeverkoper [getuige] vervolgens bij de rechter-commissaris gehoord. De rechtbank is van oordeel dat de verklaring van verdachte en die van [getuige] in de kern op hetzelfde neerkomen, namelijk dat verdachte reclame maakte voor het horloge van verkoper [getuige] door deze aan een potentiële klant te laten zien. Aan het proces-verbaal van de getuigenverklaring van [getuige] is een verklaring van [naam 2] gehecht, waarin [naam 2] heeft verklaard dat hij de Rolex in november 2017 heeft verkocht aan [getuige] voor EUR 17.800,-. Hoewel de rechtbank ook de verschillen tussen beide verklaringen ziet, kan de rechtbank niet met voldoende mate van zekerheid uitsluiten dat het horloge een legale herkomst heeft. De rechtbank spreekt verdachte daarom vrij van dit gedeelte van de tenlastelegging. Schoenen van het merk Louboutin Uit het dossier blijkt niet dat de schoenen authentiek waren en zo ja, wat daarvan de waarde was In zaak B hebben verbalisanten de waarde van een ander paar vermeende Louboutin-schoenen opgezocht op de officiële website van het voornoemde merk. Eén paar had een nieuwwaarde van EUR 645,-, een ander paar van EUR 795,-. Al zouden de schoenen een dergelijke waarde vertegenwoordigen, dan is dat gegeven, ook al heeft verdachte geen tot amper legaal inkomen, naar het oordeel van de rechtbank niet voldoende om te spreken van een vermoeden van witwassen. Daarvoor is de waarde die de schoenen zouden vertegenwoordigen niet hoog genoeg. De rechtbank spreekt verdachte daarom vrij van dit gedeelte van de tenlastelegging. Zaak B De rechtbank spreekt verdachte vrij van het ten laste gelegde: witwassen van een Rolex horloge en schoenen van het merk Louboutin. Rolex horloge Er is geen direct bewijs voor een specifiek gronddelict. Het dossier biedt geen aanknopingspunten uit welk misdrijf verdachte het Rolex horloge zou hebben verkregen. Wel bestaat er voldoende aanleiding om te komen tot een vermoeden van witwassen. Verdachte beschikt niet over voldoende legaal inkomen op basis waarvan hij het horloge zou kunnen hebben aangekocht. Daarom is sprake van een gerechtvaardigd vermoeden van witwassen. De verdediging heeft een verklaring van [naam tante] gemaild aan het Openbaar Ministerie, waarin staat dat [naam tante] het Rolex horloge heeft uitgeleend aan verdachte. In de verklaring van [naam tante] staat verder dat zij het horloge heeft gekocht voor EUR 14.750,- en dat [naam tante] het horloge heeft kunnen betalen van geld dat zij heeft verdiend met gokken. Ter onderbouwing van het voorgaande heeft zij een foto van een Rolex mapje bij haar verklaring gevoegd en rekeningafschriften. De officier van justitie heeft de verdediging op 31 mei 2019 teruggemaild met de mededeling dat zij uit de foto niet kan afleiden dat [naam tante] het horloge heeft gekocht. De officier van justitie vraagt om de aankoopbon, een certificaat en een bewijs van de geldtransactie die ten grondslag ligt aan de aankoop. De verdediging heeft het Openbaar Ministerie op 8 augustus 2019 laten weten dat zij geen contact meer heeft kunnen leggen met [naam tante] . De verklaring van verdachte dat hij het horloge heeft geleend van zijn tante, die dat horloge heeft gekocht van geld dat zij uit gokwinsten heeft verkregen is, naar het oordeel van de rechtbank, niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijk. De verklaring is ook, gecombineerd met de toegezonden stukken, voldoende concreet en verifieerbaar. Op de rekeningafschriften die de verdediging heeft overlegd is te zien dat er flinke bijschrijvingen hebben plaatsgevonden afkomstig van [financiële instelling] . Eén zoekopdracht op Google levert op dat [financiële instelling] kan worden gelinkt aan gokken. De rechtbank is van oordeel dat het op de weg van het Openbaar Ministerie had gelegen om hier nader onderzoek naar te doen en/of om te proberen een nadere verklaring te krijgen van [naam tante] . Het Openbaar Ministerie heeft verder onderzoek echter nagelaten. De rechtbank kan op basis van de verstrekte informatie onvoldoende uitsluiten dat [naam tante] de rechtmatige eigenaar is van het Rolex horloge en dus ook niet dat het horloge een legale herkomst heeft. Daarom spreekt de rechtbank verdachte vrij van dit gedeelte van de tenlastelegging. Schoenen van het merk Louboutin Ook in deze zaak geldt dat niet is vastgesteld of de schoenen authentiek waren. Verbalisanten hebben wel de waarde van een paar Louboutin-schoenen opgezocht op de officiële website van het voornoemde merk, die lijken op de schoenen van verdachte die zij hebben aangetroffen in de kofferbak van de auto. Eén paar had een nieuwwaarde van EUR 645,-, een ander paar had een nieuwwaarde van EUR 795,-. Al zouden de schoenen een dergelijke waarde vertegenwoordigen, dan is dat gegeven, in combinatie met het feit dat verdachte geen legaal inkomen heeft, naar het oordeel van de rechtbank, niet voldoende om te spreken van een vermoeden van witwassen. Daarvoor is de waarde die de schoenen zouden vertegenwoordigen niet hoog genoeg. De rechtbank spreekt verdachte daarom vrij van dit gedeelte van de tenlastelegging. 3.4.3 Bewezenverklaring zaak A onder feit 1 en feit 2 (gedeeltelijk) Artikel 359a Sv-verweer ten aanzien van aantreffen vuurwapen, munitie en geldbiljetten De verdediging heeft aangevoerd dat sprake is van een onherstelbaar vormverzuim: verbalisant [verbalisant 1] had de schoudertas van verdachte niet mogen doorzoeken, omdat geen sprake was van een redelijk vermoeden van schuld. Het nadeel voor verdachte is erin gelegen dat zijn recht op privacy is geschonden. De sanctie hierop moet zijn: bewijsuitsluiting van het aangetroffen vuurwapen, de munitie en de geldbiljetten. De rechtbank verwerpt dit verweer. Volgens het proces-verbaal van bevindingen van 26 augustus 2019, opgemaakt door opsporingsambtenaren [verbalisant 1] , [verbalisant 2] , [verbalisant 3] en [verbalisant 4] , was de gang van zaken als volgt. De bestuurder van de auto kreeg, omstreeks 16.30 uur, een stopteken. Vervolgens blijkt uit het proces-verbaal dat, nadat de legitimatie van de passagiers was gecontroleerd, voor de verbalisanten duidelijk was wat de antecedenten van de verschillende passagiers waren. Voor verdachte geldt dat hij onder meer de volgende antecedenten op naam heeft staan: overval op een geld- en waardetransportauto