ECLI:NL:RBGEL:2023:423

RECHTBANK GELDERLAND Team strafrecht Zittingsplaats Arnhem Parketnummer: 05/121763-22 en 09/224951-21 (TUL) Datum uitspraak : 26 januari 2023 Tegenspraak vonnis van de meervoudige kamer in de zaak van de officier van justitie tegen [verdachte] , geboren op [geboortedatum] in [geboorteplaats], wonende aan de [adres], op dit moment gedetineerd in de P.I. Vught, PPC. Raadsman: mr. J.G.D. Rutten, advocaat in Hilversum. Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op openbare terechtzittingen. 1De inhoud van de tenlastelegging Aan verdachte is, na toewijzing van een vordering tot aanpassing omschrijving van de tenlastelegging, ten laste gelegd dat:

1. Hij op of omstreeks 16 mei 2022 te Arnhem ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf [slachtoffer] opzettelijk en al dan niet met voorbedachten rade van het leven te beroven, - een doorgeladen vuurwapen op die [slachtoffer] heeft gericht en/of - meerdere malen, in elk geval eenmaal, op die [slachtoffer] heeft geschoten (waardoor die [slachtoffer] in haar linker arm is geraakt), terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
2. hij op of omstreeks 16 mei 2022 te Arnhem en/of Ede een wapen van categorie III, onder I van de Wet Wapens en munitie, te weten: - een (omgebouwd) gaspistool, van het merk Ekol, type special 99, kaliber 7.65 mm, zijnde een vuurwapen in de vorm van een geweer, revolver en/of pistool en/of - munitie van categorie III van de Wet wapens en munitie, te weten één kogelpatroon van het kaliber 7.65 mm voorhanden heeft gehad.
3. Overwegingen ten aanzien van het bewijs Feit 1 De feiten Op grond van de bewijsmiddelen wordt het volgende, dat verder ook niet ter discussie staat, vastgesteld. Verdachte heeft op 16 mei 2022 in Arnhem eenmaal met een doorgeladen vuurwapen geschoten. De kogel heeft [slachtoffer] (hierna: [slachtoffer]) geraakt. Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan poging tot moord op [slachtoffer] door met voorbedachte raad en met opzet eenmaal gericht op haar te schieten. Er is geen sprake van een opwelling maar van een doelgerichte actie. Verdachte is naar de woning van [slachtoffer] gegaan om iemand neer te schieten. Zijn handelen duidt naar de uiterlijke verschijningsvorm op voorbedachte raad. Als je op korte afstand met een vuurwarpen op het bovenlichaam van een persoon schiet heb je voorts puur opzet om iemand te willen doden. Het standpunt van de verdediging De raadsman heeft bepleit dat geen sprake is van voorbedachte raad bij verdachte, zodat hij van een poging tot moord moet worden vrijgesproken. Verdachte, die uit het niets zijn wapen heeft gepakt, heeft gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling. Van kalm beraad is geen sprake geweest. Als daarvan al wel sprake zou zijn geweest, dan nog zijn er contra-indicaties voor het aannemen van voorbedachte raad, aangezien verdachte THC-resten in zijn lichaam had en dus onder invloed was. Een poging tot doodslag kan wel bewezen worden. Beoordeling door de rechtbank Aangeefster [slachtoffer] heeft verklaard dat zij en haar man op 15 mei 2022 (de rechtbank begrijpt 16 mei 2022) omstreeks 14:30 uur thuis kwamen. Haar man parkeerde de auto op de oprit. Ineens reed er een auto voor de oprit en stopte. Het bijrijdersraampje was geopend en [slachtoffer] hoorde dat iemand vroeg of hij hier moest zijn. [slachtoffer] had het idee dat hij de weg wilde vragen. Haar man liep naar de auto toe. De man in de auto bleef de vraag herhalen. Haar man kwam terug lopen en zei dat de man hier niet moest zijn. [slachtoffer] en haar man zijn vervolgens naar binnen gegaan. In de woonkamer is [slachtoffer] gaan kijken wat de man ging doen. Zij zag hem keren. Hij reed wat voor- en achteruit. De bel ging en [slachtoffer] deed de deur open en zag de man voor de deur staan. De man vroeg [slachtoffer] of hij hier moest zijn. [slachtoffer] zei dat de man hier niet moest zijn. De man vroeg dit nog een aantal keer. De man vroeg of hij de man van [slachtoffer] mocht spreken. Haar man kwam erbij en stond schuin achter [slachtoffer]. De man zei weer, “moet ik hier zijn, ik moet hier zijn”. Dit bleef hij herhalen. [slachtoffer] zei tegen de man dat hij misschien ergens anders moest zijn. Zij stond in de deuropening en wilde de deur dicht doen. Vervolgens zag zij dat de man met zijn rechter hand naar de rechter broekzak ging en vervolgens deze hand ophief. [slachtoffer] zag dat de man een zwart pistool vast had en deze in de richting van [slachtoffer] hield. De man stond op ongeveer twee meter afstand van [slachtoffer]. Zij had echt het idee dat hij richtte en vervolgens schoot. [slachtoffer] hoorde een knal en voelde pijn in haar arm. Getuige [vriend slachtoffer] heeft verklaard dat hij maandag 16 mei omstreeks 14:30 uur samen met zijn vriendin (de rechtbank begrijpt [slachtoffer]) thuis kwam. Zij stapten uit hun auto en [vriend slachtoffer] hoorde: “hé hé, hallo hallo!”. [vriend slachtoffer] draaide zich om en zag een grijze Volkswagen Golf op straat staan. [vriend slachtoffer] zag dat er een man in het voertuig zat. [vriend slachtoffer] hoorde de man zeggen: “Ik moet hier zijn, ik moet hier zijn!”. [vriend slachtoffer] antwoordde hierop dat zij niemand nodig hadden en dat de man daar niet hoefde te zijn. Vervolgens liep [vriend slachtoffer] naar binnen en liep naar de bovenverdieping. [vriend slachtoffer] hoorde dat er aangebeld werd en hoorde dat [slachtoffer] naar de voordeur liep en deze opende. [vriend slachtoffer] liep naar beneden en zag dat de man bij de voordeur stond. [vriend slachtoffer] hoorde de man weer meerdere keren zeggen dat hij hier moest zijn. [slachtoffer] stond vlak voor de voordeur, in het huis, en [vriend slachtoffer] stond schuin rechts achter haar. [vriend slachtoffer] liep naar [slachtoffer]. Zij zei “misschien moet u aan de overkant zijn”. Hij hoorde de man zeggen “ja, misschien zou dat wel kunnen”, waarop de man zich half omdraaide richting de straatzijde. [vriend slachtoffer] liep vervolgens weg in de richting van de woonkamer. Hierna hoorde [vriend slachtoffer] een knal. [vriend slachtoffer] draaide zich om en zag dat de man in zijn rechterhand een klein zwart vuurwapen vast had. [vriend slachtoffer] zag dat [slachtoffer] op de grond voor de kelderkast lag. Tijdens het onderzoek aan de kleding van [slachtoffer] troffen de verbalisanten onder andere een bh aan en zagen dat in de stof van de linkerzijde van de bh een gaatje aanwezig was. Ook troffen de verbalisanten een losse vulling van een bh met daarop bloed aan. In die vulling zagen zij een zwart onbekend voorwerp met een doorsnede van circa 1 centimeter. Dit voorwerp bleek later een kogelpunt te zijn. Het letsel van [slachtoffer] is als volgt beschreven: “Linker borst: aan de okselzijde een streepvormige huidonderbreking van circa één centimeter welke gehecht is. Rondom deze huidonderbreking is een paarsvormige streperige c.q. vlekkerige huidverkleuring zichtbaar met een omtrek van circa vijf en een halve centimeter bij tien centimeter. (…) Linker onderarm: uit het operatie verslag blijkt dat er sprake is geweest van een inschotverwonding aan de handpalmzijde van de linker onderarm en een uitschotverwonding aan de handrug/pinkzijde. Het ellepijpbot (ulna) is hierbij gebroken. (…) Linker borst: Gezien het gegeven dat de kogel in de BH is aangetroffen is het zeer aannemelijk dat hier sprake is van een schampschotverwonding, met kneuzing effect van het omliggende weefsel, waardoor een bloeduitstorting is ontstaan. Linker onderarm: Een schotverwonding met in- en uitschotopening dwars op de lengte richting van de arm, waarbij het ellepijpbot is gebroken.” Tussenconclusie Op basis van de aangifte van [slachtoffer], de verklaring van getuige [vriend slachtoffer] en het feit dat de kogel door de arm van [slachtoffer] ter hoogte van haar borst is terechtgekomen, acht de rechtbank bewezen dat verdachte het vuurwapen op [slachtoffer] heeft gericht en dat hij op haar heeft geschoten, op borsthoogte. Voorts gaat de rechtbank ervan uit dat verdachte, toen hij schoot, op een korte afstand van [slachtoffer] stond. [slachtoffer] stond verdachte immers in de deuropening te woord. Toen ze de deur wilde sluiten, pakte verdachte het vuurwapen en schoot. Opzet De vraag die de rechtbank dient te beantwoorden is of verdachte, door te handelen zoals hiervoor is vastgesteld, opzet, al dan niet in voorwaardelijke vorm, heeft gehad op de dood van [slachtoffer]. In dit verband zal de rechtbank eerst ingaan op de verklaringen van verdachte. Verdachte heeft tegenover de politie het volgende verklaard. Hij was ongeveer een weekje verward en weet niet hoe hij in de bewuste straat is gekomen. Hij heeft niet genavigeerd en heeft geen idee naar wie hij op zoek was. Hij is in het bezit van een vuurwapen en herinnert zich één keer dat hij met het vuurwapen heeft geschoten. Hij heeft “zomaar” geschoten en het zou kunnen dat dit op een maandag was, in Arnhem. Ter terechtzitting heeft verdachte verklaard dat hij op zoek was naar “[vriend slachtoffer]”, met wie hij [vriend slachtoffer] bedoelt, omdat hij [vriend slachtoffer] 4100 XTC pillen had verkocht, die hij op 9 mei 2022 aan hem in Arnhem in een winkelcentrum had geleverd. Verdachte was in contact gekomen met [vriend slachtoffer] over de levering van de pillen via een telegramgroep met vraag en aanbod. Verdachte had daarvoor nooit eerder contact met [vriend slachtoffer] gehad. Verdachte handelde normaal niet in XTC-pillen, het was een eenmalige levering. [vriend slachtoffer] was hem voor de pillen € 3.645,00 verschuldigd. Omdat [vriend slachtoffer] niet betaalde is hij naar het adres van [vriend slachtoffer] gereden. Toen [vriend slachtoffer] hem vervolgens negeerde en verdachte niet meer wist hoe hij hem kon overtuigen om te betalen wilde hij, om schrik bij hem op te wekken, op het raam naast de deur schieten. Dat week een beetje uit naar de rechterkant. De rechtbank acht de ter terechtzitting door verdachte afgelegde verklaring en de daarin geschetste gang van zaken, waarin hij een voor hem onbekende man op krediet een grote hoeveelheid pillen zou hebben gegeven, volstrekt ongeloofwaardig en schuift deze daarom ter zijde. Deze verklaring vindt geen bevestiging of ondersteuning in het procesdossier en strookt ook niet met andere bewijsmiddelen, waaronder de aangifte van [slachtoffer], de verklaring van getuige [vriend slachtoffer] en zijn eigen uitlatingen en verklaring ten overstaan van de politie. Het heeft er veeleer alle schijn van dat verdachte, zoals hij tegenover de politie heeft verklaard, geen idee had hoe hij op het adres in kwestie terecht is gekomen en naar wie hij op zoek was. Dat past ook bij het beeld dat naar voren komt uit de aangifte en de getuigenverklaring en erop wijst dat [slachtoffer] een willekeurig slachtoffer is. Naar het oordeel van de rechtbank ontbreekt daarmee voldoende bewijs om te kunnen komen tot vol opzet bij verdachte op de dood van [slachtoffer]. De vraag is vervolgens of voorwaardelijk opzet bewezen kan worden. Voorwaardelijk opzet op een bepaald gevolg is aanwezig indien de verdachte bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat dat gevolg zal intreden. De beantwoording van de vraag of de gedraging de aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg in het leven roept, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waarbij betekenis toekomt aan de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht. Het zal moeten gaan om een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten. Door van korte afstand met een vuurwapen op [slachtoffer] te schieten, op borsthoogte, heeft verdachte naar het oordeel van de rechtbank de aanmerkelijke kans in het leven geroepen dat zij zou komen te overlijden. Dat [slachtoffer] had kunnen overlijden blijkt ook uit de letselverklaring van [letselspecialist]. Diens conclusies luiden onder meer als volgt. Het gevaar van de opgetreden letsels is dat ze zijn ontstaan door een vreemd lichaam (rechtbank: de kogel) dat micro-organismen in het lichaam kan inbrengen. Die micro-organismen kunnen infecties veroorzaken die, in ieder geval bij afwezigheid van een medische behandeling, maar ook ondanks een medische behandeling, kunnen leiden tot een levensbedreigende infectie met het overlijden tot gevolg. Voorts geldt ten aanzien van de linker borst dat, indien de kogel niet was afgeschampt maar in het lichaam was gedrongen, behalve de borst ook de longen en het hart geraakt hadden kunnen worden. Een kogel in de longen zal leiden tot een klaplong waarbij door aanzuigende werking van hoge druk buiten het lichaam, naar lage druk in de borstholte een verhoogde spanning ontstaat die longen, hart en bloedvaten verdrukken. Dit is een acuut levensbedreigende situatie die bij niet ingrijpen binnen enkele minuten tot het overlijden zal leiden. Een kogel in het hart zal leiden tot een massaal bloedverlies uit het hart in de borstholte met een acute hartstilstand tot gevolg. Naar het oordeel van de rechtbank kunnen de gedragingen van verdachte naar hun uiterlijke verschijningsvorm worden aangemerkt als zozeer gericht op de dood van [slachtoffer] dat het niet anders kan dan dat verdachte de aanmerkelijke kans op dat gevolg bewust heeft aanvaard. De rechtbank acht, gelet op het voorgaande, wettig en overtuigend bewezen dat verdachte opzet heeft gehad op de dood van [slachtoffer]. Voorbedachte raad De vraag die de rechtbank vervolgens moet beantwoorden is of sprake is geweest van voorbedachte raad, met andere woorden: of verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan een poging tot moord. Voor een bewezenverklaring van voorbedachte raad moet vast komen te staan dat de verdachte zich gedurende enige tijd heeft kunnen beraden op het te nemen of het genomen besluit en dat hij niet heeft gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling, zodat hij de gelegenheid heeft gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen daad en zich daarvan rekenschap heeft kunnen geven. De rechtbank overweegt als volgt. Vast staat dat verdachte zich in zijn auto heeft begeven naar de straat waarin [slachtoffer] woont, dat hij een vuurwapen bij zich had, dat hij [slachtoffer] en haar man op straat heeft aangesproken en dat hij korte tijd later heeft aangebeld bij de woning van [slachtoffer], met het vuurwapen op zak. Naar het oordeel van de rechtbank ontbreekt bewijs dat verdachte tussen het moment dat hij aan komt in de straat en het moment dat hij aanbelt bij de woning van [slachtoffer] op enig moment het plan had opgevat om [slachtoffer] (dan wel, zoals de officier van justitie heeft betoogd, “iemand”) dood te schieten. Zoals de rechtbank hiervóór heeft overwogen heeft het er alle schijn van dat verdachte, zoals hij tegenover de politie heeft verklaard, geen idee had hoe hij op het adres in kwestie terecht is gekomen en naar wie hij op zoek was. Uit de aangifte blijkt verder dat verdachte, op het moment dat [slachtoffer] de voordeur wilde sluiten, het vuurwapen uit zijn broekzak heeft gepakt en heeft geschoten. Voor zover uit dit handelen al zou kunnen worden afgeleid dat verdachte op dat moment een besluit had genomen om [slachtoffer] te doden, kan, gelet op de zeer korte tijdspanne tussen het pakken van het vuurwapen en het schieten, niet worden vastgesteld dat hij de gelegenheid heeft gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn besluit. De rechtbank komt daarom niet tot een bewezenverklaring van voorbedachte raad en acht de ten laste gelegde poging tot moord niet bewezen. Verdachte zal daarvan dan ook worden vrijgesproken. De rechtbank concludeert dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan poging tot doodslag. Feit 2 Er is sprake van een bekennende verdachte als bedoeld in artikel 359, derde lid, laatste zin, van het Wetboek van Strafvordering en daarom wordt volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen. Bewijsmiddelen: - het proces-verbaal van bevindingen, p. 71; - het in de wettelijke vorm door verbalisant [verbalisant] van de politie Oost-Nederland, opgemaakte “proces-verbaal onderzoek wapen”, dossiernummer PL0600-2022214846, gesloten op 24 juni 2022, p. 2; - de verklaring van verdachte afgelegd ter terechtzitting van 12 januari
4. De rechtbank acht op grond van de gebezigde bewijsmiddelen en hetgeen hiervoor is overwogen wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 2 tenlastegelegde heeft begaan op de wijze zoals in de bewezenverklaring is vermeld. 3De bewezenverklaring Naar het oordeel van de rechtbank is wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de navolgende feiten heeft begaan, te weten dat:
5. Hij op of omstreeks 16 mei 2022 te Arnhem ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om [slachtoffer] opzettelijk en al dan niet met voorbedachten rade van het leven te beroven, - een doorgeladen vuurwapen op die [slachtoffer] heeft gericht en/of - meerdere malen, in elk geval eenmaal, op die [slachtoffer] heeft geschoten (waardoor die [slachtoffer] in haar linker arm is geraakt), terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
6. hij op of omstreeks 16 mei 2022 te Arnhem en/of Ede een wapen van categorie III, onder 1 van de Wet Wapens en munitie, te weten: - een (omgebouwd) gaspistool, van het merk Ekol, type special 99, kaliber 7.65 mm, zijnde een vuurwapen in de vorm van een geweer, revolver en/of pistool en/of - munitie van categorie III van de Wet wapens en munitie, te weten één kogelpatroon van het kaliber 7.65 mm voorhanden heeft gehad. Voor zover er in de tenlastelegging kennelijke taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn die fouten verbeterd. Verdachte is daardoor niet in de verdediging geschaad. Wat meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard, is niet bewezen. Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken. 4De kwalificatie van het bewezenverklaarde Het bewezenverklaarde levert op: feit 1: Poging tot doodslag; feit 2: Handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie en het feit begaan met betrekking tot een wapen van categorie III en handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie. 5De strafbaarheid van de feiten De feiten zijn strafbaar. 6De strafbaarheid van de verdachte Verdachte is strafbaar, nu geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk is geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit. 7De overwegingen ten aanzien van straf en/of maatregel Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte zal worden veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 7 jaar met aftrek van de tijd in voorarrest doorgebracht. Daarnaast dient aan verdachte de maatregel van terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege (hierna: TBS met dwangverpleging) te worden opgelegd. Het standpunt van de verdediging De raadsman heeft bepleit dat bij verdachte alleen een stoornis op het gebied van cannabisgebruik is geconstateerd. Dit is niet een zodanig zware stoornis dat oplegging van een TBS met dwangverpleging mogelijk is. De raadsman heeft verzocht om verdachte enkel een kale gevangenisstraf op te leggen ter zake de poging doodslag, waarbij behandeling van verdachte kan plaatsvinden in het kader van de voorwaardelijke invrijheidstelling. Voorts heeft de raadsman nog gewezen op de mogelijkheid tot oplegging van een gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel ex artikel 38z van het Wetboek van Strafrecht (Sr). De beoordeling door de rechtbank De rechtbank heeft bij de bepaling van de op te leggen straf rekening gehouden met de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard en de omstandigheden waaronder dit is begaan. De rechtbank heeft verder rekening gehouden met de persoon en de omstandigheden van verdachte. De ernst van de feiten Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan een poging tot doodslag. Verdachte heeft een vuurwapen met munitie aangeschaft en is daarmee op pad gegaan. Hij heeft willekeurige mensen aangesproken, [slachtoffer] en haar man, en heeft hun korte tijd later met zijn doorgeladen vuurwapen bij hun woning opgezocht. Toen zij weerspraken dat zij degenen waren naar wie hij op zoek zei te zijn, heeft verdachte [slachtoffer], op klaarlichte dag, in haar eigen woning en zonder enige nadere aanleiding, neergeschoten. [slachtoffer] is geraakt in haar arm en bij haar linkerborst. De kogel heeft de arm van [slachtoffer] doorboord en haar ellepijp gebroken waardoor zij operatief behandeld moest worden. Ook heeft zij een groot blijvend litteken op haar arm en heeft zij er psychische klachten aan overgehouden. De verwondingen waren potentieel dodelijk en als de kogel niet was afgeschampt of een iets andere baan had gehad had de kogel hart, bloedvaten en longen kunnen raken met een acuut levensbedreigende situatie en een zeer grote kans op overlijden tot gevolg. Verdachte heeft met zijn handelen een ernstige inbreuk gemaakt op de lichamelijke integriteit van [slachtoffer] en een zeer bedreigende en beangstigende situatie gecreëerd. De willekeur waarmee [slachtoffer] het slachtoffer is geworden en het feit dat de poging doodslag in/voor haar eigen woning plaatsvond maakt de weerslag voor [slachtoffer] van het handelen van verdachte des te groter. Uit de schriftelijke slachtofferverklaring en de toelichting op de vordering tot schadevergoeding blijkt hoeveel impact dit alles op [slachtoffer] heeft gehad en hoe zij vandaag de dag nog steeds wordt herinnerd aan hetgeen zij heeft meegemaakt. Dit rekent de rechtbank verdachte zeer zwaar aan. Dergelijke feiten leiden bovendien tot gevoelens van afschuw, angst en onveiligheid, niet alleen bij de direct betrokkenen, maar bij de gehele samenleving. Daarnaast heeft verdachte een vuurwapen aangeschaft en met zich meegenomen, naar eigen zeggen voor zijn eigen veiligheid. Het kopen en voorhanden hebben van een dergelijk dodelijk wapen kan niet getolereerd worden en wordt verdachte ook zwaar aangerekend. Zonder dit feit zou het eerste feit, de poging doodslag op [slachtoffer], nooit hebben plaatsgevonden. De persoon en de persoonlijke omstandigheden van verdachte Uit het strafblad van verdachte blijkt dat hij al eerder is veroordeeld voor geweldsdelicten. Verdachte liep bovendien nog in de proeftijd van een eerdere veroordeling. Dit heeft verdachte er echter niet van weerhouden opnieuw strafbare feiten te plegen en maakt duidelijk dat sprake is van hardnekkig delictgedrag. TBS met dwangverpleging TBS met dwangverpleging kan worden opgelegd indien bij de verdachte ten tijde van het begaan van het feit een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens bestond. Daarnaast dient het door de verdachte begane feit een misdrijf te zijn zoals omschreven in artikel 37a lid 1 Sr en dient de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van de maatregel te eisen. Weigerende observandus Verdachte is in de periode van 3 oktober 2022 tot 11 november 2022 geobserveerd in het Pieter Baan Centrum (hierna: PBC), alwaar door een deskundige psychiater en eenGZ-psycholoog een onderzoek is ingesteld naar zijn geestvermogens. De rechtbank stelt vast dat verdachte grotendeels heeft geweigerd mee te werken aan het onderzoek. In artikel 37a lid 3 Sr is bepaald dat voor het opleggen van TBS is vereist dat de rechter beschikt over een advies van ten minste twee gedragsdeskundigen van verschillende disciplines, onder wie een psychiater, die de verdachte hebben onderzocht. Door de weigerende houding van verdachte hebben de deskundigen in het PBC geen compleet beeld kunnen krijgen van de psychische gesteldheid van verdachte. De deskundigen overwegen in het door hen opgestelde rapport dat het door de weigerende houding van verdachte voor hen niet mogelijk is de vragen te beantwoorden over of een (eventuele) psychische stoornis of verstandelijke handicap de gedragskeuzes van verdachte beïnvloedde ten tijde van het tenlastegelegde, over de doorwerking daarvan en over de toerekening. Om dezelfde reden achten zij het evenmin mogelijk om verantwoorde uitspraken te doen over de kans op herhaling van soortgelijke feiten en om te adviseren over interventies, al of niet in een strafrechtelijk kader die een eventueel recidivegevaar zouden kunnen beperken. Een inhoudelijk advies om TBS met dwangverpleging op te leggen ontbreekt dan ook. De rechtbank merkt verdachte echter aan als weigerende observandus zoals bedoeld in artikel 37a lid 4 Sr. Hierdoor blijft het bepaalde in artikel 37a lid 3 Sr buiten toepassing en kan TBS met dwangverpleging ook zonder een advies van de deskundigen worden opgelegd. Wel is (ook) in dat geval vereist dat de rechtbank een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens vaststelt. De rechtbank kan dit doen op basis van de informatie die ondanks de weigerende houding van verdachte uit het PBC-rapport blijkt en op basis van andere adviezen en rapporten en historische informatie omtrent de persoon van de verdachte. De rechtbank overweegt in dat kader als volgt. Gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens Voor de beantwoording van de vraag of ten tijde van de bewezenverklaarde feiten bij verdachte sprake was van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens, acht de rechtbank in het bijzonder het volgende van belang. Hoewel verdachte zijn medewerking aan het Pro Justitia-rapport van 29 december 2022 van het PBC grotendeels heeft geweigerd, geeft volgens de deskundigen de beschikbare informatie uit de gerechtelijke stukken aanwijzingen voor problematisch middelengebruik (cannabis) en ernstige gedragsproblemen. Ten aanzien van het cannabisgebruik concluderen de deskundigen dat dit als een stoornis moet worden beschouwd, al is de precieze omvang daarvan niet duidelijk geworden. Deze stoornis is, aldus de rapporterend GZ-psycholoog, relatief recent vastgesteld bij De Waag en deze diagnose is door rapporteur te verifiëren. Verdachte heeft bij verschillende mensen aangegeven dagelijks te gebruiken en dit nodig te hebben om te ontspannen. In 2021 meldde betrokkene aan zijn reclasseringswerker dat hij dagelijks cannabis gebruikte (tot 2 gram per dag). De reclassering hield daar rekening mee door de afspraken later op de dag te plannen. In de informatie van De Waag