RECHTBANK ROTTERDAM zaaknummer: 7624466 CV EXPL 19-13039 uitspraak: 10 januari 2020 vonnis van de kantonrechter, zitting houdende te Rotterdam, in de zaak van de besloten vennootschap Algemeen Nederlands Persbureau ANP B.V., gevestigd te Rijswijk, eiseres, gemachtigde: [naam gemachtigde] , tegen de stichting [naam gedaagde] , h.o.d.n. [handelsnaam] , gevestigd te [vestigingsplaats gedaagde] , gedaagde, vertegenwoordigd door [naam vertegenwoordiger] . Partijen worden hierna aangeduid als ‘ANP’ en ‘ [naam gedaagde] ’. 1Het verloop van de procedure Het verloop van de procedure blijkt uit: de dagvaarding, met producties; de conclusie van antwoord, met producties; de conclusie van repliek, met producties; de conclusie van dupliek; het tussenvonnis van 24 juni 2019 waarin een comparitie van partijen is bepaald; het proces-verbaal van de op 1 oktober 2019 gehouden comparitie van partijen. Het vonnis is nader bepaald op heden. 2De vaststaande feiten Als enerzijds gesteld en anderzijds niet weersproken, staat het volgende tussen partijen vast. 2.1. ANP beschikt over een fotoarchief. ANP heeft ter zake van de zich daarin bevindende foto’s van de fotografen een licentie verkregen om de auteursrechten te exploiteren en om bij inbreuk deze rechten te handhaven. 2.2. De hierna afgebeelde foto behoort tot het fotoarchief van het ANP. 2.3. [naam gedaagde] is de beheerder van de website [naam website]. Op deze website werd bovenstaande foto getoond zonder naamsvermelding van de fotograaf. [naam gedaagde] had daarvoor geen toestemming van ANP. 2.4. ANP is een samenwerkingsverband aangegaan met het Belgische bedrijf Permission Machine. Permission Machine is gespecialiseerd in het opsporen van misbruik van foto’s waarop auteursrecht rust en door ANP gemachtigd om namens ANP de auteursrechten op de foto’s van ANP uit te oefenen en te handhaven. 2.5. Op 17 januari 2018 stuurt Permission Machine aan [naam gedaagde] het navolgende e-mail bericht:“ (…) naar aanleiding van een of meerdere auteursrechtelijke inbreuken verwijzen wij graag naar de bijlagen bij deze e-mail. Wij danken u alvast dit zo snel mogelijk in orde te brengen. Als u vragen heeft in verband met dit bericht kunt dan kunt u ons contacteren o[p het e-mail adres (…) of telefoneren naar (+32……). (…)” In de daarbij gevoegde bijlagen van 9 pagina’s bevindt zich onder meer een brief met dezelfde datum. Daarin meldt Permission Machine dat uit de screenshots in de bijlage blijkt dat gebruik wordt gemaakt van één of meerdere foto’s van het ANP, daarvoor geen licentie is verleend, zodat sprake is van inbreuk alsmede dat Permission Machine als distributeur van de beelden van het ANP aanbiedt dit te herstellen door alsnog een legale licentie te kopen door betaling van de bijgevoegde licentienota ten bedrage van in totaal € 318,00, waarvan € 265,00 voor de licentie en € 53,00 dossierkosten. Bijgevoegd zijn verder nog een uitleg door middel van een elftal zogenoemde FAQ, de door Permission Machine gehanteerde licentievoorwaarden en een kopiebrief gedateerd 7 september 2017 van het ANP waarin is gemeld dat Permission Machine namens ANP gerechtigd is licenties te verlenen. 2.6. Op 9 februari 2018 stuurt Permission Machine een herinnering aan [naam gedaagde] met nogmaals een verzoek tot betaling van voormeld bedrag van € 318,00 vermeerderd met € 15,00 rappelkosten, gevolgd door een ingebrekestelling op 27 februari 2018 waarbij aan rappelkosten € 30,00 in rekening is gebracht en waarbij is aangezegd dat ANP haar schade begroot conform de algemene voorwaarden van de Dutch Photograpers en dat deze schade alsdan een aantal malen de licentievergoeding (tot 300%) bedraagt. 2.7. Hierna geeft Permission Machine het dossier over aan de deurwaarder, die [naam gedaagde] bij brief en e-mail van 14 juni 2018 sommeert binnen 8 werkdagen over te gaan tot betaling van in totaal € 535,00, bestaande uit: de misgelopen licentievergoeding ten bedrage van € 265,00, kosten opsporing Permission Machine ten bedrage van € 210,00 en kosten deurwaarder ad € 60,00, onder aanzegging dat bij gebreke daarvan de zaak aan de rechter zal worden voorgelegd en tevens aanspraak zal worden gemaakt op rente en kosten procedure. 2.8. Bij e-mail van 14 juni 2018 reageert de heer [naam 1] (hierna: [naam 1] ) van [naam gedaagde] op deze brief als volgt:“(…)Dit bericht komt als een grote verrassing. Enige melding over een dergelijke kwestie heeft ons niet eerder bereik. Wilt u aan uw klant ANP verzoeken ons het oorspronkelijke bericht te sturen?(…)” 2.9. De deurwaarder stuurt hierop kennelijk nogmaals voormelde brief de eerder door Permission Machine verzonden e-mails en brieven als bijlagen aan [naam gedaagde] onder verwijzing naar voormelde brief van 14 juni 2018. 2.10. In de maand juni 2018 wisselen partijen nog enige e-mails, waarbij [naam 1] zijn wantrouwen uitspreekt, nadere informatie vraagt en naar aanleiding daarvan aangeeft dat het een oude foto betreft die niet is geplaatst onder verantwoordelijkheid van [naam gedaagde] maar van de eigenaar van de door hen overgenomen website van de toenmalige eigenaar/sportfotograaf en die [naam gedaagde] heeft gevrijwaard, waarop de deurwaarder aangeeft dat dit de (verantwoordelijkheid voor) de inbreuk door [naam gedaagde] als eigenaar ten tijde van de getraceerde inbreuk niet minder maakt. 2.11. [naam gedaagde] heeft de foto verwijderd van de website, maar aan het verzoek tot betaling geen gehoor gegeven. 3Het geschil 3.1. ANP vordert dat [naam gedaagde] bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, wordt veroordeeld tot betaling aan ANP van: I. een bedrag van € 372,38, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dag van dagvaarding tot aan de dag van algehele voldoening; II. een bedrag van € 127,62 aan kosten voor werkzaamheden Permission Machine en [naam 2] op grond van artikel 1019h Rv; III. de kosten van het geding, waaronder (naast griffierecht en kosten voor het uitbrengen van de dagvaarding) de daadwerkelijke kosten aan salaris voor de gemachtigde op grond van artikel 1019h Rv; 3.2. ANP legt het volgende aan haar vordering ten grondslag. [naam gedaagde] heeft tegenover ANP een inbreuk gemaakt op het auteursrecht. [naam gedaagde] moet daarom de door ANP geleden schade vergoeden. ANP baseert de hoogte van de schade op de tarieven van de Stichting Foto Anoniem. Op basis van die tarieven komt ANP tot een bedrag van € 248,25, welk bedrag zij vervolgens heeft vermeerderd met 50%. 3.3. [naam gedaagde] voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vorderingen. 3.4. Op de stellingen van partijen zal – voor zover relevant – hierna worden ingegaan. 4De beoordeling 4.1. Ter beoordeling ligt voor de vraag of [naam gedaagde] met het gebruik van de hiervoor onder 2.2. afgebeelde foto inbreuk maakt op het auteursrecht van ANP en of zij om die reden de gevorderde (schade) vergoeding aan ANP is verschuldigd. 4.2. Het auteursrecht is het recht van de maker om als enige een werk openbaar te maken of te verveelvoudigen. Deze exploitatierechten kan de maker overdragen aan een ander. Als een derde zonder toestemming van de maker/rechthebbende het werk openbaar maakt of verveelvoudigt dan is sprake van een inbreuk op het auteursrecht. Daarnaast beschikt de maker, ook na overdracht van de exploitatierechten, over de zogenoemde persoonlijkheidsrechten waaronder het recht op naamsvermelding. Bij inbreuk is de inbreukmaker verplicht om de inbreuk te stoppen en moet hij de door de rechthebbende geleden schade vergoeden, voor zover de inbreuk hem kan worden toegerekend (artikel 6:162 BW). Ook op een foto kan als ‘werk’ auteursrecht rusten (artikel 10 lid 1 onder 9 van de Auteurswet, hierna: Aw). Daarvoor is vereist dat de foto een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt. Hieraan zal bij een foto meestal zijn voldaan, omdat de fotograaf onder meer kiest wat hij op de foto zet, de plaats vanaf waar hij de foto maakt en het moment waarop de foto wordt genomen. Vanwege deze creatieve keuzes draagt een foto al snel het persoonlijke stempel van de fotograaf. 4.3. Tussen partijen is niet in geschil dat op de foto als in het geding auteursrecht rust. Voorts is niet langer in geschil dat ANP auteursrechthebbende is. ANP heeft ter zake bij repliek een screenshot van een pagina van de website van ANP in het geding waaruit blijkt dat de litigieuze tot haar archief behoort en [naam fotograaf] de fotograaf is. Dat de auteursrechten ter zake in opdracht van ANP door Permission Machine mochten worden uitgeoefend heeft [naam gedaagde] in eerste instantie betwist en ook thans stelt zij dat niet uit de stukken te hebben begrepen. De mail van dit in België gevestigd bedrijf kwam bij haar aanvankelijk in de spam terecht zonder bijlagen; dat dit bedrijf zou handelen namens ANP kwam op haar uiterst dubieus over. Het had volgens haar in de rede gelegen dat ANP eerst zelf had geklaagd. Ook was het voor haar van cruciaal belang eerder te weten wie de foto had gemaakt. De kantonrechter kan [naam gedaagde] in zoverre volgen dat eerder en duidelijker op deze kwestie toegespitste concrete informatie namens ANP had kunnen worden verschaft. Dat had - gelet op de aan de procedure voorafgaande correspondentie - ook zeker op de weg van ANP gelegen. Op haar rust, anders dan zij bij repliek suggereert, immers de stelplicht en bewijslast ten aanzien van haar pretense rechten op de foto als in het geding. Wat daar verder van zij, uit de in het geding gebrachte stukken zijn de rechten ter zake voldoende komen vast te staan. 4.4. Ter beantwoording van de vraag of sprake is van inbreuk, is van belang dat wanneer een foto op een voor het publiek toegankelijke website wordt geplaatst dit - naar vaste rechtspraak - beschouwd moet worden als een openbaarmaking. Wanneer dit zonder toestemming gebeurt - zoals in het onderhavige geval - is er dus sprake van een inbreuk op het auteursrecht. De openbaarmaking van de foto moet in beginsel worden toegerekend aan de eigenaar/beheerder van de website. Daarbij is dan niet van belang of de eigenaar/beheerder van de website de foto zelf op de website heeft geplaatst of dat zij dit door iemand anders heeft laten doen dan wel de foto is geplaatst door een vorige eigenaar. Zoals terecht namens ANP in de correspondentie voorafgaand aan de procedure is gesteld (waarnaar zij thans verwijst), is eventuele vrijwaring door de vorige eigenaar aan de inbreukmaker een zaak tussen deze twee partijen die de auteursrechthebbende niet aangaat. Dit kan dan ook niet aan ANP worden tegengeworpen. Dat ‘ [naam gedaagde] tevens h.o.d.n. [handelsnaam] ’ thans verantwoordelijk is voor de website staat als niet betwist vast. Het nog opgeworpen verweer dat dat zij niet als [handelsnaam] had mogen worden aangeschreven maar de brieven formeel hadden moeten worden gericht aan de [naam gedaagde] snijdt geen hout; een organisatie mag worden aangesproken onder de naam waaronder zij handelt. 4.5. [naam gedaagde] heeft ter zitting erkend dat de foto ‘na een aantal keer klikken’ op de website kan worden getoond. [naam gedaagde] heeft weliswaar ook verklaard dat de foto ‘op de backoffice’ van de website staat en dat deze niet door het publiek kan worden gezien zonder een wachtwoord in te voeren, maar dat heeft zij onvoldoende uitgelegd. Zo heeft zij niet deugdelijk uitgelegd hoe het dan mogelijk is dat ANP de foto op de website heeft gezien en daarvan een screen print in het geding heeft gebracht. De rechtbank begrijpt uit hetgeen nog ter zitting naar voren is gebracht, dat [naam gedaagde] niet uitsluit dat ANP haar website heeft gehackt. Dat standpunt had zij dan echter nader moeten onderbouwen. Als onvoldoende betwist wordt daarom in rechte als vaststaand aangenomen dat de foto gedurende een aanzienlijke tijd op de website van [naam gedaagde] door het publiek kon worden gezien. Daarmee is sprake van een openbaarmaking en dus van een onrechtmatige daad. 4.6. Deze onrechtmatige daad kan [naam gedaagde] ook worden toegerekend. Zoals hiervoor reeds is overwogen mag van de eigenaar van een website verwacht worden dat zij er zorg voor draagt dat op haar website geen foto’s worden getoond die auteursrechtelijke beschermd zijn. [naam gedaagde] heeft geen omstandigheden gesteld die een en ander in dit geval anders maken. [naam gedaagde] moet de door ANP geleden schade daarom vergoeden. 4.7. Op grond van artikel 27 lid 2 Aw kan in passende gevallen de schadevergoeding worden vastgesteld op een forfaitair bedrag. Deze bepaling is gebaseerd op ‘Richtlijn 2004/48/EG betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten’ van de Europese Unie (hierna de handhavingsrichtlijn). Op grond van artikel 13 lid 1 van de handhavingsrichtlijn kan de schade worden begroot op het bedrag dat verschuldigd was geweest als de inbreukmaker toestemming had gevraagd om de foto te gebruiken. Deze wijze van schade begroten kan passend zijn wanneer de feitelijke schade moeilijk te bepalen is. 4.8. De kantonrechter acht een forfaitaire schadevergoeding ook in dit geval passend. Beoordeeld dient daarom te worden wat ANP in redelijkheid had kunnen vragen indien [naam gedaagde] vooraf toestemming had gevraagd voor het gebruik zoals hier aan de orde. De tarieven van de Stichting Foto Anoniem zijn daarbij niet doorslaggevend maar kunnen wel als aanknopingspunt dienen. 4.9. De door ANP gevorderde forfaitaire schadevergoeding (hiervoor weergegeven onder 3.1. sub I) van in totaal € 372,38 is opgebouwd uit twee delen:
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.