Beleidsregels voor keurvergunningen met betrekking tot watergangen (Waterschap Vallei & Eem)

Beleidsregels voor keurvergunningen met betrekking tot watergangen

1. INLEIDING 1.1 KEUR De op artikel 78 van de Waterschapswet gebaseerde Keur van Waterschap Vallei & Eem bevat gebods- en verbodsbepalingen ten aanzien van toestanden en handelingen met betrekking tot de waterstaatswerken in het waterschapsgebied, waaronder de watergangen. Artikel 20 van de Keur bepaalt dat het dagelijks bestuur van de in de Keur gestelde gebods- en verbodsbepalingen ontheffing kan verlenen door middel van een vergunning. Aan de keurvergunning kunnen voorschriften worden verbonden. Bij de beslissing omtrent het verlenen van een keurvergunning en het daaraan verbinden van voorschriften, is de bescherming van waterstaat-kundige belangen de invalshoek, waarbij ook de vastgelegde functie van het waterstaatswerk een belangrijke rol vervult. Bescherming van de waterkwaliteit speelt daarbij alleen een rol als het gaat om de ecologische toestand (de bescherming van de fysisch/chemische waterkwaliteit wordt namelijk al uitputtend geregeld in de Wet verontreiniging oppervlaktewateren). Een vergunning kan worden verleend onder de voorwaarde dat binnen een gestelde termijn van de vergunning gebruik moet zijn gemaakt. Ook kan de vergunning zélf een beperkte geldingsduur hebben. Het is ook mogelijk financiële voorschriften op te nemen: de vergunninghouder kan worden verplicht zekerheid te stellen voor de kosten van verwijdering van de met vergunning aangebrachte werken. Ook kan aan de vergunninghouder de verplichting worden opgelegd een compensatie te verrichten dan wel zorg te dragen in financiële zin dat het bestuursorgaan op zijn kosten de compensatie verricht (artikel 21 van de Keur). 1.2 BELEIDSREGELS – DE THEORIE Artikel 20 laat dus beslissingsruimte open aan het bestuur. Aan het gebruik van deze beslissingsruimte wordt volgens wet- en regelgeving, de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en jurisprudentie de eis gesteld dat gehandeld wordt volgens een vaste lijn. Door het schriftelijk vastleggen van de criteria die worden gehanteerd bij de toepassing van deze bevoegdheid, wordt de consistentie in de vergunningverlening vergroot waardoor strijdig handelen met het willekeurverbod wordt voorkomen; het voor het bestuur eenvoudiger om voor belanghebbenden zichtbaar te maken dat een voorgenomen besluit steunt op een weloverwogen beleid (motiveringsplicht), waardoor de kans op conflicten over dit besluit zal afnemen; voor de burger van tevoren duidelijk welke beslissing in een bepaalde situatie mag worden verwacht (kenbaarheid). Op grond van artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht kunnen Dijkgraaf en Heemraden beleidsregels vaststellen met betrekking tot een hem toekomende of onder zijn verantwoordelijkheid uitgeoefende dan wel door hem gedelegeerde bevoegdheid. Een beleidsregel is een bij besluit vastgestelde algemene regel, niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent de afweging van belangen, de vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van een bevoegdheid van een bestuursorgaan. Een beleidsregel dient te worden bekendgemaakt. Afwijking van een beleidsregel is alleen mogelijk in bijzondere omstandigheden. Bijzondere omstandigheden zijn die situaties waarbij handelen conform de beleidsregel voor één of meer belanghebbenden gevolgen zou hebben die onevenredig zouden zijn in verhouding tot het doel van de beleidsregel. Het gaat om omstandigheden waarmee Dijkgraaf en Heemraden bij het vaststellen van de beleidsregels geen rekening hebben gehouden. 1.3 SYSTEMATIEK De systematiek van de beleidsregels is als volgt. Allereerst worden de algemene toetsingscriteria aangegeven waar de vergunningaanvragen aan worden getoetst. Vervolgens wordt per artikelonderdeel of cluster van artikelonderdelen aangegeven in welke gevallen geen vergunning wordt verleend (absoluut verbod). In de overige gevallen is vergunningverlening mogelijk, mits de activiteit voldoet aan de algemene toetsingscriteria én – indien van toepassing - de aanvullende toetsingscriteria. 1.4 TOEPASSINGSGEBIED Stedelijk gebied én landelijk gebied De beleidsregels geven een uitwerking van de Keur van Waterschap Vallei & Eem met betrekking tot de watergangen in zowel bebouwd gebied als landelijk gebied. Op de Stedelijke Gebieden-kaart (bijlage) staan de begrenzingen van het bebouwd gebied ten opzichte van het landelijk gebied aangegeven. Keurzones De verboden van artikel 14 van de Keur gelden binnen een bepaalde zone welke afhankelijk is van het type watergang. Deze zones, te weten de zone watergang (deze zone is inclusief de aanwezige onderhoudstro(o)k(en) en/of natuurvriendelijke oever dan wel een strook van 1 meter breed vanuit kant water (in landelijk gebied is dat de insteek en in stedelijk gebied het snijpunt van het talud en het water)) en de beschermingszone, zijn aangegeven in de legger. Omdat niet voor alle onder keur vallende watergangen zones in de legger zijn aangegeven is voor de betreffende watergangen een (tijdelijke) voorziening opgenomen in het overgangsrecht (artikel 28 van de keur).
2. BELEIDSREGELS 2.1 ALGEMENE TOETSINGSCRITERIA VERGUNNINGEN Indien een activiteit onder een of meer keurverboden valt en er is geen vrijstelling op van toepassing, dan dient er een vergunning bij het bestuursorgaan te worden aangevraagd. Vergunningaanvragen voor activiteiten in of nabij watergangen worden - voor zover voor de betreffende activiteit geen absoluut verbod geldt - getoetst op:
3. Afname bergingscapaciteit afwateringsgebied Doel van de bepalingen in de keur is het behouden van de bestaande bergingscapaciteit van het betreffende afwateringsgebied. In de nieuwe situatie moet verloren bergingscapaciteit geheel worden gecompenseerd. Bij het bepalen van de bergingscapaciteit houdt het waterschap rekening met de waterstand die eens per honderd jaar op kan treden. Daarvoor hanteert het waterschap in bebouwd gebied de T=100 lijn (dat wil zeggen de lijn waarbij de kans op het buiten zijn oevers treden kleiner is dan 1/100 per jaar) en in landelijk gebied de T=10 lijn (idem maar dan kleiner dan 1/10 per jaar). 2 Afname doorstroomcapaciteit watergang Doel van de bepalingen in de keur is het voorkomen van stremming, stuwing en wijziging van de afvoer en aanvoer van water. Als in de nieuwe situatie de doorstroomfunctie wordt aangetast, moet deze functie geheel worden gecompenseerd.
4. Stabiliteit taluds Doel van de bepalingen in de keur is het behouden van een goede stabiliteit van het talud. In de nieuwe situatie mag het talud niet steiler zijn dan 1:1,
5. Tevens moet worden voorkomen dat de stabiliteit van het talud wordt aangetast. Deze kan onder meer in gevaar komen door: ontbreken van begroeiing op talud. Bij een onbegroeid talud neemt de kans op erosie toe. schaduwwerking. Hierdoor neemt de dichtheid van de eventueel aanwezige grasmat van het talud af, hetgeen de kans op erosie vergroot. belastingtoename. Een (bouw)werk of grondlichaam oefent een zekere druk uit op de ondergrond.Door deze belastingtoename kan het gebeuren dat het talud instabiel wordt en vervolgens gaat afschuiven of dat de beschoeiing bezwijkt. Uitgangspunt is dat binnen 1 meter vanaf kant water bij normaal waterpeil (bouw)werken alleen zijn toegestaan mits zij deugdelijk zijn gefundeerd en geen extra druk uitoefenen op talud en/of beschoeiing.
6. Negatief effect op de fysisch/chemische waterkwaliteit Doel van de bepalingen in de keur is het voorkomen van aantasting van de waterkwaliteit. Ofschoon de Wvo voorziet in de bescherming van de chemisch/fysische waterkwaliteit, wordt bij de behandeling van de vergunningaanvraag getoetst op wat het effect is op de waterkwaliteit. Als algemeen criterium geldt dat er geen negatief effect mag zijn op de waterkwaliteit. Volgens de Wvo, het Bouwstoffenbesluit en het Besluit Bodemkwaliteit gelden de volgende voorwaarden: Bij de aanleg te gebruiken materialen mogen geen uitloogbare zwarte lijst of grijze lijst stoffen bevatten (bijvoorbeeld gewolmaniseerd hout, gecreosoteerd hout of verzinkte steigerdelen) Bij de aanleg te gebruiken bouwstoffen (bijvoorbeeld grond, puin of granulaat, e.d.) dienen te voldoen aan de eisen van het bouwstoffenbesluit.
7. Negatief effect op ecologische toestand van de watergang Doel van de bepalingen van de keur is het beschermen van de ecologische toestand van watergangen, natuurvriendelijke oevers en ecologische verbindingszones. Bij de behandeling van de vergunningaanvraag wordt beoordeeld wat het effect is op de ecologische toestand van een watergang. Als algemeen criterium geldt dat er geen negatief effect mag zijn op aanwezige of nog te ontwikkelen ecologische waarden van de watergang. Zo is het niet toegestaan om werken (bijvoorbeeld steigers en vlonders) op locaties te leggen waar natuurvriendelijke oevers of ecologische verbindingszones liggen of zijn gepland, indien het negatieve effect op de ecologie niet volledig wordt gecompenseerd. Een goede ecologische toestand conform de Europese Kaderrichtlijn Water betekent dat water, oever en waterbodem voldoende leefmogelijkheden bieden aan de daar van nature thuishorende planten en dieren.
8. Negatief effect op het grondwaterregime Doel van de bepalingen in de keur is het beschermen van de gewenste grondwatersituatie. Deze is afhankelijk van de functie en het gebruik van de langs de watergang gelegen gronden. Het is onwenselijk dat peilen zodanig wijzigen dat natuur verdroogt raakt of funderingen van woningen worden aangetast.
9. Doelmatig onderhoud watergang Doel van de bepalingen in de keur is het onbelemmerd kunnen uitvoeren van het onderhoud van de watergang. Bij de behandeling van de vergunningaanvraag wordt beoordeeld of het onderhoud van de watergang naar behoren kan worden uitgevoerd. Uitgangspunt is wat in de legger is bepaald over het onderhoud. Gezien de grote variëteit aan watergangen binnen het beheergebied van het waterschap is het niet mogelijk voor elke denkbare situatie dekkende criteria op te stellen. In ieder geval worden de volgende eisen aan de afmetingen van watergangen en kunstwerken gesteld: Rijdend onderhoud: De watergang dient bij watergangbreedtes tot 8 meter (gerekend vanuit de insteek) aan één zijde te zijn voorzien van een obstakelvrije vlakke strook van minimaal 5 meter breedte, waarbij rekening wordt gehouden met de hoogte van onderhoudsmaterieel van 4 m; De watergang dient bij watergangbreedtes van meer dan 8 meter (gerekend vanuit de insteek) aan twee zijden voorzien te zijn van een obstakelvrije vlakke strook van minimaal 5 meter breedte, waarbij rekening wordt gehouden met de hoogte van onderhoudsmaterieel van 4 m; De maximale breedte van de watergang die met rijdend materieel te onderhouden is, bedraagt 16 meter (gerekend vanuit de insteek); In de watergang aanwezige boten mogen geen belemmering vormen voor het reguliere rijdende onderhoud. Varend onderhoud: Voldoende waterdiepte (ook naast eventueel mee te maaien natuurvriendelijke oevers): > 1,0 meter bij minimale bodembreedte van 2 meter; Voldoende lengte van de te onderhouden watergang; Voldoende doorvaarthoogte van de aanwezige kruisingen met infrastructuur: 1 meter ten opzichte van normaalpeil of, wanneer zomer- en winterpeil worden gehanteerd, tot zomerpeil; Beperkte breedte van de aangrenzende natuurvriendelijke oevers: maximaal 2 - 2,5 meter; Aanwezigheid van locaties waar een maaiboot te water kan worden gelaten: trailerhelling met ten minste een halfverharding, tenminste 3 meter breed, taludhelling 1:5 of flauwer; Aanwezigheid van een locatie waar maaisel uit de watergang kan worden verwijderd en op een voertuig kan worden geladen om zo te worden afgevoerd; Aanwezigheid van een locatie van 10 meter bij 10 meter (met een waterdiepte > 1,0 meter) waar maaiboot gekeerd kan worden (zodat maaisel kan worden opgeduwd); In de watergang aanwezige boten mogen geen belemmering vormen voor het varend onderhoud. Groot onderhoud (baggeren en vervangen van de beschoeiing): bouw(werken)/ steigers/ terrassen binnen 1 meter vanaf kant water dienen voorafgaand aan groot onderhoud verwijderd te worden door de vergunninghouder. 2.2 BELEIDSREGELS PER KEURBEPALING Per onderdeel van artikel 14 van de Keur worden hieronder de toetsingscriteria en de aanvullende specifieke beleidsregels weergegeven 2.2.1 Artikel 14.1 a / 14.2 Artikel 14, eerste lid, sub a: Het is verboden in, op, onder of boven watergangen werkzaamheden te verrichten. Artikel 14, tweede lid: het is verboden watergangen aan te leggen. Toetsingscriteria vergunningaanvraag Voor werkzaamheden waarvoor geen vrijstelling geldt, wordt vergunning verleend – eventueel met voorschriften - mits deze voldoen aan de algemene toetsingscriteria (zie paragraaf 2.1). Aanvullend gelden de volgende (specifieke) toetsingscriteria: Talud. Geen vergunning wordt verleend indien door de werkzaamheden een steiler talud ontstaat dan 1:1.5, zonder dat er maatregelen getroffen worden om de belasting van de beschoeiing tegen te gaan. Dempingen. Geen vergunning wordt verleend voor dempingen met duikers (overkluizingen) t.b.v. andere vormen van medegebruik dan overgangen, tenzij er grote belangen in het geding zijn. Deze belangen zullen ten behoeve van een goede afweging inzichtelijk moeten worden gemaakt en per geval worden getoetst. In stedelijke en poldergebieden wordt geen demping toegestaan zonder volledige compensatie van het verloren gegane watergangoppervlak dan wel de bergingscapaciteit. Alternatieve waterberging.Het verbodstelsel is naast open water ook van toepassing op ondergrondse waterberging ter vervanging van open water. Voor de aanleg van nieuwe ondergrondse waterberging dient in alle gevallen vergunning te worden aangevraagd bij het waterschap, zowel door particulieren als door gemeenten. Bij werken en handelingen met betrekking tot bestaande ondergrondse waterberging, geldt de vergunningplicht alleen indien de ondergrondse waterberging op de legger staat. Uitgangspunt bij de vergunningverlening is dat de door het waterschap op te leggen verplichtingen complementair zijn aan de van gemeentewege van toepassing zijnde regels. Vergunningaanvragen voor