Welstandsnota (Putten)

WELSTANDSNOTADe raad der gemeente Putten; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 augustus 2010, nr. 193975; gelet op het bepaalde in artikel 2.1.c en 2.10 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, artikel 12 en 12a van de Woningwet en artikel 5.2 van het Besluit omgevingsrecht besluit; de Welstandsnota als volgt te wijzigen (1e wijziging) DeelAAlgemeen Hoofdstuk1Welstandsbeleid Artikel1.1Inleiding De welstandsnota zoals die voor u ligt, is opgesteld in het kader van de Woningwet. De nota beschrijft het welstandsbeleid van de gemeente Putten en dient als toetsingskader voor het verlenen van omgevingsvergunningen en het beoordelen van bestaande bouwwerken. De gemeente Putten heeft bij het opstellen van de nota samengewerkt met zeven andere gemeenten in de Gelderse Vallei. Dit zijn de gemeenten Bunschoten, Nijkerk, Barneveld, Leusden, Woudenberg, Scherpenzeel en Renswoude. Zo is voor het ruimtelijk samenhangende buitengebied één welstandsbeleid ontwikkeld. Ook is gestreefd naar zorgvuldige afstemming van criteria voor objecten die in meerdere gemeenten voorkomen. Artikel1.2.Doel en opbouw van de welstandsnota Een welstandsnota is, kort gezegd, het beleidsdocument dat moet voorzien in de criteria die ht bevoegd gezag hanteert bij het beoordelen van een bouwplan op welstandsvereisten. Het bevoegd gezag is doorgaans het college van burgemeester en wethouders. Artikel 12 van de Woningwet stelt:"Het uiterlijk en de plaatsing van een bouwwerk of standplaats, zowel op zichzelf als in verband met de omgeving of de te verwachten ontwikkeling daarvan, mogen niet in strijd zijn met redelijke eisen van welstand, beoordeeld naar de criteria, bedoeld in artikel 12a, eerste lid, onderdeel a." Dat Artikel 12a eerste lid onder a vervolgt:"De gemeenteraad stelt een welstandsnota vast, inhoudende beleidsregels waarin in ieder geval de criteria zijn opgenomen die het bevoegd gezag toepast bij haar beoordeling (…)". Een gemeente is niet verplicht om een welstandsnota vast te stellen. Als een gemeente echter een bouwplan wil toetsen aan redelijke eisen van welstand, kan dat alleen als er een welstandsnota is vastgesteld. Een welstandsoordeel moet goed zijn onderbouwd en de criteria moeten democratisch zijn vastgesteld. De welstandsnota moet daaraan invulling geven op een wijze die de gevraagde duidelijkheid verschaft. Daarbij biedt het, als beleidsdocument, ruimte voor nieuwe accenten. Het opstellen van de welstandsnota is uiteraard ook een goede gelegenheid om het ruimtelijk kwaliteitsbeleid als geheel tegen het licht te houden en de plaats van welstand daarbij duidelijk te maken. De achtergronden daarvoor worden in dit eerste hoofdstuk van deel A (Algemeen) geschetst. Hoofdstuk 2 van deel A geeft een overzicht van de uitvoering van het beleid en de daarin opgetreden of optredende veranderingen. Een overzicht van het beschikbare instrumentarium voor de welstandsnota is te vinden in hoofdstuk

1. In hoofdstuk 4 en 5 wordt een ruimtelijke analyse gegeven van het buitengebied en het dorp. Het deel B (Beleidsregels) begint met hoofdstuk 6 waarin na een inleiding over het gebruik van de nota de criteria voor de objectgerichte criteria voor veel voorkomende objecten in het buitengebied aan de orde komen. Hoofdstuk 8 zijn de te onderscheiden deelgebieden van het buitengebied beschreven en van gebiedsgerichte criteria voorzien. In hoofdstuk 9 zijn de te onderscheiden deelgebieden van de kern beschreven en van gebiedsgerichte criteria voorzien.Hoofdstuk 10 bevat de procedure voorschriften bij nieuwe projecten. De in acht te nemen criteria in het kader van de excessenregeling zijn in hoofdstuk 11 aangegeven. Dan volgen de algemene welstandscriteria in hoofdstuk 12 en tot slot de Welstandskaart in hoofdstuk
2. In Deel C zijn bijlagen toegevoegd die het gebruik van de nota kunnen vergemakkelijken, een lijst van gebruikte begrippen en de volledige tekst van de algemene welstandscriteria. Artikel1.3.Relatie met overig ruimtelijk beleid Welstand is een onderdeel van het gemeentelijk ruimtelijk kwaliteitsbeleid. Weliswaar een belangrijk onderdeel omdat het een wettelijke basis heeft, maar het kan niet de andere inspanningen op dat gebied vervangen. Voldoen aan redelijke eisen van welstand wil immers zeggen dat een zeker minimum aan zorg en zorgvuldigheid aan de visuele kwaliteit bij de totstandkoming van een bouwwerk is besteed. Niet meer, maar ook niet minder.Juiste plannen voor een goede ruimtelijke ordening zoals structuurplannen, bestemmingsplannen en beeldkwaliteitsplannen blijven dus onverminderd noodzakelijk. De criteria worden weliswaar in belangrijke mate ontleend aan de stedenbouwkundige, cultuurhistorische en landschappelijke context maar zijn zelf bouwkundig en situatief van aard; het gaat om het bouwwerk en de plaatsing ervan. Daarbij mag de welstandstoets niet in het vaarwater van het bestemmingsplan te recht komen. Het bestemmingsplan regelt, voor zover nodig voor een goede ruimtelijke ordening, de functie, de plaatsing en de afmetingen van bouwwerken. Welstandscriteria mogen de absoluut geboden ruimte in het bestemmingsplan niet wezenlijk beperken. Als het bestemmingsplan alternatieve mogelijkheden biedt, bijvoorbeeld in de plaatsing van een bouwwerk of een zekere afwisseling in de goothoogte, dan kan een negatief welstandsadvies worden gegeven als de gekozen stedenbouwkundige of architectonische oplossing afbreuk doet aan de ruimtelijke beleving. Uiteraard op basis van de welstandscriteria. In de welstandsnota kan worden verwezen naar welstandscriteria die zijn opgenomen in andere documenten zoals beeldkwaliteitsplannen. Die moeten dan uiteraard wel voldoen aan dezelfde eisen: vaststelling in de vorm van beleidsregels door de gemeenteraad, inspraak conform de gemeentelijke inspraakverordening enzovoort. Verwerking van die criteria in de losbladige welstandsnota zelf verdient de voorkeur. Artikel1.4.Vaststelling en evaluatie De criteria zijn opgenomen in de welstandsnota die door de gemeenteraad moet worden vastgesteld. Burgemeester en wethouders én de welstandscommissie dienen ten minste eenmaal per jaar een verslag voor te leggen aan de gemeenteraad, op grond waarvan tot bijstelling van het beleid en/of de criteria kan worden besloten. Artikel1.5Juridische status Beleidsregels leggen een door het bestuursorgaan zelf te voeren beleid vast en binden daarmee "in beginsel" het bestuur. Die binding berust op de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Deze beginselen verzetten zich er enerzijds tegen dat het bestuursorgaan van die regels afwijkt, maar verlangen anderzijds dat iedere beslissing van het bestuur op zichzelf niet met die beginselen strijdt. Dit betekent dat het bevoegd gezag bij de toepassing van hun welstandsbeleid moeten handelen in overeenstemming met de beleidsregels die in de welstandsnota zijn neergelegd, tenzij in een bijzonder geval de beginselen van behoorlijk bestuur dwingen tot een afwijking daarvan. Op haar beurt betekent dit voor de welstandscommissie dat zij moet adviseren conform de criteria, maar kan adviseren dat het bevoegd gezag van de "inherente afwijkingsbevoegdheid" gebruik maakt. Hoofdstuk2Uitvoering van het beleid Artikel2.1.Toetsing van bouwplannen Het bevoegd gezag is verplicht om vergunningplichtige bouwwerken te toetsen aan redelijke eisen van welstand. Deze redelijke eisen van welstand moeten worden verwoordt in een door de gemeenteraad vastgelegde welstandsnota. Bij het ontbreken van zo'n door de gemeenteraad vast te stellen nota is welstandstoetsing niet meer mogelijk. In geval van een reguliere bouwvergunning zijn burgemeester en wethouders verplicht om een advies te vragen aan een onafhankelijke welstandscommissie. In geval van een aanvraag om omgevingsvergunning reguliere bouwvergunning zijn burgemeester en wethouders op grond van artikel 6.2 van het Besluit omgevingsrecht verplicht om een advies te vragen aan een onafhankelijke welstandscommissie. In gevallen waarin burgemeester en wethouders niet het bevoegd gezag zijn, betrekken zij het advies van de welstandscommissie bij het advies dat zij aan het bevoegd gezag uitbrengen. Artikel2.2.Het welstandadvies Het welstandsadvies op een bouwaanvraag dient tot stand te komen in een openbare vergadering van de welstandscommissie en dient, zeker in het geval van een negatief advies, deugdelijk te worden gemotiveerd. Het bevoegd gezag kan, mits met redenen omkleed, afwijken van dat advies. Dat kan zijn omdat het van oordeel is dat de welstandscommissie de van toepassing zijnde criteria niet juist heeft geïnterpreteerd of toegepast. Het bevoegd gezag heeft volgens artikel 12, lid 1 sub d van de Wabo de mogelijkheid om bij ook bij strijd met redelijke eisen van welstand toch de vergunning te verlenen, indien zij meent dat daarvoor andere redenen zijn, bijvoorbeeld van economische of maatschappelijke aard. Artikel2.3.De welstandscommissie De wettelijke taak van de welstandscommissie is het uitbrengen van adviezen aan burgemeester en wethouders ten aanzien van de vraag of het uiterlijk en de plaatsing van een bouwwerk waarvoor een aanvraag om bouwvergunning is ingediend, in strijd is met redelijke eisen van welstand. Het welstandsadvies is gebaseerd op de in deze welstandsnota genoemde criteria. De welstandscommissie stelt jaarlijks een verslag op van de werkzaamheden voor de gemeenteraad.Samenstelling, inrichting en werkwijze van de welstandscommissie (in Putten is dit de commissie Ruimtelijke Kwaliteit van het Gelders Genootschap) zijn overigens geregeld in de gemeentelijke bouwverordening waarbij onder meer de wijze van openbaarheid van vergaderen, de verslaglegging van adviezen en de benoemingstermijn zijn vastgelegd. Artikel2.4Excessenregeling De gemeente heeft de mogelijkheid om repressief (achteraf) in te grijpen indien bouwwerken in ernstige mate in strijd zijn met redelijke eisen van welstand. Dat het geldt voor vergunningsvrije bouwwerken of vergunningsvrije activiteiten zoals schilderwerk. Op grond van artikel 13a van de Woningwet kan het bevoegd gezag de eigenaar aanschrijven om de strijdige situatie ongedaan te maken. De daarbij gehanteerde criteria zijn in de welstandsnota vermeld (zie hoofdstuk 11). Hoofdstuk3Beleidsinstrumenten Artikel3.1Inleiding Hoewel de Woningwet vraagt om zo concreet mogelijke criteria zal het duidelijk zijn dat 'recepten' voor goede architectuur niet gegeven kunnen worden. Bij de zogenaamde kleine bouw kunnen de grenzen van wat niet in strijd met redelijke eisen wordt geacht redelijk scherp worden getrokken. Dit kan veelal door een gemandateerd ambtenaar worden afgehandeld. Naarmate de complexiteit en de omvang van de bouwopgave toeneemt zullen de criteria minder letterlijk worden en wordt inschakeling van de welstandscommissie meer noodzakelijk. Dat geeft weliswaar minder zekerheid en duidelijkheid maar het vergroot tegelijkertijd de vrijheid voor vernieuwing en oorspronkelijkheid in het architectonisch ontwerp. In sommige gevallen zal zelfs teruggegrepen moeten worden op algemene criteria die aan ieder welstandsadvies ten grondslag liggen. Dat is bijvoorbeeld het geval als de indiener van een bouwplan beslist zijn eigen weg wil volgen en het bevoegd gezag daaraan mee wil werken. Ook wanneer de 'objectcriteria' of de gebiedscriteria ontoereikend blijken zal de welstandscommissie op de algemene criteria steunen in haar advies. Artikel3.2Algemene welstandscriteria De welstandstoetsing heeft steeds plaats gehad aan de hand van de volgende aspecten: - Het gebouw in zijn omgeving. - Het gebouw op zichzelf. - De detaillering. - Het kleur- en materiaalgebruik. Deze algemene welstandscriteria vormen een vangnet voor die gevallen waarin de overige criteria niet toereikend zijn. Welstandscriteria zijn beleidsregels waaraan het gemeentebestuur gehouden is, maar waarvan de burger mag vragen ze op zijn bouwplan niet van toepassing te laten zijn. In dat geval moet het bevoegd gezag over andere instructies aan de welstandscommissie kunnen beschikken. In hoofdstuk 12 van de Beleidsregels wordt daar nader op ingegaan. Artikel3.3.Welstandsniveaus Elk gebied krijgt een "welstandsniveau" toebedeeld. Dit geeft aan in welke mate de gemeente inzet op een bepaald gebied. Ook kan een welstandsniveau gelden voor een bepaalde groep van bouwwerken of een ruimtelijke structuur. Het welstandsbeleid in gemeente Putten kent een "reguliere" toets en een "lichte" toets. Het welstandsniveau heeft vooral te maken met hoe de criteria worden toegepast bij de toetsing van een bouwplan. Met een reguliere toets kunnen de details van een bouwplan van groter belang zijn dan bij een lichte toets. Het is mogelijk dat één en dezelfde set aan welstandscriteria worden toegepast bij zowel de reguliere, als bij de lichte toets. Dit gebeurt in deze nota bij de bebouwde kom waar de gebieden met een lichte toets worden doorsneden met linten en bij monumenten. De monumenten en de bebouwing die langs deze linten staan worden met een "strengere" bril getoetst aan de criteria. Reguliere toets voor buitengebied, historische kern, monumenten en beeldbepalende linten De gebouwen in het centrumgebied, de monumenten, het buitengebied en de gebouwen langs de beeldbepalende en historische routes vormen het visitekaartje van de gemeente. Het is belangrijk dat er wordt toegezien op het behoud en verbetering van de kwaliteit van deze bebouwing. Bij de beoordeling van bouwplannen in deze gebieden zal sprake zijn van een welstandstoetsing die betrekking heeft op alle aspecten: bebouwing en omgeving, het bouwwerk op zichzelf en detaillering, kleur- en materiaalgebruik. De welstandsbeoordeling richt zich op het handhaven of gericht veranderen en verbeteren van de basiskwaliteit van deze gebieden. Bij de beoordeling met een reguliere toets gelden de volgende aandachtsvelden: - Relatie met omgeving - Het bouwwerk op zichzelf -De detaillering (waar van essentieel belang) Lichte toets voor gebieden in kern Putten Voor bouwplannen die zijn gesitueerd in de woonwijken van de bebouwde kom (met uitzondering van de historische kern, de monumenten en de beeldbepalende linten) van Putten wordt een "lichte" toets toegepast. Er is dan sprake van toetsing op de hoofdaspecten van een bouwwerk voor wat betreft de plaatsing- en situering, massa en vorm, kleur en materialen. Deel- of detailaspecten van een bouwplan blijven buiten beschouwing, tenzij het behoud van de bestaande kwaliteit in het geding is. Dit om te voorkomen dat een bouwplan waarop globale criteria van toepassing zijn, wordt geweigerd vanwege oneffenheden op detailniveau (kleur kozijn, een iets te lichte kleur dakpan). Artikel3.4Nieuwe projecten De welstandsnota bevat geen welstandscriteria voor (her)ontwikkelingsprojecten die de bestaande ruimtelijke structuur en karakteristiek doorbreken en waarvoor het ter plaatse geldende bestemmingsplan ook geen ruimte laat. Dergelijke welstandscriteria kunnen namelijk niet worden opgesteld zonder dat er een concreet stedenbouwkundig plan aan ten grondslag ligt. De welstandsnota beperkt zich in dit verband tot een procedurevoorschrift (zie hoofdstuk 10). Daarbij is tevens een constructie nodig wanneer met het bouwen begonnen wordt voordat de gemeenteraad de nieuwe welstandscriteria heeft vastgesteld. Hoofdstuk4Ruimtelijke analyse buitengebied Artikel4.1Inleiding In samenwerking met zeven andere Gelderse Valleigemeenten heeft Putten een gebiedsdocument voor het gemeenschappelijke buitengebied van deze gemeenten op laten stellen. De navolgende hoofdstukken zijn aan dit document ontleend in een op de gemeente Putten toegespitste vorm. Het gemeenschappelijk plangebied omvat acht gemeenten, namelijk Bunschoten, Nijkerk, Putten, Barneveld, Leusden, Woudenberg, Scherpenzeel en Renswoude. Artikel4.2Onwikkelingsgeschiedenis. De ontwikkelingsgeschiedenis van deze regio zal terug gaan tot voor de Saale-ijstijd. Deze ijstijd, zo'n 200.000-120.000 jaren geleden, volgde op een periode met een klimaat dat vergelijkbaar is met het huidige. De Gelderse Vallei, waarvan de naam enigszins verwarrend is doordat de westzijde bij de provincie Utrecht hoort, was toen het stroomdal van de Maas. Het stroomdal boog in de ijstijd westwaarts af door grote veranderingen in het landschap.Tijdens de Saale-ijstijd drong landijs vanuit Scandinavië Nederland binnen. Dit landijs had een sterke schurende werking en vormde glaciale bekkens. De Gelderse Vallei is een van die glaciale bekkens. Aan de randen van het ijs werd door de druk de bevroren ondergrond weggeduwd tot stuwwallen. De stuwwallen aan weerszijde van de Gelderse Vallei zijn de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe. De steile wanden van de stuwwallen zijn in de loop van de tijd afgevlakt en het bekken is opgevuld met materiaal dat door rivieren is aangevoerd. Door het stijgen van de zeespiegel na de ijstijd heeft er in de Vallei kleiafzetting plaatsgevonden die een ondoordringbare laag heeft gevormd in de bodem. De wind heeft er zand afgezet in de vorm van dekzandruggen van zand dat afkomstig was van onder andere de stuwwallen. Buiten de dekzandruggen bestond het gebied vooral uit natte heide, moeras en kleine vennen. In de lagere delen op de natte plekken heeft veenvorming plaats kunnen vinden. Doordat het water in deze regio in noordwestelijke richting afstroomt en door het asymmetrische profiel van de Vallei is het veen vooral aan de westzijde, dicht tegen de Utrechtse Heuvelrug gelegen. Deze natuurlijke driedeling in de regio zorgt voor een grote variatie in het landschap en heeft de ontwikkeling van het cultuurlandschap in grote mate bepaald. Als eerste werden de hogere delen van het gebied in gebruik genomen voor landbouw en bewoning. Doordat in de Vallei alleen de dekzandruggen geschikt waren voor bewoning en landbouw, is het resultaat een landschap met verspreide boerderijen. Dit kleinschalige landschap in het centrum van de Vallei met onregelmatige blokverkaveling wordt het hoeven- of Kampenlandschap genoemd. Dit landschap is ook wel bekend als het coulisselandschap. Eeuwenlang bestond de landbouw in de Gelderse Vallei voornamelijk uit akkerbouw. Rogge en boekweit waren de belangrijkste gewassen. Het vee dat werd gehouden was nodig om het bouwland te kunnen bemesten en bewerken en stond dus in dienst van de akkerbouw. Met de komst van kunstmest kwamen er nieuwe mogelijkheden voor de landbouw en werd het areaal landbouwgrond vergroot, de heidegrond werd ontgonnen. Een andere grote verandering in het landschap vond plaats door het kanaliseren van natuurlijke waterlopen.Een bijzonder geval in dat opzicht is de aanleg van De Grift (ten zuiden van Amersfoort), waartoe in 1550 is besloten. De Grift heeft naast het waterstaatkundige belang (goede waterafvoer), een belangrijke rol vervuld bij het transport van de afgegraven turf. Maar een klein deel van de Vallei is systematisch ingericht, namelijk de broekontginningen. Deze ontginningen zijn te herkennen aan de strookvormige verkaveling, waarbij de sloten voor de ontwatering en afvoer van turf bijna even belangrijk waren als de percelen. Doordat er werd ontgonnen vanuit de hoger gelegen ruggen ontstonden er lintdorpen. In de 17e eeuw en later zijn tal van landgoederen en buitenplaatsen tot ontwikkeling gekomen. Deze zijn voornamelijk gesitueerd aan de rand van de stuwwal en op de dekzandruggen. Deze landgoederen omvatten elementen van de verschillende landschapstypen, parken, boscomplexen, agrarisch gebied en natuurterreinen, waaronder heidevelden. Ook zijn er enkele verdedigingswerken opgezet langs de grens van de provincies Utrecht en Gelderland die inmiddels zijn uitgegroeid tot landhuizen of landgoederen.De jongste ontginningen zijn de heide- en broekontginningen. Vanaf 1850 zijn nagenoeg alle resterende heide- en broekgebieden ontgonnen. Nog maar enkele heidegebieden zijn in het huidige landschap aanwezig. Deze heide- en broekontginningen zijn grootschalig en rationeel ingedeeld. Het landschap is vaak arm aan beplanting en omdat de ontginning relatief kort geleden plaats heeft gevonden komt er weinig oude bebouwing voor. Een belangrijk historisch element in deze regio is de Grebbelinie. De Grebbelinie was een waterlinie en diende om de vijand zo lang mogelijk tegen te houden om de verdedigingslinie rond de Hollandse Waterlinie op sterkte te krijgen. De Vallei was door zijn slechte afwatering een moeilijk te doorkruisen gebied. Alleen de wegen, die altijd op hogere delen zijn aangelegd, hoefden te worden verdedigd. Om de doorkruising moeilijker te maken zijn delen van het gebied geïnundeerd. De benodigde hoeveelheid water werd verminderd door het gebied op te delen in kleinere kommen en met sluizen met elkaar te verbinden. Het hoogteverschil tussen de eerste en laatste kom bedroeg 6.5 meter. Artikel4.3Ontwikkeling bebouwing en infrastructuur Het landschap heeft verschillende ontwikkelingen meegemaakt. Het land is ontgonnen en er zijn steeds meer kernen ontstaan die zich vervolgens uitbreidden. Ook de infrastructuur wordt in de loop der jaren steeds beeldbepalender. Omstreeks 1850 In 1850 waren er kleine nederzettingen die door middel van doorgaande wegen en paden met elkaar verbonden waren. Omstreeks 1930 Het beeld is wat geïntensiveerd ten opzichte van 1850: de kernen en het stelsel van (hoofd-)wegen zijn enigszins uitgebreid. De grootste verandering betreft de aanleg van spoorlijnen. Omstreeks 2000 De daarop volgende zeventig jaar zijn de kernen fors gegroeid, vooral vanaf de jaren vijftig. Daarbij is een nieuwe ontsluitingsstructuur toegevoegd in de vorm van de diverse snelwegen. De meeste hoofdwegen van 1850 vervullen nu nog een belangrijke functie in het gebied. Artikel4.4Landschapstypen De ontstaansgeschiedenis heeft tot een vijftal landschapstypen geleid (zie afbeelding Landschapstypen Gelderse Vallei). Deze landschapstypen hebben ieder een eigen karakter, maar vormen tezamen het landschap van de Gelderse Vallei en de stuwwallen. Het onderscheid naar deze landschapstypen is in het kader van de voorliggende welstandsnota relevant, omdat het de basis kan zijn voor een differentiatie van de welstandscriteria. Dat houdt vooral verband met de mate van openheid en zichtbaarheid en daarmee aan het maatschappelijk belang dat aan een bouwwerk gehecht wordt, waardoor aan aspecten als kleurstelling en detaillering een verschillend belang toegekend kan worden. Voor Putten gelden de landschapstypen: Polderlandschap, Kampenlandschap en Heideontginningslandschap). Plaatje: Landschapstypen Gelderse Vallei Artikel4.4.1.Polderlandschap Het polderlandschap bevindt zich in het noorden van de Gelderse Vallei, binnen de gemeenten Bunschoten, Nijkerk en Putten. Landschapspatroon Het polderlandschap is een grootschalig en zeer open landschap met weinig bebouwing. Het uiterlijk van de polder is door de eeuwen heen grotendeels gelijk gebleven. Na de ontginning van de veenwildernis werd ieder perceel aan beide zijden ontwaterd door sloten. Voortdurende afwatering leidde echter tot een daling van het maaiveld, waardoor de boeren genoodzaakt waren om gezamenlijk een oplossing te bedenken. Vanaf de zestiende eeuw werd de afwatering grootschalig aangepakt met de aanleg van een wetering en/of sluis. Zo ontstonden de eerste polders. Sloten en wegen zijn structuurbepalend in het landschap. De grond wordt vooral gebruikt als grasland met schaars verspreide bebouwing en beplanting langs de wegen. Plaatje: Kenmerken Polderlandschap Plaatje: Voorbeeld bebouwingscomplexen in het polderlandschap De openheid van de (Eem-)polders is ontstaan als gevolg van een eeuwenlange wisselwerking tussen de natuurlijke omstandigheden en het occupatiepatroon. Het drassige gebied werd vanaf de randen ontgonnen. De polders hebben nu vaak nog een agrarische functie. De boerderijen in het polderlandschap hebben over het algemeen een geordende opzet, binnen het landschappelijke patroon. Dat geldt zeker voor de boerderijen van een meer recente datum. De situering is op enige afstand tot de weg, met de woning wat vooruitgeschoven ten opzichte van de bedrijfsgebouwen. Erfbeplanting vormt veelal een samenhangend patroon waarin de bebouwing is opgenomen. Veranderingen in de tijd Het polderlandschap is in de loop der tijd weinig veranderd: de ontgonnen structuur is behouden gebleven. De toevoeging betreft bebouwing langs de hoofdwegen. Plaatje: Historische ontwikkeling Artikel4.4.2Kampenlandschap Het kampenlandschap is gelegen op lange smalle dekzandruggen langs de oost-west gerichte beeklopen. Het is een kleinschalig landschap van individuele ontginningen, de kampen. Op de zandrug liggen de bouwlanden, door singels, houtwallen en kleine bossen omgeven waarbij de mogelijkheden voor de jacht vaak een belangrijke drijfveer bij de inrichting zijn geweest.Langs de zandrug liggen de nattere gronden, de beekdalen, die als weide en hooiland dienst deden. De bebouwing ligt in clusters en vormt dan vaak een langgerekt lint langs de beekdalen of ligt verspreid. Soms is de bebouwing gegroepeerd in kleine buurtschappen. Binnen het kampenlandschap komen veel landgoederen en buitenplaatsen voor. Vanwege hun verschijningsvorm zijn ze toegedeeld aan het kampenlandschap. Ze omvatten vaak ook delen van voormalige heidegebieden. Met name in het zuidelijke deel van de Gelderse Vallei is sprake van een aantal grote landgoederen die omvangrijke landschappelijke eenheden vormen. Naast de imposante hoofdgebouwen behoren vaak vele boerderijen (hofsteden), woningen en koetshuizen tot die landgoederen. Veelal is hierbij sprake van een bindende kleurstelling en detaillering. Boerderijen liggen op de smalle zandrug met de achterzijde naar de natte gronden van de beekdalen. De situering is gevarieerd: direct aan en op enige afstand tot de weg. Erfbeplanting en houtsingels vormen een samenhangend patroon waarin de bebouwing is opgenomen. Beplanting in de vorm van kleine bosjes en houtsingels als afscherming tussen het erf en de akkers en weiden. Plaatje: Kenmerken Kampenlandschap Plaatje: Voorbeelden bebouwingscomplexen in het kampenlandschap Door schaalvergroting wordt de kleinschalige afwisseling van het landschap minder duidelijk. Beplantingselementen verdwijnen en nieuwe bebouwing verschijnt op plaatsen waar vanouds geen bebouwing stond. De vroeger herkenbare structuur van het Kampenlandschap vervaagt hierdoor. Veranderingen in de tijdHet kampenlandschap is niet wezenlijk veranderd. Het idee van de kleinschaligheid is nog duidelijk te zien door de groenstroken langs de kavels. De kavels zijn wel iets groter geworden, onder andere door de schaalvergroting. Verspreid over het gebied is er steeds meer bebouwing bijgekomen. Plaatje: 1850, 1930, 2000 Artikel4.4.3.Heideontginningslandschap Langs de flank van de Veluwe bevindt zich het heideontginningslandschap. De vaak omvangrijke heidegebieden zijn ontgonnen in een rationeel patroon. Een gemeenschappelijk beeld binnen deze verschillende gebieden ontbreekt. Bebouwing komt verspreid voor in het gebied. De kavels liggen aan lange, doorgaande wegen. Het landschap is meestal arm aan beplanting. Door gelijkmatige verdeling van de bebouwing en het ontbreken van beplanting mist het landschap variatie en geleding. De bebouwing bepaalt het beeld van het landschap. Van oudsher komen in dit gebied schaapskooien voor, om de mest van de schapen te verzamelen voor de bemesting van de akkers. Het zijn markante kleine gebouwen met een grote ononderbroken kap, tot zeer dicht boven de grond doorlopend. Van oorsprong waren de wanden van hout, maar velen hebben later een bakstenen voet gekregen. De kavels hebben een verschillende inrichting waarbij de nadruk ligt op functionaliteit. Het woongedeelte en het bedrijfsgedeelte zijn veelal gescheiden. Plaatje:Kenmerken Heideontginningslandschap Plaatje:Bebouwing in heideontginningslandschap In het relatief jonge landschap is verdergaande schaalvergroting in de landbouw duidelijk zichtbaar. Dat heeft tot een ingrijpende verandering van het landschap geleid, met grootschalige bedrijfsgebouwen (met name bio-industrie) in grote aantallen en op beperkte oppervlakten. Veranderingen in de tijd Het heideontginningslandschap is veel veranderd de afgelopen 150 jaar. Gedeeltelijk moesten de heidevelden in 1850 nog ontgonnen worden. Ook is er veel bebouwing bijgekomen. De oppervlakte van de kavels is in de loop der tijd vergroot voor de realisering van grootschalige bedrijfsgebouwen voor de bio-industrie. Anderzijds is een visuele versnippering opgetreden door de plaatsing van hoofd- en bijgebouwen. Dat is op grote schaal gebeurd, waarmee de ruimtelijke karakteristiek van het landschap sterk is veranderd. Plaatje: Historische ontwikkeling Het boslandschap bevindt zich op de flanken van de Veluwe in respectievelijk de gemeenten Putten en Barneveld. Landschapspatroon Het laatste landschap dat zich in deze regio bevindt is het boslandschap. De Veluwe is een bosgebied met grote heideterreinen en stuifzandgebieden. Tevens heeft het landschap van de Veluwe meer variatie en een hogere natuurwaarde dan het landschap van de Utrechtse Heuvelrug. Binnen het plangebied bevinden zich op de Veluwe kleine dorpen. In de gemeente Putten ligt het dorp Koudhoorn, in de gemeente Barneveld zijn de dorpen Kootwijk en Garderen. Kenmerkende bebouwingstypen zijn niet te noemen, aangezien er relatief weinig bebouwing in het gebied te vinden is. Wel bevinden zich er veel militaire oefenterreinen. Artikel4.5Bebouwing Er zijn, zoals in de vorige paragrafen omschreven, verschillende landschapstypen te onderscheiden. De bebouwing die zich in het gebied voordoet, blijkt slechts in geringe mate verband te houden met het landschapstype; de verschillen houden vooral verband met de tijd waarin de bebouwing is opgericht. Voor de voorliggende welstandsnota zijn met name de recente ontwikkelingen van belang zijn. Ook daarvoor geldt dat zich in de Gelderse Vallei vergelijkbare ontwikkelingen hebben voorgedaan. Om die reden is de bebouwing in objectcriteria ondergebracht, zoals hallenhuisboerderij, bedrijfsbebouwing, agrarische bedrijfswoning en recreatieterreinen. In de periode van de jaren '80 tot heden hebben zich in grote delen van de Gelderse Vallei ingrijpende veranderingen voorgedaan. Dat betreft processen van verandering en schaalvergroting binnen de agrarische sector. Dat gaat gepaard met een schaalvergroting van de agrarische opstallen. Bovendien heeft de bio-industrie grote ruimtelijke consequenties, door de grote stallen en de grote aantallen. Die processen hebben bovendien tot gevolg dat boerderijen 'overbodig' worden en ruimte gaan bieden aan andere niet-agrarische activiteiten en wonen. Met name het wonen heeft een enorme vlucht genomen. Men treft in de periode van de jaren '80 tot heden hoofdzakelijk twee stromen of bouwstijlen in het buitengebied aan. De eerste stroming tracht op een respectvolle manier om te gaan met de historische bouwstijl van de hallenhuizen door de hoofdkarakteristiek terug te brengen in de nieuwbouw. Hierbij is echter niet langer sprake van woonhuis en bedrijfsgedeelte onder een kap, maar van alleen wonen. Door verandering in de schaal zijn de bouwwerken niet zo omvangrijk als de oorspronkelijke. Met het toepassen van een forse kap (zadeldak met wolfseinde) met riet of donkere pannen gaan de oorspronkelijke verhoudingen daarbij evenwel verloren, waarmee veeleer een compact beeld ontstaat, dat als storend kan worden ervaren. Dit wordt versterkt wanneer men flinke aanbouwen of uitbouwen ook nog voorziet van een forse kap. De tweede stroming probeert afstand te nemen van de historische stijlen door het gebruik van contrasterende materialen en kleuren. Hout wordt veel toegepast in lichte tot donkere kleuren (meestal wit tot donkergroen, maar ook lichtgeel en zalmkleurige tinten), vooral als accent in de puntgevel. Zo ontstaat een duidelijk verschil in de opbouw met een rode gemetselde begane grond met donkere plint en een houten puntgevel. De daken zijn in het algemeen zadeldaken en vaak voorzien van dakkapellen met houten zijwangen. Ze zijn gedekt met donkerbruine tot antracietkleurige pannen (donker geglazuurde pannen komen ook voor; deze zijn zeer opvallend aanwezig). Soms ziet men toch overeenkomsten met de jaren '30 stijl met grote oversteken van de dakgoten met witte randen. De nieuwe agrarische bedrijfsbebouwing behoort eveneens tot de tweede stroming, al speelt daar vooral de efficiency een rol. De huidige agrarische bedrijfsvoering is vooral gebaat bij grote, goedkope en goed te gebruiken ruimten. Dat uit zich in het gebruik van damwandprofielen bij de gevels en golfplaten afdekkingen. Dit wordt in vele situaties als ruimtelijk storend ervaren. Dat wordt verminderd indien donkere tinten en profielen worden gebruikt en als een duidelijke plint van metselwerk aanwezig is. Door aanpassingen en toevoegingen varieert het huidige beeld van een agrarisch bedrijf. Bijgebouwen of schuren zijn in de loop van de tijd, door behoefte aan meer overkapte ruimte, achter of zelfs rondom het hoofdgebouw geplaatst.Vaak is ook het hoofdgebouw uitgebreid. Van kleine ingrepen in het verleden tot hedendaagse uitbouwen of aanbouwen die door hun proporties de 'leesbaarheid' van het gebouw aantasten. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de uitbouwen de verhoudingen en inhoud van een woonhuis krijgen. De aanbouw is dan niet meer ondergeschikt te noemen, vooral als de kapvorm dominant wordt. De hoofdopzet van een agrarisch bebouwingscomplex is een hoofdgebouw (woning) met meerdere schuren en stallen. Het hoofdgebouw valt op door zijn ligging in het complex: meestal naar de weg gericht en nokrichting haaks op de weg met de bijgebouwen achter of gelijk met de voorgevellijn van het hoofdgebouw. Het hoofdgebouw kan ook geflankeerd zijn door later toegevoegde bijgebouwen of wanneer een nieuw hoofdgebouw (zoals een tweede woning voor de 'rustende boer') naast de oorspronkelijke bebouwing is neergezet. Bijgebouwen bestaan vaak uit één of meer lange stallen en één of meer werktuigbergingen of schuren. Het gaat voor het merendeel om grote, eenvoudige, lange, rechthoekige constructies met een zadeldak gedekt met donkergrijze golfplaten. De meeste gebouwen zijn gemetseld op een simpele wijze met een oranje tot rode baksteen in halfsteens verband, soms gedeeltelijk open of bedekt met een groene damwandprofiel. Overwegend is sprake van een asymmetrisch zadeldak en een situering haaks op de weg. De schuren of stallen kunnen vrijstaand zijn maar ook gecombineerd, zowel onderling als via een plat verbindingsstuk aan het woonhuis. De bijgebouwen zijn gesitueerd afhankelijk van de diepte of de breedte van de kavels. Bij smalle en diepe kavels (polderlandschap en veenontginningslandschap) staan de meeste bijgebouwen met de nokrichting evenwijdig aan de nokrichting van het hoofdgebouw. Bij brede en ondiepe kavels (kampenlandschap en heideontginningslandschap) kunnen de bijgebouwen haaks staan ten opzichte van het hoofdgebouw. De mate waarin zich nieuwbouwinitiatieven hebben voorgedaan verschilt binnen de Gelderse Vallei. In algemene zin kan gesteld worden dat in delen van met name de gemeenten Barneveld, Putten en Nijkerk veel burgerwoningbouw is gerealiseerd, vooral in de laatste tien jaren. Die initiatieven zorgen voor een zekere eenvormigheid binnen het gebied. Bovendien zijn hier diverse recreatieterreinen ontstaan met recreatiewoningen, bungalows en stacaravans in diverse vormen en kleuren.De constateringen van dit hoofdstuk hebben geleid tot het opstellen van de in hoofdstuk 8 genoemde objectgerichte criteria voor het buitengebied. Hoofdstuk5Ruimtelijke structuur van het dorp Putten Algemeen Putten is een landelijke gemeente in het hart van Nederland. Er wonen ruim 23.000 mensen (1 januari 2003). De oppervlakte bedraagt ruim 8.500 honderd hectare.De gemeente ligt gedeeltelijk in het grootste aaneengesloten bosgebied van Nederland, het Centraal Veluws Natuurgebied. Het noordwesten van de gemeente wordt begrensd door het Randmeer.Het grootste deel van het grondgebied van Putten bestaat uit het landelijke buitengebied met een boeiend en afwisselend landschap van bossen, heide en weilanden. De geschiedenis van Putten gaat terug tot de vroege Middeleeuwen. Uit het jaar 855 dateert het oudste schriftelijke bewijs, waaruit blijkt dat hier reeds sprake was van een gemeenschap van mensen. Nederzettingspatroon Het afwisselende landschap van de gemeente Putten is ontstaan tijdens de ijstijd. Het dorp Putten ligt op een kruispunt van wegen, in een gebied waar bossen, kampen en essen samenkomen. Het landschap ontleent zijn identiteit aan het plaatselijk reliëf en de afwisseling tussen oude bosrelicten, heidevelden en kampontginningen. De verscheidenheid aan landschapstypen is erg groot. De bossen en kampen zijn, in tegenstelling tot de essen, nog duidelijk herkenbaar in het landschapsbeeld. In het westen van de gemeente Putten zijn lage gebieden, in het midden het stroomdal afgewisseld met dekzandruggen en in het oosten de stuwwal, het Veluwemassief.De nauwe relatie, die eeuwenlang tussen het dorp Putten en zijn omgeving heeft bestaan, is van groot belang geweest voor de structuur van het dorp. De meeste wegen zijn op de oostelijk gelegen bossen georiënteerd. Het plaatselijk reliëf en de daaraan gerelateerde grondwaterstand zijn in sterke mate bepalend geweest voor het nederzettingspatroon. Het dorp Putten is van oorsprong een kruispuntnederzetting met een groot aantal buurtschappen daaromheen. Norden, Bijsteren, Halvinkhuizen en Krachtighuizen zijn daar voorbeelden van. Het dorp is gevormd in de omgeving van het kruispunt 'De Pol'. De naam van het kruispunt duidt op een hoogte die ter plaatse aanwezig was. Op deze hoogte kruisten oude wegen elkaar. Deze wegen heten nu de Achterstraat, de Garderenseweg, de Kerkstraat, het Molenwegje en de Bakkerstraat. De plek was goed geschikt voor bewoning en vanaf dit punt is het dorp ontstaan. Ruimtelijke ontwikkeling van het dorp Putten Ruimtelijke ontwikkeling van het dorp Pn Ruimtelijke ontwikkeling van het dorp Putten Omstreeks 1850 bestond Putten uit enkele straten waarlangs een mengeling van woonhuizen en boerderijen stond. Tegenwoordig zijn er in de omgeving nog veel landgoederen en kastelen te vinden. Oude boerderijen en schaapskooien vormen een afspiegeling van de eeuwenoude relatie, die tussen de dorpskern en het landschap heeft bestaan. Alle boerderijen zijn tussen de Voorthuizerstraat-Harderwijkerstraat en het Nuldernauw gesitueerd. De boerderijen zijn karakteristieke Veluwse boerderijen met wolfeinden. Markante en cultuurhistorisch waardevolle gebouwen zijn in het centrum van Putten gesitueerd. De achtkantige korenmolen aan de Engweg werd in 1899 gebouwd. De molen is vanuit de wijde omtrek zichtbaar. Het dorpsbeeld wordt tevens bepaald door de kerktorens en de aanwezigheid van enkele monumentale gebouwen. De meeste van dergelijke panden zijn aan oude invalswegen gesitueerd. Twee markante plekken in het dorp zijn het kerkhof aan de Engweg en het kerkhof aan de Brinkstraat. Het kerkhof ten noorden van de Engweg lag er al in
3. In de vijftiger jaren van de negentiende eeuw is het kerkhof ten zuiden van de Engweg uitgebreid. Tot die tijd lagen de kerkhoven nog aan de rand van het dorp. De unieke ligging aan de rand van het Veluwemassief en de aanleg van een spoorlijn in 1863 ten westen van het dorp hadden een toename van het toerisme en de hoeveelheid forensen tot gevolg. Daardoor zijn er aan de oostkant van putten enkele villawijken in het bos ontstaan. Het vreemdelingenverkeer begon zich te ontwikkelen. Pensions, hotels en de verhuur van gemeubileerde kamers kwamen in opkomst. Toen men aan het eind van de vorige eeuw de waarde van de bossen als leverancier van zuivere lucht en van een gezond klimaat ontdekte, werd Putten een bekend vakantie- en kuuroord. Ook werd Putten een bekende vestigingsplaats voor gepensioneerden voor tweede woningen van gegoede burgers. Tot 1950 is het dorp op organische wijze gegroeid. De wegen vanuit de oude kern werden volgebouwd, waardoor meerdere linten zijn ontstaan.Hierna vonden planmatige uitbreidingen plaats tussen de linten in noordelijke en oostelijke richting. Vervolgens werd de periferie van het dorp volgebouwd. In de jaren '60 is rond de bebouwde kern tegen het bos aan een ringweg aangelegd, de Bosrand-Calcariaweg-Sprielderweg-Van Geenstraat. Deze weg sluit aan de noordzijde aan op de Harderwijkerstraat en aan de zuidkant op de Oude Rijksweg naar Nijkerk. In de zeventiger en tachtiger jaren werden woningen gebouwd op de Putter Eng, ten zuiden van de oude kern. Het oorspronkelijke essenlandschap en veel oude landwegen verdwenen hierdoor. Projectmatige woningbouw is ook gerealiseerd in het centrum, waar enkele inbreidings-projecten hebben plaatsgevonden. De ruimtelijke ontwikkeling van het dorp is ongeveer kloksgewijs verlopen. Doordat de historische kern altijd het centrum van het dorp is gebleven, is buiten het centrum de woonfunctie dominant. De ruimtelijke ontwikkeling van het dorp Putten in de 20e eeuw Plaatje: In 1927 was Putten een kleine nederzetting aan de rand van de Veluwe, die bestond uit lintbebouwing en enkele landgoederen in de omgeving Plaatje: Het infrastructuurnetwerk is uitgebreid. Putten heeft een groot aantal woningen gerealiseerd. Ten noorden en oosten van de oude kern is men gaan uitbreiden, ook in het bos zijn woningen geplaatst Plaatje: De vraag naar woningen zet door en Putten groeit snel. De bebouwing gaat als een klok om de oude kern heen. Bij het spoor ontwikkelt zich een industrieterrein. Plaatje: De oude kern is inmiddels omringd door bebouwing. Een nieuwe wijk is ontstaan ten oosten van de Oude Rijksweg. Er is een ringweg, de Bosrand aangelegd rond de bebouwing van Putten die de kern begrenst. DeelBBeleidsregels Inleiding welstandscriteria Gebruik van de welstandscriteria De welstandsnota is geen leesboek. Het zal in de praktijk vooral worden gebruikt om (liefst vooraf) na te gaan met welke eisen de indiener van een bouwaanvraag te maken krijgt bij de vraag of het uiterlijk en de plaatsing van het bouwwerk niet in strijd zijn met redelijke eisen van welstand. Blijkt de aanvraag aan de kenmerken te voldoen om vergunningsvrij gebouwd te mogen worden dan kan het boek zelfs gesloten blijven, er wordt dan in principe niet op welstand getoetst. Voor bouwplannen gelden de gebiedscriteria en eventueel de objectcriteria voor bepaalde grote bouwwerken. Over de interpretatie van die gebiedscriteria waakt de welstandscommissie. Bij twijfel daarover is het verstandig om in een vroeg stadium met de (secretaris van) de commissie te overleggen. Lichte toets voor gebieden in kern Putten In het geval van een 'normale' woonstraat of een bedrijventerrein gaat het vooral om het handhaven en stimuleren van een zekere basiskwaliteit voor de dagelijkse woon- en leefomgeving. Daarbij zal steeds de omgeving uitgangspunt zijn voor de te hanteren criteria, met daarnaast specifieke kenmerken van de bebouwing zelf en/of de detaillering en het kleur- en materiaalgebruik ervan. Voor bouwplannen die zijn gesitueerd binnen de gebieden van hoofdstuk 9 wordt bij de toepassing van de welstandscriteria een "lichte" toets toegepast. Er is daarbij sprake van toetsing op de hoofdaspecten van een bouwwerk voor wat betreft de plaatsing- en situering, massa en vorm, kleur en materialen. Deel- of detailaspecten van een bouwplan op zichzelf blijven buiten beschouwing. Dit om te voorkomen dat een bouwplan waarop globale criteria van toepassing zijn, wordt geweigerd vanwege oneffenheden op detailniveau (kleur kozijn, een iets te lichte kleur dakpan). Inhoud van de welstandscriteria De welstandscriteria beogen, zo duidelijk mogelijk, weer te geven wat er van de aanvrager wordt verwacht betreffende plaats en uiterlijk van zijn bouwplan. Die maatstaven kunnen redelijk objectief zijn als het om kleine bouwwerken zoals dakkapellen en aanbouwen gaat. Genoemd kunnen worden de voor- en achterkant van de woning, de maatvoering, de hoofdvorm en de wijze van afdekking, de kleur en het materiaalgebruik. Bij grotere bouwwerken wordt met relatieve criteria gewerkt die verwijzen naar de kenmerken van de directe of wijde omgeving waarin gebouwd gaat worden. Daarbij worden dezelfde aspecten genoemd zoals de zichtbaarheid vanaf de weg, de plaats, de vorm, de kleuren enzovoort maar dan in verwijzende zin, het bouwwerk moet in zijn omgeving passen. Dat is vervolgens het beoordelingskader voor de welstandscommissie.Die criteria geven aldus een ondergrens aan, strikt genomen zijn ze bedoeld om bouwplannen die niet in de omgeving passen te weren. Dat is ook primair de bedoeling van het welstandstoezicht. Maar het spreekt voor zich dat de gemeente hoopt dat de criteria ook aanleiding zijn om boven dat minimum uit te stijgen en wil daar ook ruimte voor geven. Afwijken van de welstandscriteria Duidelijkheid (van de welstandscriteria) en vrijheid (voor de indiener van een bouwplan) gaan niet altijd samen. Criteria, die vooraf worden opgesteld brengen onontkoombaar beperkingen met zich mee, die niet altijd redelijk zijn. Ze kunnen ontoereikend zijn voor juist dat ene geval dat zulke bijzondere omstandigheden kent dat afwijken van de criteria gerechtvaardigd is. Er kan ook sprake zijn van een bijzondere oplossing, die weliswaar op een of meer punten van de criteria afwijkt maar die toch goed in de omgeving past of zelfs een verrijking voor de buurt betekent. Voor die gevallen kan de systematiek van de welstandsnota als volgt worden ingezet. Een regulier vergunningplichtig bouwwerk dat niet aan de gebiedscriteria voldoet kan op gemotiveerde aanvraag worden voorgelegd aan de welstandscommissie met de vraag of het op de afwijkende punten de toets van de algemene welstandscriteria kan doorstaan. Gezien de interpretatieruimte die de gebiedscriteria bieden mogen in dat geval bijzondere eisen aan het architectonisch vakmanschap worden gesteld. Het gaat immers om afwijkingen die door ht beveogd gezag en door de welstandscommissie goed gemotiveerd moeten kunnen worden. Tegenover de gemeenteraad maar ook tegenover diegenen die niet voor zo'n afwijking in aanmerking kwamen.De vraag is vervolgens wat de consequentie is van die afwijkingen en van eerdere bouwaanvragen die afwijken van de nu vastgelegde criteria en eerder met een positief welstandsadvies zijn gerealiseerd. Hoofdstuk6.Loketcriteria (vervallen) Hoofdstuk7Objectgerichte criteria buitengebied Artikel
4. Diverse bebouwingsvormen komen in de gemeente Putten veelvuldig voor, waarvoor het opstellen van objectcriteria relevant is. In het buitengebied betreft dat de historische agrarische bebouwing (het hallenhuis-type), de agrarische bedrijfsbebouwing, de agrarische woningen en de burgerwoningen, recreatieterreinen, landgoederen en windturbines.Ook voor de dorpen kunnen dergelijke objecten worden benoemd, zoals scholen, bebouwing op volkstuinen en op sportterreinen. Maar ook veelvuldig voorkomende regulier vergunningplichtige bouwwerken, zoals dakopbouwen, worden hieronder behandeld. In het navolgende worden hiervoor objectgerichte criteria opgesteld, die eventueel per landschapstype of per gebied kunnen worden aangepast. Om die reden wordt steeds verwezen naar de gebiedscriteria buitengebied van hoofdstuk
5. Artikel7.1Object "hallenhuisboerderij" Objectbeschrijving Een veel in de gemeente Putten voorkomend historisch boerderijtype is de hallenhuisboerderij. Kenmerkend voor deze boerderijen is dat het woongedeelte, het voorhuis, en het werkgedeelte, het achterhuis, onder één doorlopende kap zijn geplaatst, waarvan de lengteas meestal evenwijdig aan de verkavelingrichting ligt. Het voorhuis is op de weg georiënteerd kent aan de voor- en zijkant meestal geen uitbouwen. Een brandmuur scheidt woonhuis en schuurgedeelte van elkaar. Het bedrijfsgedeelte kenmerkt zich door de centrale plaats van de deel tussen de stallen in de middenbeuk. De stallen en opslagruimte bevinden zich onder een groot dak met lage zijbeuken. Door deze lage zijbeuken komt hier het dak van een hallenhuisboerderij tot dicht aan de grond. De meeste hallenhuisboerderijen dateren uit de negentiende eeuw, hoewel ook regelmatig boerderijen uit de zeventiende en achttiende eeuw voorkomen. Daarnaast zijn tot in de eerste helft van de twintigste eeuw nog moderne varianten op het hallenhuistype gebouwd. Vanuit deze standaardvorm ontwikkelde zich in verschillende streken een aantal varianten. Het langhuistype, met een rechthoekige plattegrond komt daarvan in Putten het meeste voor. Daarnaast ontwikkelde zich de minder voorkomende T- of dwarshuisboerderij, waarbij het woonhuis dwars op het achterhuis staat en het voorste gedeelte van de zijgevel is opgeheven tot het niveau van de voorgevel. Het woonhuis is veelal voorzien van een schilddak dat haaks staat op het grote zadeldak van het bedrijfsgedeelte. Een andere variant is de krukhuis-boerderij, waarvan slechts één zijgevel is opgehoogd en verlengd zodat een L-vormige plattegrond is ontstaan. De één bouwlaag hoge massa wordt gedekt door een fors zadeldak waarvan de nokuiteinden eventueel zijn afgewolfd. Bij modernere varianten komen mansardekappen voor. De daken zijn gedekt met riet, gebakken pannen of een combinatie van beide. Vaak hebben rieten kappen een gedeelte met pannen voor de opvang van regenwater. De bakstenen schoorstenen zijn vaak midden op de nok geplaatst. Tuitgevels, waarbij de geveltop wordt beëindigd door de schoorsteen, komen ook regelmatig voor. De voorgevels van de oudere boerderijen, uit de zeventiende en achttiende eeuw, hebben een indeling bestaande uit vier of vijf traveeën. In het midden bevinden zich twee vensters of een voordeur met rechts daarvan een opkamervenster met kelderlicht en links ervan een kleiner venster. Op de zolderverdieping bevindt zich een klein venster of een luik. De negentiende-eeuwse voorgevels hebben een meer symmetrische indeling met beneden twee of vier vensters van dezelfde afmeting met eventueel een centraal geplaatste deur. In de geveltop bevinden zich meer grotere ramen en soms in de vorm van een serlianavenster. Dit leidt aan de voorkant tot een hiërarchische opbouw van de gevel. De gevelopeningen aan de voorzijde van het woonhuis zijn relatief smal en hoog, vooral de raampartijen. Ramen met roedeverdeling komen veelvuldig voor. De ramen zijn in het bedrijfsgedeelte minder talrijk en kleiner van omvang dan in het voorhuis. Daar tegenover staan de relatief grote openingen naar de stallen en de deel aan zij- en achterkant. In de zijgevels bevinden zich een eventuele hoofdingang, een tweede ingang naar de keuken en in sommige gevallen een zijbaander, dat is een dubbele schuurdeur in één van de zijgevels. In het midden van een oorspronkelijke achtergevel is een dubbele schuurdeur, de achterbaander, geplaatst met aan weerszijden kleinere mestdeuren. In de geveltop zit vaak een zolderluik. Achtergevels zijn echter in veel gevallen gewijzigd, hetzij door de moderne agrarische bedrijfsvoering, hetzij door functieverandering. De gevels zijn veelal opgetrokken uit roodachtige baksteen en gemetseld in staand verband (één laag koppen afgewisseld met één laag strekken) en hebben een donker gepleisterd trasraam. Ook komen geheel gepleisterde gevels voor, waarbij de gevels (crème)wit zijn en de trasramen donkergrijs of zwart. Soms verschilt de materiaalkeuze tussen het woon- en het werkgedeelte. De vensters worden beëindigd door een laag strekken, een segmentboog of een rollaag. Status verwerkte men vaak in het uiterlijk van het woongedeelte van de boerderij. Gevel- en raamindelingen, kozijnen, deuren, en luiken en al of niet gedecoreerde windveren geven hier nader vorm aan. Met name het bovenlicht (het raam boven de voordeur) leende zich bij uitstek voor versieringen, zoals een levensboom. In het algemeen zijn de windveren en kozijnen wit. Deuren hebben een donkere kleur, evenals het schuurgedeelte. Hier was de gevel oorspronkelijk van hout, maar die is in veel gevallen door bakstenen vervangen. Het kleurgebruik van in het bijzonder de luiken vertonen regionale kleurverschillen en op de landgoederen meerdere kleurschakeringen. Het erf van een hallenhuisboerderij is onder te verdelen in een voor- en achtererf die (oorspronkelijk) sterk van karakter verschillen. Het voorerf met zijn (moes)tuin en/of boomgaard was het terrein van de boerin. Geschoren heggen en hagen beschermden het voorerf tegen vee, terwijl leibomen als zonnescherm dienden. Nam de rijkdom van de boer toe dan verhuisden moestuin en boomgaard naar de zijkant van het erf en ontstond er ruimte voor een siertuin. Het achtererf was het bedrijfsterrein van de boer en was integraal verbonden met het omringende landschap. In de loop der tijd zijn hier vaak verscheidene gebouwen verschenen. Veel boerderijen hebben één of twee hooibergen met houten of betonnen staanders. Daarnaast zijn er wagen- of veeschuren te vinden. Een enkele boerderij heeft een apart bakhuis, boenhok of een zomerhuis, waar 's zomers het wring- en karnhuis en een stalruimte voor jong vee en varkens werd ondergebracht. Ook komt het voor dat een tweede bedrijfswoning op de kavel is gebouwd. Waardebepaling, ontwikkelingen en beleid Het hallenhuis is typerend voor de historische agrarische bebouwing in Putten Veel panden zijn cultuurhistorisch waardevol en een aantal is aangewezen als monument. Het hallenhuis staat echter onder druk door de veranderingen in de landbouw. Een aantal ontwikkelingen is te signaleren. Ten eerste is de bedrijfsvoering in de landbouw sterk veranderd. Het (kleine) bedrijfsgedeelte van het hallenhuis voldoet niet meer aan de eisen die moderne landbouwbedrijven stellen. Dit heeft geleid tot de bouw van een nieuw bedrijfsgedeelte naast en/ of achter de oude boerderij dat, wat schaal, materiaalgebruik en detaillering betreft, vaak afwijkt van de oorspronkelijke agrarische bebouwing. In het bedrijfsgedeelte van het hallenhuis vindt dan alleen nog opslag plaats of er komt een woonfunctie. Een tweede ontwikkeling is het verloren gaan van de agrarische functie. Veelal krijgt de boerderij een volledige woonfunctie. Het is echter ook mogelijk dat er combinaties van wonen en werken ontstaan of dat er een nieuwe bedrijfsfunctie intrekt. Deze functionele verandering brengt vaak ook bouwkundige veranderingen met zich mee, die niet altijd passen bij het historische karakter. Aan de andere kant is er nu ook meer informatie en aandacht voor de streekeigen identiteit van boerderijen. Ruimtelijke kwaliteit en cultuurhistorie worden in toenemende mate gewaardeerd. Ook dat is een ontwikkeling.Nieuwe toevoegingen aan een hallenhuisboerderij mogen een eigentijdse uitstraling hebben, maar dienen in harmonie met het historische bouwwerk te worden vormgegeven. Het welstandsbeleid is er op gericht de belangrijkste karakteristieken van de hallenhuisboerderij te beschermen. In dat kader kan niet voorbij worden gegaan aan de plaatsing van de hoofd- en bijgebouwen op het erf en de inrichting van het erf zelf. Boerderij en erf vormen samen één geheel met het landschap. Voor de welstandsbeoordeling dienen boerderij en erf daarom als een eenheid te worden gezien. Objectcriteria Algemeen - De bouwwerken passen bij de hierboven beschreven karakteristiek, wat betreft situering op de kavel, schaal en vormgeving van de bouwmassa, indeling van de gevels en detaillering, kleur- en materiaalgebruik. - Bij verbouw dienen de oorspronkelijke kenmerken als uitgangspunt. Plaatsing - De bestaande plaatsing van de hallenhuisboerderij wordt gehandhaafd. - In de directe nabijheid van de weg is de representatieve gevel georiënteerd op de weg. - Overige erfbebouwing staat achter de hallenhuisboerderij. Massa en vorm - Er worden ononderbroken, forse kappen toegepast, al dan niet met wolfeinden. - De dakgoten aan de zijkant bevinden zich onder of op gelijke hoogte van de bovenkant van de kozijnen in de voorgevel. - De gevelgeleding wordt gekenmerkt door een evenwichtige, hiërarchische opbouw. - De oorspronkelijke indeling naar woon- en bedrijfsgedeelte is herkenbaar in de gevelopzet. - De rechthoekige hoofdvorm wordt niet verstoord door aan- en uitbouwen. - Aan- en uitbouwen zijn ondergeschikt aan het hoofdgebouw en worden terughoudend vormgegeven. Detaillering, vorm en materiaal - Gevels worden opgetrokken in roodachtige baksteen of zijn (crème)wit gepleisterd. - Het trasraam van het voorhuis is zwart of donkergrijs gepleisterd. - Kozijnen en ander houtwerk dienen in witte en/of donkere tinten te worden geverfd. - De kleuren van de luiken moeten aansluiten bij lokaal of regionaal gebruik. - Daken worden gedekt met riet of matte gebakken pannen of een combinatie daarvan. - Bij detaillering dient zorgvuldigheid te worden betracht. - Kleurgebruik en detaillering van aan- en uitbouwen zijn afgestemd op de hoofdmassa. Voor de overige bebouwing van het erf bij de hallenhuisboerderij wordt verwezen naar de objectcriteria voor agrarische bedrijfsbebouwing. Relatie met overige criteria - Eventuele nadere bepalingen per gebied zijn te vinden in de gebiedsbeschrijving en de -criteria. Artikel7.2Object "agrarische bedrijfswoning" In het buitengebied komen veel losstaande agrarische bedrijfswoningen voor. Daarin hebben zich de afgelopen periode veel veranderingen voorgedaan, waarbij nieuwbouw is verschenen. De modernere agrarische woonbebouwing heeft, in tegenstelling tot het hallenhuis, de woon- en werkruimtes niet onder één dak. Soms zijn woonbebouwing en bijgebouwen geheel van elkaar gescheiden. Bijgebouwen en aan- en uitbouwen staan naast of achter de hoofdmassa. De veelal haaks op de straat staande zadeldaken zijn voorzien van rode of donkere dakpannen. De opbouw van de massa is eenvoudig met rechte lijnen en symmetrische opbouw van de gevels. Decoraties en ornamenten komen nauwelijks voor en het materiaalgebruik bestaat uit (bak)steen met kozijnen van hout of kunststof. Waardebepaling, ontwikkelingen en beleid De agrarische bedrijfswoningen zijn functioneel gebonden aan het buitengebied. Er is een tendens waarneembaar waarbij de bedrijfswoning 'los komt' van de overige agrarische bebouwing, door de toepassing van afwijkende vormen en afwijkend kleur- en materiaalgebruik. De identiteit van het agrarische karakter van het gebied verandert daarmee.De gemeente streeft naar het herkenbaar houden van de (oorspronkelijke) agrarische functie van de bebouwing. De welstandsbeoordeling richt zich dan ook op het handhaven of het gericht veranderen en verbeteren van de basiskwaliteit van het gebied. Objectcriteria Ruimtelijke structuur - De bouwwerken passen in de omgevingskarakteristiek (bebouwing) en de bestaande organisatie op het perceel en zijn gerelateerd aan de landschappelijke inrichting. Plaatsing - In de directe nabijheid van de weg is de woning georiënteerd op de weg.- De plaatsing van bijgebouwen is ondergeschikt aan het hoofdgebouw. Massa en vorm - De hoofdvorm is enkelvoudig en rechthoekig en afgestemd op belendende bebouwing. - Aan- en uitbouwen zijn in de massa ondergeschikt aan het hoofdgebouw en worden terughoudend vormgegeven. - Er worden ononderbroken, forse kappen toegepast. - De nokrichting staat in de verkavelingsrichting van het landschap. Detaillering, kleur- en materiaalgebruik - De gevelgeleding wordt gekenmerkt door een evenwichtige, hiërarchische opbouw. - De hoofdmaterialen zijn natuurlijke materialen: (bak-)steen, pleisterwerk, hout, dakpannen, riet en grasdak. - De hoofdkleuren zijn gedempte (aard-)kleuren of stucwerk in gebroken wit of grijs. - Kleurgebruik en detaillering van aan- en uitbouwen zijn afgestemd op de hoofdmassa. - Materiaalgebruik en kleuren van bijgebouwen in de nabijheid van het hoofdgebouw zijn afgestemd op het hoofdgebouw. - Detailleringen worden terughoudend en sober uitgevoerd. Eventuele nadere bepalingen per gebied zijn te vinden in de gebiedsbeschrijving en -criteria. Artikel7.3Object "niet agrarsiche woonbebouwing" Objectbeschrijving Op diverse plekken in het buitengebied zijn van oudsher burgerwoningen aanwezig: bescheiden arbeidershuisjes, woningen en villa's.Het aantal burgerwoningen neemt de laatste jaren toe. Het gaat daarbij om toevoegingen en om veranderingen waarbij agrarische functies plaats maken voor woonfuncties. Het betreft veelal vrijstaande woningen die refereren aan een boerderijstijl of villa’s met een historiserende maar ook met een moderne architectuur. De woningen hebben overwegend één bouwlaag en nooit meer dan twee bouwlagen. Er komen veel verschillende dakvormen voor. De vormen van de massa zijn voornamelijk enkelvoudig en geometrisch. Detailleringen, kleur- en materiaalgebruik zijn zeer divers. Waardebepaling, ontwikkelingen en beleid Vooral de gebieden dicht bij de kernen hebben een grote aantrekkingskracht, door de beschikbare ruimte en de extensieve bebouwingsdichtheid. Het extensieve karakter van het buitengebied moet behouden blijven. Objectcriteria Ruimtelijke structuur - De bouwwerken passen in de omgevingskarakteristiek (bebouwing) en de bestaande organisatie op het perceel en zijn gerelateerd aan de landschappelijke inrichting. Plaatsing - In de directe nabijheid van de weg, is de woning georiënteerd op de weg. - De plaatsing van bijgebouwen is ondergeschikt aan het hoofdgebouw. Massa en vorm - De hoofdvorm is enkelvoudig en rechthoekig. - Aan- en uitbouwen zijn in de massa ondergeschikt aan het hoofdgebouw en worden terughoudend vormgegeven. - Er worden ononderbroken, forse kappen toegepast. - De nokrichting is in de verkavelingsrichting van het landschap. Detaillering, kleur- en materiaalgebruik - De gevelgeleding wordt gekenmerkt door een evenwichtige, hiërarchische opbouw. - De hoofdmaterialen zijn natuurlijke materialen: (bak-)steen, pleisterwerk, hout, gegolfde dakpannen, riet en grasdak. - De hoofdkleuren zijn gedempte (aard-)kleuren of stucwerk in gebroken wit of grijs. - Kleurgebruik en detaillering van aan- en uitbouwen zijn afgestemd op de hoofdmassa. - Materiaalgebruik en kleuren van bijgebouwen in de nabijheid van het hoofdgebouw zijn afgestemd op het hoofdgebouw. - Bij verbouw worden bestaande details gerespecteerd. - De bebouwing is niet gebonden aan een bepaalde bouwstijl. - De woningen hebben een individuele uitstraling. Eventuele nadere bepalingen per gebied zijn te vinden in de gebiedsbeschrijving en -criteria. Artikel7.4Object "agrarische bedrijfsbebouwing" Objectbeschrijving Op een agrarisch bouwperceel staan bedrijfswoonbebouwing (één of meerdere woonhuizen met hun bijgebouwen) en een aantal bedrijfsgebouwen. De bedrijfsgebouwen staan achter of gelijk met de voorgevellijn van de bedrijfswoonbebouwing. De bedrijfsbebouwing bestaat uit één of meer lange bedrijfshallen of stallen en ook komen één of meer werktuigbergingen of schuren voor. Het gaat voor het merendeel om grote, eenvoudige, rechthoekige constructies met een zadeldak in gedekte tinten. De meeste gebouwen zijn gemetseld in bruinrode baksteen in halfsteens verband; soms gedeeltelijk open of afgewisseld met profielplaten. Overwegend is sprake van een zadeldak en een situering haaks op de weg. Ook achter elkaar geplaatste zadeldaken komen voor. De schuren of stallen kunnen vrijstaand zijn maar ook gecombineerd, zowel onderling als via een plat verbindingsstuk aan de bedrijfswoon-bebouwing. De bedrijfsgebouwen zijn gesitueerd afhankelijk van de ruimtelijke mogelijkheden van het perceel. Bij brede en ondiepe kavels kunnen de bedrijfsgebouwen haaks staan op de bedrijfswoonbebouwing. Waardebepaling, ontwikkelingen en beleid Door de grote afmetingen van de constructies heeft de bedrijfsbebouwing een grote invloed op het bebouwingsbeeld. De nokhoogten en goothoogten zijn in de bestemmingsplannen die betrekking hebben op de agrarisch gebieden geregeld. De bestaande bedrijfswoonbebouwing en bedrijfsbebouwing en de landschappelijke inrichting vormen het kader voor de welstandstoets. Objectcriteria Ruimtelijke structuur - De bouwwerken passen in de omgevingskarakteristiek (bebouwing) en de bestaande organisatie op het perceel en zijn gerelateerd aan de landschappelijke inrichting. Plaatsing - De plaatsing is ondergeschikt aan de bedrijfswoonbebouwing. Massa en vorm - De hoofdvorm is enkelvoudig en rechthoekig. - De nokrichting is in de verkavelingrichting van het landschap. - De massaopbouw op het erf is in onderlinge samenhang. - De gevelgeleding is horizontaal. Detaillering, kleur- en materiaalgebruik - De gevels worden in metselwerk uitgevoerd. Ander materiaal is toegestaan, mits in donkere tinten uitgevoerd en voorzien van een profiel en een zichtbare metselwerkplint. - De dakvlakken worden in pannen uitgevoerd. Ander materiaal is toegestaan mits in grijze of donkere tinten uitgevoerd, afwijkend van de gevelkleur en voorzien van een (golfplaten- of dakpan-) profiel. Eventuele nadere bepalingen per gebied zijn te vinden in de gebiedsbeschrijving en -criteria. Artikel7.5Object "gedrijfsbebouwing van voormalige agrarische bedrijven" Objectbeschrijving Het komt voor dat agrarische bedrijven hun functie verliezen of veranderen/ inkrimpen waardoor bijgebouwen vaak omgebouwd worden t.b.v. van andere activiteiten of functies. Bijgebouwen van de traditionele agrarische bedrijven zijn meestal discreet, ondanks de soms zorgvuldig gemetselde gevels en sobere ornamentiek (raamdorpels en windveren). Waardebepaling, ontwikkelingen en beleid De uitstraling van een traditioneel complex is vaak te danken aan de opzet en schakering van de gebouwen waar ook de schuren bijhoren. Bij verandering van functie is het van belang dat het bebouwingsbeeld, de architectonische karakteristieken en kleur- en materiaalgebruik gehandhaafd blijven en dat het uiterlijk niet aangetast wordt. Dit betekent dat wijzigingen in de gevels, openingen en dakvorm geen uitgangspunt zijn bij functieverandering. De oorspronkelijke bebouwing (voor verandering van functie) vormt het kader voor de welstandstoets. Objectcriteria Ruimtelijke structuur - De bestaande organisatie op het perceel en zijn gerelateerd aan de landschappelijke inrichting.Plaatsing- De plaatsing is ondergeschikt aan het hoofdgebouw (woning). Massa en vorm - De hoofdvorm is de oorspronkelijke opzet (meestal enkelvoudig en rechthoekig). Detaillering, kleur- en materiaalgebruik - De gevels zijn in metselwerk uitgevoerd. Ander materiaal, is waar nodig en op kleine schaal toegestaan, mits het algemeen beeld en gevelopbouw gerespecteerd blijven. - De dakvlakken worden in pannen uitgevoerd. Ander materiaal is toegestaan mits in grijze of donkere tinten uitgevoerd, afwijkend van de gevelkleur en voorzien van een (golfplaten- of dakpan-) profiel. Eventuele nadere bepalingen per gebied zijn te vinden in de gebiedsbeschrijving en -criteria. Artikel7.6Object "landgoederen" Objectbeschrijving In het gebied bevinden zich diverse recreatieterreinen voor verblijfsrecreatie. De terreinen worden veelal omringd door opgaande beplanting, waardoor deze vanaf de openbare weg niet of nauwelijks zichtbaar zijn. De bebouwing is kleinschalig en introvert ten opzichte van de omgeving, zij is niet prominent in het landschap aanwezig. De recreatieve bebouwing heeft veelal één bouwlaag met een bescheiden zadel- of tentdak. Het betreft enkelvoudige vormen, met de nadruk op rechte lijnen en een geordende gevelindeling. De geleding is evenwichtig. Detailleringen worden niet veelvuldig toegepast bij de recreatieve bebouwing. Overstekken treft men wel veel aan. Het materiaalgebruik bestaat hoofdzakelijk uit natuurlijke materialen: hout en bakstenen, pannen en riet.Waardebepaling, ontwikkelingen en beleidDe kleinschaligheid van de bebouwing en de besloten ligging zijn belangrijke waarden. Het beleid van de gemeente is gericht op het in stand houden van het extensieve karakter van de bebouwing.Bij de (ver)bouw van bebouwing dient extra aandacht te zijn voor de plaatsing in en het karakter van de omgeving. Objectcriteria Ruimtelijke structuur - De bouwwerken passen in de omgevingskarakteristiek (bebouwing) en de bestaande organisatie op het perceel en zijn gerelateerd aan de landschappelijke inrichting. Plaatsing - De bebouwing mag geen afbreuk doen aan het landelijk karakter van de omgeving. - De bouwwerken hebben een gevarieerde plaatsing op de kavels. Massa en vorm - De bebouwing is vrijstaand. - De bebouwing heeft niet meer dan één bouwlaag, woonruimte onder de schuine kap is mogelijk. Detaillering, kleur- en materiaalgebruik - Gevels hebben een neutrale en horizontale geleding. - Detailleringen worden terughoudend en sober uitgevoerd. - Het materiaalgebruik bestaat in hoofdzaak uit natuurlijke materialen, met de nadruk op hout, baksteen, pannen en riet. - Het kleurgebruik is ingetogen, met de nadruk op aardkleuren en donkere tinten. Artikel7.7Object "landgoederen" Van oorsprong liggen in het gebied diverse landgoederen, die de ontwikkeling van het landelijke gebied hebben beïnvloed. De landgoederen hebben een rijke historie die terug kan gaan naar de middeleeuwen. De bouwwerken bestaan uit een hoofdgebouw met daar omheen verscheidende bijgebouwen. Bovendien maken veelvuldig verscheidene boerderijen in de directe omgeving deel uit van het landgoed. Het hoofdgebouw van een landgoed heeft een prominente plaatsing op de kavel. De hoofdbebouwing is veelal opgebouwd uit twee bouwlagen met een kap evenwijdig aan de representatieve voorgevel. De gevels zijn overwegend geometrisch opgebouwd, met een verticale geleding en met een samenhangende massaopbouw. Objectcriteria Ruimtelijke structuur - De bouwwerken passen in de omgevingskarakteristiek (bebouwing) en de bestaande organisatie op het perceel en zijn gerelateerd aan de landschappelijke inrichting. Plaatsing - De plaatsing van bijgebouwen is ondergeschikt aan het hoofdgebouw. Massa en vorm - Het bouwwerk kent een representatieve gevel die op de openbare ruimte gericht is. - De bebouwing wordt gekenmerkt door een rijzig karakter. - Er worden enkelvoudige en samengestelde kappen toegepast. Detaillering, kleur- en materiaalgebruik - De gevelgeleding wordt gekenmerkt door een verticale geleding en horizontale verbanden. - De hoofdmaterialen zijn natuurlijke materialen: (bak)steen, pleisterwerk, hout, dakpannen en riet. - De hoofdkleuren van de gevels zijn stucwerk in gebroken wit of grijs of gedempte (aard)kleuren. - Binnen een dakvlak komen geen kleurverschillen voor. - Er worden rijke detailleringen toegepast, zoals ornamenten en geveldecoraties. - Kleurgebruik en detaillering van aan- en uitbouwen zijn afgestemd op de hoofdmassa. - Materiaalgebruik en kleuren van bijgebouwen in de nabijheid van het hoofdgebouw zijn afgestemd op het hoofdgebouw. Eventuele nadere bepalingen per gebied zijn te vinden in de gebiedsbeschrijving en -criteria. Hoofdstuk8Gebiedsgerichte welstandscriteria buitengebied Artikel8.1Gebiedsindeling De landschapstypenkaart van de 8 gemeenten van de Gelderse Vallei geeft globaal de verschillende landschappen aanwezig in de gemeente Putten aan (zie afbeelding uitsnede Putten). Voor de begrenzing van het buitengebied van Putten, ten behoeve van de gebiedsgerichte criteria van het buitengebied, zijn de nauwkeurige contouren vanuit de verschillende landschappen uit het Ontwerp Landschapsbeleidplan Putten