ECLI:NL:RBLIM:2024:6062

RECHTBANK Limburg Civiel recht Zittingsplaats Roermond Zaaknummer: C/03/320519 / HA ZA 23-330 Vonnis van 11 september 2024 in de zaak van BETON APARTE INTERNATIONAL B.V., gevestigd te Baarle-Nassau, eisende partij, advocaat: mr. M.P.M. Riep, tegen [gedaagde] , wonende te [plaatsnaam] , gemeente Peel en Maas, gedaagde partij, advocaat: mr. N. van Heeckeren van Brandsenburg. Partijen zullen hierna Beton Aparte en [gedaagde] worden genoemd. 1De procedure 1.

1. Het dossier bestaat uit de volgende processtukken: de dagvaarding met producties 1 tot en met 14; de conclusie van antwoord met producties 1 tot en met 17; de akte overleggen productie 15 en vermeerdering van eis, ter griffie ingekomen op 20 juni 2024; productie 18 zijdens gedaagde ingekomen ter griffie op 24 juni 2024; de mondelinge behandeling op 4 juli 2024, waarbij door Beton Aparte spreekaantekeningen zijn overgelegd. 1.
2. Ten slotte is vonnis bepaald. 2De feiten 2.
3. Beton Aparte is een bedrijf dat zich bezig houdt met de verkoop van betonlook- en betonproducten. 2.
4. Aandeelhouder van Beton Aparte is Betonplein Holding BV (Betonplein). Bestuurder van Beton Aparte is [naam] . 2.
5. [gedaagde] heeft als particulier op 5 augustus 2021 via de website van Beton Aparte een proefset PU sealer aangevraagd en geleverd gekregen. 2.
6. [gedaagde] heeft vervolgens producten besteld bij Beton Aparte. Beton Aparte heeft op 12 november 2021 een factuur gestuurd ten bedrage van € 430,41 voor de levering van 8 kilogram PU Sealer en 6 liter 2-K Impregneer, welke factuur door [gedaagde] is voldaan. 2.
7. Op 17 november 2021 heeft [gedaagde] haar vloer behandeld met de impregneer en sealer van Beton Aparte. 2.
8. Op 30 november 2021 (13 dagen later) klaagt [gedaagde] bij Beton Aparte over blaasjes op de vloer en een vermoeden dat de twee lagen sealer loslaten. 2.
9. Op 1 december 2021 reageert Beton Aparte per e-mail: “[…] Er zou zo ook geen probleem moeten zijn als dit hieronder zo gedaan is. Echter je hebt toch een probleem met aanhechting tussen je eerste laag sealer en je tweede laag sealer”. 2.
10. Na de e-mailcorrespondentie levert Beton Aparte kosteloos nieuwe sealer ter herstel. Zij adviseert [gedaagde] wel eerst de vloer waarop de blaasvorming is ontstaan te schuren met korrel 120 en dan de sealer weer te plaatsen. 2.
11. De herstelbehandeling leidt niet tot het gewenste resultaat, waarna [gedaagde] zich opnieuw bij e-mail van 6 april 2022 tot Beton Aparte wendt: “Via deze brief vraag ik u het product gratis te herstellen conform de wettelijke garantie” 2.
12. Beton Aparte reageert per e-mail van 10 april 2022: “[…] Wat wij nog kunnen doen voor je is mij niet duidelijk, wellicht zou je een professional de vloer moeten laten sealen. Soms wil iets gewoon niet lukken. Wij komen natuurlijk niet herstellen, wij leveren enkel producten en voeren helemaal geen diensten uit”. 2.
13. Bij brief van 25 april 2022 verzoekt [gedaagde] om teruggave van de betaalde koopsom ad € 430,31 en vergoeding van de herstelkosten ad € 3.000,00: […] Als u niet meewerkt, leg ik mijn klacht voor aan De Rechter. Daarnaast zal ik dan mijn slechte ervaring delen op sociale (media)netwerken. Ik vertrouw erop dat het niet zo ver hoeft te komen”. 2.
14. Beton Aparte reageert bij brief van 8 mei 2022 waarin onder meer het volgende is opgenomen: “Uw dreigbrief van 25 april in goede orde ontvangen. Uw dreigement met betrekking tot de laster en smaad campagne op de sociale media is heel goed doorgekomen. Wij hebben uw brief dan ook gelijk naar onze advocaat gestuurd en bij voortgang van deze smaad en laster campagne neemt hij deze casus van ons over. […] Op basis van het voorgaande hebben wij onze advocaat dan ook opdracht gegeven om bij uitvoer van uw bedreiging m.b.t. de sociale media u in rechte te betrekken en in een gerechtelijke procedure verwijdering van het geposte of de geschreven review, rectificatie op de review of post pagina, pagina grote rectificatie in alle landelijke kranten en schadevergoeding eisen. Dit zowel voor u als uw aanhangers die door u worden opgehitst dit te doen. Hij zal daartoe alsdan direct overgaan. Alle kosten die met deze procedure gepaard zullen gaan, zullen tevens op u verhaald worden. Dit voor de goede orde. Reeds nu voor alsdan stel ik u aansprakelijk voor alle door ons geleden en nog te lijden schade in dit verband, daaronder begrepen eventueel gederfde winsten/misgelopen omzet en reputatie schade als gevolg van de door u geplaatste smaad en laster. 2.
15. [gedaagde] schakelt Dualfloor in om de schade aan haar vloer te laten beoordelen. In de offerte van Dualfloor van 12 augustus 2022 worden de kosten van herstel (diamant schuren en beton impregneer) begroot op € 3.965,
16. 2.
17. [gedaagde] bericht Beton Aparte vervolgens bij e-mail van 10 januari 2023: “[…] Wettelijk gezien heb ik recht op mijn geld terug á € 430,
18. Ik wil je vragen dit naar mij over te maken…..Daarnaast wil ik graag dat je de foto’s van mijn huis binnen 2 weken verwijdert van je website. Hiervoor heb ik geen toestemming gegeven en hoop dat je begrijpt dat dit een inbreuk op mijn privacy is. 2.
19. Beton Aparte ontvangt op vrijdag 14 april 2023 voorts een e-mail van Thuiswinkel.org: “Wij sturen je deze e-mail omdat we een klacht hebben ontvangen over jouw webwinkel. Je vindt de klacht onderaan deze e-mail en we hopen dat je in overleg met de consument tot een goede oplossing kunt komen….. Klacht : Aangeschaft product is niet zoals omschreven. Beton-Aparte heeft per email bevestigd dat de verwerking ervan correct is uitgevoerd maar weigert geld terug te geven. Daarnaast hebben ze meerdere maanden onrechtmatig een foto van mijn huis op hun website gezet”. 2.
20. Op 14 april 2023 plaatst [gedaagde] tevens een bericht op het Radar Forum: “ Pas op met producten van Beton Aparte Het lijkt zo eenvoudig op de website en het advies wat ze geven lijkt erg betrouwbaar maar helaas.. Twee maanden nadat we onze betonvloer gesealed hadden met de “2K-PU sealer mat voor beton”, kwamen er bij het minst of geringe dagelijkse gebruik al beschadigingen op. Specialisten die de schade zijn komen opmeten geven aan dat het sealen van een betonvloer met dat spul wordt afgeraden vanwege problemen met de hechting op het beton. Echter gooit Beton Aparte het op onze eigen fout door een slechte aanbrenging. Ze houden zich aan deze mening ondanks dat ze bevestigd hebben dat alle stappen (van vochtgehalte tot temperatuur van het beton) goed zijn uitgevoerd. Ze houden zich niet aan het wettelijk recht om mijn geld terug te geven (ondanks dat de schade oploopt tot boven € 3.000,-) en plaatsen daarnaast ook nog een foto van mijn huis op hun website zonder dat ik daar ooit goedkeuring voor heb gegeven. Al met al: blijf weg van Beton Aparte en zoek een andere leverancier voor zo’n soort materialen. Ze zijn onbetrouwbaar en zelfs dreigend”. 2.
21. Op 2 oktober 2023 plaatst [gedaagde] een review op Yelp: “Het lijkt zo eenvoudig op de website en het advies wat ze geven lijkt erg betrouwbaar maar helaas.. Twee maanden nadat we onze betonvloer gesealed hadden met de “2K-PUsealer mat voor beton”, kwamen er bij het minst of geringe dagelijkse gebruik al beschadigingen op. Specialisten die de schade zijn komen opmeten geven aan dat het sealen van een betonvloer met dat spul wordt afgeraden vanwege problemen met de hechting op het beton. Echter gooit Beton Aparte het op onze eigen fout door een slechte aanbrenging. Ze houden zich aan deze mening ondanks dat ze bevestigd hebben dat alle stappen (van vochtgehalte tot temperatuur van het beton) goed zijn uitgevoerd. Al met al: blijf weg van Beton Aparte en zoek een andere leverancier voor zo’n soort materialen. Ze zijn onbetrouwbaar, dreigend maar vooral incompetent”. 2.
22. Op Google is door [gedaagde] nog een gelijkluidende review geplaatst. 3Het geschil 3.
23. Beton Aparte vordert – na vermeerdering van eis – om bij vonnis, voor zoveel mogelijk uitvoerbaar bij voorraad: voor recht te verklaren dat [gedaagde] door haar negatieve uitlatingen over Beton Aparte onrechtmatig heeft gehandeld en aansprakelijk is voor de dientengevolge en nog te lijden schade aan de zijde van Beton Aparte; [gedaagde] te veroordelen tegen behoorlijk bewijs van kwijting aan Beton Aparte te betalen een bedrag c.q. schadevergoeding van EUR 42.565,04 (=EUR 28.520,04 + EUR 14.045,00 + PM) zijnde gederfde winst te vermeerderen met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf de datum van aansprakelijkstelling d.d. 8 mei 2022, althans vanaf de dag der dagvaarding tot aan de dag der algehele voldoening van voornoemd bedrag, althans vanaf de datum en voor een zodanig bedrag en een zodanige rente als in goede justitie bepaald; [gedaagde] te veroordelen tegen behoorlijk bewijs van kwijting aan Beton Aparte te betalen een bedrag van EUR 2.500,00 aan schade in verband met de geleden reputatie- en imagoschade; [gedaagde] te veroordelen tegen behoorlijk bewijs van kwijting aan Beton Aparte te betalen een som aan schadevergoeding, voor zover niet reeds hiervoor onder sub b. en/of c. valt en aldus het meerdere, (nader) op te maken bij staat, te vermeerderen met de wettelijke rente daarover, althans een zodanig bedrag en een zodanige rente als in goede justitie bepaald; [gedaagde] te gebieden alle (negatieve) recensies over Beton Aparte te verwijderen en verwijderd te houden, waaronder die op het klachtenforum van Radar, Google, Yelp en Thuiswinkel, en voorts te verbieden zich negatief uit te laten over Beton Aparte, op welke wijze dan ook, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van EUR 10.000,00 ineens en te vermeerderen met EUR 1.000,00 per dag, voor iedere dag of gedeelte daarvan dat [gedaagde] daartoe niet overgaat dan wel het verbod overtreedt en tot een maximum van EUR 20.000,00; [gedaagde] te veroordelen en te gebieden om voor eigen rekening en risico tot rectificatie over te gaan, binnen uiterlijk twee dagen na betekening van het in deze te wijzen vonnis aan haar, door middel van plaatsing van een rectificatie in het Brabants Dagblad en via de kanalen van Radar, Google, Thuiswinkel en Yelp met daarin de tekst zoals hiervoor onder randnummer 40 genoemd, beginnend met: “[Beste lezer…]” en eindigend met: “[… [gedaagde] ]”, voor een ononderbroken periode van minimaal één jaar na ingang van de plaatsing, en bij gebreke waarvan [gedaagde] in één keer en direct een boete dan wel dwangsom verbeurd aan Beton Aparte van EUR 10.000,00 ineens en te vermeerderen met EUR 1.000,00 per dag voor iedere dag of gedeelte daarvan dat [gedaagde] het gebod niet correct nakomt, tot een maximum van EUR 20.000,00; [gedaagde] te veroordelen in de kosten van deze procedure alsmede nakosten. 3.
24. [gedaagde] voert verweer en concludeert tot niet-ontvankelijkheid van Beton Aparte, dan wel tot afwijzing van de vorderingen van Beton Aparte, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van Beton Aparte in de kosten van deze procedure. 3.
25. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan. 4De beoordeling Eisvermeerdering 4.
26. Op grond van het bepaalde in artikel 130 lid 1 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) is eiser, zolang nog geen eindvonnis is gewezen, bevoegd zijn eis of de gronden daarvan schriftelijk bij conclusie of akte ter rolle te vermeerderen. Gedaagde kan daartegen bezwaar maken op grond dat de verandering of vermeerdering in strijd is met de eisen van een goede procesorde. Hierbij moet gedacht worden aan een onredelijke bemoeilijking van de verdediging dan wel een onredelijke vertraging van het geding. 4.
27. [gedaagde] heeft bezwaar gemaakt tegen de eisvermeerdering maar geen feiten of omstandigheden naar voren gebracht waaruit volgt dat de eisvermeerdering gedaagde onredelijk bemoeilijkt in haar verdediging of zou leiden tot een onredelijke vertraging van het geding. Ook ambtshalve is niet gebleken van strijd met de goede procesorde, zodat recht zal worden gedaan op de gewijzigde eis. Juridisch kader 4.
28. Kern van het geschil is de vraag of [gedaagde] zich door de betreffende uitspraken op sociale media schuldig heeft gemaakt aan een onrechtmatige daad. 4.
29. Het gaat in deze zaak om conflicterende fundamentele rechten. Aan de kant van Beton Aparte het recht op eerbiediging van de eer en goede naam en aan de kant van [gedaagde] het recht op vrijheid van meningsuiting. 4.
30. Toewijzing van de vordering van Beton Aparte zou een beperking inhouden van het in artikel 7 Grondwet en artikel 10 EVRM neergelegde recht op vrijheid van meningsuiting. Beperking van een dergelijk recht is alleen mogelijk als dit bij wet is voorzien en noodzakelijk is als bijvoorbeeld de goede naam en rechten van anderen moeten worden beschermd (artikel 10 EVRM). Van een beperking die bij wet is voorzien is sprake als de uitlatingen onrechtmatig zijn (artikel 6:162 BW). 4.
31. Het toetsingskader waar de rechtbank op moet letten is neergelegd in het arrest van de Hoge Raad van 24 juni 1983 (ECLI:NL:HR:1983:AD2221). Hoewel er daarna een groot aantal uitspraken over deze materie zijn verschenen is het arrest nog steeds actueel. De rechtbank moet bij de afweging welk belang moet prevaleren onder andere letten op: de aard van de gepubliceerde verdenkingen en de ernst van de te verwachten gevolgen voor degene op wie de verdenkingen betrekking hebben; de ernst – bezien vanuit het algemeen belang – van de misstand welke de publicatie aan de kaak probeert te stellen; de mate waarin ten tijde van de publicatie de verdenking steun vond in het toen beschikbare feitenmateriaal; de inkleding van de verdenkingen, gezien in verhouding tot de hiervoor genoemde factoren; de mate van waarschijnlijkheid dat, ook zonder de verweten publicatie via de pers, in het algemeen belang het nagestreefde doel langs andere, voor de wederpartij minder schadelijke wegen met een redelijke kans op spoedig succes bereikt had kunnen worden; een mogelijke beperking van het door de perspublicatie te veroorzaken nadeel voor degene die erdoor wordt getroffen, in verband met de kans dat het betreffende stuk, ook zonder de verweten terbeschikkingstelling aan de pers, in de publiciteit zou zijn gekomen. Onrechtmatige daad? 4.
32. De rechtbank overweegt allereerst dat de klacht gedaan bij Thuiswinkel niet openbaar was zodat niet duidelijk is welk nadeel of schade Beton Aparte daarvan heeft gehad, zodat zij aan dit verwijt voorbij gaat. 4.
33. De rechtbank is van oordeel dat de recensies op Radar, Google en Yelp niet onrechtmatig zijn. Het staat [gedaagde] in beginsel vrij om zich in het openbaar kritisch en waarschuwend uit te laten, daar waar daaraan feitelijkheden en een eigen waarneming ten grondslag liggen Vooropgesteld zij dat geen sprake is van verdenkingen. [gedaagde] heeft haar eigen ervaringen gedeeld. Daarbij is van belang dat [gedaagde] zich heeft uitgelaten over een concrete eigen ervaring, die geplaatst is op online fora die speciaal voor dat doel zijn opgesteld. Het verwijt in de recensies, dat kort gezegd erop neerkomt dat het product onvoldoende hechting heeft op de betonvloer is met argumenten onderbouwd, namelijk het feit dat twee weken na het aanbrengen van de door Beton Aparte geleverde coating blaasvorming op de vloer is ontstaan. [gedaagde] heeft dat ook aan Beton Aparte gemeld en daarvan ook foto’s overgelegd. Eveneens staat vast dat Beton Aparte het standpunt heeft ingenomen dat dit voor rekening en risico van [gedaagde] zelf komt. Beton Aparte heeft niet gemotiveerd betwist dat sprake is van schade, zij heeft slechts aangevoerd dat zij ervan uit gaat dat dit het gevolg is van de (onjuiste) wijze van aanbrenging van de sealer op de vloer door [gedaagde] zelf. Voor zover het de ernst van de vermeende misstand betreft overweegt de rechtbank dat de vermeende herstelkosten van bijna vierduizend euro – die door [gedaagde] met offertes zijn onderbouwd – bovendien een aanzienlijk bedrag vormen voor een consument. 4.
34. De rechtbank wijst er op dit punt op dat het op de weg ligt van Beton Aparte om haar standpunten voldoende te onderbouwen. Zij beroept zich immers op de rechtsgevolgen van de gestelde onrechtmatige uitlatingen. De rechtbank is evenwel van oordeel dat Beton Aparte haar standpunten dat – de door [gedaagde] geuite verwijten zonder gronden zijn – niet voldoende heeft onderbouwd. Beton Aparte heeft naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende weersproken dat [gedaagde] gegronde redenen had om de juistheid van het aan haar verstrekte advies dan wel de kwaliteit van de aan haar geleverde producten in twijfel te trekken. Als onweersproken staat immers vast dat de vloer van [gedaagde] na aanbrengen van de coating niet het beoogde resultaat gaf en de kosten voor herstel voor rekening van [gedaagde] komen. Waar Beton Aparte de blote stelling betrekt dat de schade het gevolg is van de wijze waarop [gedaagde] de sealer en PU-coating heeft aangebracht, is dat door [gedaagde] bovendien gemotiveerd betwist met verwijzing naar de gedetailleerde correspondentie waarin in detail beschrijft welke handelingen bij welke vloertemperatuur zijn verricht en de daarop volgende reactie van Beton Aparte dat er bij een dergelijke wijze van uitvoering geen probleem zou mogen ontstaan. 4.
35. Ook met de bewoordingen “onbetrouwbaar, dreigend en incompetent” is naar het oordeel van de rechtbank in deze concrete omstandigheden in onderlinge samenhang bezien, geen sprake van onrechtmatige uitlatingen. Hoewel aan Beton Aparte kan worden toegegeven dat de opmerking “ze zijn dreigend” de suggestie kan wekken dat sprake zou zijn van bedreiging, acht de rechtbank de drempel van onrechtmatige daad niet gehaald. Daarvoor is ten eerste relevant dat met deze zin geen letterlijke verdenking of beschuldiging van bedreiging wordt geuit. Het gaat hier om de eigen – subjectieve – perceptie van de wijze waarop Beton Aparte jegens [gedaagde] heeft gecommuniceerd. Ter zitting heeft zij naar voren gebracht dat de heer Vos in een telefoongesprek tegen haar heeft gezegd “Ik zou maar oppassen meiske” en dat zij dat als dreigend heeft ervaren. Door Vos is niet betwist dat het telefoongesprek is gevoerd en deze concrete bewoordingen zijn gebruikt. De raadsman van Vos heeft ter zitting slechts in algemene zin ontkent dat Vos zich dreigend zou hebben opgesteld. De rechtbank gaat er dan ook als – onvoldoende weersproken – vanuit dat deze bewoordingen zijn gebruikt. Ook wanneer dit door Vos niet als dreigend is bedoeld kan dat zeer wel intimiderend overkomen. 4.
36. De rechtbank slaat ook acht op de door Beton Aparte overgelegde brief aan [gedaagde] . Hoewel de ontvangst door [gedaagde] is betwist geeft het wel een inzicht in de wijze en toonzetting van de communicatie van Beton Aparte. Daarin wordt het plaatsen van een negatieve recensie als een misdrijf gekwalificeerd (smaad en laster) en wordt [gedaagde] – onder aanzegging van een gerechtelijke procedure – aansprakelijk gesteld voor kosten en schade. Dat dit geen incident is blijkt ook uit de door [gedaagde] overgelegde correspondentie aangaande [persoon X] , die na het plaatsen van een negatieve recensie door Beton Aparte op gelijke wijze door (de raadsman van) Beton Aparte is benaderd, waarna hij zijn recensie heeft verwijderd. Dat een consument dergelijke bewoordingen (smaad en laster) en toonzetting (aansprakelijkstelling onder aanzegging procedure) als intimiderend of dreigend ervaart is niet onaannemelijk. 4.
37. Tot slot overweegt de rechtbank dat door [gedaagde] ook geen onnodig grievende woorden zijn gebruikt. Ter zitting heeft zij naar voren gebracht dat zij in haar beleving onjuist is geadviseerd en het standpunt van Beton Aparte – dat het resultaat en herstel voor haar rekening komt – volgend op het eerdere advies, als onbetrouwbaar aanmerkt. Hoewel de gekozen bewoordingen onbetrouwbaar en incompetent wellicht ongelukkig zijn gekozen en in ieder geval negatief zijn, is het een weergave van haar perceptie op basis van een eigen concrete ervaring: de schade aan de vloer nadat de primer en coating waren aangebracht. Dat dit resultaat ook het gevolg kan zijn van de wijze waarop de werkzaamheden door [gedaagde] zijn uitgevoerd betekent niet dat het delen van haar ervaringen en perceptie op de bedoelde fora onrechtmatig zijn. Bedoelde fora zijn nu eenmaal niet enkel bedoeld voor het delen van louter positieve ervaringen. Bovendien had Beton Aparte ook de mogelijkheid op deze fora te reageren op de klacht van [gedaagde] om op die wijze haar visie duidelijk te maken. Beton Aparte heeft dat niet gedaan. 4.
38. De rechtbank constateert dan ook dat door Beton Aparte geen feiten of omstandigheden zijn gesteld die – indien bewezen – het oordeel kunnen rechtvaardigen dat de verwijten van [gedaagde] zonder feitelijke gronden zijn, zodat haar vordering tot vergoeding van schade als gevolg van de pretense onrechtmatige uitlatingen als onvoldoende concreet gesteld dient te worden afgewezen en aan bewijslevering niet wordt toegekomen. 4.
39. Nu er geen sprake is van onrechtmatig handelen door [gedaagde] zal de rechtbank de vorderingen van Beton Aparte afwijzen. 4.
40. Beton Aparte zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld, die tot en met vandaag voor Beton Aparte worden vastgesteld op een bedrag van € 2.428,00 salaris gemachtigde (2 punten x € 1.214,00). 4.
41. De nakosten zullen worden toegewezen zoals hieronder in de beslissing verwoord. 5De beslissing De rechtbank 5.
42. wijst de vorderingen af, 5.
43. veroordeelt Beton Aparte in de proceskosten, aan de zijde van [gedaagde] gevallen en tot op heden begroot op € 2.428,00, vermeerderd met de wettelijke rente over de proceskosten vanaf de datum gelegen 14 dagen na betekening van dit vonnis tot de dag van volledige betaling; 5.
44. veroordeelt Beton Aparte in de na dit vonnis ontstane kosten, begroot op € 178,00 aan salaris advocaat, te vermeerderen, onder de voorwaarde dat Beton Aparte niet binnen veertien dagen na aanschrijving aan het vonnis heeft voldaan en er vervolgens betekening van de uitspraak heeft plaatsgevonden, met een bedrag van € 92,00 aan salaris advocaat en de explootkosten van betekening van de uitspraak, en te vermeerderen met de wettelijke rente over de nakosten met ingang van de veertiende dag na betekening van dit vonnis tot de dag van volledige betaling; 5.
45. verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad. Dit vonnis is gewezen door mr. R.J.M.G. Rulkens en in het openbaar uitgesproken op 11 september 2024.