RECHTBANK LEEUWARDEN Sector civiel recht zaaknummer / rolnummer: 97945 / KG ZA 09-204 Vonnis in kort geding van 23 september 2009 in de zaak van de besloten vennootschap DRENTEA KANTOORMEUBELEN B.V., gevestigd te Emmen, eiseres, advocaten: mrs. P.P.R. Hoekstra en A.J. van Heeswijck, kantoorhoudende te Groningen, tegen de stichting STICHTING NHL, gevestigd te Leeuwarden, gedaagde, advocaat: mr. L. Cohen, kantoorhoudende te Rotterdam, alsmede de gevoegde partij: de besloten vennootschap GISPEN INTERNATIONAL B.V., gevestigd te Culemborg, verzoekster in het incident tot voeging, advocaat: mr. J.C. Bijlsma te Rotterdam. Partijen zullen hierna "Drentea", "NHL" en "Gispen" genoemd worden. 1. De procedure 1.1. Drentea heeft NHL in kort geding doen dagvaarden tegen de openbare zitting van 10 september 2009. 1.2. Drentea heeft toen op de bij dagvaarding geformuleerde gronden gevorderd dat de voorzieningenrechter, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad: primair: 1. NHL gebiedt de gunningsbeslissing van 26 juni 2009 binnen twee dagen na betekening van het in dezen te wijzen vonnis in te trekken en, voor zover zij tot gunning van de opdracht overgaat, de opdracht te gunnen aan Drentea, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 100.000,- in geval NHL hiermee in strijd handelt; subsidiair: 2. NHL gebiedt de gunningsbeslissing van 26 juni 2009 binnen twee dagen na betekening van het in dezen te wijzen vonnis in te trekken en, voor zover zij tot gunning van de opdracht overgaat, de inschrijving van Drentea als passend aan te merken en tot beoordeling van de inschrijvingen over te gaan, althans over te gaan tot herbeoordeling van de inschrijvingen met inachtneming van het in dezen te wijzen vonnis, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 100.000,- in geval NHL hiermee in strijd handelt; meer subsidiair: 3. NHL gebiedt de gunningsbeslissing van 26 juni 2009 binnen twee dagen na betekening van het in dezen te wijzen vonnis in te trekken en, voor zover zij tot gunning van de opdracht wenst over te gaan, een nieuwe gunningleidraad op te stellen en Drentea opnieuw uit te nodigen een inschrijving te doen, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 100.000,- in geval NHL hiermee in strijd handelt; primair, subsidiair en meer subsidiair: 4. iedere andere voorziening treft die de voorzieningenrechter passend acht en die recht doet aan de belangen van Drentea, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 100.000,- in geval NHL in strijd handelt met de door de voorzieningenrechter getroffen maatregel; 5. NHL veroordeelt in de kosten van het geding. 1.3. Gispen heeft primair als tussenkomende partij gevorderd dat de voorzieningenrechter haar tussenkomst toestaat en Drentea niet-ontvankelijk verklaart in haar vorderingen althans de vorderingen van Drentea afwijst, met veroordeling van Drentea en NHL, althans Drentea, in de kosten van het geding aan de zijde van Gispen, waarbij de wettelijke rente verschuldigd zal zijn indien de proceskosten niet zijn voldaan binnen 14 dagen na het te dezen te wijzen vonnis, een en ander voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad. Subsidiair verzoekt Gispen zich te mogen voegen aan de zijde van NHL. 1.4. Partijen hebben ter terechtzitting hun standpunten toegelicht, waarbij de advocaten van partijen gebruik hebben gemaakt van pleitnotities. NHL heeft daarbij geconcludeerd tot afwijzing van de vorderingen van Drentea, met veroordeling van Drentea in de kosten van het geding. 1.5. Partijen hebben producties overgelegd. 1.6. Het vonnis is vervolgens bepaald op heden. 2. De feiten In dit kort geding zal van de volgende vaststaande feiten worden uitgegaan. 2.1. Op 22 januari 2009 heeft NHL een aankondiging geplaatst in het publicatieblad van de Europese Gemeenschappen inzake een overheidsopdracht voor het leveren en plaatsen van onderwijs- en kantoormeubilair. Het betreft een aanbesteding met voorafgaande selectie (niet-openbare aanbestedingsprocedure). Op de aanbesteding zijn van toepassing Richtlijn 2004/18/EG en het Bao. Voorts heeft NHL in het bestek het ARW 2005 van toepassing verklaard. NHL heeft zich bij de uitvoering van de aanbestedingsprocedure laten begeleiden door haar aanbestedingsadviseur DHV. 2.2. NHL heeft de voorwaarden voor gunning van de opdracht vastgelegd in een document, getiteld "Gunningleidraad" d.d. 31 maart 2009. In deze gunningleidraad is - voor zover van belang - het volgende bepaald: 1. ORGANISATIE EN OPDRACHT (…) 1.3. Uitgangspunten en omvang Het te leveren en plaatsen onderwijs- en kantoormeubilair bestaat uit: - werkplekken (hoofdstuk 2 van bijlage 3) - stoelen (hoofdstuk 3 van bijlage 3) - kasten (hoofdstuk 4 van bijlage 3) - prullenbakken en papierbakken (hoofdstuk 5 van bijlage 3) De werkplekken omvatten bureau's, benches, raam- en wandtafels, PC houders, beeldschermarmen en statafels. De stoelen zijn onder te verdelen in bureaustoelen, studentenstoelen, hoge baliestoelen, bezoekersstoelen en krukjes. De kasten worden onderverdeeld in hoge en lage roldeurkasten, boekenkasten en tijdschriftkasten. Prullenbakken en papierbakken worden niet verder onderverdeeld. (…) Na gunning zal de exacte omvang, kleurstelling en afwerking worden vastgesteld. (…) 2. PROCEDURE (…) 2.6. Proefopstelling Van de inschrijvers wordt verwacht dat ze het aangeboden meubilair kosteloos leveren voor een proefopstelling. Gezien de aard van de beoordeling van de proefopstelling kan deze destructief zijn. De NHL vergoedt geen kosten en schade aan de inschrijver indien dit het geval blijkt te zijn. De proefopstelling dient te bestaan uit alle genoemde onderdelen van bijlage 3, te weten: - een duo bureau met kop bureau en los bureau; - een 6 persoons bench; - raam-/wandtafels, afmetingen: 1400mm*700mm en 1000mm*700mm; - een bureau dient voorzien te zijn van een PC houder en een beeldschermarm - een statafel - een bureaustoel - een studentenstoel - een hoge baliestoel - een bezoekersstoel - een krukje - een lage roldeurkast - een boekenkast - een tijdschriftenkast - een prullenbak en papierbak Het meubilair in de proefopstelling dient exact hetzelfde te zijn als het meubilair wat opgenomen is in de aanbieding. (…) 3. EISEN EN BEOORDELING (…) 3.4. Beoordeling Het gunningcriterium is de economisch meest voordelige aanbieding. De beoordeling zal uitgevoerd worden door verschillende groepen van deskundigen en gebruikers. (…) De inschrijving wordt als eerste beoordeeld op volledigheid en op passendheid bij het bestek. Volledigheid van de inschrijving heeft betrekking op de eisen zoals gesteld in paragraaf 3.1., 3.2. en 3.3. van deze gunningleidraad en de eisen in de eventuele nota van inlichtingen. Passendheid van de inschrijving heeft betrekking op de mate waarin de aanbieding aansluit bij het gevraagde in de specificatie (bijlage 3) en eventueel hierop betrekking hebbende onderdelen van de nota van inlichtingen. Niet volledige en/of niet passende inschrijvingen worden uitgesloten van de aanbesteding. De inschrijvingen die als volledig en passend beoordeeld zijn, zullen beoordeeld worden op de volgende subgunningcriteria: Subgunningcriteria Toetsing o.b.v. Beoordelende groep Weging 1 Prijs Bijlage inschrijfbiljet 6 Werkgroep Inkoop 5 2 Prijsafwijking naleveringen Bijlage inschrijfbiljet 6 Werkgroep Inkoop 1 3a Uitstraling van het aangebodene Proefopstelling Alle 1 3b Kwaliteit van het aangebodene Proefopstelling Alle 2 3c Gebruiksvriendelijkheid van het aangebodene Proefopstelling Alle 1 3d Zitcomfort (alleen voor stoelen) Proefopstelling Alle 1 (…) De beoordeling van het kwalitatieve deel (3a t/m 3d) zal plaatsvinden met behulp van de proefopstelling. Gedurende een aantal dagen worden vertegenwoordigers van de drie stemgerechtigde groepen in de gelegenheid gesteld het onderwijs- en kantoormeubilair te beoordelen. (…) BIJLAGE 3 Specificaties (…) Deze specificaties zijn beschreven in de volgende hoofdstukken: - hoofdstuk 2: werkplekken > hierin zijn de algemene en specifieke specificaties beschreven van de bureau's, benches, raam-/wandtafels, PC houders, beeldschermarmen, statafels en prullenbakken; - hoofdstuk 3: zitmeubilair > hierin zijn de specificaties opgenomen voor de bureaustoelen, studentenstoelen, hoge baliestoelen, bezoekersstoelen en krukjes; - hoofdstuk 4: kasten > hierin zijn de specificaties beschreven voor de roldeurkasten, de boekenkasten en tijdschriftkasten; 2.1. Algemene specificaties bureau's, benches en tafels (…) Wet- en regelgeving Het aangeboden meubilair dient te voldoen aan de huidige wetgeving. De kantoorwerkplekken dienen te voldoen aan de NPR 1813 en aan de geldende Arbo-wetgeving. (…) Bladafwerking en -maatvoering Bij montage en demontage van het blad mag geen mechanische verzwakking in de bevestiging optreden. Het blad dient voorzien te zijn van afgeronde hoeken. Kleur nader te bepalen in een lichte effen kleur uit de standaardcollectie. Constructie Eisen met betrekking tot de constructie: - sterkte-eisen: de toegepaste materialen moeten zijn afgestemd op de krachten die gedurende het gebruik kunnen optreden; - de draagconstructie van het meubilair (met betrekking tot de stabiliteit en doorbuiging) moet voldoende stevig zijn. Onderhoud Eisen met betrekking tot onderhoud: - de materiaalkeuze moet zodanig zijn dat het meubilair eenvoudig schoon te maken is en geen vuil aantrekt. (…) - het meubilair dient met gangbare milieuvriendelijke middelen schoongemaakt te kunnen worden. Er mogen geen te smeren mechanieken worden toegepast. (…) 2.1.1. Specifieke specificaties bureaus (…) Aanvullende functionaliteiten: (…) - de bureaus dienen voorzien te zijn van een niet-afsluitbare lade voor kantoorartikelen en persoonlijke spullen. Dit dient links en rechts mogelijk te zijn, waarbij de standaardpositie rechts is. De lade dient geschikt te zijn voor folioformaat (210x330 mm), met een hoogte van 130 mm (…) - de duo-werkplekken dienen uitgevoerd te zijn met een tussenschot (hoogte circa 300 mm); - de bureaus dienen geschikt te zijn om uit te rusten met een 'derde niveau', het tussenschot; (…) Hoogte en verstelbaarheid De kantoorwerkplekken dienen handmatig in hoogte verstelbaar te zijn tussen 620mm en 850mm. De bediening dient uit de loop weggewerkt te zijn. Bekabelingmogelijkheden: Eisen met betrekking tot de bekabelingmogelijkheden: - de data en elektra voor de apparatuur op het bureau komt uit een Cable Cubby (of gelijkwaardig) uit of op het blad (3*230V en 2* data); - de Cable Cubby (of gelijkwaardig) dient mee geleverd te worden; de insteekzijde van de Cable Cubby (of gelijkwaardig) dient vertikaal te worden geplaatst om te voorkomen dat er stof en vocht in de openingen kan komen; (…) - in de kabelgoot moet voldoende ruimte zijn voor het opbergen van een meervoudige contactdoos; (…) Frames Eisen met betrekking tot de frames: (…) - de frames dienen in iedere gewenste kleur te spuiten te zijn; uitgangspunt voor de prijsopgave is de kleur RAL 9006; (…) 2.2. Specificaties PC houders (…) Afwerking Eisen met betrekking tot afwerking en maatvoering: (…) - de PC-houder dient enige mate van stootvastheid te bieden. (…) 2.3. Specificaties beeldschermarmen Een deel van de werkplekken wordt uitgevoerd met een beeldschermarm. Deze arm dient eenvoudig te bedienen zijn, waarbij het scherm driedimensionaal ingesteld kan worden. Deze beeldschermarmen mogen aan het blad of aan het tussenschot bevestigd worden. (…) 3.1. Specificaties bureaustoelen (…) Vormgeving - De stoel dient uitgevoerd te worden in een stofgroep Pixel 02, kleur 46 (of gelijkwaardig) (…) 3.4. Specificaties bezoekersstoelen Vormgeving - De vergaderstoel dient bijpassend te zijn bij de bureaustoel (dezelfde uitvoeringslijn). (…) 4.1. Roldeurkasten Roldeurkasten zijn stalen kasten met kunststof roldeuren die in de kantooromgeving geplaatst worden. Er zijn in ieder geval de volgende maatvoeringen gewenst: - hoog: 1950*1200*450 mm, ingedeeld met 3 legborden en 2 uittrekframes; - laag: 1400*1200*450 mm, ingedeeld met 2 legbord en 2 uittrekframes. 2.3. Ahrend, Drentea en Gispen hebben ingeschreven op de opdracht. Bij brief van 26 juni 2009 is namens NHL aan Drentea bericht dat zij niet voor gunning van de opdracht in aanmerking komt omdat haar aanbieding als niet passend is aangemerkt. Voorts is aan Drentea medegedeeld dat NHL voornemens is om de opdracht te gunnen aan Gispen. Bij de brief van 26 juni 2009 is een gunningsrapport gevoegd, dat - voor zover van belang - het volgende vermeldt: (…) 2.2. Volledigheid van de offerte De offerte van Ahrend voldoet niet aan de gestelde eisen in paragraaf 3.1., 3.2. en 3.3. van de gunningleidraad. Als eis is in paragraaf 3.2. gesteld: "Deelname aan de proefopstelling zoals genoemd in paragraaf 2.6." In paragraaf 2.6 staat: "Het meubilair in de proefopstelling dient exact hetzelfde te zijn als het meubilair wat opgenomen is in de aanbieding". Dit is bij de opstelling van Ahrend niet het geval. De aanbieding van Ahrend voldoet niet aan de gestelde vereisten en is derhalve uitgesloten van verdere deelneming. Gispen en Drentea voldoen aan de gestelde eis van volledigheid. 2.3. Passendheid bij het bestek Zowel de offerte van Ahrend als die van Drentea is als niet passend bij het bestek beoordeeld. De aanbiedingen van Ahrend en Drentea voldoen niet aan de gestelde vereisten en worden derhalve uitgesloten van verdere deelneming. Passendheid van de inschrijving heeft betrekking op de mate waarin de aanbieding aansluit bij het gevraagde in de specificatie (bijlage 3 van de gunningleidraad). De beoordeling van de passendheid is zowel op basis van de offerte als op basis van de proefopstelling uitgevoerd. (…) Bij Gispen wijkt de kleur van het frame in de proefopstelling af van het gestelde in het bestek en van de aanbieding. Deze afwijking is naar het oordeel van de NHL ondergeschikt en wordt niet als een afwijking aangemerkt. Uit deze beoordeling is opgemaakt dat Gispen als enige inschrijver als passend is aan te merken. Als bijlage B bij het rapport is een beoordeling van de passendheid van de aanbieding van Drentea gevoegd, waarin de afwijkingen zijn weergegeven. Deze bijlage vermeldt onder meer: Algemeen Wet en regelgeving De hendel waarmee de bureaus in hoogte kunnen worden versteld is zodanig uitgevoerd dat men zich hieraan kan bezeren. Voldoet niet aan de eisen van het bestek (foto 1). (…) Onderhoud / materiaalkeuze Het tussenscherm is van stof vervaardigd en is daardoor onderhoudsgevoelig en niet eenvoudig schoon te houden. Voldoet niet aan de eisen van het bestek (foto 5). (…) Bureaus (…) Niet afsluitbare lade Er is een lade met de grootte 210 x 330 x 150 mm gevraagd. De aangeboden en in de proefopstelling gemonteerde lade voldoet hier niet aan. Tijdens de toelichting op de proefopstelling door de leverancier is door een vertegenwoordiger van Drentea op een vraag van de aanbestedende dienst bevestigd dat de lade, zoals deze door Drentea is aangebracht, de besteksinterpretatie is. Voldoet niet aan de eisen van het bestek (foto 6) (…) Derde niveau Het derde niveau is niet in de proefopstelling getoond. Het tussenscherm is van onvoldoende kwaliteit en onvoldoende stabiel om het derde niveau met nog daarop aangebrachte artikelen die in/op het derde niveau kunnen worden gelegd, stabiel te kunnen dragen. Voldoet niet aan de eisen van het bestek. Cable-Cubby De meegeleverde Cable-Cubby is aan de insteekzijde schuin/diagonaal. Gevraagd is een verticale plaatsing van de insteekzijde. Voldoet niet aan de eisen van het bestek (foto 7). Kabelgoot - grootte De kabelgoot is krap en als onvoldoende aangemerkt voor het opbergen van een meervoudige contactdoos waarbij er naast een contactdoos ook nog bekabeling in moet passen. Voldoet niet aan de eisen van het bestek (foto 8). (…) PC houders PC houders De PC-houders voldoen niet, de PC-kast hangt in sjorbanden zonder frame en heeft niet de gevraagde "enige mate van stootvastheid". Voldoet niet aan de eisen van het bestek (foto 8). Beeldschermarmen Beeldschermarm De in hoogte verstelbare beeldschermarm is niet eenvoudig in hoogte verstelbaar. Het rubbertje klemt na enig gebruik en komt tussen de staande as en de klem van de beeldschermarm. Voldoet niet aan de eisen van het bestek (foto 9 en 10). (…) Specificaties bezoekersstoelen Bezoekersstoelen De vergaderstoel is niet bijpassend bij de bureaustoel. Voldoet niet aan de eisen van het bestek (foto 11). Roldeurkasten afmetingen De roldeurkasten zijn 125 cm hoog. Gevraagd is een kasthoogte van 140 cm. Voldoet niet aan de eisen van het bestek (foto 12). Samenvatting en conclusie De genoemde onderdelen wijken, zowel afzonderlijk als geheel, af van het gevraagde in het bestek. De aanbieding voldoet niet aan de gestelde vereisten en is derhalve uitgesloten van verdere deelneming. 3. Het standpunt van Drentea 3.1. Drentea stelt dat NHL de inschrijving van Gispen ten onrechte als volledig heeft aangemerkt. Op grond van de gunningleidraad dient de proefopstelling op straffe van uitsluiting exact hetzelfde te zijn als het meubilair in de aanbieding. NHL heeft zelf vastgesteld dat de proefopstelling van Gispen niet aan deze eis voldoet, nu de kleur van het frame in de proefopstelling afwijkt van het gestelde in de aanbieding. Dat er naar de mening van NHL sprake is van een "ondergeschikte afwijking", doet volgens Drentea niet terzake. Geen enkele afwijking is toegestaan. NHL handelt willekeurig door de inschrijving van Ahrend vanwege het niet voldoen aan genoemde eis wél uit te sluiten en die van Gispen niet. NHL had beide inschrijvingen als onvolledig (en daarmee ongeldig) moeten aanmerken, waardoor Drentea als enige kandidaat voor gunning overblijft. 3.2. De inschrijving van Gispen dient volgens Drentea in het licht van de gunningleidraad ook als niet passend te worden aangemerkt, zodat ook op die grond de inschrijving van Gispen uitgesloten diende te worden. Zo voldoet de aangeboden bekabeling niet aan de gestelde eisen, omdat de snoeren niet zijn weggewerkt en voldoen de lage roldeurkasten van Gispen niet, omdat deze te laag zijn (geen 1400 mm). Indien NHL Drentea (mede) uitsluit vanwege een te lage roldeurkast, dan dient zij zulks ook bij Gispen te doen. Voorts is de door Gispen aangeboden bezoekersstoel, anders dan de gunningleidraad eist, niet bijpassend bij de bureaustoel. Er is geen gelijkenis qua vormgeving en stof. Ook hebben de door Gispen aangeboden meubels - in strijd met de gunningleidraad - scherpe randen en hoeken. 3.3. Drentea stelt voorts dat haar eigen inschrijving als passend dient te worden aangemerkt. Zo is de eis gesteld dat meubilair dient te worden aangeboden van materiaal dat eenvoudig schoon te maken is en geen vuil aantrekt. Drentea heeft tussenschermen van stof aangeboden. Deze zijn eenvoudig te reinigen en trekken geen vuil aan. Desondanks worden deze schermen zonder nadere motivering door NHL als niet passend beoordeeld. NHL heeft ook niet voorgeschreven uit welk materiaal de tussenschermen dienen te bestaan. Drentea had uit de gunningleidraad niet hoeven begrijpen dat de door haar aangeboden tussenschermen niet passend zouden zijn. Ook ten aanzien van de kabelgoten heeft NHL ten onrechte gesteld dat deze niet passend zijn, terwijl de door Drentea aangeboden contactdoos gewoon in de kabelgoot past. Dat NHL een en ander als "krap" ervaart, kan geen reden voor uitsluiting van Drentea zijn. Verder kan het door Drentea aangeboden tussenschot worden voorzien van een "derde niveau". Ten slotte heeft Drentea, anders dan NHL meent, voor de gestoffeerde rugleuning en de glans gepolijste kruisvoet van de studentstoelen geen meerprijs opgegeven. Er is sprake van een totaalprijs. De opname van deze posten in de prijsopgave was bedoeld om te kunnen laten zien wat NHL hierop nog zou kunnen bezuinigen. 3.4. Nu Drentea de enig overgebleven inschrijver is, dient de opdracht aan haar te worden gegund, aldus Drentea. 4. Het standpunt van NHL 4.1. Voor zover Drentea bezwaren heeft tegen de inhoud van de gunningleidraad, zijn deze bezwaren tardief. Drentea heeft geen vragen over deze leidraad gesteld, hoewel zij daartoe ruimschoots de gelegenheid had. 4.2. De inschrijving van Drentea is niet passend, omdat deze afwijkt van de specificaties zoals opgenomen in bijlage 3 van de gunningleidraad, de nota van inlichtingen en het bestek. NHL verwijst daartoe onder meer naar de volgende voorbeelden:" (i)de aangeboden lade is te klein, (
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.