Wegenbeheerplan 2011-2015 De gemeenteraad van Neder-Betuwe stelt de volgende verordening vast. Hoofdstuk1Inleiding Artikel1.1Inleiding Dit plan beschrijft de planning van wegenbouwkundige werkzaamheden in de komende jaren inclusief de benodigde financiële dekking. De bedoeling van dit plan is om geplande werkzaamheden op het gebied van groot onderhoud op elkaar af te stemmen en de beschikbare budgetten in te delen. Dit plan moet tevens de omvang van de werkzaamheden duidelijk maken voor zowel de bestuurders als de medewerkers van de gemeente Neder-Betuwe. Artikel1.2Leeswijzer In dit hoofdstuk wordt de opzet van dit plan omschreven en wordt een uitleg gegeven van de meest gebruikte termen. In hoofdstuk 2 wordt het juridisch kader toegelicht en in hoofdstuk 3 wordt de wijze van onderhoud uitgelegd. De financiële kaders voor het plan worden in hoofdstuk 4 behandeld en in hoofdstuk 5 komen de aanbevelingen. In de bijlagen wordt per planjaar uitgelegd wat de omvang van de geplande werkzaamheden zijn. Artikel1.3Gebruikte termen Mineraal aggregaat, het zand of grind dat in beton of asfalt verwerkt wordt EAB of Emulsieasfaltbeton, een vloeibaar asfaltmengsel dat in dunne lagen (5-6 mm) aangebracht wordt als conserveringslaag. Het voordeel is dat scheurtjes en kleine gaten gevuld worden en er geen losse steenslag op het wegdek ligt waardoor geen kans op schade aan auto´s door opspattend gesteente kan ontstaan. De levensduur van EAB is ongeveer 5 tot 8 jaar Slijtlaag, een conserveringslaag bestaand uit een kleeflaag van bitumen met daarbovenop een laag steenslag. Nadeel van de steenslag is dat losliggende steentjes schade kunnen veroorzaken aan voertuigen en er geen constructieve sterkte aan de weg toegevoegd wordt. De levensduur van de slijtlaag is afhankelijk van de kwaliteit van de onderlaag, bij een slecht gefundeerde weg moet na ongeveer 5 jaar een nieuwe slijtlaag aangebracht worden om de nieuw ontstane scheuren te dichten. SMA of Steenmastiekasfalt is een asfaltmengsel bestemd voor dunne deklagen. De belangrijkste eigenschap is dat door de holle ruimte het bandengeluid van het verkeer afneemt. Er zijn verschillende typen SMA op de markt. De variatie tussen de typen zit vooral in de gradering van het toegepaste zand/steen, die meestal tussen de 0/6 en 0/11 (diameter van het materiaal in millimeters) ligt. Deze geven verschillende geluidreducties: enkele ervan kunnen als "stil" bestempeld worden (zo'n 2 dB(A) reductie). Grindasfaltbeton of GAB is een ouder asfaltmengsel waarbij grind gebruikt werd als mineraal aggregaat. De belangrijkste eigenschap van grind is dat het ronde korrels zijn. Voor het asfalt betekent dit dat het materiaal weinig weerstand kan bieden tegen vervormingen doordat de wrijving tussen de korrels relatief laag is. Teerhoudend asfalt Teer is een bijproduct van steenkool en werd vroeger veel toegepast doordat het betere eigenschappen heeft dan bitumen als het verwerkt wordt als bindmiddel in asfalt. Teer bevat echter kankerverwekkende PAK’s (Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen) welke ook nog eens bodemverontreiniging veroorzaken. Het verwerken van teerhoudend asfalt in warme vorm is verboden, wel mag het materiaal nog gefreesd of opgebroken worden om af te voeren naar een verwerkingsinstallatie. Bakfrezen is een plaatselijke reparatiemethode waarbij een stuk asfalt, doorgaans een meter breed over een beperkte lengte uitgefreesd wordt (een “bak”) waarna de bak weer gevuld wordt met nieuw asfalt. De aanwezigheid van scheuren of plaatselijke schades is doorgaans de reden om te bakfrezen. Overlagen is het aanbrengen van een nieuwe laag asfalt over de bestaande verhardingsconstructie. De constructieve sterkte van de verharding neemt toe en eventuele teerhoudende asfaltlagen hoeven niet afgevoerd te worden. Deklaag of toplaag is de bovenste laag asfalt, deze laag is voornamelijk ontworpen op goede rijeigenschappen voor de weggebruikers (stroefheid, vlakheid, kleur etc.). Reconstructie of rehabilitatie betekent in dit rapport het vervangen van de volledige verhardingsconstructie, al dan niet inclusief fundering. Slakken zijn een steenachtig restproduct van metaalbereiding, in gebroken vorm (granulaat). In vergruisde vorm wordt het ook toegepast in cement (hoogovencement). Slakken worden onder andere gebruikt als funderingsmateriaal in de wegenbouw. Het nadeel van dit materiaal is met name het feit dat het materiaal zwelt of expandeert, onder invloed van vocht of temperatuur, waardoor het asfalt omhoog gedrukt wordt. Met name de oudere slakkensoorten zijn mogelijk verontreinigd met zware metalen. Hoofdstuk2Juridisch kader De Wegenwet vereist van de beheerder ‘goed rentmeesterschap’. Dit betekent dat hij ervoor moet zorgen dat het kapitaal dat in de wegen is geïnvesteerd in stand blijft door het tijdig plegen van onderhoud. Het betreft hierbij voornamelijk technisch beheer. Artikel2.1Wegenverkeerswet De Wegenverkeerswet verwacht dat de wegbeheerder streeft naar maatregelen die de veiligheid van de weggebruiker en de functionaliteit van de wegen waarborgen. De wet doet een beroep op de publiekrechtelijke zorg van de wegbeheerder voor de veiligheid van de weggebruiker, maar schrijft geen maatregelen voor. Met de inwerkingtreding van het Nieuw Burgerlijk Wetboek is ten opzichte van het oude Burgerlijk Wetboek de bewijslast omgedraaid. De beheerder kan nu aansprakelijk worden gesteld voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan de weg. Dit betekent dat een preventief onderhoudsbeleid, een goede klachtenregistratie, regelmatige inspecties volgens de landelijke geaccepteerde methode en een goed werkend systeem van wegbeheer niet mogen ontbreken. Artikel2.2Wettelijke aansprakelijkheid 2.2.1 2.2.1 Risicoaansprakelijkheid Artikel 6:174 BW regelt de risicoaansprakelijkheid van de wegbeheerder indien de schade het gevolg is van een gebrek aan de openbare weg. Er is sprake van een gebrek aan de weg indien de weg niet voldoet aan de eisen die men er onder gegeven omstandigheden aan mag stellen en hierdoor een gevaarlijke situatie ontstaat. Dit houdt in dat de wegbeheerder aansprakelijk is voor schade als gevolg van een gebrek, ook al was hij niet op de hoogte van het gebrek. Aansprakelijkheid treedt in, onafhankelijk van de vraag of de wegbeheerder het gebrek kende of behoorde te kennen. Ook wordt voorbijgegaan aan de vraag of de wegbeheerder een verwijt valt te maken ten aanzien van de aanwezigheid van een gebrek. Is eenmaal vastgesteld dat schade is ontstaan als gevolg van een gebrek, dan is de enige mogelijkheid voor de wegbeheerder om onder de aansprakelijkheid uit te komen een beroep op de zogenaamde ‘tenzijclausule’. De tenzijclausule houdt onder meer in dat de wegbeheerder niet aansprakelijk is, als een zeer korte periode ligt tussen het ontstaan van het gebrek en het ontstaan van de schade. Een beroep op deze clausule dient goed te worden onderbouwd. 2.2.2 Indien de schade niet het gevolg is van een gebrek aan de weg zelf, maar van de aanwezigheid van losse voorwerpen of substanties op de weg (die geen deel uitmaken van de weg) kan als praktische vuistregel gesteld worden dat artikel 6:174 BW niet van toepassing is. In dergelijke gevallen dient de aansprakelijkheid te worden beoordeeld op grond van artikel 6:162 BW. Toerekenbaar tekortschieten van de wegbeheerder in zijn zorgplicht om de onder zijn beheer vallende wegen naar behoren te onderhouden is een noodzakelijke voorwaarde voor aansprakelijkheid. Dit moet door de gedupeerde worden aangetoond. In tegenstelling tot artikel 6:174 BW geldt voor artikel 6:162 BW dat de wegbeherende aan de aansprakelijkheid kan ontkomen door aan te tonen dat zij niet op de hoogte was (of had kunnen zijn) van de betreffende situatie. Hoofdstuk3Onderhoud Artikel3.1Kwaliteitsniveau Het gewenste kwaliteitsniveau wordt niet gewijzigd ten opzichte van 2007, dezelfde methodiek wordt toegepast. De gemeente Neder-Betuwe heeft als doel om de wegen te laten voldoen aan de minimaal acceptabele eisen zoals omschreven in CROW publicatie 145 (niveau R, basis). Artikel3.2Planning onderhoudsprojecten Aan de hand van de CROW Basisbegroting 2011-2015 is een aangepaste werkbegroting opgesteld. Deze planning is gebaseerd op globale eenheidsprijzen, de maatregelen zijn “standaard” maatregelen. De gehanteerde eenheidsprijzen zijn gebaseerd op een realistisch prijsniveau. De in het onderhoudsplan genoemde wegen betreft het reguliere groot onderhoud dat moet worden uitgevoerd om de kwaliteit van het wegennet op peil te houden. Tijdens de voorbereiding van de onderhoudsprojecten wordt gekeken of de geplande maatregelen voldoen of dat er lichtere of zwaardere maatregelen nodig zijn. Voor dit operationele wegenbeheerplan is het van belang dat de budgetten op hoofdlijnen toereikend zijn. Eventuele afwijkingen worden in de egalisatievoorziening opgevangen. In dit operationeel plan worden de wegen genoemd waar werkzaamheden plaatsvinden. Dit is echter indicatief, het kan gaan om de hele weg, maar ook om een (klein) deel van de weg. De kosten die genoemd worden zijn gebaseerd op prijspeil 2011 en exclusief BTW en voorbereidingskosten (VAT). Artikel3.3Samenhang met andere plannen De onderhoudsplanning (zie Bijlage 2) is zodanig opgesteld dat rekening wordt gehouden met andere projecten en beleid van de gemeente en andere instanties. Waar mogelijk zijn soortgelijke projecten in dezelfde planperiode samengevoegd om een logische clustering van de werkzaamheden te krijgen. Ook wordt rekening gehouden met geplande werkzaamheden aan kabels en leidingen. Hierop stellen wij onze planning bij. Hiermee wordt beoogd zo efficiënt mogelijk te kunnen werken en de overlast voor de burgers en bedrijven zo veel mogelijk te beperken. Uiteraard worden de onderhoudsprojecten, indien mogelijk, gecombineerd met werkzaamheden aan het riool en/of met verkeersveiligheidsmaatregelen. De kosten van deze plannen zijn niet in dit wegenbeheerplan opgenomen. Ook wordt bij toekomstige uitbreidingsplannen getracht de maatregelen en de planning af te stemmen op de bouwwerkzaamheden. Doordat de gemeente bij uitbreidingsplannen vaak afhankelijk is van externe partijen is het echter niet altijd exact te voorspellen wanneer het juiste moment is om de onderhoudsmaatregelen uit te voeren. Eventuele afwijkingen moeten binnen de egalisatievoorziening opgevangen worden. Hoofdstuk4Financiële dekking In het wegenbeheerplan dat in oktober 2004 door Arcadis is opgesteld is een globale berekening gemaakt voor de benodigde financiële middelen. Er is in dat rapport een onderscheid gemaakt tussen regulier onderhoud en achterstallige reconstructies. In het kader van de artikel 12 status van de gemeente Neder-Betuwe waren deze gegevens noodzakelijk om te komen tot een juiste budgettering voor het onderdeel wegen. Medio 2008 waren de achterstallige reconstructies, zoals die genoemd zijn in het rapport uit 2004, bijna afgerond. Naar aanleiding van de globale visuele inspecties in 2007 is een beheerrapport opgesteld. In dit rapport wordt voorgesteld om het in 2004 vastgestelde benodigde budget te verhogen in verband met areaaltoename en kostenstijgingen. Ook in dit voorliggende beheerrapport zal gekeken worden of het benodigde budget aangepast moet worden. Artikel4.1Gedeputeerde Staten van Gelderland Het wegenonderhoud heeft een grote impact gehad binnen de artikel 12-periode. Achterstanden moesten worden gesaneerd. Aan de andere kant moest het structurele budget onder dat regime op een minimale noodzakelijk peil worden gebracht. In dit kader verwacht Gedeputeerde Staten van Gelderland dat de minimaal noodzakelijke budgetten tijdig worden onderbouwd met een (bijgesteld) beheerplan. Tevens mag bijsturing niet opnieuw leiden tot achterstallig onderhoud en dient daarbij verschuiving van de lasten naar de toekomst te worden voorkomen. Volgens Gedeputeerde Staten van Gelderland dienen de structurele onderhoudsbudgetten in de begroting aan te sluiten op de vastgestelde onderhoudsbeheerplannen. Het leggen van een directe verbinding tussen de vastgestelde beheerplannen en de concreet in de (meerjaren)begroting opgenomen onderhoudsramingen geeft inzicht in het realiteitsgehalte van de begroting. De Gedeputeerde Staten van Gelderland spreekt zich niet uit over het kwaliteitsniveau wat de gemeente adequaat acht voor de openbare ruimte. Wel zijn zij van opvatting dat met name bij de wegen sprake zou moeten zijn van een ondergrens die dient te waarborgen dat achterstallig onderhoud en daarmee kapitaalsvernietiging wordt voorkomen. Naar aanleiding van de inspectie uit 2004 controleert de toezichthouder van de provincie of bijsturing niet opnieuw kan leiden tot achterstallig onderhoud. Artikel4.2Budget regulier onderhoud verhardingen 4.2.1 In 2007 was in totaal 1.527.146 m2 wegverharding in beheer bij de gemeente Neder-Betuwe. In 2010 is dit toegenomen naar 1.558.707 m
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.