RECHTBANK Noord-Nederland Civiel recht Zittingsplaats Assen Zaaknummer: C/19/139804 / HA ZA 22-66 Vonnis van 20 maart 2024 in de zaak van 1VERENIGING EIGENARENBELANGEN HET TIMMERHOLT-III, te Westerbork ,
(67)waarvan de eigenaren leden zijn van Landgoed. In de hierna in rechtsoverweging 2.6 bedoelde koopovereenkomsten tussen Stichting en Verherp Onroerende Zaak B.V. als verkopers en Kopare als koper wordt verwezen naar de bestaande erfdienstbaarheden en de beheerovereenkomsten (Timmerholt III en Landgoed). Voor zover van belang staat opgenomen in de koopovereenkomsten: Verkoper heeft een erfdienstbaarhedenonderzoek laten uitvoeren. De uitkomst van dit erfdienstbaarhedenonderzoek is aan koper bekend. Er zijn in diverse akten erfdienstbaarheden gevestigd met de volgende strekking: Vestiging erfdienstbaarheden (infrastructuur/beheer) (….) a. de verplichting van het dienend erf om te dulden dat de gebruikers van de heersende erven (eigenaren van recreatiewoningen en voor hen Timmerholt III en Landgoed – rechtbank) gebruik maken van de op het dienende erf aanwezige infrastructuele werken, die voor het goed functioneren van het heersend erf nuttig, nodig en/of noodzakelijk mochten zijn of worden, waaronder – maar daartoe niet beperkt wegen, bruggen, bermen, binnenmeer, parkeerplaatsen, groenvoorzieningen, waterkeringen, kabels, leidingen, verlichtingsarmaturen, vuilopslagvoorzieningen, afsluiters, verdeelpunten, brandkranen, straatmeubilair, traforuimten en afrasteringen zijn begrepen; b. de verplichting van het dienend erf tot onderhoud van de daarop gestichte gebouwen, werken en beplantingen, de hiervoor onder a. genoemde voorzieningen daar onder begrepen, voorzover het onderhoud van die gebouwen, werken en beplantingen direct betrekking heeft op de instandhouding en het beheer van Landgoed Het Timmerholt. 2.2 In verband met de hiervoor in artikel 2.1 sub b. vermelde erfdienstbaarheid wordt voorts verwezen naar de door de Stichting Timmerholt, de Eigenaar en de Vereniging Eigenarenbelangen Landgoed Het Timmerholt gesloten beheerovereenkomst en de aldaar getroffen regelingen. Dienend erf zijn volgens een plattegrond/plantekening (hierna: de plattegrond) bij de akte van 19 april 2005 de percelen of perceelsgedeelten die “niet zijn bestemd om als kavel te worden uitgegeven, een en ander als aangegeven op de aan deze akte gehechte tekening”. Op deze plattegrond staan onder meer de parkeerplaatsen en de centrumvoorziening behorend bij Landgoed Het Timmerholt. De huidige/oude centrumvoorziening bestaat uit receptie, restaurant, cafetaria, binnenspeelgelegenheid, buitenspeelgelegenheid, midgetgolfbaan, tennisbaan, linnenopslag en technische dienst. 2.
- Over de kleuren van de recreatiewoningen op Landgoed Het Timmerholt is – in ieder geval met een notariële akte van 19 april 2005 – een erfdienstbaarheid gevestigd. De bepaling luidt, voorzover van belang: (….) Artikel 3 Vestiging erfdienstbaarheid (instandhouding kleuren) (….) het verbod voor de eigenaar van het dienend erf om de gevels, deuren en kozijnen van de op het dienend erf gebouwde woning in een ander kleurenschema te schilderen dan het oorspronkelijke, tenzij de eigenaren van de heersende en dienende erven tezamen een nieuw kleurenschema vaststellen. 2.
- Stichting heeft op 29/30 oktober 2020 de percelen C, D en E (volgens de bij partijen bekende tekeningen) verkocht aan Kopare. Van Verherp heeft Kopare de aanpalende percelen A en B gekocht. In de koopovereenkomst met Stichting (prod. 6 conclusie van antwoord, art. 6.2 op blad 9) is, na de tekst voor de erfdienstbaarheden (rechtsoverweging 2.4), onder meer opgenomen: Verkoper heeft een maximale inspanningsverplichting om de medewerking van de eigenaren van de heersende en dienende erven te krijgen om afstand te doen van de erfdienstbaarheid. Verkoper en koper zijn ervan op de hoogte dat alleen afstand van de erfdienstbaarheid gedaan kan worden als iedere eigenaar verklaart afstand te willen doen van de erfdienstbaarheid. De percelen D en E liggen aan de noordzijde van de Gagelmaat te Westerbork, in het vakantiepark Landgoed Het Timmerholt. Kopare wil op die percelen een aantal nieuwe recreatiewoningen bouwen. 2.
- Op 2 november 2020 krijgt Kopare de percelen A tot en met E door Verherp en Stichting geleverd. Ook in beide leveringsakten staan de hierboven in rechtsoverweging 2.4 aangehaalde erfdienstbaarheden en verwijzing naar de beheerovereenkomst(en). Niet is opgenomen de in rechtsoverweging 2.5 genoemde erfdienstbaarheid. 2.
- In de preambule van de leveringsakte van 1 juli 2022, waarmee perceel F een nieuwe eigenaar van de recreatiewoning krijgt, bij welke akte onder meer Kopare partij is, staat dat er een plan/concept is dat is gebaseerd op luxe landhuizen en bijbehorende voorzieningen: Het beheer daarvan berust bij de Stichting en Kopare. Het onderhoud aan voormelde infrastructuur wordt verricht door en voor rekening van de Stichting. De Stichting en Kopare zullen hierover nadere afspraken maken. Kopare heeft zich ermee akkoord verklaard, dat aan de eigendom van het Verkochte verplichtingen verbonden zijn, die zijn uitgewerkt in de hierna in deze akte vermelde beheerovereenkomst, kwalitatieve verplichtingen, erfdienstbaarheden en kettingbedingen. 3De standpunten 3.
- Eisers vorderen acht verklaringen voor recht zoals die luiden na de wijziging van eis bij repliek, zakelijk weergegeven: i. dat Kopare zich moet houden aan de plattegrond overgelegd als productie 20 bij dagvaarding en niet voor bebouwing bestemde kavels volgens die tekening niet mag bebouwen; ii. dat Kopare zich moet houden aan de door eigenaren met Stichting en Landgoed gesloten beheerovereenkomst, voorzover die betrekking heeft op de percelen C, D en E; iii. dat Kopare het gebruik door eigenaren van nieuwe centrumvoorzieningen niet mag beperken door het stellen van voorwaarden, zoals een investeringsbijdrage; iv. dat Kopare zonder voorafgaande toepassing van artikel 5:73 BW niet de oude (bestaande) centrumvoorziening mag slopen; v. dat Kopare geen wijzigingen mag aanbrengen in de parkeervoorzieningen op de percelen A tot en met E en H, ten nadele van de eigenaren; vi. dat Kopare onrechtmatig handelt jegens de eigenaren door de oude (bestaande) centrumvoorzieningen op perceel D te slopen; vii. dat Kopare het oorspronkelijke kleurenschema moet aanhouden voor nieuwe recreatiewoningen op de percelen D en E; viii. dat Kopare schadeplichtig is wanneer zij handelt in strijd met de verklaringen voor recht onder i. tot en met vii. Ten slotte vorderen eisers de veroordeling van Stichting en Kopare in de kosten van de procedure. 3.
- Eisers stellen zich op het standpunt dat Kopare zich heeft te houden aan de erfdienstbaarheden en de beheerovereenkomsten, althans geen inbreuk mag maken op de reeds lang bestaande feitelijke situatie en praktijk op Landgoed Het Timmerholt. Kopare doet dat ten onrechte wel door het gebruik en de inrichting van Landgoed Het Timmerholt te wijzigen, onder meer waar het betreft de centrumvoorzieningen, het parkeren en de kleurstelling van de recreatiewoningen. Door de opname in de koopovereenkomst en de akte van levering van de inspanningsverplichting heeft Kopare duidelijk gemaakt dat de erfdienstbaarheden en de beheerovereenkomst haar in de weg zitten. De plattegrond behorend bij de akte van 19 april 2005 maakt duidelijk hoe de inrichting van Landgoed Het Timmerholt is en welke gedeelten dienend erf zijn en moeten blijven. Tot de komst van Kopare is de daarmee overeenstemmende feitelijke situatie ongewijzigd gebleven. Kopare confronteert de eigenaren nu met (voorgenomen) wijzigingen, vooral waar het de centrumvoorziening en het parkeren betreft. Kopare overlegt niet met eisers teneinde – waar nodig en mogelijk – kosteloos vergelijkbare alternatieven te realiseren. Eisers hebben geen bezwaar om het debat over tekortschieten of onrechtmatig handelen en schadeplichtigheid van Kopare – door het onverhoopt niet nakomen door Kopare van de in deze zaak te geven verklaringen voor recht – later uit te vechten. 3.
- Stichting heeft aangevoerd dat zij niet weet wat van haar verwacht wordt in de procedure omdat door eisers geen vorderingen jegens haar zijn ingesteld. 3.
- Kopare refereert zich aan het oordeel van de rechtbank waar het betreft de ontvankelijkheid van Timmerholt III en Landgoed. Kopare heeft zich verweerd met de opvatting niet gehouden te zijn aan de beheerovereenkomsten omdat die gesloten zijn tussen Stichting en de afzonderlijke eigenaren. Kopare is niet aan te merken als rechtsopvolger van Stichting bij de beheerovereenkomsten. Verder vindt Kopare dat eisers meer onder de erfdienstbaarheden brengen dan daar met een redelijke uitleg onder valt, terwijl die erfdienstbaarheden enkel gelden ten gunste van de 67 eigenaren aangesloten bij Landgoed. Met name de oude centrumvoorziening op perceel D valt niet onder de erfdienstbaarheden. Kopare heeft betaald voor perceel D en is gerechtigd de oude centrumvoorziening te slopen en daar recreatiewoningen te bouwen. Op de percelen A, B en C is, tot de verwerving van deze percelen door Kopare, geen infrastructuur aanwezig geweest ten behoeve van Landgoed Het Timmerholt. Aan de kleurstelling van de recreatiewoningen als weergegeven in de betreffende erfdienstbaarheid acht Kopare zich niet gebonden. Zij neemt het standpunt in dat zij voor wat betreft die erfdienstbaarheid eigenaar is van het heersende erf en dat de eigenaren van de bestaande recreatiewoningen eigenaren zijn van de dienende erven. De gevraagde verklaring voor recht dat Kopare schadeplichtig is, vindt Kopare te vroeg. Zij wil hier (eventueel) verweer op kunnen voeren wanneer duidelijk is welke verklaringen voor recht de rechtbank zal geven. 4De beoordeling 4.
- Eisers vragen niet een verklaring voor recht ten laste van Stichting of een veroordeling van Stichting (anders dan een proceskostenveroordeling). De rechtbank ziet daarom geen reden Stichting, anders dan hier en daar ter verduidelijking, in deze procedure mee te nemen. Eisers zullen niet-ontvankelijk worden verklaard in hun vordering jegens Stichting. Eisers zullen worden veroordeeld in de proceskosten van Stichting, bestaande uit een