vonnis RECHTBANK ROTTERDAM Team handel en haven zaaknummer / rolnummer: C/10/584318 / HA ZA 19-975 Vonnis van 29 april 2020 in de zaak van 1. de maatschap RZ WONEN, gevestigd te Rotterdam, 2. [eiser 1] , wonende te [woonplaats eiser 1] , 3. [eiser 2], wonende te [woonplaats eiser 2] , 4. [eiser 3], wonende te [woonplaats eiser 3] , 5. [eiser 4], wonende te [woonplaats eiser 4] , eisers, advocaat mr. M. van Weeren te Amsterdam, tegen 1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid RL TRADE HOLDING B.V., gevestigd te Vlaardingen, 2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid PNO INVESTMENTS B.V., gevestigd te Schiedam, gedaagden, advocaat mr. E.M. Richel te Schiedam. Partijen zullen hierna, steeds gezamenlijk en in enkelvoud, respectievelijk, RZ Wonen en RL Trade genoemd worden. 1. De procedure 1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit: de dagvaarding met producties, de conclusie van antwoord met één productie, de brief van 20 november 2019 van de rechtbank, waarbij een mondelinge behandeling is bepaald, het stuk genaamd “Juridische standpunten” met producties, ten behoeve van de mondelinge behandeling, van RZ Wonen, de “Reactie juridische standpunten” met één productie, van RL Trade, het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 12 maart 2020. 1.2. Ten slotte is vonnis bepaald. 2. De feiten 2.1. In juli 2018 heeft RZ Wonen als koper, met RL Trade als verkoper, een koopovereenkomst gesloten ten aanzien van een vastgoedportefeuille, bestaande uit 67 huurwoningen in Rotterdam-Zuid. 2.2. RL Trade had deze vastgoedportefeuille op haar beurt, eveneens in juli 2018, aangekocht van, onder meer, Raion Investments B.V. (verder “Raion”). 2.3. RZ Wonen heeft zich bij de transactie laten bijstaan door een aankoopmakelaar, [naam persoon 1] (verder “ [naam persoon 1] ”), van Vinck Vastgoedadvies. RL Trade heeft zich laten bijstaan door een bemiddelaar, [naam persoon 2] (verder “ [naam persoon 2] ”). 2.4. Op 27 juni 2018 heeft [naam persoon 1] en e-mail gestuurd aan [naam persoon 2] met, voor zover hier van belang, de navolgende tekst: “Namens en in opdracht van mijn cliënten breng ik onderstaand hun voorstel uit op de portefeuille die momenteel eigendom is van o.a. Raion Investments B.V. en Jena Vastgoed B.V.: - Koopsom EUR 7.700.000,- (…); - Inhoud portefeuille conform bijgevoegd document (PDF); - Voorwaarde kosten koper; - Overdracht per 15 oktober 2018; - Levering ten overstaan van door koper te bepalen notaris; - Een overeengekomen koopsom gedeeld door de thans bekende huurstroom ad EUR 513.555,- per jaar vormt een ‘oorspronkelijke factor’. Indien de jaarhuur lager mocht blijken dan nu bekend zal een lagere jaarhuur vermenigvuldigd met de oorspronkelijke factor de uiteindelijke koopsom zijn; - Kandidaat maakt geen voorbehoud ten aanzien van financiering” 2.5. Op 3 juli heeft [naam persoon 2] een brief gestuurd aan RZ Wonen met, voor zover hier van belang, de volgende tekst: “Betreft: koopovereenkomst inzake “Portefeuille Zuid” Geachte heer [eiser 2] , Met betrekking tot de met u gesloten koopovereenkomst inzake de woningportefeuille te Rotterdam, bijgevoegd aan dit schrijven, bevestig ik u hierbij namens de verkopers, mijn opdrachtgevers de heer [naam persoon 3] en de heer [naam persoon 4] , het navolgende. Men is akkoord met het door uw makelaar, de heer [naam persoon 1] , uitgebrachte voorstel. Koopsom De overeengekomen koopsom bedraagt € 7.850.000,- (…) Condities kosten koper Notaris De notariële eigendomsoverdracht c.q. juridische (en feitelijke) levering vindt plaats ten overstaan van één van de notarissen verbonden aan het kantoor van Van Gastel Notarissen te Vlaardingen. De levering vindt 15 oktober 2018 plaats. Partijen streven naar een overdracht op 1 oktober 2018. Huurstroom De jaarlijkse bruto huur bedraagt thans (per 1 juli 2018) € 513.555,- (conform bijlage). Voorbehouden koper Koper heeft geen voorbehouden aangegeven. Vriendelijk verzoek ik u, een door allen ondertekend, voor akkoord exemplaar van dit schrijven te retourneren (…)” Deze brief is door RZ Wonen ondertekend. 2.6. Op 5 juli 2018 heeft [naam persoon 2] een brief aan RL Trade gestuurd, met dezelfde tekst als de hiervoor onder 2.5 aangehaalde brief, met uitzondering van de eerste alinea. Deze eerste alinea luidt in de brief van 5 juli 2018: “Geachte heer [naam persoon 3] , geachte heer [naam persoon 4] , Met betrekking tot de met u gesloten koopovereenkomst inzake de woningportefeuille te Rotterdam, bijgevoegd aan dit schrijven, bevestig ik u hierbij de gemaakte afspraken met de heren [eiser 2] . [eiser 1] , [eiser 3] en [eiser 4] .” Deze brief is ondertekend door RL Trade 2.7. Op 22 september 2018 heeft [eiser 2] (verder “ [eiser 2] ), een van de maten in RZ Wonen en tevens eiser sub 3, een e-mail gestuurd aan [naam persoon 1] luidende: “Ha [naam persoon 1] , In de concept koopovk staat niet dat de koopsom wordt aangepast in relatie tot de daadwerkelijke huurstroom op de overdrachtsdatum. Dat is een belangrijk onderdeel van de gemaakte afspraken en als onze aankoopmakelaar mag je hier wel wat scherper op zijn. Wil je dit zsm laten aanpassen? Groet, [eiser 2]” 2.8. Op 24 september 2018 heeft [naam persoon 2] aan [naam persoon 1] een e-mail gestuurd, met, voor zover hier van belang, de volgende tekst: “Op verzoek van jouw kopers doe ik je hierbij de koopovereenkomst toekomen van de portefeuille Zuid. Deze overeenkomst komt niet in de plaats van de eerder gemaakte afspraken en de ondertekende koopbevestiging door kopers, maar is slechts bedoeld voor de financieringsaanvraag van kopers bij een andere bank. In deze overeenkomst is als laatste de jaarlijkse huurstroom opgenomen, welke door verkopers wordt gegarandeerd” De bijlage bij deze e-mail bevatte de, als productie 3B aan de dagvaarding gehechte, koopovereenkomst. De laatste volzin van deze koopovereenkomst luidt: “Verkoper garandeert dat de jaarlijkse huurstroom ten tijde van het notarieel transport (uiterlijk 15 oktober 2018) minimaal € 513.555,- bedraagt.” 2.9. Op 26 september 2018 heeft [naam persoon 2] een e-mail gestuurd aan [naam persoon 1] met, voor zover hier van belang, de volgende tekst: “- gegarandeerde huurstroom € 513.555,- per jaar. Indien lager zal dit naar rato van de aankoopfactor worden verrekend. - kopers hebben uitdrukkelijk aangegeven geen voorbehouden te hebben. (Onvoorwaardelijke verkoop) - er wordt geen koopakte gemaakt, de notaris zal gezien de korte passeer termijn direct overgaan tot het maken van een leveringsakte.” [naam persoon 1] heeft deze e-mail van [naam persoon 2] op 28 september 2018 doorgestuurd aan [eiser 2] van RZ Wonen met de volgende tekst: “Goedemorgen [eiser 2] , Bijgaand als zojuist besproken de koopbevestiging, met daarin de verrekeningsfactor. Svp bevestigen, dan gaat eea naar Van Gastel om een concept leveringsakte op te stellen. Mvg, [naam persoon 1]” 2.10. De notariële akte van 18 oktober 2018, van de levering van RL Trade aan RZ Wonen luidt, voor zover hier van belang: “ KOOP Verkoper en koper hebben een koopovereenkomst gesloten met betrekking tot het hierna te melden registergoed. Van de koopovereenkomst blijkt uit een brief de dato drie juli tweeduizend achttien, die aan deze akte wordt gehecht en hierna wordt aangeduid met “ het koopcontract ”.” 3. Het geschil 3.1. RZ Wonen vordert, zo begrijpt de rechtbank na een nadere toelichting bij gelegenheid van de mondelinge behandeling het petitum, – samengevat – na vermindering van eis, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad: Ten eerste: primair: I a. verklaring voor recht dat de koopovereenkomst tot stand is gekomen onder invloed van dwaling, I b. verklaring voor recht dat de koopovereenkomst op 8 augustus 2019 buitengerechtelijk partieel is vernietigd, althans de koopovereenkomst partieel te vernietigen, I c. RL Trade hoofdelijk te veroordelen tot betaling van € 562.873,52, vermeerderd met de wettelijke rente, subsidiair: II a. verklaring voor recht dat RL Trade tekort is geschoten in de nakoming van de koopovereenkomst, II b. verklaring voor recht dat de koopovereenkomst gedeeltelijk is ontbonden, althans de koopovereenkomst gedeeltelijk te ontbinden, II c. RL Trade hoofdelijk te veroordelen tot terugbetaling van € 562.873,52, vermeerderd met de wettelijke rente, Ten tweede: primair: III a. verklaring voor recht dat RL Trade tekortgeschoten is in de uitvoering van de koopovereenkomst en gehouden is tot schadevergoeding, of, III b. verklaring voor recht dat RL Trade onrechtmatig heeft gehandeld jegens RZ Wonen en gehouden is tot schadevergoeding, en, III c. RL Trade hoofdelijk te veroordelen tot betaling van € 182.552,50 ten titel van vermogensschade, vermeerderd met de wettelijke rente, III d. RL Trade hoofdelijk te veroordelen tot betaling van € 5.675,89 ten titel van buitengerechtelijke kosten, vermeerderd met de wettelijke rente, III e. RL Trade hoofdelijk te veroordelen tot betaling van de proceskosten, vermeerderd met de wettelijke rente, subsidiair: IV a. verklaring voor recht dat RL Trade tekortgeschoten is in de uitvoering van de koopovereenkomst en gehouden is tot schadevergoeding, of, IV b. verklaring voor recht dat RL Trade onrechtmatig heeft gehandeld jegens RZ Wonen en gehouden is tot schadevergoeding, en, IV c. RL Trade hoofdelijk te veroordelen tot betaling van € 777.904,68 ten titel van vermogensschade, vermeerderd met de wettelijke rente, IV d. RL Trade hoofdelijk te veroordelen tot betaling van € 5.675,89 ten titel van buitengerechtelijke kosten, vermeerderd met de wettelijke rente, IV e. RL Trade hoofdelijk te veroordelen tot betaling van de proceskosten, vermeerderd met de wettelijke rente. 3.2. RZ Wonen voert daartoe aan dat na de levering is gebleken dat er veel gebreken aan de vastgoedportefeuille kleven. Diverse objecten uit de portefeuille zijn in een zeer slechte staat van onderhoud. Veel huurders hebben de huur opgezegd of betalen geen huur meer. De door RL Trade gegarandeerde huurstroom van € 513.555,00 per jaar wordt daardoor niet gehaald. Ten aanzien van vijf woningen heeft de gemeente Rotterdam een voorkeursrecht, of is een onteigeningstraject gestart. RL Trade heeft haar mededelingsplicht geschonden door RZ Wonen niet op de hoogte te brengen van deze gebreken. RZ Wonen stelt primair dat zij heeft gedwaald bij het sluiten van de overeenkomst. Had RZ Wonen van de gebreken geweten, dan had zij niet op dezelfde voorwaarden gecontracteerd. Subsidiair stelt RZ Wonen dat RL Trade tekort is geschoten in de nakoming van de koopovereenkomst, dan wel heeft RL Trade onrechtmatig jegens RZ Wonen gehandeld. RL Trade dient daarom de door RZ Wonen geleden schade te vergoeden. 3.3. RL Trade voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vorderingen met veroordeling van RZ Wonen in de kosten. RL Trade voert daartoe aan dat de overeenkomst met RZ Wonen niet meer omvat dan wat is weergegeven in de brieven van 3 en 5 juli 2018 van [naam persoon 2] . De als productie 3B bij dagvaarding in het geding gebrachte koopovereenkomst, is niet de overeenkomst zoals partijen die hebben gesloten en is ook niet door RL Trade ondertekend. Dit stuk is enkel ten behoeve van de financiering aan RZ Wonen verstrekt. Dat blijkt ook uit de correspondentie en de leveringsakte. 3.4. RL Trade voert verder aan dat zij geen mededelingsplicht heeft geschonden. RZ Wonen heeft, gezien de ouderdom en locatie van de woningen geleverd gekregen wat zij daarvan mocht verwachten. RL Trade hoefde niet te begrijpen dat RZ Wonen door de staat van onderhoud van de overeenkomst zou zijn afgehouden. RZ Wonen heeft zelf bovendien niets gedaan om een onjuiste voorstelling van zaken te voorkomen. RZ Wonen is een professionele partij en had, gezien de ouderdom en de locaties van de woningen, er rekening mee moeten houden dat sprake kon zijn van achterstallig onderhoud. RZ Wonen heeft echter zelfs niet naar de staat van het onderhoud van de panden gevraagd. Voor zover RZ Wonen heeft gedwaald, moet die dwaling daarom voor rekening van RZ Wonen komen. 3.5. Er is ook geen sprake van dat RL Trade tekortgeschoten is in de nakoming van de overeenkomst. RZ Wonen verwijst ter onderbouwing naar artikelen uit productie 3B bij dagvaarding, maar dat is niet de tussen partijen gesloten overeenkomst. Partijen zijn niet meer overeengekomen dan wat in de brieven van 3 en 5 juli 2018 van [naam persoon 2] is opgenomen. Dat blijkt ook uit de notariële leveringsakte. De enige garantie die wel is gegeven betreft de bruto huursom op het moment van overdracht. Die garantie wordt door RZ Wonen verkeerd uitgelegd. Die bruto huursom wordt volledig gedekt door huurovereenkomsten. Dat is samen met [naam persoon 1] en een notarisklerk vastgesteld. Voor het overige is geen enkele garantie gegeven. 3.6. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan. 4. De beoordeling Koopovereenkomst 4.1. Allereerst moet worden vastgesteld wat partijen met elkaar zijn overeengekomen. Is dat wat in de brieven van 3 en 5 juli 2018 staat, aangevuld met de bepalingen van de als productie 3B bij dagvaarding in het geding gebrachte koopovereenkomst, zoals RZ Wonen heeft gesteld? Of is dat uitsluitend wat in de brieven van 3 en 5 juli 2018 staat, zoals RL Trade als verweer heeft aangevoerd? 4.2. Met betrekking tot de als productie 3B bij dagvaarding in het geding gebrachte koopovereenkomst overweegt de rechtbank als volgt. RL Trade heeft betwist deze overeenkomst te hebben ondertekend. Op de laatste pagina van de als productie 3B bij dagvaarding in het geding gebrachte koopovereenkomst zijn echter meerdere handtekeningen zichtbaar; een daarvan op de plaats die blijkens de tekst is gereserveerd voor de verkoper(s). RZ Wonen heeft bij dagvaarding onder randnummer 10 gesteld: “De afspraken zijn vastgelegd in (…) en de door PNO en RL opgestelde Koopovereenkomst” en: “De Koopovereenkomst tussen PNO en RL als verkopers en RZ als koper van 3 juli 2018 wordt hierbij overgelegd als productie 3B”. De rechtbank heeft deze stelling aldus opgevat dat RZ Wonen zich op het standpunt stelde dat de als productie 3B bij dagvaarding in het geding gebrachte koopovereenkomst, zowel door RL Trade als verkoper, als door RZ Wonen als koper ondertekend was. Die interpretatie van de rechtbank juist wordt bevestigd door hetgeen RZ Wonen bij dagvaarding onder randnummer 58 heeft gesteld: “RZ betwist allereerst dat de Koopovereenkomst niet is getekend door PNO en RL. Daarnaast, al zou de Koopovereenkomst niet getekend zijn door PNO en RL (…)”. Geheel in tegenstelling tot wat aldus in de dagvaarding is gesteld, is door (de advocaat van) RZ Wonen, bij de mondelinge behandeling, één en ander maal uitdrukkelijk verklaard dat door RZ Wonen nooit is gesteld dat de als productie 3B bij dagvaarding in het geding gebrachte koopovereenkomst door RL Trade is ondertekend en dat ook nooit bedoeld is geweest dat te stellen. [eiser 2] heeft daarnaast tijdens de mondelinge behandeling verklaard dat de handtekening die op de voor verkoper(
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.