Rechtbank den haag Team handel - voorzieningenrechter zaak- / rolnummer: C/09/556359 / KG ZA 18/714 Vonnis in kort geding van 12 september 2018 in de zaak van 1Belcentrale B.V. te Rotterdam,
(9)afgewezen.” 2.9. In het document “Zo gaan we om met externe partijen – Deelcode 2” van KPN staat, voor zover nu relevant, het volgende vermeld: “(…) De KPN Bedrijfscode is van toepassing op alle (ingehuurde) medewerkers van KPN, (…). (…) 1. Algemeen In ons werk gaan we zakelijke relaties aan met veel verschillende partijen. Allereerst uiteraard met onze klanten, maar ook met leveranciers, distributiekanalen en tal van andere partners. Bovendien hebben we te maken met concurrenten. We behandelen externe partijen met respect en laten ons niet negatief over hun uit. (…). 2.10. In het document “Proces van het afhandelen van klantklachten rondom een ongewenste overstrap met PSTN/ISDN” van KPN staat, voor zover nu relevant, het volgende vermeld” “(…) 1. Inleiding In dit document worden alle facetten beschreven rondom de afhandeling van klachten van zakelijke KPN-klanten v.w.b. een ongewenste overstap naar een andere aanbieder. Het gaat hier om een overstap op basis van WLR, (…). (…) 1.1 Belangrijk: algemene policy voor KPN-medewerkers Medewerkers laten zich, zowel mondeling als schriftelijk, nooit negatief uit over ACM of over concurrenten. (…) Laat je dus, in zowel interne als externe communicatie, nooit negatief uit over de concurrent of ACM. Ga ook niet in op uitspraken van de klant over een partij en laat je eventuele persoonlijke mening altijd achterwege. (…) 6Expertdesk: communicatie incl. scripts 6.1 Basisregels voor alle gesprekken of andere communicatie met de klant: (…)
- e)Laat je, in zowel interne als externe communicatie, nooit negatief uit over de concurrent. Ga ook niet in op uitspraken van de klant over een partij (heeft u al vaker klachten gehad over deze partij? Of: wat vinden jullie er nu van?) en laat je eventuele persoonlijke mening altijd achterwege; (…)” 3Het geschil In conventie 3.1. Belcentrale c.s. vorderen: I. KPN te verbieden om binnen twee dagen na betekening van dit vonnis negatieve uitspraken over bedrijfsvoering en/of verkoopmethoden van Belcentrale c.s. direct of indirect te doen, welke redelijkerwijs afbreuk doen of kunnen doen aan de goede naam van Belcentrale c.s.; II. KPN te verbieden om binnen twee dagen na betekening van dit vonnis schriftelijk dan wel mondeling aan eindgebruikers mededelingen te doen dat Belcentrale c.s. niets te maken hebben met KPN of woorden van gelijke strekking; III. KPN met onmiddellijke ingang te verbieden om (publiekelijk en/of met individuele derden) te communiceren over door haar ontvangen klachten over Belcentrale c.s., althans zolang Belcentrale c.s. niet in de gelegenheid zijn gesteld om zich daartegen te verweren en daarvoor zo nodig een oplossing aan te bieden; IV. de vorderingen I tot en met III op straffe van een onmiddellijk opeisbare dwangsom van € 2.500,- per overtreding, met bepaling dat bij alle dwangsommen geldt dat Belcentrale c.s. haar aanspraak op deze dwangsommen niet zal verliezen door te onderzoeken of KPN zich aan de veroordelingen houdt en waarbij uit de aard van de zaak op Belcentrale c.s. geen waarschuwingsplicht jegens KPN rust bij enig niet of niet-volledig voldoen aan het vonnis; V. KPN te veroordelen in de proceskosten aan de zijde van Belcentrale c.s., inclusief nakosten en te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dag van het vonnis; VI. KPN te gebieden binnen zeven dagen na betekening van dit vonnis op de website van KPN Wholesale het logo van Belcentrale.nl te plaatsen met vermelding dat zij haar partner is, althans dit te vermelden in het gebruikelijke lettertype en lettergrootte dat Belcentrale.nl partner is van KPN, en dit te laten staan tot de dag dat partijen geen geldende overeenkomst met elkaar hebben, op straffe van een dwangsom van € 2.500,= per dag of gedeelte daarvan dat KPN dit gebod overtreedt, althans zodanige andere en/of verdere maatregelen te treffen die de voorzieningenrechter passend acht in het licht en in de geest van het gevorderde en het belang van Belcentrale c.s. 3.2. Daartoe voeren Belcentrale c.s. – samengevat – het volgende aan. Belcentrale c.s. en KPN zijn contractspartijen en concurrenten van elkaar. KPN moet zich jegens concurrenten onthouden van onrechtmatige gedragingen die schade veroorzaken. KPN moet zich bovendien ook houden aan (artikel 2.3 van) de Raamovereenkomst en aan de verplichtingen die zij op grond van het Totaalpakket heeft om de eindgebruiker op neutrale en juiste wijze te woord te staan. Medewerkers van KPN laten zich nog steeds oneigenlijk en negatief uit over Belcentrale c.s. Een eindgebruiker die overstapt naar Belcentrale c.s. belt met vragen over die overstap bijna altijd naar KPN. In dergelijke gesprekken zeggen medewerkers van KPN dat Belcentrale c.s. niets te maken hebben met KPN. Dat is onjuist, aangezien de eindgebruiker blijft bellen over het KPN-netwerk en omdat Belcentrale c.s. een overeenkomst hebben met KPN. Belcentrale c.s. hebben dat ook aan die eindgebruiker medegedeeld. Door de onjuiste mededelingen van KPN voelt zo’n eindgebruiker zich belazerd door Belcentrale c.s. en gaat deze vervolgens alsnog terug naar KPN. Daarnaast doen medewerkers van KPN ook negatieve uitlatingen over Belcentrale c.s. Er wordt onder meer gesproken over “malafide praktijken” en “lijnkaping”. KPN handelt bewust op deze manier, omdat zij daarmee haar vertrekkende klanten terugwint. Door de feitelijk onjuiste en onrechtmatige mededelingen wordt het vertrouwen van de eindgebruiker in Belcentrale c.s. onaanvaardbaar ondermijnd en wordt hun naam geschaad. De gedragingen zijn in strijd met de Raamovereenkomst, het Totaalpakket, zijn te kwalificeren als onrechtmatig en berokkenen schade aan Belcentrale c.s. Verder geldt dat KPN ingevolge het Totaalpakket, verplicht is de klachtafhandeling door de nieuwe telecomprovider te laten doen. Ervan uitgaande dat de kwaadsprekers eigenlijk klachten hebben over Belcentrale c.s., had het op de weg van KPN gelegen om deze eindgebruikers door te sturen naar Belcentrale c.s. KPN moet Belcentrale c.s. in de gelegenheid stellen de klacht te bespreken met de eindgebruiker zonder deze eindgebruiker eerst te indoctrineren. Tot slot heeft Belcentrale.nl er belang bij dat KPN op haar KPN Wholesale internetpagina weer zal vermelden – zoals voorheen ook het geval was – dat Belcentrale.nl haar partner is. Zo kan Belcentrale.nl haar klanten met vragen eenvoudig laten zien dat zij een relatie heeft met KPN. 3.3. KPN voert gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken. In voorwaardelijke reconventie 3.4. KPN vordert – voor het geval Belcentrale c.s. in conventie niet hoofdelijk, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, wordt veroordeeld tot vergoeding van de werkelijke proceskosten van KPN – dat Belcentrale c.s. uitvoerbaar bij voorraad worden veroordeeld tot betaling van de werkelijke kosten die KPN voor deze procedure heeft moeten maken, althans tot betaling van een door de voorzieningenrechter in goede justitie te bepalen bedrag. 3.5. Daartoe voert KPN – samengevat – het volgende aan. Belcentrale c.s. hebben hun vorderingen niet of nauwelijks feitelijk onderbouwd. Verder berusten vrijwel alle uitlatingen van KPN medewerkers op de waarheid en vinden de uitlatingen steun in het aanwezige feitenmateriaal. De uitlatingen door medewerkers van KPN zijn bovendien alleen gedaan als gevolg van uitlokking door Belcentrale c.s. Tot slot kan onderhavig kort geding niet anders worden beschouwd dan als de zoveelste pesterij van Belcentrale c.s. waarmee KPN, wederom, onnodig op hoge kosten wordt gejaagd. Gelet op dit alles moeten Belcentrale c.s. hoofdelijk in de proceskosten worden veroordeeld. 3.6. Belcentrale c.s. voeren gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken. 4De beoordeling van het geschil In conventie 4.1. De voorzieningenrechter stelt voorop dat de Raamovereenkomst alleen geldt tussen Belcentrale.nl en KPN. Garantiebellen en Beldigitaal hebben geen Raamovereenkomst met KPN gesloten. Gelet hierop kan alleen Belcentrale.nl een beroep doen op niet-nakoming van de raamovereenkomst door KPN. Vordering I en II: uitlatingen KPN over bedrijfsvoerding Belcentrale c.s. en over relatie tussen KPN en Belcentrale c.s. 4.2. Ter onderbouwing van hun stellingen over de uitlatingen van medewerkers van KPN hebben Belcentrale c.s. transcripten van telefoongesprekken met de helpdesk van KPN van vóór 3 oktober 2017 en quotes uit gesprekken met de helpdesk van KPN van ná 3 oktober 2017 overgelegd, alsmede cd’s waarop de gesprekken zijn opgenomen. Dit zijn – dat staat tussen partijen vast – gesprekken die zijn gevoerd door medewerkers van Belcentrale c.s. Die medewerkers hebben zich hebben voorgedaan als eindgebruikers die akkoord zijn gegaan met een overstap van KPN naar Belcentrale c.s., of zijn benaderd over zo’n overstap. Belcentrale c.s. stellen dat zij “meer dan 200 van dergelijke gesprekken” hebben en dat ook de monteurs van KPN “dergelijke uitlatingen” doen. Belcentrale c.s. stellen voorts dat er door KPN ook in chats wordt gewerkt aan het verspreiden van slechte berichten en verwijzen daartoe naar een e-mailbericht van een eindgebruiker aan Belcentrale.nl van 16 mei 2018 waarin staat vermeld: “Ik heb met KPN gechat en die zeggen: “Meldingen slechte ervaringen en andere mogelijke oplichterspraktijken zijn de eerste resultaten die ik vind als ik hierop zoek.” (zie foto in attachment.)” 4.3. KPN heeft betwist dat Belcentrale c.s. opnames hebben van meer dan 200 gesprekken met medewerkers van KPN waarin uitlatingen zijn gedaan die strijdig zijn met de Raamovereenkomst, het Totaalpakket en/of anderszins onrechtmatig zijn, alsmede dat ook monteurs van KPN “dergelijke uitlatingen” doen. Belcentrale c.s. hebben hun blote stelling op dit punt tegenover deze betwisting niet nader onderbouwd. Gelet hierop hebben Belcentrale c.s. hun stellingen dat zij meer dan 200 gesprekken hebben met medewerkers van KPN met onrechtmatige uitlatingen en dat monteurs van KPN ook dergelijke uitlatingen doen niet aannemelijk gemaakt. Ten aanzien van de e-mail van 16 mei 2018 heeft KPN terecht gesteld dat Belcentrale c.s. de kennelijk bij die e-mail meegezonden foto niet hebben overgelegd. Gelet hierop is niet vast te stellen wat de uitlatingen van de KPN-medewerker tijdens de chat zijn geweest en derhalve ook niet of deze onrechtmatig, in strijd met de Raamovereenkomst en/of in strijd met het Totaalpakket zijn geweest. 4.4. De overgelegde transcripties van gesprekken gevoerd voor 3 oktober 2017 betreffen allemaal gesprekken gevoerd in juli en augustus 2015. Mogelijke uitlatingen van KPN medewerkers die dateren van drie jaar geleden kunnen thans de onder I en II gevorderde ordemaatregelen niet rechtvaardigen. De inhoud van deze gesprekken zal daarom verder onbesproken blijven. 4.5. Voor de periode na 3 oktober 2017 zijn geluidsopnames van zestien gesprekken en documenten met quotes uit die gesprekken overglegd. Dit betreft een zeer klein deel van het totaal aantal door de KPN Helpdesk gevoerde gesprekken (blijkens een schriftelijke, onweersproken gebleven, verklaring van de Director Customer Zakelijke Markt (verantwoordelijk voor de Customer Service van de Zakelijke markt): 15.000 gesprekken per week). Dit zeer beperkte aantal gesprekken (afgezet tegen het totaal aantal gesprekken dat door de KPN helpdesk wordt gevoerd) in onderlinge samenhang bezien met (
- i)de inhoud van die gesprekken (zie daarover verder onder 4.7) en de inspanningen die KPN verricht om haar medewerkers te instrueren zich correct te gedragen (zie daarover verder onder 4.8) rechtvaardigen niet de gevorderde ordemaatregel op dit punt. 4.6. Belcentrale c.s. hebben met betrekking tot de na 3 oktober 2017 gevoerde gesprekken (naast de geluidsopname) slechts quotes van die gesprekken overgelegd. Zoals KPN terecht stelt, kan uit die quotes niet de volledige context van de gevoerde gesprekken worden afgeleid en dus ook niet de context waarin de – volgens Belcentrale c.s. onwelgevallige – uitlatingen zijn gedaan. KPN heeft van tien van de zestien gesprekken wel de volledige transcripties overgelegd. Uit de concrete passages uit deze transcripties waar KPN naar verwijst, is naar het oordeel van de voorzieningenrechter inderdaad af te lijden dat – zoals KPN stelt – van enige mate van uitlokking van medewerkers van KPN sprake is geweest. Dit gezien de uitlatingen van de bellers (die feitelijk medewerkers van Belcentrale c.s. zijn en geen daadwerkelijke eindgebruikers). Deze bellers hebben het over (het handelen van) Belcentrale c.s. als (onder andere) “ratten”, “oplichters” en “misleiding”. Gezien de manier waarop Belcentrale c.s. hun stellingen hebben onderbouwd (verwijzingen naar quotes zonder context en algemene verwijzing naar opname zonder concretisering welke passage(
- s)van de opname dan relevant is (zijn)) heeft de voorzieningenrechter ook geen aanleiding gezien om de overgelegde opnames te beluisteren. Slotsom is dan ook dat de uitlatingen van KPN-medewerkers waarop Belcentrale c.s. zich ter onderbouwing van deze vorderingen beroepen naar voorshands oordeel het gevolg zijn geweest van uitlokking door medewerkers van Belcentrale c.s.. In het licht hiervan hebben Belcentrale c.s. niet aannemelijk gemaakt dat medewerkers van KPN zich op structurele basis jegens eindgebruikers uitlaten op een manier die in strijd is met de Raamovereenkomst en/of het Totaalpakket, of anderszins onrechtmatig is. 4.7. Daar komt nog bij dat KPN voorshands voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat zij zich blijvend inspant om te realiseren dat haar medewerkers klanten neutraal te woord staan. Dit volgt uit de onder 2.9 en 2.10 geciteerde interne documenten van KPN. Dit blijkt verder uit de door KPN in deze procedure overgelegde e-mailberichten waaruit blijkt dat voortdurend en bij herhaling aandacht wordt gevraagd voor het in die documenten neergelegde beleid, door het bij herhaling opnieuw onder de aandacht te brengen bij medewerkers, door het onderdeel te laten zijn van trainingen (zowel trainingen van nieuwe medewerkers als “refresh”trainingen van “zittende medewerkers” en door individuele gesprekken aan te gaan met medewerkers die voorkomen op de door Belcentrale overgelegde gespreksopnamen. 4.8. Reeds gezien het vorenstaande zullen de onder I en II gevorderde ordemaatregelen worden geweigerd. Hetgeen partijen hieromtrent voor het overige naar voren hebben gebracht kan verder onbesproken blijven. Vordering III: verbod communicatie KPN over ontvangen klachten 4.9. Conform het Totaalpakket moet KPN eindgebruikers die contact opnemen met klachten over Belcentrale c.s. verwijzen naar Belcentrale c.s., dan wel – als de betreffende eindgebruiker toch bij KPN een klacht wil indienen – de klacht binnen drie werkdagen “doorzetten” naar Belcentrale c.s. Dat KPN niet conform deze afspraken in het Totaalpakket handelt is niet gebleken. Dit kan niet worden afgeleid uit de quotes uit de door Belcentrale c.s. overgelegde quotes van de gesprekken. Dat sprake is van “indoctrinatie” van eindgebruikers door KPN is – zoals ook volgt uit hetgeen bij de beoordeling van vordering I en II is overwogen – niet aannemelijk geworden, zodat ook die stelling van Belcentrale c.s. toewijzing van de vordering niet rechtvaardigt. Bovendien zou toewijzing van de vordering gelet op de wijze waarop deze is geformuleerd onvermijdelijk tot executieproblemen leiden, nu gevolg daarvan zou zijn dat KPN in het geheel niet mag communiceren met eindgebruikers die met klachten over Belcentrale c.s. contact met haar opnemen. Dit alles staat aan toewijzing van deze vordering in de weg. Vordering VI: plaatsen logo Belcentrale.nl op website 4.10. Tussen partijen staat vast dat KPN in het verleden op haar website vermeldde met welke “partners” KPN Wholesale samenwerkte. Bij deze partners stond ook Belcentrale.nl vermeld. KPN heeft onweersproken gesteld dat zij de logo’s van de partners (dat wil zeggen: alle partners) van KPN Wholesale niet meer op haar website vermeld. Belcentrale c.s. nemen dit in de akte houdende aanvullende producties tevens houdende wijziging/vermeerdering van eis ook tot uitgangspunt, zodat de voorzieningenrechter daarvan eveneens uitgaat. 4.11. KPN stelt terecht dat het haar in beginsel vrijstaat zelf te bepalen welke informatie zij op haar website vermeldt, behalve voor zover die informatie onrechtmatig is jegens een derde of in strijd is met een contractuele afspraak. Nu KPN in het geheel geen namen van partners op haar website vermeldt, is het niet onrechtmatig jegens Belcentrale.nl dat haar naam evenmin wordt vermeld. Dat KPN contractueel gehouden is de naam van Belcentrale.nl op haar website te vermelden is gesteld noch gebleken en wordt door KPN ook betwist. Het is, onder de gegeven omstandigheden, ook niet onzorgvuldig te noemen dat KPN opgehouden is met de vermelding van deze namen. Gelet op dit alles is er geen grond voor toewijzing van deze vordering. Slotsom en proceskosten 4.12. In het licht van het vorenstaande hoeft vordering IV niet afzonderlijk te worden beoordeeld. Slotsom is dat alle vorderingen van Belcentrale c.s. zullen worden afgewezen. Belcentrale c.s. zullen, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de kosten van dit geding. Deze kosten worden begroot aan de hand van het gebruikelijke liquidatietarief. 4.13. Anders dan KPN beoogt is de voorzieningenrechter van oordeel dat er geen aanleiding is voor een veroordeling van Belcentrale c.s. in de daadwerkelijk door KPN gemaakte kosten. Een volledige vergoedingsplicht ter zake van de proceskosten is slechts in buitengewone omstandigheden aan de orde, bijvoorbeeld in geval van misbruik van procesrecht of onrechtmatige daad. Van misbruik van procesrecht of onrechtmatige daad als grond voor een volledige proceskostenveroordeling is pas sprake als het instellen van de vordering, gelet op de evidente ongegrondheid ervan, in verband met de betrokken belangen van de wederpartij, achterwege had moeten blijven. Bij het aannemen van misbruik van procesrecht of onrechtmatig handelen door het voeren van een procedure past terughoudendheid, gelet op het recht op toegang tot de rechter. 4.14. Nog daargelaten of voormelde hoge drempel voor het toewijzen van een volledige proceskostenveroordeling wordt gehaald, is de hoogte van de dan door KPN geleden schade binnen het beperkte bestek van dit kort geding niet vast te stellen. Redengevend hiervoor is dat Belcentrale c.s. hebben betwist dat alle op de door KPN overgelegde urenspecificatie vermelde, aan onderhavige zaak bestede uren op grond van misbruik van procesrecht of onrechtmatige daad aan Belcentrale c.s. zou kunnen worden toegerekend. Dit alles staat aan veroordeling van Belcentrale c.s. in de daadwerkelijke proceskosten van KPN in de weg. In (voorwaardelijke) reconventie 4.15. Nu Belcentrale c.s. in conventie niet worden veroordeeld tot vergoeding van de werkelijke proceskosten van KPN, komt de voorzieningenrechter toe aan de beoordeling van de voorwaardelijk ingestelde vordering in reconventie. Uit hetgeen in conventie over de proceskostenveroordeling is overwogen blijkt reeds dat die vordering niet voor toewijzing in aanmerking komt. 4.16. KPN zal, als de in reconventie in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de proceskosten. Omdat niet aannemelijk is dat Belcentrale als gevolg van de reconventionele vordering extra kosten heeft moeten maken, worden deze kosten begroot op nihil. 5De beslissing De voorzieningenrechter: in conventie 5.1. wijst het gevorderde af; 5.2. veroordeelt Belcentrale c.s. hoofdelijk om binnen veertien dagen nadat dit vonnis is uitgesproken de kosten van dit geding aan KPN te betalen, tot dusverre aan de zijde van KPN begroot op € 1.606,--, waarvan € 980,-- aan salaris advocaat en € 626,-- aan griffierecht; 5.3. bepaalt dat Belcentrale c.s. bij gebreke van tijdige betaling de wettelijke rente over de proceskosten verschuldigd zijn; 5.4. verklaart deze kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad; in reconventie 5.5. wijst het gevorderde af; 5.6. veroordeelt KPN in de kosten van dit geding, tot dusverre aan de zijde van Belcentrale c.s. begroot op nihil. Dit vonnis is gewezen door mr. H.J. Vetter en in het openbaar uitgesproken op 12 september 2018. idt