ECLI:NL:RBROT:2024:5789

Rechtbank Rotterdam Team straf 1 Parketnummer: 10-162915-21 Datum uitspraak: 30 mei 2024 Tegenspraak Vonnis van de rechtbank Rotterdam, meervoudige kamer voor strafzaken, in de zaak tegen de verdachte: [verdachte], geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum], ingeschreven in de basisregistratie personen op het adres: [adres], ten tijde van het onderzoek op de terechtzitting preventief gedetineerd in [detentieadres], raadsman mr. G.N. Weski, advocaat te Rotterdam. 1Onderzoek op de terechtzitting Gelet is op het onderzoek op de terechtzitting van 3 februari 2022, 19, 21 en 25 maart 2024 en 30 mei

1. 2Tenlastelegging Aan de verdachte is ten laste gelegd hetgeen is vermeld in de vordering nadere omschrijving tenlastelegging, waarbij de oorspronkelijke opgave van de feiten als bedoeld in artikel 261, derde lid van het Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv) op vordering van de officier van justitie is gewijzigd. De tekst van de nader omschreven tenlastelegging is als bijlage I aan dit vonnis gehecht. De verdachte wordt -kort gezegd- verweten dat hij zich samen met anderen heeft schuldig gemaakt aan meerdere bankhelpdeskfraudes (een vorm van oplichting waarbij, doorgaans oudere, slachtoffers worden gebeld door iemand die zich voordoet als medewerker van de bank) en daaraan gerelateerde feiten in de periode van 15 maart tot en met 14 september
2. Aan hem zijn de volgende zeven feiten ten laste gelegd: -het medeplegen van oplichting van vijf personen en een aantal banken (feit 3); -het meermalen medeplegen van het binnendringen van een netwerk/server van een bank (feit 2); -het medeplegen van witwassen van geldbedragen (totaal € 45.940,-) en cryptovaluta (feit 1); -het witwassen van luxe goederen en € 950,- (feit 4); -het medeplegen van twee pogingen tot oplichting (feit 6); -het voorhanden hebben van niet-openbare (lijsten met) persoonsgegevens (‘leads’), terwijl hij tijdens het voorhanden krijgen wist dat deze uit misdrijf afkomstig waren (feit 7); -deelname aan een criminele organisatie met de medeverdachten [medeverdachte 1], [medeverdachte 2], [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] (feit 5). 3Eis officier van justitie De officier van justitie mr. J.M. Bonnes heeft gevorderd: bewezenverklaring van het onder 1, 2, 3, 4, 5, 6 en 7 ten laste gelegde; veroordeling van de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 5 jaren met aftrek van voorarrest. 4Geldigheid dagvaarding feiten 2 en 3 4.
3. Standpunt verdediging De verdediging heeft onder verwijzing naar de uitspraak van de rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2022:36920) aangevoerd dat de dagvaarding nietig moet worden verklaard ten aanzien van de feiten 2 en
4. Het procesdossier is een onoverzichtelijk dossier dat bestaat uit verschillende zaaksdossiers. Het is een grote zoektocht welk zaaksdossier bij welk feit hoort. Verder blijkt uit de tekst van de tenlastelegging niet op welk feit de handelingen zien die de verdachte volgens het dossier zou hebben verricht. Het is daarom niet duidelijk waar de verdediging zich tegen dient te verweren. 4.
5. Beoordeling Op grond van artikel 261 Sv behelst de dagvaarding een opgave van het feit dat ten laste wordt gelegd, met vermelding van tijd en plaats en van de omstandigheden waaronder het feit zou zijn begaan. De opgave van het feit moet duidelijk en begrijpelijk, niet innerlijk tegenstrijdig en voldoende feitelijk zijn, zodat het voor de verdachte, in combinatie met het onderliggende dossier, voldoende duidelijk is waartegen hij zich moet verdedigen. De rechtbank is van oordeel dat de tenlastelegging, bezien in samenhang met het dossier, voldoende feitelijk en duidelijk is omschreven. Daarbij komt dat, anders dan in de door de verdediging aangehaalde uitspraak, de officier van justitie al in een vroeg stadium van het strafproces een schriftelijke toelichting heeft gegeven op de nadere omschrijving tenlastelegging en een bewijsmiddelenoverzicht heeft overgelegd, waaruit blijkt welke bewijsmiddelen zij ten aanzien van de verdachte per feit aanwezig acht en dus welke handelingen de verdachte ten aanzien van ieder feit wordt verweten. De verdachte heeft op basis hiervan kunnen weten waartegen hij zich diende te verdedigen. Uit de behandeling op de terechtzitting blijkt ook dat bij de verdachte geen onduidelijkheid heeft bestaan over hetgeen hem wordt verweten en met name ook niet waaruit de hem verweten gedragingen hebben bestaan. De dagvaarding voldoet dan ook aan de vereisten van artikel 261 lid 1 en 2 Sv. Het verweer wordt verworpen. 4.
6. Conclusie De dagvaarding is geldig. 5Waardering van het bewijs 5.
7. Inleiding De volgende feiten en omstandigheden kunnen op grond van de inhoud van de bewijsmiddelen als vaststaand worden aangemerkt. 5.1.
8. Algemeen De Volksbank (moederorganisatie van onder andere SNS) heeft op 23 april 2021 aangifte bij de politie gedaan van bankhelpdeskfraude. De Volksbank zag sinds januari 2021 een toename van het aantal meldingen van klanten die slachtoffer waren geworden van deze vorm van fraude. Op basis van die meldingen heeft zij geconstateerd dat de wijze waarop de bankhelpdeskfraude werd gepleegd in meerdere gevallen grote overeenkomsten vertoonde. Veel klanten hebben ook zelf aangifte van oplichting gedaan. Op 28 april 2021 is de politie gestart met een strafrechtelijk onderzoek (genaamd ‘Dwarsfluit’) naar deze fraudegevallen. Gedurende het onderzoek, op 16 juli 2021, heeft ook Rabobank bij de politie aangifte van bankhelpdeskfraude gedaan. In het voorafgaande jaar waren ook tientallen van haar klanten slachtoffer hiervan geworden. 5.1.
9. Modus operandi Uit het dossier Dwarsfluit blijkt dat in een groot aantal gevallen van de tenlastegelegde bankhelpdeskfraudes sprake is van eenzelfde modus operandi met specifieke kenmerken. Deze modus operandi was als volgt. Bankrekeninghouders werden gebeld door een persoon die zich voordeed als medewerker van de bank waar zij klant waren. Een vrouwelijke nepbankmedewerker van SNS stelde zich veelal voor als [naam 1] en van Rabobank als [naam 2], een mannelijke nepbankmedewerker van SNS als [naam 3] en van Rabobank als [naam 4]. Deze vier namen zijn namen van personen die daadwerkelijk bij de desbetreffende bank werken of hebben gewerkt. In meerdere gevallen belde de nepbankmedewerker met het telefoonnummer [telefoonnummer 1] of was zichtbaar dat met het telefoonnummer [telefoonnummer 2] werd gebeld. Laatstgenoemd nummer behoort toe aan de klantenservice van Rabobank. De slachtoffers die werden gebeld, waren over het algemeen op hoge leeftijd. De nepbankmedewerker vertelde de slachtoffers dat was geconstateerd dat er een verdachte transactie plaatsvond vanaf hun bankrekening en dat criminelen mogelijk probeerden te frauderen met hun bankrekening (of woorden van gelijke strekking). De nepbankmedewerker belde om het geld van de klant veilig te stellen. De bankrekening zou worden geblokkeerd, waarna de slachtoffers een nieuwe bankpas zouden krijgen. De nepbankmedewerker vertelde de slachtoffers dat zij hun oude bankpas en SNS-digipas (hierna: ‘digipas’) of Rabo-scanner (hierna: ‘scanner’) in een envelop moesten doen en dat de envelop door een andere bankmedewerker bij hun woning zou worden opgehaald. De namen van de ophalers/koeriers die aan de slachtoffers werden doorgegeven, waren [naam 5], [naam 6], [naam 7], [naam 8], [naam 9] of [naam 10]. Ook hoorden de slachtoffers een code van letters en cijfers die de koerier ter verificatie aan hen moest doorgeven, voordat zij de envelop met bankpas en digipas of scanner aan de koerier zouden meegeven. Verder moesten de slachtoffers, nadat zij een piep door de telefoon hoorden, de pincode behorend bij hun huidige bankpas inspreken. Vervolgens werd bij de woning van het slachtoffer aangebeld door een andere persoon die zich als koerier van de bank voordeed en de cijfer- en lettercode doorgaf die het slachtoffer via de telefoon te horen had gekregen. In een aantal gevallen heeft de koerier de bankpas van het slachtoffer doorgeknipt, zonder daarbij de chip door te knippen, waardoor nog steeds pintransacties met de bankpas konden worden uitgevoerd. De nepbankmedewerker was vaak nog aan de telefoon met het slachtoffer op het moment dat de koerier aan de deur kwam. Nadat de koerier de envelop met pinpas(sen) en digipas of scanner erin had opgehaald, vonden er vrijwel direct handelingen met de bankrekeningen van de slachtoffers plaats: er werd geld van de spaarrekening overgeboekt naar de lopende bankrekening, de opnamelimiet werd verhoogd, er werden grote contante geldbedragen opgenomen bij een geldautomaat en/of er werden met de bankpas van het slachtoffer luxe goederen gekocht bij exclusieve winkels (veelal in de P.C. Hooftstraat in Amsterdam), zoals Louis Vuitton, Prada en Gucci. In een aantal gevallen zijn met het geld van de slachtoffers bitcoins gekocht via bitcoinaccounts die op naam stonden van zogenoemde geldezels. Op grond van de hiervoor beschreven modus operandi stelt de rechtbank vast dat elke bankhelpdeskfraude steeds door ten minste twee daders werd gepleegd. Er was in elk geval sprake van een nepbankmedewerker die belde (de beller), iemand die de pinpas en digipas of scanner ophaalde (de koerier) en een persoon die de geldbedragen opnam of de luxe goederen kocht (de pinner). Uit het dossier blijkt dat er vaak ook nog andere personen achter de schermen bezig geweest met het verhogen van de pinlimiet, het zoeken naar geschikte geldautomaten en het aansturen van al deze daders. 5.1.
10. Aanknopingspunten betrokkenheid dadergroep Op 14 september 2021 zijn de verdachte en de medeverdachten [medeverdachte 1], [medeverdachte 2], [medeverdachte 3], [medeverdachte 4] en [medeverdachte 5] door de politie aangehouden. Zij zijn vrienden dan wel bekenden van elkaar. [medeverdachte 4] en [medeverdachte 5] zijn zussen van elkaar. Tijdens doorzoekingen in hun woningen en in een auto zijn onder de verdachten gegevensdragers in beslag genomen, zoals telefoons, USB-sticks en een laptop. In de woning van de verdachte is een iPhone 12 in beslag genomen. Aan deze telefoon waren de volgende gegevens gekoppeld: Apple ID: [accountnaam 1] Account naam: [verdachte] Accounts: [accountnaam 2], [accountnaam 3], [accountnaam 1] Daarnaast is in de woning van [medeverdachte 2] een iPhone 11 in beslag genomen (goednr. B.2.3.4.1) waaraan dezelfde gegevens waren gekoppeld. De rechtbank concludeert op basis hiervan dat de verdachte ook de gebruiker was van voornoemde iPhone
11. Op de iPhone 12 was de app snapchat gedownload. In deze app was ingelogd met het account ‘[account 1]’ en de weergavenaam van dit account was ‘[account 2]’. Op de iPhone 11 waren verschillende uitgaande snapchatberichten aanwezig, die afkomstig waren van het account "[account 1]". De rechtbank concludeert hieruit dat de verdachte de gebruiker was van het snapchataccount ‘[account 1]’. Op de in beslag genomen gegevensdragers zijn zaken aangetroffen die direct zijn te relateren aan aangiftes van bankhelpdeskfraude in het dossier Dwarsfluit: (groeps)snapchatgesprekken en whatsappgesprekken, waar één of meer van de verdachten deel van uitmaakten en die zijn gevoerd kort voor, tijdens of vlak na het plegen van een bankhelpdeskfraude. In die gesprekken werden gegevens met betrekking tot die fraude vermeld en gedeeld, zoals de naam en het adres van de aangever, een ophaalcode, pincode en een naam van één van de hiervoor genoemde koeriers. Ook werden in die gesprekken instructies gegeven wat iemand moest doen, wat achteraf overeen blijkt te komen met handelingen die door de beller, koerier of pinner in die fraudezaak zijn verricht; notities met een (aanmaak)datum en een inhoud die te relateren zijn aan een specifieke aangifte; onder andere op de telefoons van [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2]: screenshots van bankpassen van aangevers, zoekopdrachten naar adressen van aangevers, gevolgd door het openen van Google Maps, en gegevens van geldautomaten die zich in de buurt van de woningen van verschillende aangevers bevinden; op de telefoons van [medeverdachte 1], [medeverdachte 2], [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4]: belscripts voor het plegen van bankhelpdeskfraude. De belscripts beginnen met “Goedendag” of “U spreekt met’, gevolgd door één of meer namen van de vier hiervoor genoemde bankmedewerkers. In het belscript met als bellers [naam 3] en [naam 4] wordt achter de naam een telefoonnummer vermeld: [telefoonnummer 1] respectievelijk [telefoonnummer 2]. Meerdere aangevers zijn gebeld door één van deze telefoonnummers. Uit de aangiftes blijkt verder dat de inhoud van de belscripts overeenkomt met het praatje dat de nepbankmedewerkers met de aangevers aan de telefoon hebben gevoerd. Op de telefoons van [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] zijn screenshots van de LinkedInprofielen van [naam 3] respectievelijk [naam 1] aangetroffen; op een kladblok in de woning van [medeverdachte 1]: het telefoonnummer [telefoonnummer 1]; lijsten met persoonsgegevens, veelal van bejaarde personen, waarop naast namen en adressen ook telefoonnummers en bankrekeningnummers van die personen werden vermeld (zogenoemde leads). De gegevens van veel aangevers stonden op deze lijsten vermeld; chatgesprekken over luxe goederen of waarin wordt doorgegeven welk luxe goed iemand wil hebben (‘ben nu in lv, nu Shoebaloo’, ‘pak shirtjes, Moncler, die Balenciaga trui’ en ‘nette broek Balenciaga’). Bij alle verdachten zijn luxe goederen (van onder andere de genoemde merken) aangetroffen en in beslag genomen; overige chatgesprekken en notities waarin termen worden gebezigd die te relateren zijn aan bankhelpdeskfraude, zoals ‘bellen’, ‘ophalen’, ‘ophaalcode’, ‘kaarten pakken’, ‘naar muur gaan’ ‘xk trekken’ en ‘leads’. [medeverdachte 3] heeft bekend dat hij als beller betrokken is geweest bij meerdere van de hiervoor beschreven bankhelpdeskfraudes, dat hij zich daarbij heeft voorgedaan als ‘[naam 4]’ van Rabobank en dat hij het belscript heeft gebruikt dat op zijn telefoon is aangetroffen. Verder heeft hij verklaard dat hij met het bellen geld heeft verdiend en dat een deel van de luxe goederen die bij hem zijn aangetroffen, is bekostigd met het geld dat afkomstig is van die fraudes. Naast de zes verdachten figureren ook andere personen in het dossier. Zij nemen bijvoorbeeld deel aan chatgesprekken die te relateren zijn aan een bankhelpdeskfraude of zijn herkend of op camera vastgelegd als koerier of pinner. 5.
12. Standpunt verdediging De verdediging heeft integrale vrijspraak bepleit wegens het ontbreken van voldoende wettig en overtuigend bewijs om de verdachte als (mede)pleger van de ten laste gelegde feiten te kunnen aanmerken. Deze verweren zullen, voor zover deze niet worden weerlegd door de bewijsmiddelen, hierna bij de beoordeling worden besproken. 5.
13. Beoordeling 5.3.
14. Inleidende overwegingen (Medeplegen van) oplichting (feit 3) De in deze zaak gepleegde oplichting heeft hierin bestaan dat de daders door het aannemen van een valse naam (de beller) en valse hoedanigheid (de beller en koerier) en door listige kunstgrepen (bellen waarbij het echte telefoonnummer van een bank zichtbaar is voor het slachtoffer) en/of door een samenweefsel van verdichtsels (de hele toedracht is gebaseerd op leugens) zich hebben voorgedaan als bonafide bankmedewerkers en zodoende bankpassen, digipassen of scanners en pincodes van de slachtoffers hebben ontfutseld. De banken zijn (vervolgens) ook opgelicht doordat de daders zich hebben voorgedaan als klanten van die bank door met de bankpas van de slachtoffers in te loggen op de bankrekening van de slachtoffers en/of pinopnames te verrichten en/of aankopen te doen. Al deze gedragingen zijn naar het oordeel van de rechtbank oplichtingshandelingen die deel uitmaken van één en dezelfde toedracht, zoals onder feit 3 ten laste is gelegd. Het plegen van een dergelijke oplichting vergt een gezamenlijke planmatige aanpak, intensieve en nauwe samenwerking en duidelijke afstemming tussen de verschillende daders. Zij verrichten namelijk handelingen die tegelijkertijd of kort na elkaar plaatsvinden en die moeten worden afgestemd om de bankhelpdeskfraude tot een geslaagd einde te kunnen brengen en het gezamenlijke doel te bereiken: in korte tijd zoveel mogelijk geld van de bankrekening van een slachtoffer halen. Deze handelingen kunnen dan ook niet los van elkaar worden gezien. Uit de groepschatgesprekken en de aangetroffen (screenshots van) appberichten blijkt dat deze planning, samenwerking en afstemming ook daadwerkelijk plaatsvonden. Zo gaven de beller en de koerier aan elkaar door welke namen werden gebruikt, welke cijfer- en lettercode moest worden genoemd bij het slachtoffer en op welk tijdstip de pas moest worden opgehaald. De pinner werd vervolgens op de hoogte gebracht van de pincode, de locatie van de geldautomaat en het moment dat de pinlimiet was verhoogd. Achteraf deelden alle ‘spelers’ (zoals zij in chats werden genoemd) in de buit: zij kregen een deel van het geld of de aangekochte luxe goederen of ontvingen een deel van de cryptovaluta. Dit betekent dat indien de rechtbank vaststelt dat de verdachte tenminste één van de hiervoor genoemde handelingen heeft verricht, dat medeplegen van de ten laste gelegde oplichting oplevert. (Medeplegen van) computervredebreuk (feit 2) Van computervredebreuk als bedoeld in artikel 138ab van het Wetboek van Strafrecht (hierna: Sr) is onder meer sprake als met de van een slachtoffer ontfutselde bankpas, inloggegevens, digipas of scanner en/of pincode wordt ingelogd op diens digitale bancaire omgeving of als er met die bankpas pinopnames van die bankrekening worden gedaan. Ook in dat laatste geval dringt de dader met een valse sleutel (de door oplichting verkregen pincode) binnen op het netwerk van de bank. Computervredebreuk op deze wijze maakte een essentieel onderdeel uit van de gepleegde oplichtingen en was daarmee onlosmakelijk verbonden. Er werd ingelogd op de bankrekeningen van de slachtoffers om geld van de spaarrekening naar de lopende bankrekening over te maken en/of opnamelimieten te verhogen en/of er werd gepind met de bankpas van een slachtoffer. Indien de rechtbank tot een bewezenverklaring komt van (medeplegen van) oplichting van een slachtoffer, komt zij daarom tevens tot een bewezenverklaring van (medeplegen van) computervredebreuk in de zaak van dat slachtoffer, voor zover dat ten laste is gelegd. Rol verdachte Uit de bewijsmiddelen kan worden afgeleid dat de verdachte een sturende en coördinerende rol had bij de bankhelpdeskfraudes. Uit diverse chatgesprekken blijkt dat hij in de positie was om beslissingen te nemen over de uitvoering van de bankhelpdeskfraudes en de verdeling van de buit. Hij heeft bijvoorbeeld in gesprekken gezegd ‘het ophaalteam is nu van mij’, “ik heb de salarissen verhoogd, drivers en ophaler 250/300 de man’, ‘[naam 11] heeft grote problemen, heb em weer eruit gegooid’, ‘ik durf haar niet te sturen, moet veilig zijn’ en ‘haal alles uit chat’. Ook stuurde hij mededaders aan gedurende het plegen van de bankhelpdeskfraudes: ‘[medeverdachte 1] haal die spullen’, ‘hou hem aan de lijn’, ‘muur moet ie gaan’ en ‘ga niet naar auto’. De verdediging heeft ten aanzien van de ten laste gelegde bankhelpdeskfraudes (verschillende zaaksdossiers die zijn opgenomen onder de feiten 1, 2, 3 en 6) bewijsverweren gevoerd. Hieronder zal de rechtbank die bewijsverweren per zaaksdossier (en de daarbij behorende ten laste gelegde feiten) bespreken, onder ieder kopje te beginnen met de feiten die op grond van de inhoud van de bewijsmiddelen als vaststaand kunnen worden aangemerkt, vervolgens de conclusie die de rechtbank daaruit trekt en, indien de rechtbank tot de conclusie komt dat de verdachte betrokken is geweest, de beoordeling of hij als medepleger kan worden aangemerkt. Daarna zal de rechtbank de verweren bespreken die zijn gevoerd ten aanzien van de feiten 4 (witwassen), 7 (leads) en 5 (deelname aan een criminele organisatie). 5.3.
15. Bewijswaardering feiten 1, 2, 3 en 6 Zaak Volksbank, aangever [aangever 1], partiële vrijspraak feit 3 Uit de aangifte van de heer [aangever 1] blijkt dat hij op 15 maart 2021 slachtoffer is geworden van bankhelpdeskfraude, gepleegd conform de hiervoor beschreven modus operandi. Er is met de bankpas van de aangever geld opgenomen bij een geldautomaat in zijn woonplaats. Op de telefoon van de verdachte zijn de persoonsgegevens van de aangever op een lijst met persoonsgegevens (zogenoemde leads) aangetroffen. Het dossier bevat echter geen bewijs dat de verdachte bij deze oplichting betrokken is geweest. Het enkel aanwezig hebben van de persoonsgegevens van de aangever op zijn telefoon, is onvoldoende om hem als (mede)pleger van de ten laste gelegde oplichting aan te merken. De verdachte wordt daarom van dit onderdeel van de tenlastelegging vrijgesproken. Zaak Volksbank, aangeefster [aangeefster 1], partiële vrijspraak feiten 1, 2 en 3 Op 20 april 2021 is aangeefster [aangeefster 1] slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, gepleegd conform de hiervoor beschreven modus operandi. Het telefoonnummer waarmee werd gebeld en dat vaker werd gebruikt ([telefoonnummer 1]), stond op een kladblok dat is aangetroffen in de woning van [medeverdachte 1]. Er zijn interne overboekingen geweest van de spaarrekening van de aangeefster naar haar betaalrekening en er is dezelfde avond meerdere keren geld opgenomen van haar bankrekening bij een geldautomaat. De persoonsgegevens van de aangeefster, waaronder haar telefoonnummer en bankrekeningnummer, stonden op een lijst met persoonsgegevens op de telefoon van [medeverdachte 2]. Op 21 april 2021 is met de bankpas van de aangeefster voor een bedrag van totaal € 14.663,- gepind in de winkels Louis Vuitton, Shoebaloo, Azzuro Kids en Oger, alle gevestigd aan of in de buurt van de P.C. Hooftstraat in Amsterdam. Op grond van de bewijsmiddelen stelt de rechtbank vast dat [medeverdachte 1] degene is geweest die heeft gepind met de bankpas van aangeefster. Verder concludeert de rechtbank op grond van de bewijsmiddelen dat [medeverdachte 1] nadat hij met de bankpas van de aangeefster luxe goederen bij Louis Vuitton had gekocht, tassen van Louis Vuitton samen met de medeverdachte [medeverdachte 6] in de kofferbak van een zwarte auto heeft geladen en dat de verdachte op enig moment die ochtend samen met de [medeverdachte 6] en [medeverdachte 2] in die zwarte auto heeft gezeten. Het dossier bevat echter geen bewijs dat de verdachte direct betrokken was bij de oplichting van de aangeefster, bij het pinnen door [medeverdachte 1] of dat hij heeft gedeeld in de buit. Zijn enkele aanwezigheid in de auto waarin [medeverdachte 1] eerder de buit had geladen, is onvoldoende om de verdachte als (mede)pleger van de ten laste gelegde oplichting, computervredebreuk en witwassen aan te merken. De verdachte wordt daarom van dit onderdeel van de tenlastelegging vrijgesproken. Zaak Veenendaal, aangeefster [aangeefster 2] (feit 3) Aangeefster [aangeefster 2] is op 10 mei 2021 in de avond slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, gepleegd conform de hiervoor beschreven modus operandi. Zij is gebeld met het eerder genoemde telefoonnummer [telefoonnummer 1]. Er is geld overgemaakt van haar spaarrekening naar haar betaalrekening en om 21.45 uur is met de bankpas van de aangeefster twee keer € 1.000,- gepind bij een geldautomaat in Veenendaal. Eerder die avond, omstreeks 19.42 uur, is op de telefoon van [medeverdachte 1] een afbeelding van het scherm van de laptop van [medeverdachte 3] opgeslagen, waarop een lijst met persoonsgegevens en bankrekeningnummers is te zien, waaronder ook die van de aangeefster. De verdachte bevond zich op 10 mei 2021 samen met [medeverdachte 1], [medeverdachte 3], [medeverdachte 2] en [medeverdachte 4] in een vakantiehuisje van Landal in Biddinghuizen en op die plek is ook de foto van het laptopscherm gemaakt. Op de telefoon van [medeverdachte 1] zijn verder twee foto’s aangetroffen die zijn opgeslagen op 10 mei 2021 omstreeks 20.51 en 20.55 uur. De laatste foto is een zogenoemde ‘selfie’ van [medeverdachte 1] in een auto. Op de eerste foto zijn twee personen in een auto te zien. De rechtbank herkent de rechter man op de foto als [medeverdachte 1] aan zijn deels zichtbare gezicht, mondkapje en jas, omdat die overeenkomen met de selfie van [medeverdachte 1] van enkele minuten later. Hoewel de tweede persoon op de foto een hand voor zijn gezicht houdt, herkent de rechtbank deze als de verdachte, gezien zijn haardracht en kenmerkende jas, die hij droeg op andere foto’s die de verdachten eerder die dag van zichzelf hebben gemaakt in het Landalpark en waarop hij (ook) door de verbalisant is herkend. De telefoon van de verdachte straalde op 10 mei 2021 omstreeks 21.15 uur een zendmast aan in Veenendaal, de woonplaats van de aangeefster. Op de camerabeelden van de pintransacties die met de bankpas van de aangeefster zijn gedaan bij een geldautomaat in Veenendaal om 21.45 uur is een man te zien die een jas draagt die er hetzelfde uitziet als de jas die [medeverdachte 1] op de hiervoor genoemde foto’s draagt. Verder draagt de man een blauwe baseballpet met de tekst “ICON” erop. Bij de doorzoeking van de woning van [medeverdachte 1] is een soortgelijke pet aangetroffen. De rechtbank concludeert hieruit dat [medeverdachte 1] degene is geweest die met de pas van de aangeefster geld heeft opgenomen bij de geldautomaat in Veenendaal. Gezien vorenstaande feiten, in onderling verband en samenhang beschouwd, concludeert de rechtbank dat de verdachte deel uitmaakte van de dadergroep die betrokken was bij de oplichting van de aangeefster en dat hij samen met [medeverdachte 1] naar de woonplaats van de aangeefster is gereden om het geld van de rekening van de aangeefster op te nemen. Gelet op wat de rechtbank onder 5.3.
16. heeft overwogen, wordt de verdachte dan ook als medepleger van de oplichting in deze zaak aangemerkt. Zaak Uden, aangeefster [aangeefster 3] (feit 3) Aangeefster [aangeefster 3] is op 25 juni 2021 slachtoffer van bankhelpdeskfraude geworden, gepleegd conform de hiervoor beschreven modus operandi. Zij is opgelicht en daardoor bewogen tot afgifte van haar bankpas, digipas en pincode. Wel had zij, achteraf gezien, een verkeerde pincode doorgegeven, waardoor het de daders niet lukte om op haar bankrekening in te loggen. Nadat haar pas was opgehaald werd zij (om die reden) nogmaals door de nepbankmedewerker gebeld met de vraag of zij nog een bankpas in haar bezit had, want die zou ook opgehaald moeten worden. De aangeefster bevestigde dat, maar had inmiddels door dat zij werd opgelicht. Zij heeft een fictieve pincode in de telefoon ingesproken en aan de tweede koerier een stuk karton in een envelop meegegeven. [medeverdachte 3] heeft bekend dat hij in deze zaak beller is geweest. De verdachte heeft anderhalf uur voordat de aangeefster door [medeverdachte 3] werd gebeld het adres van de aangeefster via snapchat aan een onbekend gebleven persoon gestuurd. [medeverdachte 1] heeft, nadat de bankpas was opgehaald bij de aangeefster, een bericht ontvangen waarin [medeverdachte 3] de persoonsgegevens van de aangeefster noemt en meedeelt dat de pas is opgehaald maar dat er weinig tot geen data beschikbaar zijn met betrekking tot internetbankieren. Ongeveer een half uur nadat de aangeefster voor de tweede keer was gebeld en een pincode had ingesproken, heeft [medeverdachte 1] via snapchat aan [medeverdachte 2] het adres van de aangeefster gestuurd en een minuut later aan de verdachte het bericht ‘[nummer] nieuwe nip’. Gelet op het feit dat [medeverdachte 1] in het tijdvak waarin de aangeefster werd opgelicht berichten ontving en verstuurde die aan de onderhavige bankhelpdeskfraude zijn te relateren, gaat de rechtbank ervan uit dat laatstgenoemd bericht aan de verdachte, die in dat tijdsbestek valt, daar ook verband mee houdt en dat de inhoud de tweede ‘nip’ oftewel ‘pin’code betreft die de aangeefster kort daarvoor had ingesproken. De vorenstaande feiten passen bij de hiervoor beschreven, coördinerende rol van de verdachte bij de bankhelpdeskfraudes. Zowel de door hem verstrekte als ontvangen informatie hebben de koerier respectievelijk de pinner nodig om de bankhelpdeskfraude tot een geslaagd einde te brengen. De rechtbank gaat ervan uit dat de verdachte hen ook in deze zaak heeft voorzien van de benodigde informatie en hen zodoende heeft aangestuurd. Hij heeft daarmee een wezenlijke bijdrage geleverd aan deze bankhelpdeskfraude zodat hij als medepleger van de ten laste gelegde oplichting wordt aangemerkt. Zaak Utrecht, aangever [aangever 2] (feiten 1, 2 en 3) Op 1 juli 2021 is aangever [aangever 2] slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, gepleegd conform de hiervoor beschreven modus operandi. Er zijn interne overboekingen gedaan van zijn spaarrekening naar zijn betaalrekening, er is met de bankpas van de aangever bij een geldautomaat in zijn woonplaats € 5.000,- gepind en vervolgens is er twee keer gepind in de Bijenkorf in Utrecht voor een totaalbedrag van € 6.417,-. Op grond van de bewijsmiddelen concludeert de rechtbank dat [medeverdachte 1] in deze zaak de koerier en pinner is geweest en degene die in de Bijenkorf heeft gepind. Vlak voordat [medeverdachte 1] bij de aangever voor de deur stond, kreeg hij een snapchatbericht van een persoon genaamd ‘[naam 12]’ waarin stond: ‘[naam 13] heet je, bezorg: 095gd, [naam 14]’. De persoon die zich als bankmedewerker aan de aangever had voorgesteld, noemde de naam [naam 14] en [medeverdachte 1] gaf precies de hiervoor genoemde ophaalcode aan de aangever door. [medeverdachte 1] en ‘[naam 12]’ zaten ook, samen met de verdachte en een vierde persoon, in een groepschat, die actief was ten tijde van de oplichting van de aangever en waarin de deelnemers gegevens deelden die aan deze oplichting te relateren zijn. De verdachte deed op dat moment actief mee in deze groepschat. Hij gaf [medeverdachte 1] en de anderen verschillende opdrachten door. [medeverdachte 1] moest naar ‘de muur’, oftewel de geldautomaat, gaan, daarna moest [medeverdachte 1] (wat de voornaam is van [medeverdachte 1]) de spullen halen in de ‘bijen’ (de rechtbank begrijpt: de Bijenkorf) en hij vertelde [medeverdachte 1] wat de bestedingsruimte was. Kennelijk had de verdachte zicht op de bankrekening van de aangever. Ook gaf hij opdracht aan de andere twee deelnemers dat zij hun lijstje naar [medeverdachte 1] moesten sturen, waarna de anderen in de chat doorgaven welke luxe goederen zij wilden hebben. Gezien zijn actieve betrokkenheid en aansturende rol heeft de verdachte een wezenlijke bijdrage aan deze bankhelpdeskfraude geleverd. Hij wordt daarom als medepleger van de oplichting, computervredebreuk en witwassen in deze zaak aangemerkt. Zaak Grou, aangeefster [aangeefster 4] (feit 1) Op 19 mei 2021 is aangeefster [aangeefster 4] slachtoffer geworden van bankhelpdeskfraude, gepleegd conform de hiervoor beschreven modus operandi. Er zijn bedragen van de spaarrekening overgemaakt naar de betaalrekening. In totaal is er € 189.338,- van haar rekening afgeschreven. Een deel daarvan is opgenomen bij een geldautomaat en de rest is in twaalf transacties overgeboekt naar twee Binance accounts op naam van [naam 15] en [naam 16]. Zij bleken zogenoemde katvangers te zijn. Binnen een half uur nadat het geld op de accounts van [naam 16] en [naam 15] was ontvangen, is het geld omgezet in bitcoins en weggeboekt naar andere accounts, onder andere naar accounts van [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2]. 0,08855 bitcoin is op een Binance account terechtgekomen waaraan het telefoonnummer (eindigend op -5587) van de verdachte was gekoppeld en ook het e-mailadres [accountnaam 2] dat aan zijn iPhone 12 en iPhone 11 was gekoppeld. De rechtbank concludeert dan ook dat het Binance account waarop de 0,08855 bitcoin is terechtgekomen van de verdachte is. Uit onderzoek aan de telefoon van [medeverdachte 2] is gebleken dat de naam van dat toestel ‘iPhone