ECLI:NL:RBGEL:2025:10878

RECHTBANK GELDERLAND Team strafrecht Zittingsplaats Arnhem Tegenspraak Parketnummer : 84/145065-22 (ontneming) Datum uitspraak : 9 december 2025 uitspraak van de meervoudige economische kamer in de zaak van de officier van justitie tegen [veroordeelde] , gevestigd aan de [adres] , [postcode] in [vestigingsplaats] , vertegenwoordigd door [vertegenwoordiger 1] en [vertegenwoordiger 2] . Raadslieden: mr. R. de Bree, mr. Y.E.A. Buruma en mr. S.A.H. Vromen, allen advocaat in ’s-Gravenhage, en mr. P.J. Kugel, advocaat in Brussel. Inhoudsopgave

1. De inhoud van de vordering 13 2 De procedure 13 3 De grondslag van de berekening 13 3.1 Algemeen 13 3.2 Het juridisch kader voor de berekening 14 3.2.1 De wetswijziging van 1 juli 2011 14 3.2.2 Voldoende aanwijzingen 14 3.2.3 De schatting van het voordeel 14 4 De beoordeling van de vordering 15 4.1 Algemeen 15 4.1.1 Toetsingskader met betrekking tot de Wet gewasbeschermingsmiddelen 16 4.1.1.1 Toetsingskader met betrekking tot re-export 16 4.1.1.2 Voorwaardelijk verzoek om getuigen te horen 17 4.1.1.3 Het opzet bij de Wgb-feiten 18 4.2 De uitgangspunten voor de schatting van het voordeel 18 4.3 Voordeel uit de in de strafzaak bewezen verklaarde feiten 19 4.3.1 Zaaksdossier 1 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20149059) 19 4.3.2 Zaaksdossier 2 vrijspraak (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20138007) (geen voordeel) 20 4.3.3 Zaaksdossier 3A (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20127263) (geen voordeel) 20 4.3.4 Zaaksdossier 3B (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20127157) 20 4.3.5 Zaaksdossier 4 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20138327) 21 4.3.6 Zaaksdossier 5 vrijspraak (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20149160) (geen voordeel) 22 4.3.7 Zaaksdossier 6 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20138326) 23 4.3.8 Zaaksdossier 7 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20149135) (geen voordeel) 24 4.3.9 Proces-verbaal 83799 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20151000) (geen voordeel) 24 4.3.10 Wederrechtelijk verkregen voordeel uit de bewezenverklaarde feiten 24 4.4 Wederrechtelijk voordeel uit andere (soortgelijke) strafbare feiten die zien op het overtreden van artikel 20 Wgb 24 4.4.1 Beoordeling beroep op vertrouwensbeginsel 24 4.4.2 Beoordeling van het bulkgoederenverweer 26 4.4.3 Beoordeling van de orders 32 4.4.3.1 Afnemer [bedrijf] 32 4.4.3.1.1 Order 20095190 (p. 2111-2113) 33 4.4.3.1.2 Order 20095228 (p. 2114-2116) 33 4.4.3.1.3 Order 20105508 (p. 2117-2119) 34 4.4.3.1.4 Order 20105563 (p. 2120-2122) 35 4.4.3.1.5 Order 20105610 (p. 2123-2125) 35 4.4.3.1.6 Order 20105708 (p. 2126-2128) 36 4.4.3.1.7 Order 20105730 (p. 2129-2133) 37 4.4.3.1.8 Order 20105803 (p. 2134-2136) 38 4.4.3.1.9 Order 20116009 (p. 2137-2139) 38 4.4.3.1.10 Order 20116010 (p. 2140-2144) 39 4.4.3.1.11 Order 20116016 (Bijlage II bij de Conclusie van repliek) 40 4.4.3.1.12 Order 20116104 (p. 2145-2150) 41 4.4.3.1.13 Order 20127027 (p. 2151-2153) 41 4.4.3.1.14 Order 20127235 (p. 2154-2158) 42 4.4.3.1.15 Order 20149069 (p. 2159-2169) 43 4.4.3.2 Afnemer [bedrijf] 44 4.4.3.2.1 Order 20105817 (p. 2170-2172) 44 4.4.3.2.2 Order 20116011 (p. 2173-2175) 44 4.4.3.2.3 Order 20116037 (p. 2176-2179) 45 4.4.3.2.4 Order 20127077 (p. 2180-2185) 46 4.4.3.3 Afnemer [bedrijf] 47 4.4.3.3.1 Order 20127247 (p. 2186-2195) 47 4.4.3.3.2 Order 20138202 (p. 2196-2205) 48 4.4.3.4 Afnemer [bedrijf] 48 4.4.3.4.1 Order 20127128 (p. 2206-2211) 48 4.4.3.5 Afnemer [bedrijf] 49 4.4.3.5.1 Order 20116123 (p. 2214-2240) 50 4.4.3.5.2 Order 20116306 (p. 2241-2260) 52 4.4.3.5.3 Order 20127051 (p. 2261-2270) 53 4.4.3.6 Afnemer [bedrijf] / [bedrijf] / [bedrijf] 54 4.4.3.6.1 Order 20095320 (p. 1032-1039) 54 4.4.3.6.2 Order 20105538 (p. 1040-1049) 56 4.4.3.6.3 Order 20105875 (p. 1050-1058) 58 4.4.3.6.4 Order 20116246 (p. 1059-1072) 60 4.4.3.6.5 Order 20127252 (p. 1073-1079) 62 4.4.3.6.6 Order 20138124 (p. 1080-1092) 64 4.4.3.6.7 Order 20138320 (p. 1093-1102) 66 4.4.3.6.8 Order 20149102 (p. 1103-1113) 68 4.4.3.7 Afnemer [bedrijf] 70 4.4.3.7.1 Order 20127207 70 4.4.3.7.2 Order 20127353 (p. 2277-2294) 71 4.4.3.7.3 Order 20138072 (p. 2295-2314) 73 4.4.3.7.4 Order 20138078 (p. 2315-2320 en Bijlage X bij de Conclusie van repliek) 74 4.4.3.7.5 Order 20138186 (p. 2321-2337) 75 4.4.3.7.6 Order 20138226 (p. 2338-2353) 76 4.4.3.7.7 Order 20138275 (p. 2354-2358) 78 4.4.3.7.8 Order 20138358 (p. 2359-2365) 78 4.4.3.7.9 Order 20149018 (p. 2366-2373) 79 4.4.3.7.10 Order 20149024 (p. 2374-2378) 80 4.4.3.7.11 Order 20149252 (p. 2379-2386) 81 4.4.3.8 Afnemer [bedrijf] 82 4.4.3.8.1 Order 20095178 (p. 2387-2390) 82 4.4.3.8.2 Order 20095284 (p. 2392-2396) 83 4.4.3.8.3 Order 20105502-D (p. 2397-2406) 84 4.4.3.8.4 Order 20105515 (p. 2407-2414) 84 4.4.3.8.5 Order 20105631 (p. 2415-2420) 86 4.4.3.8.6 Order 20105845 (p. 2421-2426) 87 4.4.3.8.7 Order 20116240 (p. 2427-2433) 88 4.4.3.8.8 Order 20116263 (p. 2434-2440) 90 4.4.3.8.9 Order 20116343 (p. 2441-2449) 91 4.4.3.8.10 Order 20127177 (p. 2450-2454) 92 4.4.3.8.11 Order 20127244 (p. 2455-2459) 93 4.4.3.8.12 Order 20127347 (p. 2460-2465) 94 4.4.3.8.13 Order 20138043 (p. 2466-2479) 95 4.4.3.8.14 Order 20138136 (p. 2480-2488) 97 4.4.3.9 Afnemer [bedrijf] 99 4.4.3.10 Afnemer [bedrijf] en [bedrijf] 99 4.4.3.10.1 Order 20138089 (p. 2505-2510) 99 4.4.3.10.2 Order 20138251 (p. 2511-2517) 101 4.4.3.10.3 Order 20127017 (p. 2726-2730) 101 4.4.3.10.4 Order 20127274 (p. 2720-2725) 102 4.4.3.11 Afnemer [bedrijf] 103 4.4.3.11.1 Order 20127041 (p. 2518-2543) 103 4.4.3.11.2 Order 20138044 (p. 2544-2552) 107 4.4.3.11.3 Order 20138108 (p. 2554-2563) 108 4.4.3.11.4 Order 20138200 (p. 2564-2572) 110 4.4.3.11.5 Order 20138201 (p. 2573-2583) 111 4.4.3.11.6 Order 20149161 (p. 2584-2592) 113 4.4.3.12 Afnemer [bedrijf] 114 4.4.3.12.1 Order 20095004 (p. 2593-2599) 114 4.4.3.12.2 Order 20095051 (p. 2600-2604) 115 4.4.3.12.3 Order 20095075 (p. 2605-2615) 116 4.4.3.12.4 Order 20095127 (p. 2616-2618) 117 4.4.3.12.5 Order 20095207 (p. 2619-2626) 118 4.4.3.12.6 Order 20095243 (p. 2627-2632) 118 4.4.3.12.7 Order 20095315 (p. 2633-2639) 119 4.4.3.12.8 Order 20095331 (p. 2640-2643) 121 4.4.3.12.9 Order 20105520 (p. 2644-2650) 121 4.4.3.12.10 Order 20105535 (p. 2651-2658) 122 4.4.3.12.11 Order 20105752 (p. 2659-2666) 123 4.4.3.12.12 Order 20105868 (p. 2667-2675) 124 4.4.3.12.13 Order 20116012 (p. 2676-2681) 125 4.4.3.12.14 Order 20116222 (p. 2682-2708) 126 4.4.3.12.15 Order 20127082 (p. 2709-2717) 128 4.4.3.13 Afnemer [bedrijf] 129 4.4.3.13.1 Order 20095142 (p. 2735-2740) 130 4.4.3.13.2 Order 20095275 (p. 2731-2734) 131 4.4.3.13.3 Order 20116000 (p. 2741-2759) 131 4.4.3.13.4 Order 20116013 (p. 2760-2773) 133 4.4.3.13.5 Order 20116090 (p. 2774-2781) 135 4.4.3.13.6 Order 20116311 (p. 2782-2789) 136 4.4.3.13.7 Order 20127093 (p. 2790-2796) 137 4.4.3.13.8 Order 20127145 (p. 2797-2801) 138 4.4.3.13.9 Order 20127146 (p. 2802-2809) 139 4.4.3.13.10 Order 20127213 (p. 2810-2823) 140 4.4.3.13.11 Order 20127329 (p. 2824-2832) 141 4.4.3.13.12 Order 20138021 (p. 2833-2848) 142 4.4.3.13.13 Order 20138086 (p. 2849-2858) 144 4.4.3.13.14 Order 20138177 (p. 2859-2868 en Bijlage IX bij de Conclusie van repliek) 146 4.4.3.14 Afnemer [bedrijf] 148 4.4.3.14.1 Order 20138091 (p. 2869-2877) 148 4.4.3.14.2 Order 20138101 (p. 2878-2880) 149 4.4.3.14.3 Order 20138301 (Bijlage IV bij de Conclusie van repliek) 150 4.4.3.15 Afnemer [bedrijf] 150 4.4.3.15.1 Order 20095097 (p. 2881-2885) 151 4.4.3.15.2 Order 20095254 (p. 2886-2890) 152 4.4.3.15.3 Order 20095287 (p. 2891-2894) 153 4.4.3.16 Afnemer [bedrijf] 153 4.4.3.16.1 Order 20116232 (p. 2895-2904) 153 4.4.3.17 Afnemer [bedrijf] 155 4.4.3.17.1 Order 20095128/20095130 (p. 2905-2910) 155 4.4.3.17.2 Order 20095189 (p. 2911-2914) 157 4.4.3.17.3 Order 20105648 (p. 2915-2920) 158 4.4.3.17.4 Order 20116231 (p. 2921-2924) 159 4.4.3.18 Afnemer [bedrijf] 159 4.4.3.18.1 Order 20138097 (p. 2925-2942 en Bijlage VIII bij de Conclusie van repliek) 160 4.4.3.19 Afnemer [bedrijf] 163 4.4.3.20 Afnemer [bedrijf] 163 4.4.3.20.1 Order 20116121 (p. 2960-2962) 163 4.4.3.21 Afnemer [bedrijf] 164 4.4.3.21.1 Order 20095122 (p. 2963-2973) 165 4.4.3.21.2 Order 20095123 (p. 2974-2978) 166 4.4.3.21.3 Order 20105502 (p. 2979-2986 + Bijlage VI bij Conclusie van repliek) 167 4.4.3.21.4 Order 20105503 (p. 2987-2989 + Bijlage VII bij de Conclusie van repliek) 170 4.4.3.21.5 Order 20116353 (p. 2990-2992 en Bijlage XII bij de Conclusie van repliek) 171 4.4.3.21.6 Order 20127165 (p. 2993-3006 en Bijlagen 15 en 16 bij Conclusie van Antwoord) 172 4.4.3.21.7 Order 20127334 (p. 3007-3012) 174 4.4.3.21.8 Order 20127356 (p. 3013-3017 en Bijlage 18 bij Conclusie van Antwoord) 175 4.4.3.21.9 Order 20138096 (p. 3018-3029 en Bijlage 19 bij de Conclusie van Antwoord) 176 4.4.3.21.10 Order 20138327 (p. 3030-3048) 177 4.4.4 Wederrechtelijk verkregen voordeel uit andere (soortgelijke) strafbare feiten die zien op overtreden van artikel 20 Wgb 178 4.5 Andere (soortgelijke) strafbare feiten: valsheid in geschrift 178 4.5.1 Beoordeling verweer ‘origin/provenance’ 178 4.5.2 Orders [bedrijf] 183 4.5.3 Beoordeling van het verweer ‘manufacturer’ 185 4.5.3.1 De standpunten 185 4.5.3.1.1 De verdediging 185 4.5.3.1.2 Het openbaar ministerie 185 4.5.3.2 De beoordeling door de rechtbank 185 4.5.4 Ordernummer 20105622 van afnemer [bedrijf] 190 4.5.4.1 De standpunten 190 4.5.4.1.1 De verdediging 190 4.5.4.1.2 Het openbaar ministerie 190 4.5.4.2 De beoordeling door de rechtbank 190 4.5.5 Het opzet 191 4.5.5.1 De standpunten 191 4.5.5.1.1 De verdediging 191 4.5.5.1.2 Het openbaar ministerie 191 4.5.5.2 De beoordeling door de rechtbank 191 4.5.6 Causaal verband tussen de valsheid en de winst uit de orders 195 4.5.6.1 De standpunten 195 4.5.6.1.1 De verdediging 195 4.5.6.1.2 Het openbaar ministerie 195 4.5.6.2 De beoordeling door de rechtbank 195 4.5.6.3 Berekening wederrechtelijk verkregen voordeel 197 4.5.6.3.1 De standpunten 197 4.5.6.3.2 De beoordeling door de rechtbank 197 4.5.6.4 Voorwaardelijk verzoek horen getuigen 198 4.5.6.4.1 De standpunten 198 4.5.6.4.2 De beoordeling door de rechtbank 198 4.5.7 Conclusie 198 4.5.8 Beoordeling van de afzonderlijke ordernummers 199 4.5.8.1 Afnemer [bedrijf] 199 4.5.8.1.1 Order 20149134 199 4.5.8.2 Afnemer [bedrijf] 199 4.5.8.2.1 Order 20127035 199 4.5.8.2.2 Order 20138000 200 4.5.8.2.3 Order 20138015 201 4.5.8.3 Afnemer [bedrijf] 202 4.5.8.3.1 Order 20149080 203 4.5.8.4 Afnemer [bedrijf] 203 4.5.8.4.1 Order 20095301 203 4.5.8.4.2 Order 20116057 204 4.5.8.4.3 Order 20116203 205 4.5.8.4.4 Order 20127199 206 4.5.8.4.5 Order 20138354 206 4.5.8.5 Afnemer [bedrijf] 207 4.5.8.5.1 Order 20116191 208 4.5.8.5.2 Order 20127052 209 4.5.8.5.3 Order 20127361 210 4.5.8.5.4 Order 20149046 211 4.5.8.6 Afnemer [bedrijf] 212 4.5.8.6.1 Order 20127362 213 4.5.8.7 Afnemer [bedrijf] 213 4.5.8.7.1 Order 20095005 214 4.5.8.7.2 Order 20095100 214 4.5.8.7.3 Order 20095235 216 4.5.8.7.4 Order 20105534 217 4.5.8.7.5 Order 20105576 218 4.5.8.7.6 Order 20105662 219 4.5.8.7.7 Order 20105675 220 4.5.8.7.8 Order 20105796 221 4.5.8.7.9 Order 20116064 223 4.5.8.7.10 Order 20116095 224 4.5.8.7.11 Order 20116125 225 4.5.8.7.12 Order 20116247 227 4.5.8.7.13 Order 20127125 228 4.5.8.7.14 Order 20137138 229 4.5.8.7.15 Order 20138048 230 4.5.8.7.16 Order 20138165 231 4.5.8.7.17 Order 20149011 232 4.5.8.7.18 Order 20149012 234 4.5.8.7.19 Order 20149137 236 4.5.8.8 Afnemer [bedrijf] 237 4.5.8.8.1 Order 20095006 238 4.5.8.8.2 Order 20105517 238 4.5.8.8.3 Order 20116015 239 4.5.8.8.4 Order 20116069 241 4.5.8.9 Afnemer [bedrijf] 242 4.5.8.9.1 Order 20116035 242 4.5.8.9.2 Order 20116142 244 4.5.8.9.3 Order 20116237 245 4.5.8.9.4 Order 20127024 246 4.5.8.9.5 Order 20127126 247 4.5.8.9.6 Order 20127357 248 4.5.8.10 Afnemer [bedrijf] 249 4.5.8.10.1 Order 20095168 249 4.5.8.10.2 Order 20105592 250 4.5.8.10.3 Order 20116052 251 4.5.8.10.4 Order 20138002 252 4.5.8.10.5 Order 20138190 253 4.5.8.11 Afnemer [bedrijf] 254 4.5.8.11.1 Order 20149070 255 4.5.8.12 Afnemer [bedrijf] 255 4.5.8.12.1 Order 20095079 255 4.5.8.12.2 Order 20105849 256 4.5.8.12.3 Order 20127201 256 4.5.8.12.4 Order 20138300 257 4.5.8.12.5 Order 20138316 258 4.5.8.13 Afnemer [bedrijf] 258 4.5.8.13.1 Order 20105516 258 4.5.8.13.2 Order 20105804 259 4.5.8.13.3 Order 20116332 260 4.5.8.13.4 Order 20127096 260 4.5.8.13.5 Order 20138319 261 4.5.8.14 Afnemer [bedrijf] 262 4.5.8.14.1 Order 20105643 262 4.5.8.14.2 Order 20127016 265 4.5.8.15 Afnemer [bedrijf] 266 4.5.8.15.1 Order 20105526 266 4.5.8.15.2 Order 20116132 267 4.5.8.16 Afnemer [bedrijf] 267 4.5.8.16.1 Order 20095238 268 4.5.8.16.2 Order 20105733 268 4.5.8.16.3 Order 20105805 269 4.5.8.16.4 Order 20116211 270 4.5.8.16.5 Order 20116336 271 4.5.8.17 Afnemer [bedrijf] 272 4.5.8.17.1 Order 20095000 272 4.5.8.17.2 Order 20095001 274 4.5.8.17.3 Order 20095046 277 4.5.8.17.4 Order 20095261 278 4.5.8.17.5 Order 20105510 281 4.5.8.17.6 Order 20105514 282 4.5.8.17.7 Order 20105518 283 4.5.8.17.8 Order 20105539 285 4.5.8.17.9 Order 20105591 287 4.5.8.17.10 Order 20105613 288 4.5.8.17.11 Order 20105798 289 4.5.8.17.12 Order 20105838 289 4.5.8.17.13 Order 20116003 290 4.5.8.17.14 Order 20116005 292 4.5.8.17.15 Order 20116007 293 4.5.8.17.16 Order 20116008 293 4.5.8.17.17 Order 20116022 294 4.5.8.17.18 Order 20116025 295 4.5.8.17.19 Order 20116085 297 4.5.8.17.20 Order 20116092 298 4.5.8.17.21 Order 20116136 299 4.5.8.17.22 Order 20116292 300 4.5.8.17.23 Order 20127003 301 4.5.8.17.24 Order 20127005 302 4.5.8.17.25 Order 20127006 303 4.5.8.17.26 Order 20127029 304 4.5.8.17.27 Order 20127030 305 4.5.8.17.28 Order 20127031 306 4.5.8.17.29 Order 20127036 308 4.5.8.17.30 Order 20127061 309 4.5.8.17.31 Order 20127127 310 4.5.8.17.32 Order 20127139 310 4.5.8.17.33 Order 20127256 311 4.5.8.17.34 Order 20127262 312 4.5.8.17.35 Order 20127264 313 4.5.8.17.36 Order 20127266 314 4.5.8.17.37 Order 20127267 315 4.5.8.17.38 Order 20138003 315 4.5.8.17.39 Order 20138007 316 4.5.8.17.40 Order 20138009 317 4.5.8.17.41 Order 20138013 318 4.5.8.17.42 Order 20138014 319 4.5.8.17.43 Order 20138020 320 4.5.8.17.44 Order 20138058 321 4.5.8.17.45 Order 20138060 321 4.5.8.17.46 Order 20149003 323 4.5.8.17.47 Order 20149034 325 4.5.8.17.48 Order 20149047 326 4.5.8.18 Afnemer [bedrijf] 327 4.5.8.18.1 Order 20095036 328 4.5.8.18.2 Order 20095053 328 4.5.8.18.3 Order 20095157 329 4.5.8.18.4 Order 20095186 330 4.5.8.18.5 Order 20095209 331 4.5.8.18.6 Order 20095227 332 4.5.8.18.7 Order 20095231 333 4.5.8.18.8 Order 20105559 334 4.5.8.18.9 Order 20105567 335 4.5.8.18.10 Order 20105696 336 4.5.8.18.11 Order 20105713 338 4.5.8.18.12 Order 20105749 338 4.5.8.18.13 Order 20105783 339 4.5.8.18.14 Order 20105833 340 4.5.8.18.15 Order 20116043 341 4.5.8.18.16 Order 20116062 342 4.5.8.18.17 Order 20116154 344 4.5.8.18.18 Order 20116177 345 4.5.8.18.19 Order 20116205 346 4.5.8.18.20 Order 20116206 347 4.5.8.18.21 Order 20116220 348 4.5.8.18.22 Order 20116260 348 4.5.8.18.23 Order 20116359 350 4.5.8.18.24 Order 20127023 351 4.5.8.18.25 Order 20127045 352 4.5.8.18.26 Order 20127161 353 4.5.8.18.27 Order 20127184 355 4.5.8.18.28 Order 20127190 356 4.5.8.18.29 Order 20127210 357 4.5.8.18.30 Order 20127212 358 4.5.8.18.31 Order 20127320 359 4.5.8.18.32 Order 20138068 360 4.5.8.18.33 Order 20138104 362 4.5.8.18.34 Order 20138116 363 4.5.8.18.35 Order 20138318 364 4.5.8.18.36 Order 20138363 364 4.5.8.18.37 Order 20149014 365 4.5.8.18.38 Order 20149190 367 4.5.8.18.39 Order 20149191 368 4.5.9 Wederrechtelijk verkregen voordeel uit andere (soortgelijke) strafbare feiten die zien op valsheid in geschrift 369 4.6 Totaal wederrechtelijk verkregen voordeel 369 5 De betalingsverplichting 370 5.1 De standpunten 370 5.2 De beoordeling door de rechtbank 370 6 De toegepaste wettelijke bepalingen 370 7 De beslissing 371 Bijlage – het geschatte wederrechtelijk verkregen voordeel per order 372 1De inhoud van de vordering De officier van justitie vordert dat de rechtbank het bedrag vaststelt waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel als bedoeld in artikel 36e, vijfde lid, van het Wetboek van Strafrecht (Sr) wordt geschat en dat de veroordeelde de verplichting wordt opgelegd tot betaling aan de Staat van het geschatte voordeel, welk voordeel door de officier van justitie is geschat op € 2.608.672,
2. 2De procedure Voorafgaand aan de inhoudelijke behandeling van de vordering ter zitting heeft een schriftelijke ronde plaatsgevonden. De officieren van justitie hebben op 4 april 2023 een Conclusie van Eis ingediend. Op 11 oktober 2023 heeft de rechtbank een aanvullende Conclusie van Eis ontvangen. De officieren van justitie brengen daarin naar voren dat de vordering dient te worden bijgesteld tot een bedrag van € 2.595.213,
3. De verdediging heeft een Conclusie van Antwoord ingediend op 7 december
4. Op 2 januari 2024 is een Conclusie van Repliek van de officieren van justitie ontvangen en op 1 februari 2024 een Conclusie van Dupliek van de verdediging. De zaak is behandeld op de zitting van 26 maart 2024 en vervolgens aangehouden. Op 6 november 2024 is een schrijven van de verdediging ontvangen waarin de verdediging ingaat op vragen van de rechtbank. Op 21 januari 2025 hebben de officieren van justitie hierop bij extra conclusie een reactie ingediend. Op 28 oktober 2025 is de zaak nogmaals op zitting behandeld. De officieren van justitie hebben op deze zitting gepersisteerd bij de in de aanvullende Conclusie van Eis aangepaste vordering. 3De grondslag van de berekening 3.1 Algemeen De rechtbank heeft op 29 juni 2023 vonnis gewezen in de hoofdzaak (verder: het vonnis), waarbij [veroordeelde] is veroordeeld voor (het medeplegen van) overtreding van artikel 20, eerste lid, van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (hierna: Wgb), (het medeplegen van) valsheid in geschrift, en (het medeplegen van) opzettelijk gebruik maken van een vals geschrift als ware het echt en onvervalst, alle meermalen gepleegd en alle begaan door een rechtspersoon. Aan [veroordeelde] (hierna te noemen: veroordeelde) is een geldboete van € 400.000,00 opgelegd. De officieren van justitie hebben de (bijgestelde) vordering gebaseerd op het ‘Rapport berekening wederrechtelijk verkregen voordeel eenvoudige kasopstelling en wederrechtelijk voordeel per delict’ ex artikel 36e, tweede lid, van het Wetboek van Strafrecht (Sr) van23 november 2016 (hierna: het rapport) en het ‘Proces-verbaal van bevindingen Invloed uitspraak 1e aanleg op WVV berekening’ van 6 oktober
5. De periode waarover het voordeel is berekend loopt van 1 januari 2009 tot en met 9 september
6. In het rapport is het wederrechtelijk verkregen voordeel berekend op basis van de ten laste gelegde en deels bewezen verklaarde feiten en andere (soortgelijke) feiten. Dat betekent dat in het rapport gekozen is voor artikel 36e, tweede lid, Sr als grondslag voor de berekening. De rechtbank zal in haar berekening uitgaan van dezelfde grondslag. 3.2 Het juridisch kader voor de berekening 3.2.1 De wetswijziging van 1 juli 2011 Tijdens de periode waarover het voordeel is berekend, is artikel 36e, tweede lid, Sr gewijzigd, namelijk op 1 juli
7. Die wijziging houdt in dat tot die datum gold dat voordeel kon worden berekend over bewezen verklaarde feiten, soortgelijke feiten en feiten waarvoor een geldboete van de vijfde categorie kon worden opgelegd, waaromtrent voldoende aanwijzingen bestaan dat die door de veroordeelde zijn begaan. Per 1 juli 2011 is deze bepaling verruimd, in die zin dat voordeel kan worden ontnomen voor bewezen verklaarde feiten en andere strafbare feiten, waaromtrent voldoende aanwijzingen bestaan dat die door de veroordeelde zijn begaan. De rechtbank stelt vast dat het voordeel in het rapport is berekend over de bewezen verklaarde feiten en soortgelijke feiten. Het betreffen steeds feiten die zien op overtreding van artikel 20 Wgb en valsheid in geschrift, telkens met betrekking tot de handel in gewasbeschermingsmiddelen. Dat betekent dat ook de in het rapport meegenomen andere (soortgelijke) feiten die zien op de periode van vóór 1 juli 2011 kunnen worden betrokken in de berekening. 3.2.2 Voldoende aanwijzingen Artikel 36e, tweede lid, Sr stelt als eis (zowel voor als na de wetswijziging van 1 juli 2011), dat ten aanzien van de andere (soortgelijke) feiten voldoende aanwijzingen moeten bestaan dat die door de veroordeelde zijn begaan. Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad moet het oordeel van de rechter in de ontnemingsprocedure dat voldoende aanwijzingen bestaan dat de veroordeelde andere strafbare feiten in de zin van artikel 36e, tweede lid, Sr heeft begaan, binnen het eigen kader voor het bewijs in de ontnemingsprocedure, in overeenstemming zijn met de onschuldpresumptie. De in artikel 36e, tweede lid, Sr bedoelde “voldoende aanwijzingen” mogen daarom niet door de rechter worden aangenomen indien niet buiten redelijke twijfel kan worden vastgesteld dat andere strafbare feiten door de veroordeelde zijn begaan. Uit de uitspraak moet blijken aan welke feiten en omstandigheden de rechter voldoende aanwijzingen heeft ontleend dat de veroordeelde die andere strafbare feiten als bedoeld in artikel 36e, tweede lid, Sr heeft begaan. Gelet op het Geerings-arrest van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (1 maart 2007, nr. 30810/03, NJ 2007/349) kan geen voordeel worden ontnomen voor feiten waarvan veroordeelde eerder is vrijgesproken. 3.2.3 De schatting van het voordeel Voor de schatting van het voordeel dat de rechter vervolgens berekent over de bewezen verklaarde feiten en de andere (soortgelijke) strafbare feiten waaromtrent voldoende aanwijzingen bestaan dat die door de veroordeelde zijn begaan, is zij gebonden aan artikel 511f van het Wetboek van Strafvordering (Sv). Daarin is bepaald dat de rechter die schatting slechts kan ontlenen aan de inhoud van wettige bewijsmiddelen, die in de uitspraak op een vordering tot ontneming dienen te worden vermeld. In verband daarmee gelden in de ontnemingsprocedure andere regels van procesrecht dan in de strafprocedure. Artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) staat er daarbij niet aan in de weg dat de rechter in de ontnemingsprocedure gebruik maakt van bewijsrechtelijke vermoedens en dat de bewijslast ter zake van de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel op redelijke en billijke wijze wordt verdeeld tussen het openbaar ministerie en de veroordeelde. De rechtbank zal beoordelen of wordt voldaan aan de genoemde van toepassing zijnde criteria voor de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel en, voor zover van toepassing, de feiten en omstandigheden en de bewijsmiddelen opnemen waarop zij haar oordeel baseert. 4De beoordeling van de vordering 4.1 Algemeen De verdediging heeft zich primair op het standpunt gesteld dat de vordering van het openbaar ministerie integraal moet worden afgewezen omdat het dossier niet voldoende inzichtelijk is om te kunnen beoordelen of buiten redelijke twijfel kan worden vastgesteld dat veroordeelde strafbare gedragingen heeft begaan. De rechtbank overweegt dat het openbaar ministerie in het rapport niet expliciet is ingegaan op iedere afzonderlijke order die in de berekening is meegenomen. Maar zoals de rechtbank ook tijdens de regiezitting van 26 maart 2024 kenbaar heeft gemaakt, zal zij op basis van de beschikbare stukken zelfstandig beoordelen of buiten redelijke twijfel vaststaat dat sprake is van strafbare orders. De rechtbank zal dit in het onderstaande per order beoordelen. Het primaire verweer van de verdediging wordt dan ook verworpen. De rechtbank zal bij de beoordeling van de vordering van het openbaar ministerie dezelfde structuur aanhouden als die van het rapport. In paragraaf 4.3 zal de rechtbank beoordelen in hoeverre veroordeelde voordeel heeft behaald uit de bewezen verklaarde feiten. In paragraaf 4.4 zal de rechtbank ingaan op het voordeel uit andere (soortgelijke) strafbare feiten die zien op het overtreden van artikel 20 Wgb, en tot slot zal de rechtbank in paragraaf 4.5 hetzelfde doen voor het voordeel uit andere (soortgelijke) strafbare feiten die zien op valsheid in geschrift. Voor zover de beoordeling ziet op de andere (soortgelijke) feiten zal de rechtbank tevens bespreken of sprake is van een strafbare gedraging en of buiten redelijke twijfel kan worden vastgesteld dat veroordeelde die strafbare gedraging heeft begaan. 4.1.1 Toetsingskader met betrekking tot de Wet gewasbeschermingsmiddelen 4.1.1.1 Toetsingskader met betrekking tot re-export In het vonnis in de hoofdzaak is geoordeeld over orders waarop Verordening 1107/2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen (hierna: de Verordening) en de met ingang van 26 november 2011 geldende Wgb van toepassing zijn. Artikel 20, eerste lid, van de Wgb bepaalt dat het verboden is te handelen in strijd met (onder andere) artikel 28, eerste lid, van de Verordening. In artikel 28, eerste lid, van de Verordening is bepaald dat een gewasbeschermingsmiddel alleen op de markt wordt gebracht of gebruikt wanneer het in de betrokken lidstaat overeenkomstig deze verordening is toegelaten. In artikel 3 onder 10 van de Verordening is ‘toelating van een gewasbeschermingsmiddel’ omschreven als: bestuursrechtelijk besluit waarmee de bevoegde instantie van een lidstaat toelaat dat een gewasbeschermingsmiddel op zijn grondgebied op de markt wordt gebracht. Onder ‘op de markt brengen’ wordt overeenkomstig artikel 3 onder 9 van de Verordening verstaan: het voorhanden hebben met het oog op verkoop binnen de Gemeenschap, met inbegrip van het ten verkoop aanbieden of enige andere vorm van overdracht, al dan niet gratis, alsmede de eigenlijke verkoop, de distributie en andere vormen van overdracht zelf, maar niet het retourneren aan de oorspronkelijke verkoper. Het in het vrije verkeer brengen op het grondgebied van de Gemeenschap geldt in het kader van deze Verordening als op de markt brengen. De rechtbank heeft in het vonnis met het openbaar ministerie en de verdediging vastgesteld dat een uit een derde land afkomstig gewasbeschermingsmiddel op de markt is gebracht als het EU is ingeklaard, ook wel T2-inklaren genoemd. In het tweede lid van artikel 28 van de Verordening is bepaald dat in een aantal gevallen geen toelating vereist is. In die bepaling is onder d de volgende uitzonderingssituatie opgenomen: “de productie, de opslag en het vervoer van een gewasbeschermingsmiddel dat voor gebruik in een derde land is bestemd, op voorwaarde dat de lidstaat van productie, opslag of vervoer inspectievoorschriften heeft vastgesteld om ervoor te zorgen dat het gewasbeschermingsmiddel vanaf zijn grondgebied wordt uitgevoerd”. Het openbaar ministerie heeft in de hoofdzaak naar voren gebracht dat veroordeelde niet heeft voldaan aan het inspectievoorschrift dat een zogenoemd kettingbeding moet zijn opgemaakt. Vanaf 16 december 2011 is dit voorschrift opgenomen in artikel 7.1 van de Regeling gewasbeschermingsmiddelen en biociden. De rechtbank heeft in het vonnis geoordeeld dat voor een geslaagd beroep op de uitzonderingssituatie van artikel 28, tweede lid, onder d, van de Verordening, waarin enkel staat dat er voorschriften moeten zijn vastgesteld, niet is vereist dat veroordeelde een kettingbeding heeft opgenomen in overeenkomsten met betrekking tot opslag, vervoer of levering aan een ander van een niet in Nederland toegelaten gewasbeschermingsmiddel. Wel dient door veroordeelde aannemelijk te worden gemaakt dat het niet in Nederland toegelaten gewasbeschermingsmiddel bestemd was voor gebruik in een derde land. In het vonnis heeft de rechtbank ten aanzien van de ten laste gelegde orders beoordeeld of dat het geval is geweest en in de gevallen waarin dit niet aannemelijk is gemaakt, heeft de rechtbank geconcludeerd dat is gehandeld in strijd met artikel 28, eerste lid, van de Verordening. De rechtbank stelt vast dat in de ontnemingsberekening ook orders zijn meegenomen die plaats hebben gevonden vóór de inwerkingtreding van de Verordening op 21 oktober
8. Voor die orders geldt dat het toetsingskader wordt gevormd door de Richtlijn betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen (91/414/EEG, verder: Richtlijn 91/414) en artikel 20 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (geldend vanaf 17 oktober 2007). In artikel 3, tweede lid, van Richtlijn 91/414 was bepaald dat de lidstaten de productie, de opslag en het verkeer van een gewasbeschermingsmiddel waarvan het gebruik op hun grondgebied niet is toegelaten, maar dat voor gebruik in een andere lidstaat is bestemd, niet belemmeren voor zover - het gewasbeschermingsmiddel in een andere lidstaat is toegelaten; - wordt voldaan aan de voorschriften inzake controle die de lidstaten hebben vastgesteld om ervoor te zorgen dat het bepaalde in lid 1 wordt nageleefd. Artikel 20 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (oud) bepaalde dat het verboden is gewasbeschermingsmiddelen of biociden op de markt te brengen, voorhanden of in voorraad te hebben, binnen Nederland te brengen of te gebruiken, die niet ingevolge deze wet zijn toegelaten of, voor zover het biociden met een gering risico betreft, zijn geregistreerd. Het voorschrift met betrekking tot het kettingbeding was opgenomen in artikel 20, tweede lid, van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden j° artikel 7.1 van de Regeling gewasbeschermingsmiddelen en biociden. De rechtbank stelt vast dat in Richtlijn 91/414, anders dan in de Verordening, staat dat moet worden voldaan aan de controlevoorschriften. Dit roept de vraag op wat het enkel ontbreken van een kettingbeding bij orders waarvan de re-export aannemelijk is gemaakt, betekent voor de beoordeling van die gevallen in het kader van de ontnemingsvordering. De rechtbank is van oordeel dat het enkel ontbreken van een kettingbeding, zelfs als dat een strafbaar feit oplevert, nog niet maakt dat met die order wederrechtelijk voordeel is verkregen. De rechtbank betrekt daarbij dat het overeenkomen en opmaken van een kettingbeding geringe kosten met zich zou brengen en daardoor niet of nauwelijks kostenverhogend zou zijn geweest. Dat betekent dat de rechtbank voor alle transacties waarbij het verweer wordt gevoerd dat sprake is van re-export uit zal gaan van de kaders zoals die zijn vastgesteld in de hoofdzaak en daarbij dus niet zal betrekken of al dan niet sprake was van een kettingbeding. 4.1.1.2 Voorwaardelijk verzoek om getuigen te horen De verdediging heeft, indien de rechtbank de ontnemingsvordering zou toewijzen ten aanzien van de orders waarbij het re-export verweer wordt gevoerd, verzocht enkele getuigen te horen. Deze vertegenwoordigers van de afnemers van veroordeelde kunnen nadere concretisering bieden over de re-export. De rechtbank is, zoals zij tijdens de zitting van 26 maart 2024 ook naar voren heeft gebracht, van oordeel dat de re-export enkel door middel van stukken kan worden onderbouwd. Hierbij is van belang dat zowel de oude regelgeving als de nieuwe regelgeving eisen stelt aan de administratie als het gaat om re-export. Deze stukken hoeven niet uit de administratie van veroordeelde te komen, maar kunnen ook afkomstig zijn van de afnemers. In de reactie van de verdediging, die op 6 november 2024 door de rechtbank is ontvangen, is vermeld dat het de verdediging niet is gelukt de orders betreffende re-export van een nadere onderbouwing te voorzien. Naar het oordeel van de rechtbank kan het horen van de gevraagde getuigen niets opleveren wat van belang kan zijn voor de beoordeling van de door het openbaar ministerie ingediende ontnemingsvordering. De rechtbank wijst het verzoek tot het horen van de getuigen daarom af. 4.1.1.3 Het opzet bij de Wgb-feiten Zoals de rechtbank in het vonnis heeft overwogen is volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad het uitgangspunt bij de beoordeling van economische delicten het zogenoemde ‘kleurloze’ opzet is. Dit houdt in dat opzet op handelen in strijd met het wettelijke verbod niet is vereist, maar dat opzet op de feitelijke gedraging volstaat. Dat betekent in dit geval dat beoordeeld moet worden of veroordeelde, al dan niet in voorwaardelijke zin, opzet had op het zonder toelating op de markt brengen van een gewasbeschermingsmiddel en niet op de wederrechtelijkheid van die gedraging. Ten aanzien van die toelating overweegt de rechtbank nog dat het opzet dus enkel hoeft te zien op het ontbreken van een toelating en niet op het feit dat die toelating (mogelijk) vereist was. Dat veroordeelde niet wist dat voor het op de markt brengen van (hierna te bespreken) gewasbeschermingsmiddelen een toelating was vereist, staat aan het bewijs van opzet daarom niet in de weg. 4.2 De uitgangspunten voor de schatting van het voordeel In het rapport is het wederrechtelijk voordeel telkens geschat door de verkoopopbrengst per order te bepalen en vervolgens daarvan af te trekken de op de order geboekte directe kosten, de niet op de order geboekte directe kosten en de overige kosten die in directe relatie staan tot de (strafbare) order (p. 11 en p. 76 e.v.). De verkoopopbrengst en de op de order geboekte directe kosten zijn telkens bepaald aan de hand van de financiële kostenplaatsregistratie in de administratie van de veroordeelde welke zijn geregistreerd per order. Door per order van de verkoopopbrengst de direct op de order geboekte kosten af te trekken is de brutomarge per order bepaald (p. 11-12). Een klein gedeelte van de directe kosten (vrachtkosten e.d., provisies en kortingen, transportverzekeringen, legalisatiekosten en monsterkosten) was niet op een specifieke order geboekt. Voor het vaststellen van deze kosten per order is over de jaren 2009 tot en met 2013 berekend wat het percentage is van deze kosten ten opzichte van de totale omzet van dat jaar. Vervolgens is dat percentage gebruikt om per order de niet op de order geboekte directe kosten te bepalen. Omdat tijdens de doorzoeking boekjaar 2014 nog niet was afgerond, is voor dat jaar in het voordeel van veroordeelde uitgegaan van het hoogste percentage dat is berekend in één van de voorgaande jaren (p. 12, 76-77). Op dezelfde manier zijn per order de overige kosten die in directe relatie staan tot de order bepaald, met dien verstande dat voor het boekjaar 2014 voor deze post wel een zelfstandige berekening is gemaakt (p. 13, 77-80). De rechtbank neemt deze algemene uitgangspunten voor de berekening van het wederrechtelijk voordeel per order over. De verdediging heeft deze uitgangspunten en de op basis daarvan in het rapport gemaakte berekening op zichzelf niet betwist. Wel zal de rechtbank hierna per order, dan wel groep van orders, bespreken of het gehele in het rapport berekende voordeel dient te worden meegenomen of slechts een gedeelte daarvan, zoals door de verdediging betoogd. 4.3 Voordeel uit de in de strafzaak bewezen verklaarde feiten Het openbaar ministerie heeft op 11 oktober 2023 een aanvullende conclusie van eis ingediend waarin is ingegaan op de gevolgen van het vonnis in de hoofdzaak voor de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel. Daarin is vermeld dat in zaaksdossier 5 een vrijspraak is gevolgd, zodat de vordering met € 1.925,85 moet worden verminderd. De overige (gedeeltelijke) vrijspraken hebben geen gevolgen voor de berekening, omdat er al geen voordeel was berekend dan wel omdat er naast een gedeeltelijke vrijspraak ook een veroordeling is gevolgd. Verder is in de aanvullende Conclusie van Eis ingegaan op de werkzame stof Cypermethrin, onder verwijzing naar een proces-verbaal van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) van 6 oktober 2023 en een proces-verbaal van bevindingen over Cypermethrin als biocide. Naar aanleiding van het onderzoek naar deze stof worden negen orders met leveringen van deze stof in de concentraties tussen de 1% en 10% niet langer meegenomen in de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel. Dit betekent volgens het openbaar ministerie dat een bedrag van € 11.532,99 in mindering moet worden gebracht op de oorspronkelijke vordering. De rechtbank zal hieronder per zaaksdossier ingaan op de vraag of voordeel is verkregen door middel van of uit de baten van de in de strafzaak bewezen verklaarde feiten. 4.3.1 Zaaksdossier 1 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20149059) [bedrijf] , gevestigd in [plaats] in China, heeft op 20 februari 2014 een ‘Commercial Invoice’ naar veroordeelde gestuurd betreffende de aankoop door veroordeelde van 5.000 liter Azoxystrobin 23% SC voor een bedrag van USD 73.
9. Veroordeelde heeft een op 17 maart 2014 gedateerde ‘Invoice’ met ordernummer 20149059-A gestuurd naar [bedrijf] voor de verkoop van 5.000 liter Azoxystrobin 23% e.c. voor een bedrag van USD 83.
10. Onder de opmerkingen is veroordeelde vermeld als ‘manufacturer’. Ook bevat het dossier een ‘Certificate of Origine’ van 17 maart 2014 voor [bedrijf] betreffende ordernummer
11. Dit betreft 5.000 liter Wopro Azoxystrobin 23% s.c., waarbij [bedrijf] als “manufacturer / Toll producer for [veroordeelde] ” is vermeld. De goederen zouden in maart 2014 worden verscheept vanuit een Europese haven via Singapore naar de haven van Kaosiung in Taiwan. Op het ‘Certificate of Origin’ is vermeld: “We herewith certify that the above mentioned goods are of Dutch origin / provenance”. In het vonnis in de hoofdzaak is geoordeeld dat veroordeelde de Certificaten van Origine, behorende bij ordernummer 20149059, valselijk heeft opgemaakt, waarbij sprake was van een nauwe en bewuste samenwerking met [naam] . Het ging daarbij om twee Certificates of Origine, gedateerd 1 maart 2014 en twee Certificates of Origine, gedateerd 17 maart
12. Zoals hierna onder 4.5.5.1 zal worden besproken, gaat de rechtbank uit van een opbrengst van 47% van het in het rapport berekende voordeel. Voordeel: Omzet € 62.037,04 Brutomarge € 7.888,74 Extra aftrek directe kosten € 210,93 Aftrek overige kosten € 335,- Wederrechtelijk verkregen voordeel € 7.342,81 * 47% = € 3.451,12 4.3.2 Zaaksdossier 2 vrijspraak (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20138007) (geen voordeel) In de hoofdzaak heeft de rechtbank veroordeelde vrijgesproken van het overtreden van het verbod van artikel 28 Verordening met betrekking tot dit zaaksdossier. Daarom kan niet automatisch voordeel worden ontnomen voor dit zaaksdossier. Overigens speelt in deze zaak ook een valsheid in geschrift, zodat dit ordernummer hierna onder 4.5.7.17.39 alsnog zal worden besproken. 4.3.3 Zaaksdossier 3A (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20127263) (geen voordeel) In het vonnis in de hoofdzaak is geoordeeld dat de beoogde doorvoer van de partij Imidacloprid, waarvoor veroordeelde geen toelating had, niet aannemelijk is geworden en dat veroordeelde geen geslaagd beroep kan doen op artikel 28 van de Verordening. Uit het overzicht van het wederrechtelijk voordeel per order, dat door het openbaar ministerie is opgemaakt, volgt dat sprake is van een voordeel van - € 216,
13. Gelet hierop komt de rechtbank tot het oordeel dat met deze order geen wederrechtelijk voordeel is behaald. 4.3.4 Zaaksdossier 3B (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20127157) Imidacloprid 70% WDG en Oxamyl 24% w/v SL zijn gewasbeschermingsmiddelen en de partijen van respectievelijk 250 kilogram en 1200 liter van deze middelen zijn EU-ingeklaard in Nederland. Beide middelen hadden in de relevante periode geen toelating in Nederland. Het ordernummer van deze order is
14. In het vonnis in de hoofdzaak heeft de rechtbank vastgesteld dat niet aannemelijk is geworden dat de Imidacloprid en de Oxamyl bestemd waren voor gebruik in China en beide gewasbeschermingsmiddelen feitelijk zijn geleverd in [plaats] en dat de order contant zou zijn betaald en vervolgens gestort op de rekening van [veroordeelde] . [veroordeelde] kon geen geslaagd beroep doen op de uitzondering van artikel 28, tweede lid, onder d, van de Verordening. De rechtbank is daarom tot een bewezenverklaring gekomen van het medeplegen van overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 20, eerste lid, van de Wgb, opzettelijk begaan door een rechtspersoon. Voor deze en de hierna volgende orders die zien op het zonder toelating op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen, geldt dat de kosten van een procedure om toelating te krijgen voor de middelen (zeer) hoog zijn. De rechtbank acht het daarom niet aannemelijk dat deze orders doorgang zouden hebben gevonden als tevens een verzoek om toelating bij de autoriteiten zou zijn gedaan. De rechtbank zal daarom het volledige in het rapport berekende voordeel meenemen in de berekening. Voordeel: Omzet € 19.380,- Brutomarge € 4.391,72 Extra aftrek directe kosten € 52,33 Aftrek overige kosten € 104,65 Wederrechtelijk verkregen voordeel € 4.234,74 4.3.5 Zaaksdossier 4 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20138327) Op 26 september 2013 heeft [naam] van het Italiaanse bedrijf [bedrijf] eene-mail naar [vertegenwoordiger 1] gestuurd met een lijstje met producten, waarvoor ze een offerte wilde hebben. Bij de genoemde producten stonden onder meer 30.000 x 20 [bedrijf] (Hydrogen – Cyanamide) en 500 x 0,010 Tiber Star (Tribenuron Metile 75%). Op 3 oktober 2013 heeft veroordeelde een ‘Confirmation of Sale’ gestuurd naar [bedrijf] voor onder meer de verkoop van 30.000 liter Hydrogen Cyanamide 520 gr/liter (blue coloured) in 20 liter blikken en 1.000 kilo Tribenuron Methyl 75% WG in aluminium zakjes van 10 gram. Op 7 oktober 2013 is de order [bedrijf] uitgebreid naar 33.000 liter. De herziene ‘Confirmation of Sale’, gedateerd 8 oktober 2013, is op 9 oktober 2013 ondertekend en voorzien van de tekst “for acceptance” van [bedrijf] terug ontvangen. Het nummer van deze order is
15. In het vonnis in de hoofdzaak is vastgesteld dat de middelen op 16 december 2013 EU-ingeklaard zijn en (in de hier relevante periode) niet zijn toegelaten in Nederland of in een andere lidstaat van de EU. Veroordeelde kon geen geslaagd beroep doen op de uitzondering van artikel 28, tweede lid, onder d, van de Verordening. De rechtbank is daarom tot een bewezenverklaring gekomen van het medeplegen van overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 20, eerste lid, van de Wgb, opzettelijk begaan door een rechtspersoon. Ten aanzien van de valsheid in geschrift overweegt de rechtbank als volgt. Op 17 december 2013 heeft veroordeelde een factuur naar [bedrijf] in Italië gestuurd met het nummer 20138327-A. Op de factuur zijn onder meer in rekening gebracht: [bedrijf] x 20 Liquid Fertilizer 5-20 (blue coloured), hoeveelheid 33.000 liter; [bedrijf] x 0.010, hoeveelheid 1.000 kilo. Op de factuur staat “our ref. G/DV”. In de administratie van veroordeelde zijn twee vrachtbrieven aangetroffen met de datum 17 december
16. Beide vrachtbrieven zijn opgemaakt door [naam] van expediteur [bedrijf] en betreffen het vervoer vanuit [plaats] naar [bedrijf] in [plaats] in Italië. De vrachtbrief (CMR) met nummer 03313837 betreft het vervoer van blikken [bedrijf] x 20 Liquid Fertilizer 5-20 en 200 dozen [bedrijf] x 0.
17. Het aantal blikken [bedrijf] is op de vrachtbrief slecht leesbaar, maar de rechtbank gaat er gelet op de e-mail van [naam] van 17 december 2013, vanuit dat het om 800 blikken gaat. De vrachtbrief (CMR) met nummer 03313838 betreft het vervoer van 850 blikken [bedrijf] x 20 Liquid Fertilizer 5-20 en enkele andere stoffen. De rechtbank heeft geoordeeld dat de factuur ten aanzien van ordernummer 20138327 door veroordeelde valselijk is opgemaakt, waarbij sprake was van een nauwe en bewuste samenwerking tussen [vertegenwoordiger 1] en [naam] enerzijds en [bedrijf] anderzijds. De rechtbank heeft met betrekking tot de CMR’s geoordeeld dat [naam] de CMR’s niet zelf heeft opgesteld. Wél heeft [naam] aan [bedrijf] opdracht gegeven de handelsnamen [bedrijf] en [bedrijf] op de CMR’s te vermelden, terwijl aangenomen kan worden dat [bedrijf] niet op de hoogte was van de onjuistheid hiervan. De rechtbank achtte daarom het doen plegen van het valselijk opmaken van de CMR’s bewezen. Ook achtte de rechtbank bewezen dat daarbij sprake was van een nauwe en bewuste samenwerking tussen [vertegenwoordiger 1] en [naam] enerzijds en [bedrijf] anderzijds. [plaats] gelet op het overwogene in paragraaf 4.3.4 zal de rechtbank het volledige in het rapport berekende voordeel meenemen in de berekening. Voordeel: Omzet € 137.755,55 Brutomarge € 5.227,62 Extra aftrek directe kosten € 468,37 Aftrek overige kosten € 991,84 Wederrechtelijk verkregen voordeel € 3.767,41 4.3.6 Zaaksdossier 5 vrijspraak (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20149160) (geen voordeel) Veroordeelde is in de hoofdzaak vrijgesproken voor zover het gaat om dit zaaksdossier. Dat betekent dat in de onderhavige procedure geen voordeel kan worden meegenomen in de berekening. 4.3.7 Zaaksdossier 6 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20138326) In het dossier bevindt zich een conformation of sale met ordernummer 20138326 waarin de verkoop wordt bevestigd van een partij 127.200 liter Stargezan (Prometryn 500 g/l SC) en 200 kilo Eclat (Rimsulfuron+Thifensulfuron 50/25% WDG) met als verkoper veroordeelde en als koper [bedrijf] ., vertegenwoordigd door [naam] te [plaats] . Op de overeenkomst staat als e-mailadres van de koper vermeld [e-mailadres] . Verder staat vermeld: “Delivery: For delivery [plaats] region around middele December.” [bedrijf] heeft op 2 november 2013 een ‘Commercial Invoice’ gestuurd naar veroordeelde voor 127.200 liter Stargezan (Prometryn 500 g/l SC) voor een bedrag van USD 513.888 en 200 kilo Eclat (Rimsulfuron+Thifensulfuron 50/25% WDG) voor een bedrag van USD 13.
18. De goederen zouden volgens de invoice vanuit [plaats] naar [plaats] worden verscheept. Op 4 december 2013 heeft veroordeelde een ‘Invoice’ met ordernummer 20138326-A gestuurd naar [bedrijf] voor de verkoop van: 127.200 liter Stargezan (Prometryn, 500 g/l) voor een bedrag van USD 636.000 en 00 kilo Eclat (Rimsulfuron+thifensulfuron 50/25% WDG) voor een bedrag van USD 16.
19. Het dossier bevat onder meer: - de leveranciersverklaringen van [bedrijf] , gedateerd respectievelijk 23 oktober 2013 en 7 maart 2013; - de facturen met de nummers S2210113, S2220113, S2230113, S2240113, S2250113, S2260113, S2270113 en S2280113; - de aanvragen tot afgifte van een certificaat van oorsprong van de Europese Gemeenschap met de nummers 82913, 82914, 82915, 82916, 82917, 82918, 82919 en
20. Uit deze documenten leidt de rechtbank af dat de goederen in de order door [bedrijf] worden doorverkocht aan het Oekraïense bedrijf [bedrijf] en dat de goederen door veroordeelde direct worden geleverd aan [bedrijf] in Oekraïne. De rechtbank heeft in het vonnis in de hoofdzaak geoordeeld dat veroordeelde valse leveranciersverklaringen heeft opgemaakt, waarbij sprake is geweest van een nauwe en bewuste samenwerking met Slootweg. Daarnaast achtte de rechtbank het opmaken van valse geschriften, te weten de facturen en de aanvragen van de certificaten van oorsprong en het gebruikmaken van valse geschriften, te weten de leveranciersverklaringen en de facturen bewezen. Zoals hierna onder 4.5.5.1 zal worden besproken, gaat de rechtbank uit van een opbrengst van 47% van het in het rapport berekende voordeel, omdat de rechtbank uitgaat van het alternatieve scenario dat zonder de valsheid de stoffen in Nederland zouden zijn geproduceerd tegen hogere kosten. Voordeel: Omzet € 484.055,56 Brutomarge € 34.221,53 Extra aftrek directe kosten € 1.645,79 Aftrek overige kosten € 3.485,20 Wederrechtelijk. verkregen voordeel € 29.090,54 * 47% = € 13.672,55 4.3.8 Zaaksdossier 7 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20149135) (geen voordeel) Voor deze order is in het rapport geen voordeel berekend. De rechtbank zal het (mogelijk) behaalde voordeel van deze order dan ook niet meenemen in haar berekening. 4.3.9 Proces-verbaal 83799 (afnemer [bedrijf] , ordernummer 20151000) (geen voordeel) In het rapport is geen voordeel berekend voor deze order. De rechtbank zal het (mogelijk) behaalde voordeel van deze order dan ook niet meenemen in haar berekening. 4.3.10 Wederrechtelijk verkregen voordeel uit de bewezenverklaarde feiten Het wederrechtelijk verkregen voordeel uit de bewezenverklaarde feiten komt hiermee op een bedrag van € 25.125,
21. 4.4 Wederrechtelijk voordeel uit andere (soortgelijke) strafbare feiten die zien op het overtreden van artikel 20 Wgb 4.4.1 Beoordeling beroep op vertrouwensbeginsel De standpunten De verdediging De NVWA heeft in het rapport aangegeven een aantal orders buiten de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel te hebben gelaten, onder andere: “alle orders waarbij de niet toegelaten middelen niet uit China afkomstig waren maar uit een ander land”. Er zijn echter 21 orders -naar mag worden aangenomen- abusievelijk in de berekening betrokken, ook al gaat het (evenzeer) niet om gewasbeschermingsmiddelen afkomstig uit China. In een deel van de gevallen was het technisch materiaal volgens het rapport uit China afkomstig, maar zijn de gewasbeschermingsmiddelen in Nederland geformuleerd en waren de ‘niet toegelaten middelen’ dus niet uit China afkomstig. In de overige gevallen kwam ook het technisch materiaal niet uit China. Aangezien de veroordeelde mag vertrouwen op het door de NVWA aangelegde criterium, dienen deze orders daarom buiten beschouwing te worden gelaten bij de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel. Het openbaar ministerie Voorafgaand aan het door de verdediging opgenomen citaat is duidelijk beschreven dat de gemaakte selectie onder A, naast middelen afkomstig uit China, ook gemaakt is inclusief middelen die in opdracht van de veroordeelde bij [bedrijf] te [plaats] (verder: [bedrijf] ) zijn geproduceerd en vervolgens op de EU-markt zijn gebracht. De beoordeling door de rechtbank In het rapport staat onder het kopje “6.
22. Andere strafbare feiten” het volgende vermeld: “Naast de feiten zoals opgenomen in het strafdossier is uit het financieel onderzoek naar voren gekomen dat betrokkenen zich eveneens schuldig gemaakt hebben aan overtreding van dezelfde strafbare feiten in een aantal andere dossiers: A. gewasbeschermingsmiddelen uit China welke geen toelating hebben op de NL/EU markt brengen. Deze middelen werden ofwel - in opdracht van [veroordeelde] ingeklaard en daarmee op dat moment op de Nederlandse/EU markt gebracht - in opdracht van [veroordeelde] bij [bedrijf] geproduceerd en vervolgens op de NL/EU markt gebracht. B. (…)” Onder ditzelfde kopje 6.2, ten aanzien van de categorie onder A, volgt het door de verdediging vermelde citaat. Indien beide citaten in samenhang worden gelezen, is het naar het oordeel van de rechtbank volstrekt helder dat de NVWA voor ogen had om ook gewasbeschermingsmiddelen die in opdracht van veroordeelde door [bedrijf] in Nederland zijn geformuleerd, met gebruikmaking van uit China geïmporteerde technische (werkzame) stoffen, in de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel te betrekken. Dat dit vervolgens daadwerkelijk is gedaan was voor veroordeelde ook duidelijk kenbaar, namelijk uit het rapport gelezen in samenhang met het overzicht van meegenomen orders. Er is ook overigens niet een goede reden te bedenken waarom de NVWA deze orders buiten beschouwing zou hebben willen laten. Reeds hierom slaagt het beroep op het vertrouwensbeginsel niet en kunnen de orders in kwestie, indien daarbij sprake is van het plegen van ‘andere strafbare feiten’ -waarover hierna meer- in de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel worden betrokken. Tot slot heeft de verdediging nog aangevoerd dat, ook als ervan moet worden uitgegaan dat de NVWA door [bedrijf] met technische (werkzame) stoffen uit China geproduceerde gewasbeschermingsmiddelen in de berekening heeft willen betrekken, er ook dan nog een aantal orders is waarbij de technische (werkzame) stoffen niet uit China kwamen. Hiertoe heeft de verdediging verwezen naar de in voetnoot 25 van de Conclusie van Dupliek vermelde orders. De rechtbank stelt vast dat dit verweer nog van belang is voor een vijftal in de voetnoot genoemde orders, te weten [bedrijf] / order 20149069, [bedrijf] / order 20149252, [naam] / order 20116232, [bedrijf] / order 20138097-E en [bedrijf] / order 20127165-A. Ook stelt de rechtbank vast dat uit het procesdossier enkel ten aanzien van de eerstgenoemde order blijkt dat sprake was van inkoop van technische (werkzame) stoffen uit een ander land dan China, namelijk het Verenigd Koninkrijk. Waar de technische (werkzame) stoffen ten behoeve van de andere orders zijn ingekocht, wordt uit het procesdossier niet duidelijk. Wat daar ook van zij, al aangenomen dat alle gewasbeschermingsmiddelen waarop deze vijf orders zien inderdaad zijn geproduceerd met technische (werkzame) stoffen uit andere landen dan China, dan nog slaagt ook ten aanzien van deze orders het beroep op het vertrouwensbeginsel niet. Aan de verdediging kan weliswaar worden toegegeven dat in het rapport vermeld staat dat (onder andere) “alle orders waarbij de niet toegelaten middelen niet uit China afkomstig waren maar uit een ander land” buiten de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel zijn gelaten, maar ook hier geldt, zoals hiervóór al overwogen ten aanzien van de met technische (werkzame) stoffen uit China geproduceerde gewasbeschermingsmiddelen, dat voor de veroordeelde duidelijk kenbaar was dat de vijf orders niettemin in de berekening waren betrokken. De veroordeelde heeft daarom (enkel) aan de voornoemde vermelding niet het vertrouwen kunnen ontlenen dat deze orders buiten beschouwing zouden blijven. Ook deze orders kunnen, indien daarbij sprake is van het plegen van ‘andere strafbare feiten’ -waarover hierna meer- daarom in de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel worden betrokken. 4.4.2 Beoordeling van het bulkgoederenverweer De reikwijdte van de verordening: wat is bedoeld met ‘middelen, in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd’? In artikel 1, eerste lid, van de Verordening is bepaald dat bij deze verordening regels worden vastgesteld voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen in hun commerciële aanbiedingsvorm en voor het op de markt brengen, het gebruik en de controle ervan binnen de Gemeenschap. In artikel 2, eerste lid, staat de werkingssfeer van de Verordening beschreven, als volgt: “
23. Deze verordening is van toepassing op middelen, in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd, die geheel of gedeeltelijk bestaan uit werkzame stoffen, beschermstoffen of synergisten, en die bestemd zijn voor een van de volgende toepassingen: (…) Deze middelen worden hierna “gewasbeschermingsmiddelen” genoemd.” Voor het beoordelen van de vraag of bij de orders die hierna in paragraaf 4.4.3 worden besproken sprake is geweest van (andere) strafbare feiten is van belang de vraag wat dient te worden verstaan onder de zinsnede “in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd”. De standpunten De verdediging De verdediging heeft onder verwijzing naar de voormelde artikelleden gesteld dat zogenaamde ‘bulkgoederen’ niet onder de reikwijdte van de Verordening vallen. Onder ‘vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd’ dient de verpakkingsvorm te worden verstaan die aan de (eind)gebruiker wordt geleverd en door deze (eind)gebruiker, bijvoorbeeld een boer of tuinder, daadwerkelijk gebruikt kan worden. De middelen die in bulkverpakkingen worden vervoerd kunnen niet aangemerkt worden als gewasbeschermingsmiddelen onder de Verordening. Het gaat bij ‘bulkgoederen’ om verpakkingen die onbruikbaar zijn voor de (eind)gebruiker omdat die eerst nog moeten worden omgepakt en van etiketten met gebruiksinstructies moeten worden voorzien. De vraag vanaf welke hoeveelheid sprake is van een ‘bulkgoed’ is afhankelijk van de aard van het product en het type (eind)gebruiker. Het openbaar ministerie Het openbaar ministerie heeft zich op het standpunt gesteld dat met de zinsnede “in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd” de werkzame stof is bedoeld en dat de verpakking en etikettering niet van belang zijn. Dat de Verordening niet van toepassing zou zijn op gewasbeschermingsmiddelen die zijn verpakt in zogenoemde ‘bulkverpakkingen’, door de verdediging ‘bulkgoederen’ genoemd, is dan ook onjuist. De beoordeling door de rechtbank Inleidende overwegingen Niet in discussie is dat de orders ten aanzien waarvan de verdediging het bulkgoederenverweer voert zien op chemische mengsels met daarin werkzame stoffen in de zin van artikel 2, tweede lid, van de Verordening en dat de mengsels geschikt zijn voor toepassing als gewasbeschermingsmiddel. Ook is niet in discussie dat de chemische mengsels in Nederland op de markt zijn gebracht. Enkel ter discussie staat of hiervoor een toelating was vereist. De rechtbank begrijpt het standpunt van de verdediging aldus dat de chemische mengsels waarop de orders zien pas als gewasbeschermingsmiddelen kunnen worden aangemerkt, en daarmee toelatingsplichtig zijn, zodra de mengsels zijn verpakt in voor de (eind)gebruiker geschikte verpakkingen met etiketten met gebruiksvoorschriften. De rechtbank stelt voorop dat de Verordening geen nadere duiding geeft ten aanzien van de vraag wat is bedoeld met de zinsnede “in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd”. Ook de (Europese) jurisprudentie biedt geen nadere duiding. Verder stelt de rechtbank voorop dat het door de verdediging gebezigde begrip ‘bulkgoederen’ in de Verordening en overige wet- en regelgeving niet voorkomt en dat dit begrip, zoals ter zitting van 26 maart 2024 wel is gebleken, ook moeilijk te definiëren valt en aan enige willekeur onderhevig is. Wat daar ook van zij, dat gewasbeschermingsmiddelen in bulkverpakkingen (‘bulkgoederen’), zoals gedefinieerd door de verdediging, niet binnen het toepassingsbereik van de Verordening vallen, vindt in ieder geval geen directe bevestiging in de Verordening, noch in enig ander hier gezaghebbend document. De rechtbank zal hierna nader ingaan op wat de verdediging ter staving van haar standpunt naar voren brengt, en daarbij onder meer ook aandacht besteden aan de zogenoemde SANCO-documenten. Cumulatieve voorwaarden in artikel 2, eerste lid, van de Verordening De verdediging heeft haar standpunt onderbouwd allereerst door te stellen dat artikel 2, eerste lid, van de Verordening bestaat uit cumulatieve voorwaarden. De eerste voorwaarde ziet op de vorm waarin de gewasbeschermingsmiddelen aan de (eind)gebruiker worden geleverd en ziet daarbij ook op de verpakking en etikettering. De tweede voorwaarde in dit lid ziet op de chemische samenstelling. De verdediging wijst daarbij mede op de gebruikte formulering in de artikelen 3, tweede lid, onder 2 en 52, derde lid, onder b en c, van de Verordening, waarin ten aanzien van chemische samenstellingen niet over ‘vorm’ maar over ‘stoffen’ of ‘werkzame stoffen’ wordt gesproken. De rechtbank volgt de verdediging niet in deze lezing van artikel 2, eerste lid, van de Verordening. Naar het oordeel van de rechtbank dient de zinsnede ‘die geheel of gedeeltelijk bestaan uit’ te worden gezien als een nadere duiding van de woorden ‘middelen, in de vorm’. Met die zinsnede is naar het oordeel van de rechtbank bedoeld een nadere omschrijving te geven van de vorm van de middelen, anders gezegd de stoffen/preparaten waaruit het chemische mengsel is samengesteld. Voor de lezing dat met ‘de vorm’ de (chemische) samenstelling van het middel wordt bedoeld, vindt de rechtbank bevestiging in de wijze waarop het begrip ‘gewasbeschermingsmiddelen’ was gedefinieerd in de eerdergenoemde Richtlijn 91/
24. De Richtlijn definieerde ‘gewasbeschermingsmiddelen’ in artikel 2, eerste lid, als ‘werkzame stoffen en één of meer werkzame stoffen bevattende preparaten, in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd (…)’. Deze definitie maakt nog meer duidelijk dat het bij ‘de vorm’ gaat over de samenstelling van het uit stoffen/preparaten bestaande mengsel dat aan de gebruiker wordt geleverd. Uit niets blijkt dat bij vervanging van de Richtlijn door de Verordening een andere invulling van het begrip ‘gewasbeschermingsmiddelen’ is beoogd. In de redactie van de artikelen 3, tweede lid, onder 2 en 52, derde lid, onder b en c, van de Verordening ziet de rechtbank geen aanleiding om anders te oordelen. Het document SANCO/12415/2013 Verdere bevestiging voor haar voornoemde lezing van de zinsnede in kwestie kan naar het oordeel van de rechtbank gevonden worden in het in het dossier gevoegde Questions and Answers document inzake de regulatie van de Verordening (SANCO/12415/2013, rev. 6, 15 November 2015, p. DOC-015770-1600). Dit SANCO-document is gepubliceerd door het Directorate-General Health and Food Safety (DG SANTE), voorheen genaamd Health and Consumers Directorate-General (DG SANCO), van de Europese Commissie. Zoals in het document aangegeven, is het een document met vragen en antwoorden met betrekking tot de interpretatie van de Verordening. Het doel van het document is om een richtsnoer (‘guidance’) te bieden aan lidstaten en actoren in de economie (p. 4 van het document). In paragraaf 2 staat over de reikwijdte van artikel 2 van de Verordening onder ander het volgende vermeld: “ Definition of plant protection products and products in bulk The definition of plant protection products in Article 2 of Regulation (EC) No 1107/2009 reads: “This Regulation shall apply to products, in the form in which they are supplied to the user, consisting of or containing active substances, safeners of synergists, and intended for one of the following uses (…)” The question arose whether the terms ‘the form in which they are supplied to the user’ refer to the content of the plant protection product, or whether this wording should be interpreted as referring to the form in which the plant protection products is placed on the market such as the way they are packaged and labelled for the end users. [bedrijf] is considered that the terms ‘in the form in which they are supplied to the user’ refer to the content of the plant protection products because the second part of Article 2 refers to the substances contained in the plant protection products with the intended uses and appears to place the emphasis on the content of the product and [bedrijf] uses and not on [bedrijf] form such as package and label. (…) Moreover, the fact that according to Article 28