ECLI:NL:RBAMS:2026:1350

RECHTBANK AMSTERDAM INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER Parketnummer: 13/299704-25 Datum uitspraak: 4 februari 2026 UITSPRAAK op de vordering van 13 november 2025 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB). Dit EAB is uitgevaardigd op 8 november 2025 door een onderzoeksrechter bij de Rechtbank van Eerste Aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van: [opgeëiste persoon] , geboren op [geboortedag] 2005 in [geboorteplaats] , inschrijvingsadres in de Basisregistratie Personen: [adres] , hierna ‘de opgeëiste persoon’. 1Procesgang De behandeling van het EAB heeft plaatsgevonden op de zitting van 21 januari 2026, in aanwezigheid van mr. K. van der Schaft, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door zijn raadsman, mr. M.Q. Zaat, advocaat in Amsterdam. De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van de Overleveringswet (OLW) uitspraak moet doen over de verzochte overlevering met 30 dagen verlengd. Tevens heeft de rechtbank voor sluiting van het onderzoek ter zitting de gevangenhouding bevolen met gelijktijdige schorsing van dat bevel tot aan de uitspraak. 2Identiteit van de opgeëiste persoon Ter zitting heeft de opgeëiste persoon verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Nederlandse nationaliteit heeft. 3Grondslag en inhoud van het EAB Het EAB vermeldt een afzonderlijk bevel tot aanhouding bij verstek van 8 november 2025, afgeleverd door de onderzoeksrechter bij de Rechtbank van Eerste Aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen (referentie 2025/193). De uitvaardigende justitiële autoriteit verzoekt de overlevering vanwege het vermoeden dat de opgeëiste persoon zich schuldig heeft gemaakt aan een naar Belgisch recht strafbare feiten. Deze feiten zijn omschreven in het EAB. 4Strafbaarheid: feiten vermeld op bijlage 1 bij de OLW De uitvaardigende justitiële autoriteit wijst de strafbare feiten aan als zogenoemde lijstfeiten, die in Nederland in de lijst van bijlage 1 bij de OLW staan vermeld, te weten: deelneming aan een criminele organisatie; opzettelijke brandstichting. Uit het EAB volgt dat op deze feiten naar het recht van België een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren is gesteld. Dit betekent dat een onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van de feiten waarvoor de overlevering wordt verzocht, achterwege moet blijven. 5De garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW De opgeëiste persoon heeft de Nederlandse nationaliteit en beroept zich op de garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW. De rechtbank stelt vast dat de opgeëiste persoon zodanige banden heeft met Nederland, dat de tenuitvoerlegging van een eventueel na overlevering opgelegde straf uit het oogpunt van maatschappelijke re-integratie beter in Nederland kan plaatsvinden dan in de uitvaardigende lidstaat. De opgeëiste persoon heeft immers het centrum van zijn belangen in Nederland gevestigd.Zijn overlevering kan daarom worden toegestaan, wanneer is gewaarborgd dat de opgeëiste persoon, in geval van veroordeling in de uitvaardigende lidstaat tot een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf na overlevering, deze straf in Nederland mag ondergaan. De Procureur des Konings van het Parket van de Procureur des Konings Antwerpen, afdeling Turnhout, heeft op 19 december 2025 de volgende garantie gegeven: “Overeenkomstig artikel 5 §3 van het kaderbesluit van 13 juni 2002 betreffende het Europees Aanhoudingsbevel, bied ik u de garantie voor de terugkeer naar Nederland van de door u overgeleverd onderdaan of ingezetene, in casu [opgeëiste persoon] . Deze garantie houdt in dat, eens betrokkene in België onherroepelijk tot een vrijheidsbenemende straf of maatregel is veroordeeld, deze persoon naar Nederland wordt overgebracht teneinde deze straf of maatregel aldaar te ondergaan. De terugkeer zal gebeuren op basis van het Europees Kaderbesluit inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op de vrijheidsbenemende straffen of maatregelen uitgesproken in een lidstaat van de Europese Unie (2008/909/JBZ). ” Naar het oordeel van de rechtbank is deze garantie voldoende. 6Weigeringsgrond als bedoeld in artikel 13 OLW 6.1 Standpunt van de raadsman De raadsman verzoekt primair de overlevering op grond van artikel 13 OLW te weigeren, omdat de feiten in ieder geval gedeeltelijk op Nederlands grondgebied hebben plaatsgevonden. De strafvervolging van de twee medeverdachten is door Nederland overgenomen. Hierdoor bevindt het strafdossier zich ook in Nederland. Verder heeft de opgeëiste persoon de Nederlandse nationaliteit, is hij woonachtig in Nederland en bestaat er geen enkele binding tussen de opgeëiste persoon en België. Het is in het belang van een goede rechtsbedeling om de opgeëiste persoon in Nederland te vervolgen. Het verschil tussen de opgeëiste persoon en zijn medeverdachten ten aanzien van het detentieregime is bovendien niet zonder meer te rechtvaardigen. Subsidiair verzoekt de raadsman de zaak aan te houden om aan de uitvaardigende justitiële autoriteit te vragen of zij nog steeds de overlevering van de opgeëiste persoon wensen of dat het wenselijk wordt geacht dat de Nederlandse officier van justitie de strafvervolging overneemt. 6.2 Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie stelt zich primair op het standpunt dat de weigeringsgrond van artikel 13 OLW niet van toepassing is. Zowel het EAB als het A-formulier vermelden als pleegplaats Borgerhout in België. Indien de rechtbank hier anders over oordeelt, verzoekt de officier van justitie subsidiair af te zien van toepassing van de weigeringsgrond van artikel 13 OLW. Het onderzoek is aangevangen in België en de slachtoffers wonen in België. Het feit dat de opgeëiste persoon in Nederland woont en in Nederland is aangehouden, is niet relevant. Verder heeft het Belgische openbaar ministerie er bewust voor gekozen om alleen de strafvervolging van de medeverdachten over te dragen aan Nederland, omdat, in tegenstelling tot de opgeëiste persoon, de twee medeverdachten minderjarig zijn. Het Nederlandse openbaar ministerie is verder niet voornemens om de opgeëiste persoon te vervolgen. De weigeringsgrond van artikel 13 staat niet aan overlevering in de weg. 6.3 Oordeel van de rechtbank De rechtbank stelt voorop dat: - aan de regeling van het EAB ten grondslag ligt dat overlevering de hoofdregel is en weigering de uitzondering moet zijn; - de gedachte achter de facultatieve weigeringsgrond van artikel 13 OLW is te voorkomen dat Nederland zou moeten meewerken aan overlevering voor een zogenoemd lijstfeit dat geheel of ten dele in Nederland is gepleegd en dat hier niet strafbaar is of hier niet pleegt te worden vervolgd. De opgeëiste persoon en de medeverdachten hadden volgens de feitomschrijving bij hun aanhouding op Nederlands grondgebied, welke aanhouding volgens de verdenking plaatsvond tijdens hun vlucht direct na de in België gepleegde feiten, een vuurwapen, patronen, bivakmutsen en meerdere gsm-toestellen voorhanden. Uit de in het EAB genoemde strafbepalingen uit de Belgische Wapenwet leidt de rechtbank af dat de verdenking mede ziet op het voorhanden hebben van een vuurwapen en munitie. De rechtbank stelt daarom vast dat de feiten gedeeltelijk op Nederlands grondgebied zijn gepleegd. Het gegeven dat de feiten worden geacht gedeeltelijk in Nederland te zijn gepleegd, geeft echter naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende aanleiding om de weigeringsgrond van artikel 13 OLW toe te passen. Hiervoor acht de rechtbank van belang dat het strafrechtelijke onderzoek is aangevangen in België, het bewijs in de zaak van de opgeëiste persoon en de slachtoffers zich in België bevinden en het Nederlandse openbaar ministerie niet voornemens is de opgeëiste persoon te vervolgen. Weliswaar worden de medeverdachten in Nederland berecht, maar dat laat zich verklaren door het feit dat de medeverdachten, anders dan de opgeëiste persoon, minderjarig zijn. Hierdoor ligt een gelijktijdige behandeling ook niet voor de hand, omdat de medeverdachten naar alle waarschijnlijkheid door de kinderrechter zullen worden berecht. Hetgeen de raadsman heeft aangevoerd, is onvoldoende voor de rechtbank om tot een ander oordeel te komen. De rechtbank acht zich voldoende ingelicht en ziet geen reden om nadere vragen te stellen aan de uitvaardigende justitiële autoriteit. De rechtbank verwerpt het verweer van de raadsman. 7Artikel 11 OLW: Belgische detentieomstandigheden 7.1 Inleiding Bij uitspraak van 14 december 2022 heeft de rechtbank geoordeeld dat er een algemeen gevaar bestaat dat gedetineerden in alle detentie-instellingen in België worden onderworpen aan een onmenselijke behandeling gelet op de detentieomstandigheden in die instellingen. Bij brief van 2 januari 2026, afkomstig van het Diensthoofd bij het Directoraat-generaal Wetgeving Fundamentele rechten en Vrijheden, Dienst internationale samenwerking in strafzaken, Centrale autoriteit van de Federale Overheidsdienst Justitie in Brussel, is voor de opgeëiste persoon de volgende detentiegarantie gegeven: “

1. In welke detentie-instelling zal de opgeëiste persoon gedetineerd worden? [opgeëiste persoon] zal worden opgesloten in de gevangenis van Antwerpen indien na overlevering door de bevoegde gerechtelijke autoriteit wordt beslist dat de persoon in voorlopige hechtenis dient te blijven.
2. Welke waarborgen worden gegarandeerd inzake de detentieomstandigheden in de detentie-instelling? België garandeert dat de opgeëiste persoon na overlevering zal worden opgesloten in een instelling en op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder relevante internationale standaarden (o.a. CPT standaarden) met in begrip van voldoende individuele leefruimte, afgescheiden sanitair en dagactiviteiten buiten de cel. In deze zaak garandeert België de volgende waarborgen inzake de detentieomstandigheden waar [opgeëiste persoon] aan zal worden onderworpen na overlevering: - De opgeëiste persoon zal niet worden opgesloten in een cel met minder dan 3 m2 individuele levensruimte. Dit geldt zowel indien de opgeëiste persoon in een eenpersoons- als in een meerpersoonscel zou worden opgesloten. - De gemiddelde minimum leefruimte van elke cel is 9 m2 inclusief vast meubilair. o De sanitair blokken omvatten een wasbak en een toilet dat is afgescheiden van de rest van de cel door een muur of scherm o Het vast meubilair omvat onder andere een tafel, kast, bed en bureau. - De opgeëiste persoon zal een bed ter beschikking hebben en zal bijgevolg niet op grond hoeven te slapen. - Er worden verschillende dagactiviteiten buiten de cel voorzien. Deze activiteiten omvatten in ieder geval regelmatige wandelingen in een open koer en familiebezoeken alsook toegang tot gemeenschappelijke ruimtes. Aanvullende activiteiten zoals sport en arbeid zijn onderhevig aan aanzienlijke wachtlijsten. 3Sanitaire en hygiëne omstandigheden Als algemene regel, voorziet de Basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden in algemene rechten en plichten voor gedetineerden, o.a. het recht op dagelijkse persoonlijke hygiëne, het recht op toegang tot gezondheidszorg en -bescherming evenredig aan dewelke wordt voorzien buiten de gevangenismuren. In dit verband, is een penitentiaire gezondheidsraad opgericht bij wet die adviseert bij het verbeteren van de kwaliteit de gezondheidszorg binnen de gevangenismuren. De medische zorg binnen de gevangenismuren is van gelijke kwaliteit als de medische zorg die wordt verstrekt buiten de gevangenismuren.” 7.2 Standpunt van de raadsman De raadsman stelt zich op het standpunt dat de detentiegarantie het algemene gevaar op schending van grondrechten in detentie in België voor de opgeëiste persoon niet wegneemt. Vanwege de omstandigheden die maar aan de orde blijven komen in de Belgische gevangenissen en nog steeds niet verholpen zijn, kan de afgegeven garantie niet voldoende zijn. Ter onderbouwing hiervan verwijst de raadsman naar een nieuwsartikel van lokale krant ‘Het Laatste Nieuws’ en een onderzoek van de orde van Vlaamse balies, waarin wordt geschreven over overbevolking en grondslapers. 7.3 Standpunt van de officier van justitie Onder verwijzing naar een uitspraak van deze rechtbank van 2 januari 2026 stelt de officier van justitie stelt zich op het standpunt dat de detentiegarantie het algemene gevaar op schending van grondrechten in detentie in België voor de opgeëiste persoon wegneemt. 7.4 Oordeel van de rechtbank Aan de hand van een globale beoordeling van alle gegevens waarover zij beschikt, gaat de rechtbank uit van de geboden zekerheid in de garantie van 2 januari
3. De rechtbank is, gelet op de daarin gedane toezeggingen van de Belgische autoriteiten, van oordeel dat het vastgestelde algemene reële gevaar van onmenselijke of vernederende detentieomstandigheden voor de opgeëiste persoon is weggenomen. Het algemene gevaar dat de rechtbank heeft aangenomen, wordt door de individuele garantie namelijk uitgesloten ten aanzien van de opgeëiste persoon, nu hij zal worden geplaatst in een instelling op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder met relevante internationale standaarden (onder andere de CPT-standaarden). Het nieuwsbericht en het onderzoek dat de raadsman heeft overgelegd leiden niet tot een ander oordeel. Deze gegevens bevestigen het eerder door deze rechtbank vastgestelde algemene gevaar dat gedetineerden in België worden onderworpen aan een onmenselijke of vernederende behandeling. Juist vanwege dat algemene gevaar heeft de rechtbank, alvorens de overlevering kan worden toegestaan, een individuele detentiegarantie nodig waarmee het algemene gevaar voor de opgeëiste persoon wordt weggenomen. De raadsman heeft geen objectieve informatie overgelegd waaruit zou kunnen volgen dat in het specifieke geval van de opgeëiste persoon de gegeven detentiegarantie niet kan worden nageleefd. Artikel 11 OLW staat niet aan overlevering in de weg. De rechtbank verwerpt het verweer van de raadsman. 8Schorsingsverzoek 8.1 Standpunt van de raadsman Voor het geval de rechtbank de overlevering toestaat heeft de raadsman een verzoek gedaan om de schorsing van de gevangenhouding te laten voortduren tot het moment waarop de feitelijke overlevering plaatsvindt. 8.2 Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft zich verzet tegen het schorsingsverzoek van de raadsman. De raadsman heeft onvoldoende onderbouwd waarom in het geval van de opgeëiste persoon sprake is van bijzondere omstandigheden die de schorsing zouden rechtvaardigen. 8.3 Oordeel van de rechtbank De rechtbank wijst het verzoek van de raadsman tot schorsing van de gevangenhouding tot aan het moment dat de feitelijke overlevering plaatsvindt af. In het algemeen moet worden aangenomen dat het vluchtgevaar toeneemt na een uitspraak waarin de overlevering wordt toegestaan. Een dergelijke schorsing is dan ook slechts in uitzonderlijke gevallen aan de orde. In het geval van de opgeëiste persoon is niet gebleken van een dergelijk uitzonderlijk geval. 9Slotsom De rechtbank stelt vast dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW. Verder staan geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg en is geen sprake van een geval waarin aan het EAB geen gevolg mag worden gegeven. Om die reden staat de rechtbank de overlevering toe. 10Toepasselijke wetsartikelen De 2, 5, 6 en 7 OLW. 11Beslissing STAAT TOE de overlevering van [opgeëiste persoon] aan een onderzoeksrechter bij de Rechtbank van Eerste Aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen, voor het feit zoals dat is omschreven in onderdeel e) van het EAB. WIJST AF het verzoek tot schorsing van het bevel gevangenhouding tot aan het moment van feitelijke overlevering. Deze uitspraak is gedaan door mr. O.P.M. Fruytier, voorzitter, mrs. D.L.S. Ceulen en C.M.S. Loven, rechters, in tegenwoordigheid van mr. G.S. Haas, griffier, en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 4 februari
4. Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open. Zie artikel 23 Overleveringswet. Zie artikel 22, eerste en derde lid, OLW. Zie onderdeel e) van het EAB. Hof van Justitie van de Europese Unie, 6 juni 2023, C-700/21, O. G. (Mandat d’arrêt européen à l’encontre d’un ressortissant d’un État tiers), ECLI:EU:C:2023:444, punt
5. ECLI:NL:RBAMS:2022:
6. ECLI:NL:RBAMS:2026:
7. Hof van Justitie van de Europese Unie, 25 juli 2018, ML, ECLI:EU:C:2018:589.