Rechtbank den haag Team Handel - voorzieningenrechter zaak- / rolnummer: C/09/488678 / KG ZA 15-679 Vonnis in kort geding van 17 juli 2015 in de zaak van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid GRIP ROAD INSPECTION B.V., gevestigd te Eersel, eiseres, advocaat mr. A. van der Toorn te Roermond, tegen: DE STAAT DER NEDERLANDEN, (ministerie van Infrastructuur en Milieu), zetelend te Den Haag, gedaagde, advocaat mr. A.C.M. Prasing-Remmé te Utrecht, waarin zijn tussengekomen: 1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid KOAC NPC, INSTITUUT VOOR MATERIAAL- EN WEGBOUWKUNDIG ONDERZOEK B.V., mede handelend onder de naam KOAC-NPC B.V., gevestigd te Apeldoorn, advocaat mr. J.F. van Nouhuys te Rotterdam, 2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid AVECO DE BONDT B.V., gevestigd te Amersfoort, advocaat mr. I.M.C.A. Reinders Folmer te Amsterdam Partijen worden hierna respectievelijk aangeduid als 'Grip', 'de Staat', 'Koac' en 'Aveco'. 1De procedure 1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit: - de dagvaarding, met producties; - de brief van de Staat van 30 juni 2015, met productie; - de incidentele conclusies tot tussenkomst, dan wel voeging; - de op 3 juli 2015 gehouden mondelinge behandeling, waarbij door alle partijen pleitnotities zijn overgelegd. 1.2. Ter zitting is vonnis bepaald op heden. 2De incidenten tot tussenkomst en (subsidiair) voeging 2.1. Koac en Aveco hebben primair gevorderd te mogen tussenkomen in de procedure tussen Grip en de Staat en subsidiair om zich te mogen voegen aan de zijde van de Staat. Ter zitting hebben Grip en de Staat verklaard geen bezwaar te hebben tegen toewijzing van de incidentele vorderingen. Koac en Aveco zijn vervolgens toegelaten als tussenkomende partij, aangezien zij aannemelijk hebben gemaakt dat zij daarbij voldoende belang hebben. Voorts is niet gebleken dat de tussenkomst in de weg staat aan de vereiste spoed bij dit kort geding en de goede procesorde in het algemeen. 3De feiten Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting wordt in dit geding van het volgende uitgegaan. 3.1. Op 26 januari 2015 is Rijkswaterstaat, een onderdeel van de Staat, een Europese openbare aanbestedingsprocedure gestart met betrekking tot de uitvoering van stroefheidsmetingen voor Rijkswegen conform de Sideway Force (SWF) methode. 3.2. Voor zover hier van belang vermeldt het Beschrijvend Document: " 1.2 Beschrijving van de opdracht RWS (voorzieningenrechter: Rijkswaterstaat) heeft er voor gekozen om met ingang van 2017 de meting van stroefheid conform de methode van de Sideway Force (SWF) te gaan uitvoeren en daarbij vanuit praktische gronden aan te sluiten bij de Duitse implementatie volgens "TP-Griff-StB (SKM)" inclusief de borging van de generieke kwaliteit, zoals die door de Duitse BASt wordt uitgevoerd. (…) (…) 1.3 Perceelindeling RWS-CIV (voorzieningenrechter: Rijkswaterstaat Centrale Informatievoorziening) heeft deze opdracht opgedeeld in 2 geografische percelen. Het werkgebied is onderverdeeld in twee percelen: perceel A omvat de RWS regio’s West Nederland Zuid, Zee en Delta, Zuid Nederland perceel B omvat de RWS regio’s West Nederland Noord, Midden Nederland, Oost Nederland, Noord Nederland (…) 1.5. Resultaat van de aanbesteding/Duur en ingangsdatum overeenkomst Het doel van deze aanbesteding is te komen tot een overeenkomst met per perceel 1 (één) partij betreffende het uitvoeren van stroefheidsmetingen met behulp van de Seitenkraft-Messverfahren (SKM). (…) 3.7. Beoordelingsproces Alvorens tot opening van de inschrijvingen wordt overgegaan, wordt een beoordelingsmethodiek opgesteld. Deze beoordelingsmethodiek is vastgelegd in een beoordelingsinstructie. Deze instructie is een RWS-CIV intern document en wordt niet aan inschrijvers ter beschikking gesteld. Onderstaand wordt de voor ondernemers relevante informatie verstrekt over de beoordelingsmethodiek. RWS-CIV hanteert beoordeling op basis van expert opinion. Dit houdt in dat een beoordelingsteam van deskundigen zich een professioneel oordeel vormt op basis van de eigen kennis en expertise. Om de objectiviteit te waarborgen wordt het beoordelingsteam zodanig samengesteld dat hierin alle relevante disciplines vertegenwoordigd zijn. Criterium is dat voor elk onderdeel van de beoordeling minstens twee personen met de benodigde deskundigheid in het team zitting hebben. Elke beoordelaar beoordeelt eerst individueel de inschrijvingen conform de instructies opgenomen in de beoordelingsinstructie. Hierna nemen alle beoordelaars deel aan de beoordelingsbijeenkomst. De inschrijvingen worden door het team gezamenlijk besproken om tot een zo zorgvuldig mogelijke beoordeling te komen. De resultaten van dit beoordelingsproces leiden tot een gunningsadvies aan de opdrachtgever binnen RWS voor deze aanbesteding. (…) 3.8. Gunningsbeslissing Nadat de beoordelingsprocedure geheel is doorlopen en de ranking heeft plaatsgevonden, zal RWS CIV elke inschrijver gelijktijdig en onder opgaaf van de relevante redenen mededeling doen van de gunningsbeslissing. RWS CIV deelt bepaalde gegevens betreffende de gunningsbeslissing niet mee indien naar haar mening openbaarmaking van die gegevens: de toepassing van de wet in de weg zou staan; met het openbaar belang in strijd zou zijn; de gerechtvaardigde economische belangen van ondernemers zou kunnen schaden of afbreuk aan de eerlijke mededinging tussen hen zou kunnen doen. Op verzoek van een inschrijver is RWS CIV bereid mondeling een nadere toelichting op zijn gunningsbeslissing te geven. (…) 4.3.4 Tegenstrijdigheden en/of onvolkomenheden Dit document, met bijbehorende bijlagen, is met zorg samengesteld. Mocht een inschrijver desondanks tegenstrijdigheden en/of onvolkomenheden tegenkomen, dan dient RWS-CIV hiervan terstond door inschrijver op de hoogte te worden gesteld. Indien op enig moment blijkt dat dit document tegenstrijdigheden en/of onvolkomenheden bevat en inschrijver deze redelijkerwijs had kunnen en/of moeten ontdekken, maar inschrijver RWS-CIV hiervan echter niet schriftelijk op de hoogte heeft gebracht, zijn deze tegenstrijdigheden en/of onvolkomenheden voor eigen risico en rekening van inschrijver. (…) 4.3.9 Percelen Inschrijver dient voor elk perceel in te schrijven. Een inschrijver kan echter niet meer dan één perceel gegund krijgen. (…) 5.3.3.1. Kerncompetenties De vastgestelde kerncompetenties zijn: Kerncompetentie1. Inschrijver dient aan te tonen in de periode van 3 jaar voorafgaande aan de datum van deze aanbesteding op een vakkundige en regelmatige wijze te hebben uitgevoerd en tijdig te hebben opgeleverd, één referentieproject op het gebied van het inwinnen, verwerken en opleveren van stroefheidsdata van autosnelwegen en autowegen met een minimum contractomvang van 50.000 Euro. Kerncompetentie2. Inschrijver dient aan te tonen in de periode van 3 jaar voorafgaande aan de datum van deze aanbesteding op een vakkundige en regelmatige wijze te hebben uitgevoerd en tijdig te hebben opgeleverd, één referentieproject waaruit aantoonbare ervaring blijkt met de organisatie van verkeersmaatregelen bij de uitvoering van stroefheidsmetingen. (…) Kerncompetentie 3 Inschrijver dient te verklaren en aan te tonen, gedurende de looptijd van de overeenkomst (inclusief optionele verlengingen) de beschikking te hebben over twee gekwalificeerde operators met minimaal een half jaar ervaring met de uitvoering van stroefheidsmetingen. Om aan te tonen dat inschrijver beschikt over de bovengenoemde kerncompetentie 3, dient inschrijver een functieprofiel aan de inschrijving toe te voegen als bijlage 6 en daarin tevens te verklaren dat aan deze Kerncompetentie wordt voldaan. 6 Gunning (…) 6.3. Beoordeling op gunningscriteria Het criterium voor de gunning van deze aanbesteding is de 'economisch meest voordelige inschrijving' (EMVI). Het EMVI-criterium is uitgesplitst in een aantal gunningscriteria die door middel van een procentuele factor in belangrijkheid zijn geordend. Per gunningscriterium wordt beoordeeld in welke mate de inschrijving voldoet. Vermenigvuldiging met de weegfactoren leidt tot een score per gunningscriterium. Ieder gunningscriterium telt mee in de totaalscore per inschrijver. RWS-CIV hanteert de in de tabel hieronder vermelde gunningscriteria en weegfactoren. Nr. Gunningscriteria Weegfactor Paragraaf 1 Prijs 40% (400 punten) 6.4.1 2 Kwaliteit 60% (600 punten) 6.4.2 6.4. Gunningscriteria De inschrijvingen die voldoen aan de minimumeisen worden beoordeeld op grond van de gunningscriteria, zoals in de paragrafen 6.4.1 tot en met 6.4.2 staan omschreven. Hierbij wordt een weging gehanteerd tussen de gunningscriteria, zoals aangegeven in de tabel in paragraaf 6.3. De beoordeling wordt uitgevoerd door een beoordelingsteam van deskundigen op basis van expert opinion zoals beschreven in paragraaf 3.7. 6.4.1 Gunningscriterium 1: Prijs (…) Bij de beoordeling van de inschrijvingen op het gunningscriterium ‘prijs’ geldt de inschrijver met de laagste inschrijvingsprijs krijgt 400 punten voor de overige inschrijvers wordt het aantal punten als volgt berekend: 400 X (laagste inschrijvingsprijs) / (inschrijvingsprijs van de inschrijver) (…) 6.4.2 Gunningscriterium 2: Kwaliteit Gunningscriterium kwaliteit wordt beoordeeld op basis van de door inschrijver ingediende documenten. Nr. Subgunnings-criterium Beoordelingskader (Aandachtspunten) In te dienen informatie Weging 1 Leverbetrouwbaarheid De wijze waarop de MJPV- én incidentele metingen worden voorbereid en uitgevoerd waarbij rekening wordt gehouden met te benoemen risico’s, inclusief beheersmaatregelen. Doelstelling van de aanbesteder is hierbij dat zowel de MJPV metingen als de incidentele metingen, tijdig worden geleverd conform de in de overeenkomst genoemde levertermijnen. Maximaal 3 A4 (Bijlage 8, formatvrij) 50% 2 Verificatie De wijze waarop de vereiste volledigheid én nauwkeurigheid, conform het contract, zal worden geborgd en aangetoond voor zowel MJPV als Incidentele metingen. Doelstelling van de aanbesteder is dat de door de Opdrachtnemer geleverde producten de minimale vereiste kwaliteit hebben, zoals is omschreven in het overeenkomst. Maximaal 3 A4 (Bijlage 9, formatvrij) 50% RWS-CIV hanteert de in de tabel hieronder vermelde subgunningscriteria en weegfactoren met betrekking tot kwaliteit. Als score model wordt een 4 puntenschaal gehanteerd. Beoordeling Score De uitwerking is van een zeer goede kwaliteit. 3 De uitwerking is van een goede kwaliteit. 2 De uitwerking is van een matige kwaliteit. 1 Niet of nauwelijks uitgewerkt, of de uitwerking bevat niet of nauwelijks relevante tekst. 0 Bij de beoordeling van de inschrijvingen op het gunningscriterium ‘kwaliteit’ geldt: Voor elk afzonderlijk subgunningscriterium wordt een score bepaald door het gemiddelde te berekenen van de scores die het beoordelingsteam aan het betreffende document heeft gegeven. De score voor het gunningscriterium kwaliteit wordt bepaald door het gewogen gemiddelde te berekenen van de scores voor de subgunningscriteria. De inschrijver met de hoogste score voor het gunningscriterium kwaliteit krijgt 600 punten. Voor de overige inschrijvers wordt het aantal punten als volgt berekend: 600 X (score kwaliteit van de inschrijver) / (hoogste score kwaliteit) . Inschrijver dient voor elk van de subgunningscriteria een score te behalen van minimaal 1 om voor gunning in aanmerking te komen. Indien dit niet het geval is zal de inschrijving ter zijde gelegd worden." 3.3. Er zijn vijf Nota's van Inlichtingen opgesteld. 3.4. Op de aanbesteding hebben drie partijen een geldige inschrijving ingediend, te weten Grip, Koac en Aveco. Grip heeft op beide percelen ingeschreven. 3.5. Bij brief van 24 april 2015 heeft Rijkswaterstaat het volgende bericht aan Grip: "Op 26 januari 2015 is de opdracht “EU-aanbesteding stroefheidsmetingen voor de Rijkswegen conform de Sideway Force (SWF) methode” met zaaknummer 31094235 aanbesteed. U heeft hierop ingeschreven. In totaal zijn 4 inschrijvingen ontvangen. Als gunningcriterium geldt de economisch meest voordelige inschrijving, EMVI. Hierbij bericht ik u dat mijn gunningbeslissing behelst dat ik voornemens ben voornoemde opdracht te gunnen aan de volgende ondernemer(s): Perceel A: KOAC-NPC B.V. Perceel B: Aveco de Bondt B.V. In de ranking m.b.t. de kwaliteit is uw bedrijf in beide percelen als 3de geëindigd. In de ranking m.b.t. de prijs is uw bedrijf in beide percelen als 3de geëindigd. Op basis van de totaalscore is uw bedrijf in beide percelen als 3de geëindigd. Toelichting: De bijbehorende puntenscores m.b.t. kwaliteit zijn voor beide percelen t.o.v. het hoogst scorende bedrijf: Perceel 1/2 Naam Inschrijver Leverbetrouwbaarheid Verificatie Totaal Kwaliteit % t.o.v. hoogste KOAC-NPC 279,7 320,3 600 100 Grip Road Inspection 152,5 86,4 239,0 40 Zoals uit bovenstaand overzicht blijkt, zijn de kwaliteitsscores van uw inschrijving behoorlijk afwijkend t.o.v. die van KOAC NPC als zijnde de, op kwaliteit, hoogst scorende leverancier. In bijlage 1 worden alle relevante redenen genoemd waarom uw inschrijving niet is gekozen en waarom de inschrijvingen van de winnaars wel zijn gekozen." 3.6. De in voormelde brief van 24 april 2015 bedoelde bijlage 1 vermeldt: Leverbetrouwbaarheid 1. 1. Beschrijving proces van voorbereiding en uitvoering is van matige kwaliteit. Er wordt bv geen rekening gehouden met uitlopende planning als gevolg van weersomstandigheden. Ook wordt niet of nauwelijks ingegaan op de bij de uitvoering betrokken actoren en hun verantwoordlijkheden. De hoogst scorende partij beschrijft e.e.a. uitgebreid. 2. 2. Wat opvalt is dat de beschikbaarheid van medewerkers onvoldoende geborgd is door de opzet van organisatie. Ook is niet duidelijk dat de organisatie dag en nacht bereikbaar is als Incidentele metingen op afroep moeten worden verricht. Verificatie 1. Er wordt door Grip geen aandacht geschonken aan het rapporteren van de voortgang. 2. Er wordt door Grip geen aandacht geschonken aan het toepassen van de juiste locatiecodering 3. Er zijn formats van belang te weten Geo Rohdaten en UUI. UUI is nieuw te ontwikkelen voor dit bedrijf. Hier hoort een uitgebreid testtraject bij. Nergens blijkt dat dit wordt onderkend. Zonder juiste UUI-formaat kon RWS de data niet inlezen. 4. 4. Er wordt door GRIP Road Inspection niet beschreven hoe men denkt om te gaan met storingen. 5. 5. Er wordt door GRIP Road Inspection niet beschreven hoe wordt voldaan aan de langssynchronisatie -eis van 10 meter, signaalverlies en de nauwkeurigheid van de plaatsbepaling. Ook wordt er door GRIP Road Inspection niet beschreven hoe de bijvoorbeeld de langssynchronisatie software wordt gevalideerd en dat er een testrapport aan de Opdrachtgever wordt overhandigd. 6. 6. Er wordt door GRIP Road Inspection niet beschreven hoe aan de eis wordt voldaan m.b.t. meetomstandigheden o.a. temperatuur en oppervlaktevervuiling. Tevens wordt door GRIP Road Inspection niet beschreven en aangetoond hoe zij borgen dat er in het rijspoor wordt gemeten." 3.7. Bij brief van 6 mei 2015 heeft Grip aan Rijkswaterstaat haar bezwaren tegen de gunningsbeslissing kenbaar gemaakt en om een nadere toelichting verzocht. Rijkswaterstaat heeft daarop - bij brief van 11 mei 2015 - gereageerd. Hierin geeft Rijkswaterstaat onder andere aan dat de scores van de winnaars met betrekking tot het criterium prijs niet worden bekendgemaakt, omdat deze als bedrijfsvertrouwelijke informatie worden beschouwd. Verder vermeldt deze brief: "Nadere inhoudelijke toelichting op de kwaliteitsonderdelen Leverbetrouwbaarheid en Verificatie. Leverbetrouwbaarheid Zwak/matig zijn: • Proces van voorbereiding en proces van uitvoering matig/niet beschreven • In het Planningsproces worden geen actoren en verantwoordelijkheden genoemd. Daarnaast geen bewaking van de planning, geen flexibiliteit in geval van Incidentele metingen, geen beschrijving opvolging planning in geval van uitlopende planning door weersomstandigheden. • Inkoopproces niet beschreven met verantwoordelijken, actoren etc. • Beschikbaarheid medewerkers: teams zijn aanwezig, maar de borging hiervan ontbreekt dus hoe is organisatie bereikbaar + wie verantwoordelijk voor planning + welke actoren + hoe is beschikbaarheid georganiseerd (denk aan prioriteiten, vakantie, ziekte, calamiteiten) + Calamiteiten. • Risico’s. Er is een aantal risico’s genoemd echter smart beheersmaatregelen ontbreken. Dus onvoldoende overtuiging voor beheersing van zowel MJPV- als Incidentele metingen. • Algemeen: In de 3 A4-tjes op EMVT-kwaliteit 'leverbetrouwbaarheid' te weinig nadruk op die Leverbetrouwbaarheid (teveel andere onderwerpen die geen relatie hebben met omschrijving en dus geen score op kwaliteit). GRIP legt wel nadruk op middelen (auto’s, meetpersoneel, relaties, BASt goedkeuring) maar de organisatie hiervan en de processen zijn minimaal beschreven: o.a. hoe gebeurt de werkvoorbereiding, hoe de gegevensverwerking, hoe de kwaliteitsborging, hoe gebeurt de vrijgave. Verificatie (Volledigheid) Zwak/matig zijn: • Nauwelijks aandacht voor volledige levering van het areaal m.a.w. organisatie, proces en borging hiervan ontbreken. • Rapporteren voortgang nauwelijks uitgewerkt (onder verificatie). • Juiste lokatiecodering nauwelijks uitgewerkt (onder verificatie), zoals afwijkingen van referentiebestand en hoe BPS correct wordt toegepast. • Correcte formats is genoemd maar testtraject voor UUI is niet onderkend. Verificatie (Nauwkeurigheid) Zwak/matig zijn: • Storingen opmerken en foutherstel (proces) buiten de verplichte BASt controles volgens de norm, krijgt weinig aandacht. Dus hoe wordt voorkomen dat RWS afwijkingen in de rapportages krijgt. • Langssynchronisatie van metingen nauwelijks genoemd bv validatie van de software en testrapport hiervan naar RWS. • Juiste meetomstandigheden en meetuitvoering is niet uitgewerkt (o.a. temperatuur oppervlaktevervulling; geen borging rijspoor). • Algemeen : te weinig nadruk 3 A4tjes op EMVI-kwaliteit 'verificatie.'" 3.8. Op 12 mei 2015 heeft een gesprek plaatsgevonden tussen Grip en Rijkswaterstaat. Naar aanleiding hiervan heeft Rijkswaterstaat - bij brief van 13 mei 2015 - aan Grip doen toekomen nadere informatie over scores "op het niveau van sub-sub gunningscriteria inzake kwaliteitsitems Leverbetrouwbaarheid en Verificatie". 3.9. In reactie op een e-mailbericht van 13 mei 2015 van Grip, waarin wordt verzocht om een Excell-sheet met een overzicht van de verschillende scores, heeft Rijkswaterstaat diezelfde dag - per e-mail - het volgende bericht aan Grip: "Ik heb in het overleg aangegeven dat ik de gebruikte sub-sub gunningscriteria, alsmede de scores daarop, aan u zou sturen, zodat u zich een beeld zou kunnen vormen van onze beoordeling op deze sub-sub gunningscriteria. Hier heb ik naar mijn mening aan voldaan; weliswaar niet in een Excell-bestand, maar dat laat onverlet dat u de gegevens hebt ontvangen, die door mijn zijn toegezegd en hetgeen conform de afspraken is, zoals in de e-mail is verwoord, die gisteren door mij om 18:02 aan u is verstuurd." 4Het geschil 4.1. Na vermindering van eis vordert Grip - zakelijk weergegeven - de Staat, op straffe van verbeurte van een dwangsom, te veroordelen: I. de aanbestedingsprocedure onmiddellijk te staken; II. Grip toe te laten tot de gunning en beoordeling bij een eventuele heraanbesteding van de opdracht; een en ander met veroordeling van de Staat in de proceskosten. 4.2. Daartoe voert Grip - samengevat - het volgende aan. De handelwijze van Rijkswaterstaat is niet transparant en Grip is niet op dezelfde wijze behandeld als de andere inschrijvers. Zo zijn er blijkens de beoordeling van de inschrijving van Grip sub-subgunningscriteria gehanteerd die op voorhand niet bekend waren en ook niet konden zijn. Deze - voor Grip onbekende - criteria waren kennelijk wel bekend bij Koac en Aveco, die op dit moment belast zijn met de uitvoering van de stroefheidsmetingen ten behoeve van Rijkswaterstaat. Voorts bevreemdt het dat Grip voor wat het criterium 'kwaliteit' als derde is geëindigd, nu nagenoeg alle eisen betrekking hebben op de uitvoering van SWF-metingen. Grip is de enige die thans reeds overeenkomstig die methode werkt en dienaangaande is gecertificeerd. Betwijfeld moet worden of Koac en Aveco wel (kunnen) voldoen aan de eisen. Bovendien heeft de beoordeling van de inschrijvingen niet plaatsgevonden, zoals beschreven in de aanbestedingsstukken en bestaat de indruk dat de beoordelaars niet beschikken over de vereiste materiedeskundigheid. Alles bijeengenomen lijkt het er op dat de winnaars van de aanbesteding op voorhand vaststonden. 4.3. De Staat, Koac en Aveco voeren gemotiveerd verweer, dat - voor zover nodig - hierna zal worden besproken. 4.4. De vorderingen van Koac en Aveco komen er op neer dat (verder) uitvoering moet worden gegeven aan de gunningsbeslissing, omdat deze op goede gronden is genomen. 4.5. Voor zover nodig zullen de standpunten van Grip en de Staat met betrekking tot de vorderingen van Koac en Aveco hierna worden besproken. 5De beoordeling van het geschil Met betrekking tot de vorderingen van Grip Inleiding 5.1. In de kern genomen komen de bezwaren van Grip neer op het volgende: (
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.