ECLI:NL:RBROT:2022:10915

vonnis RECHTBANK ROTTERDAM Team handel en haven zaaknummer / rolnummer: C/10/634007 / HA ZA 22-157 Vonnis van 14 december 2022 in de zaak van

1. de onderlinge waarborgmaatschappij [eiseres01] , gevestigd te [vestigingsplaats01] ,
2. de vennootschap onder firma [eiseres02] , gevestigd te [vestigingsplaats02],
3. [eiser01] , wonende te [woonplaats01],
4. [eiser02] , wonende te [woonplaats02], eisers, advocaat mr. T. Roos te Capelle aan den IJssel, tegen
5. [gedaagde01] , wonende te [woonplaats03], gedaagde, advocaat mr. J.J. van de Velde te Rotterdam,
6. [gedaagde02] , wonende te [woonplaats04], gedaagde, advocaat mr. J.J. van de Velde te Rotterdam,
7. de publiekrechtelijke rechtspersoon DE STAAT DER NEDERLANDEN (Rijkswaterstaat; het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) , zetelend te 's-Gravenhage, gedaagde, advocaat mr. F.J. Lewis te Utrecht. Eisers zullen hierna gezamenlijk [eisers01] genoemd worden en afzonderlijk [eiseres01] , [eiseres02] , [eiser01] en [eiser02] . Gedaagden 1 en 2 zullen hierna gezamenlijk [gedaagden01] genoemd worden en afzonderlijk [gedaagde01] en [gedaagde02] . Gedaagde 3 zal hierna de Staat worden genoemd.
8. De procedure 1.
9. Het verloop van de procedure blijkt uit: de dagvaarding van 26 januari 2022, met producties 1 tot en met 15; de conclusie van antwoord van [gedaagden01] , met producties 1 tot en met 4; de conclusie van antwoord van de Staat, met productie 1; de oproep voor een mondelinge behandeling van 8 juni 2022; de brief van de advocaat van [eisers01] van 19 september 2022, met producties 16 en 17; de brief van de advocaat van de Staat van 20 september 2022, met een andere productie 1 en producties 2, 3, 4a en 4b; de brief van de advocaat van de Staat van 27 september 2022, met productie 5; de mondelinge behandeling van 13 oktober 2022; de pleitaantekeningen van [eisers01] ; de pleitaantekeningen van [gedaagden01] 1.
10. Ten slotte is vonnis bepaald.
11. De feiten 2.
12. [eiseres02] en haar vennoten, [eiser01] en [eiser02] , zijn eigenaar van het bij [eiseres01] verzekerde [naam schip01] (afmetingen: 65,30 x 7,50 meter) (hierna: [naam schip01] ). 2.
13. [gedaagde01] en [gedaagde02] waren op 15 september 2020 eigenaar van het m.t.s. [naam schip02] (afmetingen: 135 x 15 meter) (hierna: [naam schip02] ). 2.
14. De Staat (Rijkswaterstaat) is beheerder van het Amsterdam-Rijnkanaal en de damwanden van dat kanaal. 2.
15. Op 15 september 2020 heeft een schadevaring plaatsgehad van de in zuidelijke richting varende [naam schip01] met de zich aan stuurboordzijde van dit schip bevindende damwand van het Amsterdam-Rijnkanaal in de gemeente de Ronde Venen. 2.
16. De schadevaring vond plaats nadat [naam schip02] een op- en voorbijloop-manoeuvre had ingezet om [naam schip01] te passeren en [naam schip01] vervolgens volledig voorbij was gelopen. Tijdens de voorbijloopmanoeuvre bevond [naam schip02] zich aan bakboordzijde van [naam schip01] . Ter plaatse is het kanaal tussen de 90 en 100 meter breed. 2.
17. Als gevolg van de schadevaring is schade ontstaan aan [naam schip01] en de damwand. 2.
18. Bij brief van Rijkswaterstaat van 16 september 2020 is [eiseres02] aansprakelijk gesteld voor de schade aan de damwand. Op 17 september 2020 heeft [eiseres01] hiervoor een garantie ex artikel 7.21 Waterwet afgegeven aan Rijkswaterstaat ter hoogte van € 127.249,--.
19. Het geschil 3.
20. [eisers01] vorderen dat de rechtbank, voor zover mogelijk bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis: primair voor recht verklaart dat de aanraking van [naam schip01] met de damwand is veroorzaakt door schuld van [naam schip02] , zodat [gedaagde01] en [gedaagde02] voor de daardoor veroorzaakte schade aansprakelijk zijn en [eisers01] dienen te vrijwaren tegen vorderingen van de Staat jegens [eisers01] voor de schade aan de damwand; [gedaagde01] en [gedaagde02] hoofdelijk, des dat de een betalende de ander zal zijn bevrijd, veroordeelt tot betaling aan [eiseres01] van € 29.522,05, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 9 oktober 2020 ter zake van de door de schadevaring van [naam schip01] ontstane schade; voor recht verklaart dat [eisers01] tegenover de Staat niet aansprakelijk zijn voor de door de schadevaring aan de damwand toegebrachte schade alsmede dat de Staat niet gerechtigd is om [eiseres01] aan te spreken tot betaling onder de garantie; de Staat veroordeelt tot teruggave van de garantie aan [eiseres01] ; subsidiair , voor zover de rechtbank van oordeel mocht zijn dat beide schepen schuld aan de schadevaring van [naam schip01] met de damwand hebben: de schuldverdeling tussen beide schepen vaststelt en ook voor welk bedrag [gedaagde01] en [gedaagde02] naar rato daarvan aansprakelijk zijn jegens [eisers01] voor de aan [naam schip01] toegebrachte schade alsmede [gedaagde01] en [gedaagde02] hoofdelijk, des dat de een betalende de ander zal zijn bevrijd, veroordeelt tot betaling aan [eiseres01] van dat aldus vastgestelde bedrag, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 9 oktober 2020; [gedaagde01] en [gedaagde02] hoofdelijk veroordeelt om [eisers01] te vrijwaren tegen vorderingen van de Staat tot vergoeding van de schade aan de damwand, voor zover die vorderingen strekken tot betaling door [eisers01] van een hogere vergoeding van de schade aan de damwand dan waartoe [eisers01] in hun interne verhouding tot [gedaagde01] en [gedaagde02] op grond van de door de rechtbank vast te stellen schuldverdeling tussen beide schepen gehouden zijn; [gedaagde01] en [gedaagde02] hoofdelijk, des dat de een betalende de ander zal zijn bevrijd, veroordeelt tot betaling aan [eisers01] van de bedragen waarvan de Staat betaling vordert van [eisers01] , voor zover die bedragen hoger zijn dan waartoe [eisers01] in hun interne verhouding tot [gedaagde01] en [gedaagde02] op grond van de door de rechtbank vast te stellen schuldverdeling tussen beide schepen gehouden zijn, een en ander met veroordeling van [gedaagde01] en [gedaagde02] enerzijds en de Staat anderzijds in de proceskosten. 3.
21. Aan bovengenoemde vorderingen tegen [gedaagde01] en [gedaagde02] enerzijds en de Staat anderzijds leggen [eisers01] – samengevat – de volgende stellingen ten grondslag: - de schadevaring is ontstaan door de schuld van [naam schip02] omdat [naam schip02] met naar omstandigheden te hoge snelheid [naam schip01] op korte dwarsafstand voorbijvoer. Daarbij ontwikkelde [naam schip02] in het beperkte vaarwater van het kanaal zoveel zuiging dat [naam schip01] eerst naar [naam schip02] werd gezogen, en vervolgens de controle over het roer verloor, waardoor zij ( [naam schip01] ) met de boeg naar stuurboord uitschoor en in de damwand aan haar stuurboordzijde liep.; - de schipper van [naam schip02] had als oploper met de zuigingsverschijnselen rekening moeten houden voordat hij [naam schip01] ging voorbijlopen; - [naam schip02] had op grond daarvan op deze plaats in het kanaal de voorbijloop-manoeuvre niet moeten uitvoeren; - [naam schip02] had de passage van de tegenliggers [naam schip03] (hierna: [naam schip03] ) en [naam schip04] (hierna: [naam schip04] ) moeten afwachten en dan pas de voorbijloopmanoeuvre van [naam schip01] moeten aanvangen; zonder bezwaar had zij de manoeuvre kunnen uitstellen tot de verbreding van het kanaal iets verderop bij Nigtevecht; de op- en voorbijloopmanoeuvre van [naam schip02] was in strijd met het goed zeemanschap (art. 1.04 BPR) en met artikel 6.03 en 6.09 BPR; als eigenaren van [naam schip02] zijn [gedaagde01] en [gedaagde02] jegens de Staat en [eisers01] aansprakelijk voor de schade aan de damwand respectievelijk voor de schade aan [naam schip01] ; de schade aan [naam schip01] bedraagt in totaal € 29.552,05 en bestaat uit de volgende onderdelen: ▪ € 19.868,75 ad reparatiekosten volgens expertiserapport (prod. 1 [eisers01] ) ▪ € 7.658,30 ad tijdverlet van 21 dagen á € 364,68 (prod. 2 [eisers01] ) ▪ € 2.025,00 ad expertisekosten (prod. 3 [eisers01] ); [eiseres01] heeft onder de verzekeringsovereenkomst de reparatiekosten onder aftrek van het eigen risico ad € 1.850,-- aan haar verzekerde [eiseres02] vergoed alsmede € 1.805,44 ter vergoeding van het tijdverlet uitgekeerd en de expertisekosten voldaan en is daarom voor de vergoede bedragen en de expertisekosten met wettelijke rente daarover in de rechten van [eiseres02] gesubrogeerd; [eiseres02] geeft hierbij last aan [eiseres01] om ook het eigen risico op de cascoschade en het niet vergoede gedeelte van het tijdverlet te vorderen van de daarvoor aansprakelijke partijen; omdat [naam schip01] zélf geen schuld treft, is [eiseres02] tegenover de Staat niet aansprakelijk voor de schade aan de damwand en maakt [eiseres01] aanspraak op teruggave van de afgegeven garantie. 3.
22. [gedaagde01] en [gedaagde02] voeren verweer en concluderen, voor zover mogelijk bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis, tot niet-ontvankelijkverklaring van [eisers01] in hun vorderingen, althans tot ontzegging van die vorderingen aan hen, althans tot afwijzing van die vorderingen, althans tot matiging van de gevorderde bedragen, met veroordeling van [eisers01] in de proceskosten en de nakosten. 3.
23. Hiertoe betwisten [gedaagde01] en [gedaagde02] de hierboven onder 3.2 genoemde stellingen over de toedracht van de schadevaring en baseren zij zich – samengevat – op de volgende eigen stellingen: bij het uitvoeren van de voorbijloopmanoeuvre zijn door [naam schip02] alle noodzakelijke maatregelen in acht genomen; [naam schip02] heeft haar voorbijloopmanoeuvre aangekondigd en vervolgens toestemming daarvoor gekregen; de snelheid van [naam schip02] was veilig en [naam schip02] hield een veilige dwarsafstand; daarentegen is het [naam schip01] die schuld heeft aan de schadevaring; [naam schip01] heeft niet voldaan aan de verplichting van artikel 6.09 lid 2 BPR om het voorbijlopen te vergemakkelijken en de snelheid te verminderen, zodat het voorbijlopen zonder gevaar en in korte tijd kon geschieden; - [naam schip01] heeft namelijk geen snelheid geminderd en zij is niet uitgeweken naar stuurboord, terwijl zij op de hoogte was en zelfs toestemming had gegeven voor het voorbijlopen en daarvoor bovendien genoeg ruimte was; - bovendien heeft de schipper van [naam schip01] zich niet gehouden aan de regel van goed zeemanschap van artikel 1.04 BPR; zo bevond de schipper zich niet in de stuurhut maar op het dek; - verder was het draaien naar bakboordrichting van [naam schip01] sterker dan mag worden verwacht, wat ofwel duidt op een fout van de schipper van [naam schip01] ofwel op een technisch mankement; - uit de beschikbare beelden blijkt dat niet tijdig tegenroer is gegeven om de gevolgen van zuiging te keren; - [naam schip01] heeft derhalve als enige schuld aan de schadevaring. 3.
24. De Staat voert verweer en concludeert tot niet-ontvankelijk verklaring van [eisers01] in hun vorderingen, althans tot afwijzing daarvan, met hoofdelijk veroordeling van [eisers01] in de proceskosten, te voldoen binnen veertien dagen na de datum van het in dezen te wijzen vonnis, en in de nakosten. 3.
25. Hiertoe baseert de Staat zich – samengevat – op de volgende stellingen: - uiteraard is niet geheel uitgesloten dat op enig moment in de procedure komt vast te staan dat de schade (mede) is veroorzaakt door de schuld van [naam schip02] ; voor dat geval behoudt de Staat zich ten opzichte van de eigenaren van [naam schip02] alle rechten voor; tot die tijd houdt de Staat echter vast aan het feitencomplex zoals dat nu voorligt, te weten dat [naam schip01] in aanvaring is gekomen met de damwand en dat als gevolg daarvan de schade is ontstaan; - de Staat betwist dan ook de stellingen van [eisers01] die inhouden dat zou zijn gebleken dat de schade (in het geheel) niet is veroorzaakt door de schuld van [naam schip01] .
26. De beoordeling bevoegdheid en toepasselijk recht 4.
27. De rechterlijke bevoegdheid is tussen partijen geen punt van debat. Deze zaak betreft een internationaal geval, omdat [gedaagde01] en [gedaagde02] hun woonplaats hebben buiten Nederland. Daarom onderzoekt de rechtbank ambtshalve de internationale bevoegdheid en het toepasselijk recht. 4.
28. [gedaagde01] heeft woonplaats in Zwitserland en Carron in België. Dat betekent dat de rechterlijke bevoegdheid ten aanzien van ieder van hen in beginsel door een andere internationale regeling wordt geregeld. 4.2.
29. Wat [gedaagde01] betreft, geldt het volgende. Omdat sprake is van een burgerlijke of handelszaak in de zin van artikel 1 lid 1 van het Verdrag van 30 oktober 2007 betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (EVEX II) die aanhangig is gemaakt na 10 januari 2010, het tijdstip van inwerkingtreding van EVEX II, is EVEX II materieel en temporeel van toepassing. EVEX II is tevens formeel van toepassing, omdat [gedaagde01] woonplaats heeft in Zwitserland, een staat in de zin van EVEX II. De internationale rechterlijke bevoegdheid van deze rechtbank ten aanzien van [gedaagde01] dient derhalve te worden vastgesteld aan de hand van EVEX II (art. 3 EVEX II). 4.2.
30. Wat [gedaagde02] betreft, geldt het volgende. Omdat sprake is van een burgerlijke of handelszaak in de zin van artikel 1 lid 1 van Verordening (EU) Nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2012 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (herschikking) (Brussel I bis-Vo) die aanhangig is gemaakt na 10 januari 2015, het tijdstip van inwerkingtreding van Brussel I bis-Vo, is deze verordening materieel en temporeel van toepassing. Brussel I bis-Vo is tevens formeel van toepassing, omdat [gedaagde02] woonplaats heeft in België, een lidstaat in de zin van Brussel I bis-Vo. De internationale bevoegdheid van deze rechtbank dient derhalve vastgesteld te worden aan de hand van Brussel I bis-Vo (zie art. 5 Brussel I bis-Vo). 4.
31. [gedaagde01] en [gedaagde02] hebben de internationale bevoegdheid van deze rechtbank niet betwist. Deze rechtbank is derhalve internationaal bevoegd kennis te nemen van de vorderingen van [eisers01] op grond van een stilzwijgende forumkeuze (in de zin van artikel 24 EVEX II en artikel 26 Brussel I bis-Vo). De exclusieve bevoegdheidsregels van artikel 22 EVEX II en artikel 24 Brussel I bis-Vo missen immers toepassing. 4.
32. Met partijen is de rechtbank van oordeel dat ten aanzien van de schadevaring van toepassing zijn: het Nederlands recht, met name de artikelen 8:1000 e.v. BW, en het Binnenvaartpolitiereglement (hierna: BPR). toedracht van de schadevaring 4.
33. Partijen hebben om hun stellingen over de toedracht van de schadevaring te onderbouwen de volgende producties in het geding gebracht: een USB-stick (prod. 7 [eisers01] ) bevattende