vonnis RECHTBANK GELDERLAND Team kanton en handelsrecht Zittingsplaats Nijmegen zaakgegevens 8546905 \ CV EXPL 20-1628 \ 498 \ 40141 uitspraak van vonnis in de zaak van de vereniging met volledige rechtsbevoegdheid Federatie Nederlandse Vakbeweging gevestigd te Utrecht eisende partij gemachtigde mr. A.M. Dielemans-Buiteman te Utrecht tegen de besloten vennootschap Touringcarbedrijf Betuwe Express B.V. gevestigd te Herveld gedaagde partij gemachtigde mr. G.H. Hissink te Nijmegen Partijen worden hierna FNV en Betuwe Express genoemd. 1De procedure Het verloop van de procedure blijkt uit: - het tussenvonnis van 3 juli 2020 waarbij de mondelinge behandeling is bepaald en de daarin genoemde processtukken; - de aantekeningen van de mondelinge behandeling die heeft plaatsgevonden op 26 juli 2021. 2De feiten 2.1. Busvervoer Nederland, CNV Vakmensen en FNV zijn onderhandelingspartners met betrekking tot de collectieve arbeidsovereenkomst voor het Besloten Busvervoer (hierna: de cao). Betuwe Express is aangesloten bij werkgeversvereniging Busvervoer Nederland, onderdeel van Koninklijk Nederlands Vervoer. Betuwe Express is daarmee gebonden aan de cao. Er is sprake van een minimum cao. 2.2. Betuwe Express is, omdat zij busvervoer verricht in de zin van de Wet Personenvervoer en niet valt onder een van de uitzonderingen, betrokken bij de cao. 2.3. Artikel 2 en 19 van de cao luidden in de periode van 20 november 2016 tot en met 31 december 2018 en aansluitend in de periode van 1 januari 2019 tot en met 31 december 2019 (hierna: oude cao), voor zover hier van belang als volgt: “Artikel 2 Definities In deze overeenkomst wordt, tenzij in het betreffende artikel anders is aangegeven, verstaan onder: a. (…) j. Besloten busvervoer: personenvervoer per bus, anders dan bedoeld onder q, en omvattend de categorieën toerwagenritten, ongeregeld vervoer, groepsvervoer, pendelvervoer, meerdaagse reizen en dagtochten. k. Groepsvervoer: vervoer volgens een vast schema/rooster voor een beperkte groep personen. l. Toerwagenritten: al dan niet volgens een dienstregeling uitgevoerde ritten, welke niet uitsluitend tot doel hebben het verstrekken van gelegenheid tot vervoer van personen tussen bepaalde plaatsen, met een toeristisch karakter. m. Ongeregeld vervoer: niet volgens een dienstregeling uitgeoefend en niet onder m vallend vervoer van personen met bussen. n. Pendelvervoer: vervoer van vooraf in groepen samengebrachte reizigers van dezelfde plaats van vertrek naar dezelfde plaats van bestemming door verscheidene heen- en terugreizen. (…) (…) q. Openbaar vervoer: voor een ieder openstaand personenvervoer per bus, niet vallend onder k, volgens een dienstregeling. r. Bus: motorrijtuig, al dan niet voorzien van een aanhangwagen, ingericht voor het vervoer van meer dan acht personen, de bestuurder daaronder niet begrepen; waar ‘bus’ staat moet ook ‘touringcar’ worden gelezen. Artikel 19 Arbeidstijdberekening rijdende werknemers 1. Toerwagenritten/ongeregeld vervoer/pendelvervoer De arbeidstijd van rijdende werknemers bedraagt 5/6 van de diensttijd. Hierop bestaan de volgende uitzonderingen: (…) 2. Groepsvervoer en openbaar vervoer a. De arbeidstijd van rijdende werknemers bedraagt 6/6 van de diensttijd. b. (…). 3. (…)” 2.4. Artikel 2 en 16 van de cao luiden vanaf 1 januari 2020 tot en met 31 december 2021 (hierna: nieuwe cao), voor zover hier van belang: “Artikel 2 Definities Overal waar in deze CAO hij, hem of zijn wordt vermeld, dient ook zij of haar te worden gelezen. In deze CAO wordt, tenzij in het betreffende artikel anders is aangegeven, verstaan onder: k. Besloten busvervoer: personenvervoer per bus, anders dan openbaar vervoer. l. Groepsvervoer: vervoer volgens een vast schema/rooster voor een beperkte groep personen. m. Internationaal lijndienstvervoer: grensoverschrijdend geregeld vervoer op basis van een internationale lijndienstvergunning met een separate pauze regeling. 6 n. Touringcar vervoer: ritten, die tot doel hebben het verstrekken van gelegenheid tot vervoer van personen tussen bepaalde plaatsen, met een toeristisch karakter. o. Ongeregeld vervoer: niet volgens een dienstregeling uitgeoefend en niet onder l of m vallend vervoer van personen met bussen. p. Pendelvervoer: vervoer van vooraf in groepen samengebrachte reizigers van dezelfde plaats van vertrek naar dezelfde plaats van bestemming door verscheidene heen- en terugreizen. q. Meerdaagse reis: vervoer dat zich voor de chauffeur uitstrekt over meer dan 24 uur. r. Dagtochten: ongeregeld vervoer dat zich uitstrekt over een periode van maximaal 24 uur. s. Openbaar vervoer: voor een ieder openstaand personenvervoer per bus, niet vallend onder k, volgens een dienstregeling. Hieronder wordt tevens verstaan: Versterkingsritten Openbaar Vervoer en vervangend Rail-vervoer, dit met uitzondering van niet geplande Rail-storingen (calamiteiten). t. Bus/Touringcar: motorrijtuig, al dan niet voorzien van een aanhangwagen, ingericht voor het vervoer van meer dan acht personen, de bestuurder daaronder niet begrepen. Artikel 16 Urenberekening rijdende werknemers 1. Groepsvervoer, openbaar vervoer en internationaal lijndienstvervoer a. De arbeidstijd van rijdende werknemers bedraagt 6/6 van de diensttijd. b. (…) c. (…) d. (…) 2. Overige vormen van vervoer a. Bij meerdaagse reizen wordt de arbeidstijd geacht te zijn: op de eerste en laatste kalenderdag 5/6 van de diensttijd met een minimum van acht uur netto arbeidstijd per dag. (…)” 2.5. De cao is algemeen verbindend verklaard van 2 maart 2017 tot en met 31 december 2018, van 22 juli 2019 tot en met 31 december 2019 en van 11 mei 2020 tot en met 31 december 2021. 2.6. Op 3 juli 2019 heeft de geschillencommissie cao voor het besloten busvervoer, voor zover hier van belang, het volgende bindend advies gegeven in een geschil tussen FNV en Busvervoer Nederland over - voor zover hier van belang - onder meer artikel 19 lid 1 en 2a van de cao: “De commissie constateert dat de tekst van de cao geen direct uitsluitsel geeft over de aard van dit type vervoer. Wel is de commissie van mening dat het type vervoer meer aansluit bij groepsvervoer dan bij pendelvervoer, ongeregeld vervoer of tourwarenvervoer. (…) Schipholvervoer c.q. shuttlevervoer en P&O Ferryvervoer moet worden behandeld als groepsvervoer waarbij, overeenkomstig het bepaalde in artikel 19 lid 2 sub 1 van de cao, de arbeidstijd 6/6 van de diensttijd bedraagt.” 2.7. In maart 2020 zijn de laatste ritten door Betuwe Express verzorgt met betrekking tot het ferryvervoer, omdat het contract tussen P&O Ferries en Betuwe Express is geëindigd. 3De vordering en het verweer 3.1. FNV vordert bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad: a. te verklaren voor recht dat vanaf 20 november 2016 de arbeidstijd van chauffeurs werkzaam in het ferryvervoer 6/6 van de diensttijd bedraagt, als bedoeld in artikel 19 lid 2 onder a van de oude cao en artikel 16 lid 1 onder a van de nieuwe cao; b. Betuwe Express te veroordelen tot naleving van de cao, in het bijzonder artikel 19 lid 2 onder a van de oude cao en artikel 16 lid 1 onder a van de nieuwe cao, met terugwerkende kracht vanaf 20 november 2016 tot en met heden, door middel van afgifte van aangepaste urenverantwoordingsstaten en aangepaste loonstroken waarop de correctie naar 6/6 diensttijd is vermeld, alsmede afgifte van de berekeningen van het tegoed aan salaris (waaronder onregelmatigheidstoeslag) die door correcte toepassingen van de cao ontstaat, voor alle chauffeurs werkzaam in het ferryvervoer die bij Betuwe Express in deze periode in dienstbetrekking staan of hebben gestaan. Een en ander onder verbeurte van een dwangsom van € 500,- per dag indien Betuwe Express binnen 30 dagen na dagtekening van het in deze zaak te wijzen vonnis niet aan haar veroordeling voldoet; c. Betuwe Express te veroordelen tot betaling aan de betreffende werknemers (chauffeurs werkzaam in het ferryvervoer) van de loonaanspraken en toeslagen die ten gevolge van de veroordeling onder b ontstaan, te vermeerderen met de wettelijke verhoging van 50% over de verschuldigde loonbedragen en de wettelijke rente; d. Betuwe Express te veroordelen tot naleving van de cao, in het bijzonder artikel 19 lid 2 onder a van de oude cao en artikel 16 lid 1 onder a van de nieuwe cao – toepassen van de 6/6 regeling op de betreffende werknemers (chauffeurs werkzaam in het ferryvervoer) en correcte salarisbetaling, onder verbeurte van een dwangsom van € 500,- per dag voor elke dag dat Betuwe Express nalaat aan het vonnis te voldoen; e. Betuwe Express te veroordelen tot betaling aan FNV van een bedrag van € 25.000,- aan schadevergoeding als bedoeld in artikel 15 en 16 van de Wet cao, binnen zeven dagen na betekening van het in deze te wijzen vonnis; met veroordeling van Betuwe Express in de proceskosten. 3.2. Aan haar vordering legt FNV ten grondslag dat Betuwe Express, die bij de cao voor het Besloten Busvervoer betrokken is en gebonden is aan die cao, deze cao niet te goeder trouw ten uitvoer brengt (art. 9 lid 1 jo. lid 2 Wet cao). Op grond van art. 19 lid 2 onder a van de oude cao en artikel 16 lid 1 onder a van de nieuwe cao bedraagt de arbeidstijd van rijdende werknemers, wanneer sprake is van groepsvervoer, 6/6e van de diensttijd en moet Betuwe Express haar werknemers dat ook betalen. Dat doet Betuwe Express echter niet bij werknemers die werkzaam zijn in het ferryvervoer, want ze betaalt die werknemers slechts 5/6e van de diensttijd, terwijl ferryvervoer valt onder groepsvervoer, aldus FNV. Naast nakoming/naleving van de cao vanaf 20 november 2016, vordert FNV ook schadevergoeding van Betuwe Express op grond van art. 15 en 16 Wet cao. Er is, zo stelt FNV sprake van vermogensschade, onder meer bestaande uit het nagaan of de cao correct wordt nageleefd, informeren van kaderleden en het voeren van een procedure bij de geschillencommissie en sprake van immateriële schade bestaande uit prestigeverlies en wervingskracht naar leden toe. 3.3. Betuwe Express heeft gemotiveerd verweer gevoerd. 4De beoordeling Ontvankelijkheid FNV 4.1. Betuwe Express heeft betwist dat FNV in haar vordering ontvankelijk is omdat FNV in dit geval niet op grond van artikel 3:305a BW een collectieve actie kan instellen. Er is, zo voert Betuwe Express aan, geen sprake van gelijksoortige belangen van meerdere personen, de belangen die spelen lenen zich niet voor bundeling en er is niet voldaan aan het bepaalde in artikel 3:305a lid 3 sub c BW. FNV heeft ter zitting toegelicht dat haar vorderingen, anders dan Betuwe Express kennelijk heeft verondersteld, niet zijn gebaseerd op artikel 3:305a BW, maar dat zij als partij bij de cao naleving vordert van de cao. Dit ontvankelijkheidsverweer van Betuwe Express hoeft derhalve niet beoordeeld te worden. Status bindend advies 4.2. Betuwe Express heeft bij antwoord gesteld het met het in het bindend advies gegeven oordeel niet eens te zijn omdat het ferryvervoer ten onrechte gekwalificeerd is als groepsvervoer en de 6/6 regeling ten onrechte van toepassing is verklaard. Ter zitting heeft Betuwe Express laten weten desondanks wel in het bindend advies te berusten. Daarom zal bij de beoordeling van het onderhavige geschil van de inhoud van het bindend advies worden uitgegaan. Dat betekent dat Schipholvervoer, shuttlevervoer en ferryvervoer moet worden gezien als groepsvervoer waarbij, overeenkomstig het bepaalde in artikel 19 lid 2 sub 1 van de oude cao en artikel 16 lid 1 onder a van de nieuwe cao, de arbeidstijd 6/6 van de diensttijd bedraagt (hierna kortheidshalve wel de 6/6-regeling genoemd). Verklaring voor recht (vordering onder
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.