vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND Handel, Kanton en Insolventie Zittingsplaats Haarlem zaaknummer / rolnummer: C/15/360054 / HA ZA 24-693 Vonnis in incident van 16 juli 2025 in de zaak van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid MOTORSERVICE SPAARNESTAD B.V., gevestigd te Heemstede, eiseres in de hoofdzaak, verweerster in het incident, advocaat mr. J.P. Eckoldt te Amsterdam, tegen de vennootschap naar Spaans recht VARADERO PORT DENIA S.L., gevestigd te Alicante, Spanje, gedaagde in de hoofdzaak, eiseres in het incident, advocaat mr. V.R. Pool te Rotterdam. Partijen zullen hierna Spaarnestad en Varadero genoemd worden. De zaak in het kort Spaarnestad vordert in de hoofdzaak een verklaring voor recht dat zij als onderaannemer van Varadero niet aansprakelijk is voor het gedeeltelijk zinken van een jacht in Spanje. Varadero vordert in het incident dat de rechtbank zich onbevoegd verklaart om van de zaak kennis te nemen. Spaarnestad betoogt dat de rechtbank wel bevoegd is omdat een forumkeuzebeding op de relatie tussen partijen van toepassing is. De rechtbank is van oordeel dat zij niet bevoegd is van de hoofdzaak kennis te nemen, omdat geen sprake is van een contractuele relatie tussen partijen. Hierdoor kan geen sprake zijn van een tussen partijen geldend forumkeuzebeding. De rechtbank wijst daarom de vordering in het incident toe. 1De procedure 1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit: de dagvaarding van Spaarnestad de akte houdende overlegging producties van Spaarnestad met producties S-1 tot en met S-5 de incidentele conclusie houdende exceptie van onbevoegdheid van Varadero met producties Varadero-1 tot en met Varadero-10 de conclusie van antwoord in het bevoegdheidsincident van Spaarnestad met producties S-6 tot en met S-8 de akte uitlaten producties van Varadero met producties Varadero-11 en Varadero-12 de akte uitlating producties alsmede akte overlegging producties van + productieoverzicht van Spaarnestad met producties S-9 tot en met S-11 de akte overleggen producties ten behoeve van de mondelinge behandeling in het incident van Varadero met producties Varadero-13 en Varadero-14 de akte houdende overlegging producties van Spaarnestad met producties S-12 en S-13 de mondelinge behandeling in het incident van 18 juni 2025, waarbij partijen spreekaantekeningen hebben overgelegd en waarvan de griffier zittingsaantekeningen heeft gemaakt. 1.2. Ten slotte is een datum voor vonnis bepaald in het incident. 2De feiten voor zover van belang in het incident 2.1. Spaarnestad is een bedrijf dat onder andere is gespecialiseerd in de revisie van scheepsmotoren. Varadero exploiteert een scheepswerf in Alicante, Spanje. 2.2. Spaarnestad hanteert de algemene voorwaarden van de Vereniging Importeurs Verbrandingsmotoren van 22 april 2010 (hierna: V.I.V.-voorwaarden). In de algemene voorwaarden staat – voor zover relevant – het volgende: “Art. XV Geschillen en toepasselijk recht 1. Tenzij een geschil tot de bevoegdheid van de kantonrechter behoort, zullen alle geschillen die naar aanleiding van een aanbieding, overeenkomst of nadere overeenkomst, welke een uitvloeisel zijn van zodanige overeenkomst, waarop deze algemene voorwaarden van toepassing zijn, worden voorgelegd aan de rechtbank in de vestigingsplaats van de opdrachtnemer.” 2.3. Partijen hebben in de periode van 2012 tot en met 2014 bij meerdere projecten samengewerkt. 2.4. Varadero heeft op 12 november 2014 een overeenkomst gesloten met Aquarius Star Limited (hierna: Aquarius), de eigenaar van het motorjacht Sea Falcon II (hierna: Sea Falcon II), voor het verblijf van het jacht op de werf van Varadero. De kapitein van het jacht [betrokkene 1] (hierna: de kapitein) heeft namens Aquarius de overeenkomst ondertekend. De Sea Falcon II verbleef voor de duur van de renovatie op de werf van Varadero. In de ondertekende General Conditions for Ship Repairs staat, voor zover relevant, het volgende: “4. All Specialized Technicians arranged by the Owner at their account will be invoiced with mark-up of 15% on their invoices.” Bij deze tekst is de 15% door gestreept en is een percentage van 5% bij geschreven. 2.5. Spaarnestad was betrokken bij de revisie van de scheepsmotoren van de Sea Falcon II tijdens het verblijf van het jacht op de werf van Varadero. 2.6. Op de avond van 16 op 17 september 2015 is de Sea Falcon II gedeeltelijk gezonken. 2.7. De verzekeraars van Aquarius hebben Varadero aansprakelijk gesteld. Het Audienca Provincial de Alicante (hierna: het Spaanse hof) heeft op 23 februari 2024 Varadero in hoger beroep veroordeeld tot betaling aan de verzekeraars van de door het zinken van de Sea Falcon II veroorzaakte schade. Varadero heeft daarna per brief van 18 april 2024 Spaarnestad aansprakelijk gesteld voor deze schade. 3De vordering in de hoofdzaak 3.1. Spaarnestad vordert – samengevat – dat de rechtbank bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, voor recht verklaart dat Spaarnestad niet aansprakelijk is voor de schade veroorzaakt door het gedeeltelijk zinken van het schip de Sea Falcon II in 2015 en/of dat Spaarnestad niet gehouden is enige schade van Varadero te vergoeden in verband met het gedeeltelijk zinken van de Sea Falcon II in 2015, met veroordeling van Varadero in de proces- en nakosten, vermeerderd met de wettelijke rente. 3.2. Spaarnestad legt aan haar vordering - samengevat - het volgende ten grondslag. Spaarnestad heeft als onderaannemer van Varadero werkzaamheden verricht op de Sea Falcon II. Spaarnestad stelt dat het gedeeltelijk zinken van het schip niet aan haar of haar medewerkers te wijten is en dat zij niet aansprakelijk is voor de daardoor ontstane schade. 4Het geschil in het incident 4.1. Varadero vordert in het incident dat de rechtbank bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, zich onbevoegd verklaart om van de vorderingen van Spaarnestad in de hoofdzaak kennis te nemen, met veroordeling van Spaarnestad in de kosten van het geding inclusief de nakosten, met bepaling dat daarover wettelijke rente verschuldigd zal zijn met ingang van veertien dagen na de datum van het te wijzen vonnis. 4.2. Varadero legt aan haar vordering het volgende ten grondslag. Zij stelt dat Varadero en Spaarnestad geen contractuele relatie met elkaar hadden met betrekking tot de Sea Falcon II, zodat alleen al daarom geen sprake kan zijn van een tussen hen overeengekomen forumkeuze. Spaarnestad had uitsluitend een overeenkomst met Aquarius. Ook indien wel sprake is van een contractuele relatie tussen Spaarnestad en Varadero, dan is geen forumkeuzebeding overeengekomen. Spaarnestad heeft haar algemene voorwaarden namelijk nooit ter hand gesteld, aldus het betoog van Varadero. 4.3. Spaarnestad voert verweer. Zij concludeert tot afwijzing van de vordering in het incident met veroordeling van Varadero in de kosten van het incident. 4.4. Op de stellingen van partijen zal de rechtbank hierna, voor zover van belang, nader ingaan. 5De beoordeling in het incident 5.1. De vraag die in dit incident centraal staat, is of de rechtbank bevoegd is om van de vordering in de hoofdzaak kennis te nemen. Varadero is gevestigd in Spanje. De rechtbank zal daarom haar bevoegdheid beoordelen op grond van de Herschikte EEX-Verordening nr. 1215/2012 (hierna: Brussel-I-bis). 5.2. De hoofdregel van artikel 4 lid 1 Brussel-I-bis is dat de partij die woonplaats heeft op het grondgebied van een lidstaat, wordt opgeroepen voor het gerecht van die lidstaat, in dit geval dus de Spaanse rechter. Partijen kunnen echter een gerecht of gerechten van een lidstaat aanwijzen voor de kennisneming van geschillen die naar aanleiding van een bepaalde rechtsbetrekking zijn ontstaan of zullen ontstaan (artikel 25 lid 1 Brussel-I-bis). Deze bevoegdheid is exclusief, tenzij partijen anders overeenkomen. 5.3. Spaarnestad voert aan dat tussen partijen een forumkeuzebeding als bedoeld in artikel 25 lid 1 Brussel-I-bis geldt op grond van een overeenkomst van onderaanneming tussen partijen voor de Sea Falcon II, dan wel op grond van de handelswijzen die tussen partijen gebruikelijk zijn geworden. Het was volgens Spaarnestad de gewone gang van zaken tussen partijen dat zij mondeling overeenkomsten van onderaanneming met elkaar sloten die zij daarna per e-mail bevestigden. Spaarnestad betoogt verder dat op de overeenkomst van onderaanneming met Varadero voor de Sea Falcon II de V.I.V.-voorwaarden van toepassing zijn. Op grond van het forumkeuzebeding van artikel XV V.I.V.-voorwaarden is de rechtbank van de lidstaat van de vestigingsplaats van de opdrachtnemer, in dit geval Spaarnestad, bevoegd. Daarom is volgens Spaarnestad deze rechtbank bevoegd om van de vordering in de hoofdzaak kennis te nemen. 5.4. Om te kunnen beoordelen of partijen een overeenkomst van onderaanneming en daarbij het forumkeuzebeding zijn overeengekomen, moet de rechtbank vaststellen welk recht van toepassing is op het bestaan en de geldigheid van de overeenkomst en het forumkeuzebeding. Zij zal op grond van artikel 10:154 van het Burgerlijk Wetboek (BW) juncto de Verordening (EG) nr. 593/2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (hierna: Rome I) beoordelen welk recht van toepassing is. Het bestaan en de geldigheid van het door Spaarnestad gestelde forumkeuzebeding en de overeenkomst van onderaanneming waarop het beding betrekking heeft, staan in deze zaak niet vast. Het bestaan en de geldigheid van een overeenkomst of van een bepaling daarvan worden op grond van artikel 10 lid 1 Rome I beheerst door het recht dat ingevolge deze verordening toepasselijk zou zijn, indien de overeenkomst of de bepaling geldig zou zijn. 5.5. Spaarnestad stelt zich op het standpunt dat op de door haar gestelde overeenkomst van onderaanneming de V.I.V.-voorwaarden van toepassing zijn. In deze voorwaarden is bepaald dat Nederlands recht van toepassing is op alle overeenkomsten waarop de voorwaarden van toepassing zijn. Varadero betwist dat deze voorwaarden van toepassing zijn, ook als de rechtbank tot het oordeel zou komen dat er tussen Spaarnestad en Varadero een overeenkomst van onderaanneming tot stand gekomen is. 5.6. Voor de vaststelling van het toepasselijk recht voor het oordeel over het bestaan en de geldigheid van de overeenkomst kan in het midden blijven of de V.I.V.-voorwaarden deel uitmaken van de door Spaarnestad gestelde overeenkomst van onderaanneming. Immers, ook als deze voorwaarden niet van toepassing zijn, wordt de gestelde overeenkomst beheerst door Nederlands recht. Bij gebreke van een rechtskeuze wordt de overeenkomst inzake dienstverlening namelijk beheerst door het recht van het land waar de dienstverlener zijn gewone verblijfplaats heeft (artikel 4 lid 1 sub b Rome I). Een overeenkomst van onderaanneming is een overeenkomst inzake dienstverlening in de zin van Rome I. De gestelde dienstverlener in deze zaak is Spaarnestad. Spaarnestad is gevestigd in Nederland. De rechtbank zal daarom het bestaan en de geldigheid van de door Spaarnestad gestelde overeenkomst van onderaanneming met Varadero en het forumkeuzebeding naar Nederlands recht beoordelen. 5.7. De rechtbank is van oordeel dat zij niet bevoegd is om van de vordering in de hoofdzaak kennis te nemen, omdat tussen partijen naar Nederlands recht geen overeenkomst is gesloten en dus ook geen “overeenkomst tot aanwijzing van een bevoegd gerecht” (in de zin van artikel 25 lid 1 Brussel-I-bis). Daartoe is van belang dat zij van oordeel is dat Spaarnestad rechtstreeks heeft gecontracteerd met Aquarius en dat (dus) geen sprake is van een overeenkomst van onderaanneming tussen Varadero als hoofdaannemer en Spaarnestad als onderaannemer. De rechtbank gaat bij haar beoordeling in op de volgende punten: De rechtstreekse e-mailcorrespondentie tussen Spaarnestad en de kapitein; De afspraken tussen Varadero en Aquarius over de mark-up van 5%; Het arrest van het Spaanse hof; De verklaring van de kapitein. Ad a: De rechtstreekse e-mailcorrespondentie tussen Spaarnestad en de kapitein 5.8. De rechtbank is van oordeel dat uit de door Varadero overgelegde correspondentie tussen Spaarnestad en de kapitein blijkt dat Spaarnestad en Aquarius (die daarbij werd vertegenwoordigd door de kapitein) rechtstreeks met elkaar een overeenkomst tot aanneming van werk inzake de renovatie van de Sea Falcon II hebben gesloten. De kapitein en Spaarnestad hebben uitsluitend afgesproken dat de betalingen via Varadero moesten gaan, om de VAT (de rechtbank begrijpt: de btw) te vermijden. De rechtbank baseert dit oordeel op de volgende correspondentie: 5.9. In de e-mail van 7 augustus 2014 van de kapitein aan de heer [betrokkene 2] van Spaarnestad schrijft de kapitein: “(…) we are having issues attempting to purchase the gears from ZF Barcelona,(…) Our idea is that we have either yourselves or de the shipyard in Denia make the purchase of the gears en matching ZF gear and throttle controls.” Ook staat in deze e-mail dat de heer [betrokkene 3] van Varadero aan de kapitein heeft verteld: “that the vessel can be imported into the shipyard and thus we can save money on avoiding paying the VAT.” 5.10. Vervolgens heeft [betrokkene 2] (Spaarnestad) een offerte naar de kapitein gestuurd inzake “two ZF-MARINE reverse reduction gearboxes, type ZF 3310.” In deze offerte staan de prijzen voor de gearboxes en de daarbij behorende opties. 5.11. In de door Varadero overgelegde e-mail van 11 augustus 2014 aan de kapitein schrijft [betrokkene 2] (Spaarnestad): “At first thanks for the order and the trust(…)” Deze e-mail is een bevestiging van de bestelling van de kapitein namens Aquarius. In antwoord op deze bevestiging schrijft de kapitein: “we also need the quote for the main engine rebuild today if possible, if we have the owner on board(…)” 5.12. De kapitein heeft vervolgens op 12 augustus 2014 [betrokkene 2] (Spaarnestad) per e-mail om de “purchase agreement for the ZF gears and Micro command system” gevraagd. 5.13. In zijn e-mail van 25 augustus 2014 schrijft de kapitein aan [betrokkene 2] (Spaarnestad) onder meer: “ I will need all proposals in short form for all of the works to be provided. So I can submit to the owner. Please make it simple with amounts and time schedule. You can send those in advance so I may provide to the owner.” 5.14. Spaarnestad heeft ook nog op 29 augustus 2014 een offerte voor de motoren uitgebracht aan (vermoedelijk de kapitein van
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.