Kwaliteitsplan Openbare Ruimte 2010 (Uithoorn)

Kwaliteitsplan Openbare Ruimte 2010SAMENVATTING De gemeente Uithoorn beheert een grote hoeveelheid openbare buitenruimte. Het ‘kwaliteitsplan openbare ruimte’ legt de visie op deze buitenruimte vast aan de hand van ambities voor de beeld- en belevingskwaliteit, gebruikskwaliteit en de beheerkwaliteit. Daarnaast geeft het plan aan hoe deze ambities gerealiseerd kunnen worden. 1 INLEIDING In 2004 heeft de gemeenteraad in de strategische hoofdlijnen 2004-2014 vastgesteld, met de volgende missie: “Uithoorn is een aantrekkelijke woongemeenschap, uniek gelegen aan de Amstel en Het Groene Hart,nabij alle grootstedelijke voorzieningen”. De gemeente heeft de ruimtelijke ontwikkelingen vastgelegd in het structuurplan. Het kwaliteitsplan openbare ruimte bouwt voort op deze ambities en vertaalt deze voor het gewenste gebruik, inrichting en gebruik van de openbare ruimte. Er zijn daarvoor zes typen gebieden benoemd. Twee hoofdthema’s geven richting aan de keuzes voor elk van deze zes gebieden: “Verblijven en ontmoeten” in woonbuurten, dorpscentra en voorzieningengebieden, parken en natuurgebieden. “Bereikbaar en toegankelijk” voor het bedrijventerrein, de hoofdinfrastructuur en het buitengebied. Methodiek Het kwaliteitsplan openbare ruimte is in drie stappen opgesteld. Stap 1 was het opstellen van twee kwaliteitswaaiers; ‘inrichting en gebruik’ en ‘beheer’. Deze waaiers geven respectievelijk 16 en 14 kwaliteitscriteria. Elk criterium voor ‘inrichting en gebruik’ vertegenwoordigt beleid voor de openbare ruimte, zoals spelen, natuur, recreatieve voorzieningen, kleur en fleur of onderhoudbaarheid. De kwaliteiten zijn beschreven op drie niveaus: A/bijzonder, B/standaard, C/sober. De criteria voor beheer gaan over hoe schoon of heel de verharding, het groen en het meubilair zijn. Ze sluiten aan op landelijke normen en kennen vijf niveaus, van A+ tot D. Stap 2 was het bepalen van thema’s. Deze thema’s vormen een beleidsmatig kader en geven zo aan de verdere keuzes. Uit de vier gepresenteerde thema’s koos de raad de genoemde twee. Stap 3 is een uitwerking van het thema per gebied, waarbij een samenhangend pakket van kwaliteiten is gekozen. Voor elk gebied is steeds uitgegaan van een B-kwaliteit op alle criteria. Vervolgens zijn accenten gelegd met A-kwaliteiten, passend bij het thema. Een voorbeeld is een onderhoudskwaliteit A voor meubilair in het thema ‘verblijven en ontmoeten. Een enkele keer komt C voor. Dit betekent dat er een sobere kwaliteit mogelijk is of dat onderdelen niet voorkomen in het desbetreffende gebied. De gekozen kwaliteiten zijn per gebied samengevat op drie ‘posters’, die daarmee een goed overzicht geven van de keuzes. VERBLIJVEN EN ONTMOETEN De openbare ruimte als verblijfs- en ontmoetingsruimte staat in dit thema centraal. Het betekent een openbare ruimte waar wat te beleven valt en die meer biedt dan de mogelijkheid om van A naar B te gaan. Vertaald naar de criteria van de waaiers legt dit thema de focus op de gebruiks- en recreatieve kwaliteit voor de bewoners, bezoekers, ondernemers en alle gebruikers van de buitenruimte. Elk gebied heeft daarbinnen een eigen accent. Woonbuurten In woonbuurten gaat het om buitenruimte waar de bewoners graag komen en zich thuis voelen. De woonomgeving heeft een hoge gebruikswaarde. Er zijn voldoende plekken voor activiteiten, waarbij de jeugd veel aandacht krijgt. De gemeente wil graag samenwerken, via buurtbeheer, met bewoners die initiatieven nemen en activiteiten willen organiseren. De inrichting is standaard, waarbij elke buurt zijn eigen karakteristieken heeft. Bijzondere plekken worden geaccentueerd met kleur, kunst, opvallend meubilair, etc. De woonbuurten zijn schoon. Bij het onderhoud gaat het om het leveren van een standaardkwaliteit voor ‘heel’, met aandacht voor het recreatief gebruik van de omgeving. Het onderhoud van meubilair en gras heeft daarom een A-kwaliteit. Dorpscentra en voorzieninggebieden Dit zijn de gebieden waar veel mensen naar toe komen. Bij het boodschappen doen, op een terrasje of wachtend op de bus komt men elkaar tegen. Voor deze gebieden geldt een hoge kwaliteitsambitie, zowel ten aanzien van gebruik als de inrichting. Het zijn bijzondere plekken die er echt moeten uitspringen ten opzichte van de omgeving. Speciale activiteiten en evenementen horen hier thuis. Bij dit gebruik horen specifieke voorzieningen en een hoogwaardige inrichting met een meer originele en unieke vormgeving. Ondanks de hoge gebruiksdruk ligt ook het onderhoudsniveau hoog, zowel voor schoon als voor meubilair en verhardingen. Parken en natuurgebieden Dit zijn de grote groene gebieden, zoals het Libellebos en het Zijdelmeer. Ook deze gebieden hebben een hoge ambitie, zowel ten aanzien van het gebruik op allerlei manieren als de natuurlijke ontwikkeling. In de parken gaat het dus enerzijds om rust en anderzijds juist om ruimte voor allerhande activiteiten. Elk groengebied kent zijn eigen specifieke kwaliteiten en identiteit, zoals een natuurlijk gebied met water (Zijdelmeer), een open polderpark (Egeltjesbos) of een activiteitenpark (Libellebos). Het onderhoud richt zich op de ontwikkeling van de natuurlijke kwaliteiten van het groen en aandacht voor paden, banken en speeltoestellen. Ook de parken zijn schoon. BEREIKBAAR EN TOEGANKELIJK Dit tweede thema legt de nadruk op het verplaatsen en de functies om van A naar B te komen. Het gaat om de toegankelijkheid binnen de bebouwde kommen en om de verbindingen naar de omliggende gebieden en steden. De straat moet toegankelijkheid en veilig zijn voor iedereen. Voor onderhoud ligt een accent op de kwaliteit van rijbanen en fietspaden. Bedrijventerrein Bereikbaar en toegankelijk betekent een sobere, maar functionele ambitie. Het accent in de openbare ruimte ligt op een hoge logistieke kwaliteit. Snel en gemakkelijk je weg vinden staat centraal. De infrastructuur biedt voldoende ruimte voor alle verkeersstromen. De inrichtingskwaliteit is sober, met als doel een rustig eenduidig beeld. Accenten zorgen voor herkenbaarheid en oriëntatie. Het bedrijventerrein is schoon. Bij het technisch onderhoud wordt een hoog niveau voor de verhardingen en bewegwijzering aangehouden. Hoofdinfrastructuur De hoofdinfrastructuur bestaat uit de grootste toegangswegen. Het gaat om een snel en efficiënt verbindingsnetwerk binnen de gemeente en naar de omliggende gemeenten. Voldoende ruimte en overzicht voor alle soorten gebruikers is van belang. De inrichting is standaard, waarbij accenten op de entrees en kruispunten zorgen voor herkenning. Het onderhoud richt zich op het bereikbaar en veilig houden van wegen en fietspaden. Het gebruikscomfort moet hoog zijn. De uitvoering van onderhoud moet zo min mogelijk hinder opleveren. Buitengebied Het buitengebied van Uithoorn valt eigenlijk in twee delen uiteen. Een groot deel heeft het karakter van een extensief bedrijventerrein, met veel kassen. Het overige deel zijn open polders, met een oriëntatie op natuur en recreatie. Voor de wegen is het eerste gebied leidend. De toegankelijkheid en onderhoud van de wegen is belangrijk. Hierbij moet echter ook rekening worden gehouden met recreatief gebruik, zoals fietsers. De inrichtingskwaliteit is standaard. Het is schoon. De onderhoudskwaliteit voor ‘heel’ is standaard met een A-accent voor verhardingen van rijbanen en fietspaden. REALISATIE 2010 -2013 Ambities inrichting en gebruik Het kwaliteitsplan openbare ruimte legt de ambitie van de gemeente Uithoorn voor de openbare ruimte vast. In de oorspronkelijke opzet van het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte werd uitgegaan van een eigen uitvoeringsprogramma. Gedurende de uitwerking van het plan in 2009 is dit inzicht echter veranderd. De gemeente Uithoorn heeft de afgelopen jaren veel beleid gemaakt en voor de komende vier jaar (2010-2013) aanzienlijke uitvoeringsprogramma’s liggen. Veel van deze investeringen en projecten vinden plaats in de openbare ruimte en kunnen bijdragen aan het realiseren van de gewenste ambitie. Het kwaliteitsplan geeft per gebied een overzicht van geplande projecten en beleid. In het bijlagerapport ‘realisatie kwaliteitsplan openbare ruimte 2010-2013’ is de hoogte van de geplande investeringen aangegeven. Hierin is zichtbaar dat in de periode 2010-2013 meerdere miljoenen in projecten in de openbare ruimte worden geïnvesteerd. De conclusie is dat het voor het bereiken van de ambities uit het kwaliteitsplan het effectiever is om de inzet te richten op het inhoudelijk sturen van de reeds geplande investeringen en projecten, dan op het toevoegen van nieuwe projecten. Zo zorgen we dat de uitvoering van deze projecten optimaal bijdragen aan het realiseren van het kwaliteitsplan. Het is de verwachting dat de ambities zo grotendeels kunnen worden gerealiseerd. Ambities beheer en onderhoud Het kwaliteitsplan legt ook de kaders en kwaliteitsniveaus voor het beheer en onderhoud vast. In de uitvoering zijn deze kwaliteitsniveaus de komende jaren leidend. Deze liggen dicht bij de huidige kwaliteit. Om te controleren of ze worden behaald monitort de afdeling leefomgeving de buitenruimte. In de hele gemeente ligt het minimale onderhoudsniveau op een B-kwaliteit. Dit is een landelijke norm en staat voor een ‘voldoende’ of ‘basiskwaliteit’ (een ‘zes’). In de basiskwaliteit treden wel mankementen op; zo kan enige slijtage en veroudering zichtbaar zijn, zijn er kleinere schades en komt her en der vervuiling voor. De meeste mensen ervaren dit niveau ook als voldoende en ze vinden het niet storend. Voor een aantal onderdelen kiest de gemeente Uithoorn voor A-kwaliteit. Met name ten aanzien van schoon (zwerfvuil, graffiti en afvalbakken) wordt in de hele gemeente voor A gekozen. In de bestaande openbare ruimte lijken de huidige beschikbare budgetten vrijwel voldoende om de kwaliteiten te behalen. Bij uitbreidingen of herinrichtingen worden eventueel veranderde beheerkosten in beeld gebracht. Werken met het kwaliteitsplan in de gemeentelijke organisatie Het is belangrijk om de visie van het kwaliteitsplan openbare ruimte goed intern te communiceren omdat de ambities immers via geplande projecten (projectontwikkeling, herinrichting en beheer) moeten worden bereikt. Er wordt daarom een aantal acties uitgezet om deze inbreng te garanderen. Het gaat om: het opnemen van de ambities in uitgangspunten en randvoorwaarden van projecten, zoals de bebouwingsleidraad, het toetsen van de ambities door de afdeling leefomgeving. Dit houdt o.a. in dat een advies bij een plan of ontwerp wordt geschreven waarin consequenties van het ontwerp voor het realiseren van de ambities van het kwaliteitsplan, de onderhoudbaarheid en financiën van beheer en onderhoud worden aangegeven. het monitoren van de gerealiseerde kwaliteit, zowel voor inrichting, gebruik als beheer en onderhoud. Het rapporteren van de gerealiseerd kwaliteit aan het college (eens in de twee jaar). Het rapporteren van de gerealiseerde beheer- en onderhoudskwaliteit via de jaarrekening en paragraaf kapitaalgoederen. Communicatie met bewoners, ondernemers en belanghebbenden Het kwaliteitsplan is ook bedoeld om de communicatie over de ambities in de openbare ruimte te vergemakkelijken en verbeteren. Dit gaat over: het uitleggen van de keuzes die de gemeente maakt ten aanzien van de inrichting, gebruik en beheer van de openbare ruimte. Instrumenten hiervoor zijn de kwaliteitswaaiers en posters. Bij klachten en meldingen uitleg geven over de gekozen (onderhouds)niveaus en bepalen of de melding reëel is. Naar aanleiding van de uitkomst van de toetsing wordt de verdere afhandeling bepaald. Het bijdragen aan het opstellen van de buurtprogramma’s. Dit start met een pilot in 2010 in Zijdelwaard. Informatie bij het uitvoeren van een bewonersschouw. De openbare ruimte is de plek waar mensen zich verplaatsen, recreëren ontmoeten. Het verbindt en geeft samenhang in al deze functies. Letterlijk, als een netwerk van wegen, fiets- en voetpaden dat woningen, bedrijven, winkels bereikbaar maakt. Maar ook in figuurlijke zin vormen de openbare pleinen, straten en parken en plantsoenen de verbindingsruimte voor de inwoners en bezoekers. De kwaliteit ligt op straat! Dit Kwaliteitsplan Openbare Ruimte laat zien en beschrijft welke kwaliteiten de gemeente Uithoorn nastreeft in de buitenruimte. Wat is er allemaal te doen in de openbare ruimte? Welke functies krijgen voorrang? Hoe attractief en gebruiksvriendelijk is een woonstraat of centrum? Hoe schoon, heel en veilig moet de woon- of werkomgeving zijn? Op welke manier draagt de buitenruimte bij aan de identiteit van de gemeente Uithoorn? In de openbare ruimte komen vele sectorale beleidlijnen bij elkaar: spelen, parkeren, verkeer, beheren, veiligheid, natuur- en landschapsontwikkeling. Het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte brengt deze beleidslijnen met elkaar in verband en zorgt er voor dat functies elkaar versterken in plaats van tegenwerken. Het kwaliteitsplan openbare ruimte Uithoorn geeft daarbij zowel de ambitie ten aanzien van de beeld- en belevingskwaliteit, gebruikskwaliteit als de beheerkwaliteit van de openbare ruimte. Het plan legt vast welke kwaliteiten de openbare ruimte momenteel heeft en vergelijkt deze met de ambities en geeft aan wat nodig is om de ambities te realiseren. Het plan beschrijft allereerst de visie en ambitie voor de hele openbare ruimte om deze vervolgens in de volgende 6 hoofdstukken toe te spitsen op alle deelgebieden. Daarbij wordt steeds ingegaan op de ambitie voor gebruikskwaliteit, beeld- en belevingskwaliteit (inrichting) en beheerkwaliteit. Vervolgens wordt aangegeven hoe de ambitie kan worden bereikt en hoe groot de afstand is vanuit de huidige kwaliteit. Het bereiken van de ambitie loopt voornamelijk via de bestaande themaplannen en uitvoeringsprogramma’s. Het kwaliteitsplan geeft op deze wijze richting aan de uitvoering van het sectorale beleid en projecten. Het kwaliteitsplan openbare ruimte krijgt geen eigen uitvoeringsprogramma. De bijlage ‘Realisatie kwaliteitsplan Openbare Ruimte 2010-2013’ geeft een overzicht over de financiën en organisatie om dit plan ook daadwerkelijk op straat te realiseren. Het areaal openbare ruimte TOTAAL gemeente Per woning Totaal oppervlak gemeente Uithoorn 1.944 hectare Eigendom en beheer gemeente 247 hectare 205 m2 Verharding 1.280.000 m2 106 m2 Groen (incl. bermen) 1.167.500 97 m2 Bomen ± 10.600 stuks Lichtmasten ± 5400 stuks Prullenbakken ± 250 stuks Banken en tafels ± 190 stuks Paaltjes ± 3500 stuks Verkeers- en straatnaamborden ± 17400 stuks Kunstwerken, zoals bruggen ± 145 stuks (gegevens maart 2009) 2 EEN VISIE OP DE OPENBARE RUIMTE Op 25 november 2004 heeft de gemeenteraad de strategische hoofdlijnen 2004â€2014 voor de gemeente vastgesteld, met de volgende missie: “Uithoorn is een aantrekkelijke woongemeenschap, uniek gelegen aan de Amstel en Het Groene Hart, nabij alle grootstedelijke voorzieningen”. Dit is vertaald in het bestuurlijke motto “Uithoorn, mooi wel!”. Om richting te geven aan de ruimtelijke ontwikkelingen heeft de gemeente in 2009 een structuurvisie opgesteld. Deze structuurvisie gaat uit van de ambitie dat de gemeente Uithoorn haar verschillen moet benadrukken en versterken; enerzijds het tuinstedelijke en economische karakter en anderzijds het dorpse en landelijke karakter. De kwaliteitsvisie openbare ruimte bouwt voort op deze ambities en vertaalt de gemeentelijke missie in een visie op het gewenste gebruik, inrichting en beheer van alle openbare ruimte. De openbare ruimte is daarbij verdeeld in zes gebieden met een karakteristiek gebruik en functie van de openbare ruimte. Twee hoofdthema’s geven de richting aan de keuzes die in deze zes gebieden worden gemaakt. “Verblijven en ontmoeten” In de woonbuurten, de dorpscentraâ€voorzieninggebieden en de parken en natuurgebieden. “Bereikbaar en toegankelijk” Op de bedrijventerreinen, in de hoofdinfrastructuur en het buitengebied. Om de kwaliteiten van de openbare ruimte tastbaar te maken zijn twee kwaliteitswaaiers gemaakt: de waaier “inrichting en gebruik” en de waaier “beheer”. Zij beschrijven voor onderdelen van de openbare ruimte mogelijke kwaliteitsniveaus, van een bijzondere en hoge Aâ€kwaliteit, via de standaard B, naar een sobere en eenvoudige C. Het bijgevoegde voorbeeld is het onderdeel “spelen”. Zie het kader ‘kwaliteitswaaiers’ voor een gedetailleerdere uitleg. Voor elke uitwerking per deelgebied is steeds dezelfde werkwijze en keuzeproces gevolgd. Uitgangspunt is een Bâ€kwaliteit (standaard) voor alle onderdelen. Vervolgens is bepaald welke onderdelen het thema versterken en accentueren. Deze zijn op kwaliteit A gesteld. Tot slot is gekeken of er criteria zijn die niet of minder van belang zijn. Deze zijn dan op kwaliteitsniveau C gesteld. In elk gebied, zoals een woongebied of een bedrijventerrein wordt op deze manier recht gedaan aan het eigen karakter. Visie op hoofdlijnen: “Verblijven en ontmoeten” De woonbuurten, dorpscentra- en voorzieninggebieden en de park- en natuurgebieden krijgen het thema: “verblijven en ontmoeten”. De openbare ruimte als verblijfs- en ontmoetingsruimte voor iedereen, bewoners en bezoekers, staat hier centraal. Het streven is naar openbare ruimte waar iets te beleven valt voor jong en oud, en die meer biedt dan de mogelijkheid om van A naar B te gaan. Van een uitdagende plek om te spelen tot een prettige, rustige plek om even in de zon uit te rusten, tot een drukte van belang bij een evenement. Recreatieve kwaliteit, stimuleren van ongeorganiseerde sport, terrassen, evenementen, bewegen in de buitenlucht en buurtactiviteiten zijn begrippen die horen bij dit thema. Kortom, de openbare ruimte moet zo attractief zijn dat bewoners en bezoekers worden uitgenodigd om buiten te zijn. Dit vraagt aandacht voor goede, passende voorzieningen, zoals speelplekken, zitgelegenheid, aanlegplaatsen of wandelpaden. De gemeente ondersteunt het gebruik van de buitenruimte voor activiteiten en evenementen actief. Buurtbeheer en ondersteuning vanuit buurtsteunpunten hebben daarom een belangrijke rol. Er is ruimte voor de invulling van (gebruikers)wensen in de openbare ruimte. Hier heeft elk van de deelgebieden een eigen mogelijkheden, karakter en invulling. Vertaald naar de criteria van de waaiers betekent het thema “verblijven en ontmoeten” dat er een focus ligt op de gebruiks- en recreatieve kwaliteit. Woonbuurten, parken en centrumgebieden krijgen hierbinnen elk een eigen accent. Beheer en onderhoud De onderhoudsniveaus van het beheer en onderhoud sluiten aan op de keuzes gemaakt voor inrichting en gebruik van de openbare ruimte. Deze zorgen er immers voor dat de gerealiseerde kwaliteit voor lange tijd in stand wordt gehouden. De openbare ruimte van de gemeente Uithoorn wordt op A-niveau schoongehouden voor zwerfvuil, beplakking en bekladding en afvalbakken. Dit sluit aan op eerder genomen besluiten. Hondenpoep en onkruid zijn als B-niveau opgenomen, omdat voor deze vormen van onderhoud niet het jaar rond overal een A-niveau gegarandeerd kan worden. Het heel-houden van de openbare ruimte gebeurt op basis van een B-niveau, waarbij accenten worden gelegd die de strategie ondersteunen. In de visie “verblijven en ontmoeten” is dit bijvoorbeeld de kwaliteit van meubilair, als banken, speelvoorzieningen e.d. Per gebied worden ook nog eigen accenten benoemd. Zo krijgt in parken en natuurgebieden het natuurlijke groen een A-accent en in centrumgebieden de verharding in voetgangerszones. Visie op hoofdlijnen “Bereikbaar en toegankelijk” Bereikbaar en toegankelijk is het thema voor de openbare ruimte op het bedrijventerrein, in de hoofdinfrastructuur en in het buitengebied. Hier ligt het accent op verplaatsen ten opzichte van verblijven. We rijden, fietsen en lopen dagelijks van huis naar school, werk of winkels. Dit thema legt de nadruk op de functies om van A naar B te komen. Het gaat dan om de toegankelijkheid binnen de bebouwde kommen én om de verbindingen naar de omliggende gebieden en steden. De gemeente Uithoorn moet bereikbaar en verkeersveilig zijn. De straat moet daarvoor toegankelijk en veilig zijn voor een ieder. Automobilisten en vrachtverkeer moeten voldoende ruimte en overzicht hebben om zich veilig te kunnen verplaatsen. Dit betekent ook aandacht voor oversteekbaarheid van grote wegen en fietsverbindingen. In de waaier ‘inrichting en gebruik’ ligt de focus op ‘gebruik algemeen’ en ‘verkeersveiligheid’ en deels ‘parkeergelegenheid. Per gebied is een eigen, kenmerkende uitwerking gemaakt. Beheer en onderhoud Ook hier ondersteunen de gekozen onderhoudsniveaus voor het beheer en onderhoud de visie. Voor het schoonhouden van de openbare ruimte is er geen verschil. Alle gebieden in de gemeente Uithoorn zijn schoon, met een A-niveau voor zwerfvuil, beplakking en bekladding en afvalbakken en een B-niveau voor hondenpoep en onkruid. Het heel-houden van de openbare ruimte gebeurt op basis van een B-niveau, waarbij accenten (A) worden gelegd die de strategie ondersteunen. In de visie “bereikbaar en toegankelijk” is dit vooral de kwaliteit van rijbanen en fietspaden. Kwaliteitswaaiers De kwaliteit per thema en deelgebied wordt operationeel gemaakt door een profiel van zestien kwaliteiten voor inrichting en gebruik en een uitwerking naar 14 onderdelen voor beheer en onderhoud. Inrichting en gebruik Het schema geeft 16 kwaliteitscriteria voor de openbare ruimte, geordend in drie groepen namelijk: gebruikswaarde (blauw, 8 onderdelen) belevingswaarde (groen, 4 onderdelen) duurzaamheid (rood, 4 onderdelen). Elk criterium vertegenwoordigt een breder beleid soms in een eigen nota beschreven, zoals het speelbeleid, verkeersbeleid of natuurbeleid, kleur en fleur etc. De 16 kwaliteitscriteria kennen drie kwaliteitsniveaus (A, B en C). In een kwaliteitswaaier zijn deze kwaliteitsniveau kort omschreven. Beheer Van 14 onderdelen van de openbare ruimte, zoals meubilair, verharding of groen zijn de onderhoudskwaliteiten aangegeven. Dit is in 5 kwaliteitsniveaus, aansluitend op landelijke (CROW) systemen. In een overzicht zien deze 14 kwaliteitscriteria er als volgt uit: 5 criteria gaan over een schone openbare ruimte (rood). 9 criteria gaan over de fysieke staat van de openbare ruimte (blauw). [Afbeeldingen van de schema’s: zie de pdf Kwaliteitswaaiers] 3 WOONBUURTEN Het grootste deel van de openbare ruimte van de gemeente Uithoorn ligt in de 7 woonbuurten. De openbare ruimte is hier van grote betekenis voor de eigen buurtbewoners, en maar beperkt van betekenis voor anderen. “verblijven en ontmoeten” is het thema dat richting geeft. Omdat de leeftijd en stedenbouwkundige opzet van buurten behoorlijk verschilt is er rekening gehouden met 3 typen buurten: Grootschalige, oudere buurten met achterblijvende kwaliteit (Europarei, Zijdelwaard) Kleinschalige, oudere buurten met redelijke kwaliteit (Thamerdal, Meerwijk-oost, De Legmeer, De Kwakel-west) Nieuwere buurten met relatief hoge kwaliteit in de openbare ruimte (Legmeer-west en Burgemeester Kootpark, Meerwijk-west, De Kwakel-oost) Op de volgende 2 bladzijden zijn de ambities ten aanzien van de openbare ruimte aangegeven. [Zie hyperlinks naar de pdf’s Woonbuurten] 3.1 Ambitie Om de woongebieden van Uithoorn en De Kwakel optimaal in te richten voor “verblijven en ontmoeten” legt de gemeente de focus op de gebruikswaarde van de openbare ruimte. ‘Gebruik algemeen’, ‘Sociale veiligheid’, ‘Spelen’, ‘Recreatief gebruik activiteiten’ en ‘Recreatief gebruik voorzieningen’ hebben een A-kwaliteit als ambitie. GEBRUIKSWAARDE De eigen woonomgeving is voor veel mensen een belangrijke plek, waar ze relatief veel tijd doorbrengen. Hopelijk is het niet alleen de ruimte waar ze door heen rijden naar huis, maar ook een plek waar bewoners zich thuis voelen en graag komen. De buitenruimte is voor een ieder toegankelijk en veilig. Kinderen spelen op straat en schommelen in de speeltuin, ouders maken een praatje en ouderen rusten even uit tijdens een ommetje. In de buurten zijn goede voorzieningen om de hond uit te laten en er zijn voldoende faciliteiten voor sporters om te kunnen wandelen, hardlopen, skeeleren etc. Naast al het individuele gebruik biedt een bruisende woonbuurt ook ruimte voor verschillende buurtactiviteiten. Er zijn voldoende plekken voor eventuele buurtfeesten, sporttoernooien of barbecues en de buurtbewoners organiseren diverse buurtactiviteiten. De jeugd in de woonbuurten heeft een speciale plek. De gemeente streeft naar een optimaal gebruikswaarde voor speelvoorzieningen. Kortom de ambitie is buurten met een hoge gebruikswaarde in de openbare ruimte. Het gebruiken van de buitenruimte voor activiteiten en evenementen wordt actief ondersteund door de gemeente, maar de bewoners moeten het initiatief nemen en een actieve rol en betrokkenheid tonen. De gemeente stemt dan voorzieningen en activiteiten af op de wensen uit de buurt. Buurtbeheer en ondersteuning vanuit buurtsteunpunten hebben een belangrijke plek. Op de ontwikkeling van natuurvriendelijke oevers na, speelt natuur en ecologie in de meeste woonbuurten geen bijzondere rol, omdat dit niet in de opzet van de buurt is opgenomen. In de nieuwere buurten Legmeerwest en Meerwijk-west (groenzone) is dit anders. Hier is de inrichting gemaakt op natuurlijk groen in de buurt en blijft dit ook zo. De ambitie is hier minimaal B. BELEVINGSWAARDE De openbare ruimte rondom de woning moet zo attractief zijn dat bewoners uit de buurt worden uitgenodigd om hun huis uit te komen en naar buiten te gaan. De inrichting is opgebouwd uit standaardelementen en materialen. Te denken valt aan trottoirtegels, betonstraatstenen, gras en veelgebruikte standaard-lantaarnpalen en banken. Ten aanzien van alle aspecten van belevingswaarde geldt namelijk een B-kwaliteit. Elke buurt heeft wel zijn eigen karakteristieke opzet en kenmerken, passend bij de oorspronkelijke stedenbouwkundige opzet en ontwerpgedachte. Deze wordt gehandhaafd. Binnen de buurten zijn bijzondere plekken geaccentueerd. Dit kan met kleur, kunst, bijzondere beplanting, opvallend meubilair of speelobjecten. Bijzondere plekken zijn bijvoorbeeld de entrees, centrale plekken in de buurt bij voorzieningen of een school. DUURZAAMHEID Voor de woonbuurten wordt ook ten aanzien van alle vier de aspecten van duurzaamheid gestreefd naar een standaard-kwaliteit B, met een A voor schoon. De onderhoudbaarheid is voldoende, zodat het relatief gemakkelijk is om deze gewenste onderhoudskwaliteit en beleving ook gedurende lange tijd te behouden. Bij nieuwe aanleg wordt de afweging tussen kosten, levensduur, milieubelasting en de onderhoudbaarheid zorgvuldig gemaakt. Een voorbeeld zijn de vrijwel onderhoudsvrije fietsbruggen die al in gebruik zijn in de gemeente, of dichte verharding op plekken waar anders veel onkruid voorkomt. [Zie pdf’s Woonbuurten schoon heel] UITWERKING BEHEER EN ONDERHOUD Bij de openbare ruimte in de woonbuurten waar het accent ligt op ´verblijven en ontmoeten´ hoort een passend niveau van beheer en onderhoud. Vervuiling en dingen die kapot zijn doen immers afbreuk aan een prettig gevoel en beleving. Dan kom je minder graag buiten. De focus ligt op het mogelijk maken van (recreatief) gebruik van de openbare ruimte. Dit betekent een basiskwaliteit voor het technische onderhoud in het algemeen, met extra aandacht voor het meubilair als banken en speeltoestellen en gras. Deze moeten er goed bijliggen, zonder te grote of zichtbare schades (A). Een schone, nette omgeving voelt veilig en draagt bij aan de attractiviteit. Voor de woonbuurten ligt de nadruk op (het voorkomen van) zwerfafval, beplakking/bekladding en schone en goedgeleegde afvalbakken. Vervuiling mag geen beperking voor het gebruik inhouden en moet een verzorgde indruk maken. Voor onkruid in de verharding en hondenpoep geldt dat deze vaak A zijn, in grote delen van de openbare ruimte en gedurende de loop van het jaar. Dit wordt echter niet volledig gegarandeerd, denk daarbij aan weersinvloeden en het groeiseizoen. In deze (ongunstige) periodes van het jaar is het kwaliteitsniveau minimaal B. 3.2 Uitvoering en realisatie De huidige kwaliteit van de woonbuurten voldoet niet overal aan de ambitie van het kwaliteitsplan openbare ruimte. De nadruk leggen op het (recreatief) gebruik en ontmoeting van de buitenruimte betekent toch een verandering in de blik waarmee naar de openbare ruimte wordt gekeken. De woonbuurten hebben daarmee gezamenlijk ook het grootste areaal openbare ruimte. INRICHTING EN GEBRUIK Aangezien er meerdere buurten zijn van een verschillende opzet, ouderdom en bestaande kwaliteit kan niet in algemene zin worden beoordeeld in hoeverre dit ideaal haalbaar is. Daarom wordt naar 3 groepen woonbuurten gekeken. Europarei/Zijdelwaard De Europarei heeft de laagste huidige kwaliteit en moet op vele onderdelen verbeteren om op de gewenste ambitie te komen. Tegelijkertijd loopt hier een groot revitaliseringsproject, waarmee veel onderdelen in de buitenruimte worden aangepakt. De al opnieuw ingerichte gebieden laten een kwaliteitsverbetering beter zien. In Zijdelwaard gaan de komende jaren verbeteringen plaatsvinden vanuit riool- en wegbeheer. Thamerdal/Meerwijk-oost/De Legmeer/De Kwakel-west Iets oudere buurten die over het algemeen een B-kwaliteit hebben, en op enkele (maar wisselende onderdelen) een C-kwaliteit hebben. Dit gaat dan bijvoorbeeld over materiaalgebruik of parkeren. Om aan de ambitie te voldoen moet de openbare ruimte hier worden verbeterd. Deze verbeteringen kunnen niet vanuit het kwaliteitsplan worden geïnitieerd, maar volgen de werkzaamheden die voor verbetering van de woonomgeving vanuit o.a. riool- en wegbeheer worden uitgevoerd. Zowel in Legmeer-oost als in Thamerdal vinden verbeteringen plaats in de komende jaren in dit programma. Legmeer-west/Burgemeester Kootpark/Meerwijk-west/De Kwakel-oost Dit zijn de nieuwere buurten die een hoge kwaliteit (B tot A) in de aanleg hebben en nog niet verouderd zijn. Voor deze gebieden is geen extra inspanning vereist, maar moet de nadruk liggen op het instandhouding van de kwaliteiten. Incidenteel kan hier een verbetering nodig zijn. Nu staan er veel plannen op stapel om de kwaliteit voor “verblijven en ontmoeten” in de woonwijken te verbeteren. In het onderstaande overzicht zijn deze samengevat: Algemeen • Herstructurering Europarei (in fases tot 2013): Buitenruimte weer schoon, heel en veilig. Betere onderhoudbaarheid, sociaal veiliger en aantrekkelijkere buitenruimte; • Programma ‘Aantrekkelijke kwaliteit van woningen’: Verpaupering van woningen en wijken wordt voorkomen. Gebruik algemeen (verbinding) • Programma ‘Prima verbindingen’: Rechtstreekse aansluiting buurten op N201; • UVVP: Ontbrekende en zwakke schakels fietsverbindingen en fietsveiligheid; • Beleidsnota 'verbinden en versterken': Toegankelijkheid verbeteren voor rolstoelen, smalle doorgangen, afritten, fietshekken e.d.; • Lopend project: Opwaardering zebrapaden Schendellaan. Verkeersveiligheid • Themaplan ‘Openbare verlichting’: Bij duisternis functioneert het openbare leven zo goed mogelijk, waarbij de sociale en verkeersveiligheid is verbeterd. Parkeergelegenheid • UVVP: Geen actief beleid om parkeren aan te pakken, behalve in geval van herinrichtingen. Recreatief gebruik activiteiten / voorzieningen • Beleidsprogramma ‘Hoogwaardige voorzieningen’: Recreatiemogelijkheden met voldoende kwaliteit binnen de gemeente uitbreiden en aansluiten op die buiten de gemeente; • Accommodatiebeleid: Hoogwaardige multiculturele voorzieningen waar diverse activiteiten kunnen worden ontplooid; • Sportbeleid (activiteitenprogramma): Meer jeugdige deelnemers aan sport, cultuur en natuurbehoud. Laagdrempelige sportactiviteiten al dan niet in verenigingsverband; • Accommodatiebeleid: Het gebruik van sociaal-culturele accommodaties optimaliseren. Spelen • Speelbeleidsplan (uitvoeringsprogramma 2008-2012): Makkelijk bereikbare, veilige en op de leeftijd afgestemde speel- en recreatieplekken voor kinderen en jongeren In totaal 46 speelzones en 5 of 6 speellandschappen; • Speelbeleidsplan: Handhaving bij speelvoorzieningen. Natuur en ecologie • Natuurkaart Uithoorn: Natuurwaarden inzichtelijk maken, waarborgen en versterken; • Groenbeleidsplan/Programma ‘Goed beheer woon- en leefomgeving’: Zorgvuldig omgaan met alles wat groeit en bloeit in de woonomgeving; • Programma ‘Aantrekkelijke kwaliteit van woningen’: De open groene ruimten blijven behouden. Sociale veiligheid • Planmatige reconstructie van de groenvoorzieningen, ouder dan 30 jaar: Bebossing in woonbuurten moet sociaal en veilig zijn; • Buurtprogramma’s: Integraal veiligheidsbeleid • Themaplan ‘Openbare verlichting’/Integrale nota programmatische handhaving: Bij duisternis functioneert het openbare leven zo goed mogelijk, waarbij de sociale en verkeersveiligheid is verbeterd. Belevingswaarde: materiaalgebruik / kleur en fleur • Kwaliteitsplan openbare ruimte (uitvoeringsplan): Kwaliteit van de inrichting is verhoogd en er is meer kleur en fleur te zien; • Geprogrammeerd groot onderhoud riool en wegbeheer: Zijdelwaard, Thamerdal en De Legmeer. Beheer en onderhoud schoon en heel • Planmatige reconstructie van de groenvoorzieningen, ouder dan 30 jaar; • Evaluatie hondenbeleid

(2010): Nieuwe uitlaatmogelijkheden, meer gericht op toezicht. Creëren van een schone omgeving, geen overlast van honden en goede voorzieningen voor honden (tevreden hondenbezitters); • Integraal veiligheidsplan/Jeugdbeleid: Tegengaan verloedering en vernielingen; • Bewoners betrekken bij buurtbeheer; • Wettelijke voorschriften en richtlijnen, gebruik chemische onkruidbestrijdingsmiddelen op verharding; • Beleid zwerfvuil /Motie ‘klad en plak’; • Herinrichting groenzone (Meerwijk-oost). BEHEER EN ONDERHOUD De ambitie voor het beheerniveau van de woonbuurten wordt met de huidige inzet op hoofdlijnen gehaald. Op onderdelen is de kwaliteit soms nog te laag, bijvoorbeeld voor meubilair of het gras. Schade aan en het scheefstaan van meubilair moet worden beperkt. Bij gras gaat het voorkomen van kale plekken. Voor het zwerfafval is een aparte monitoring opgezet en worden maatregelen genomen om aan de afgesproken kwaliteit te voldoen. 4 Dorpscentra en voorzieningengebieden 4.1 Ambitie Het grote aantal A-kwaliteiten in de schema’s op de vorige bladzijden toont de hoge ambitie voor de centrumgebieden, zowel ten aanzien van het gebruik, de inrichting als het beheer. Deze centra moeten bijzondere plekken voor de hele omgeving zijn. Het uiterlijk van de openbare ruimte moet er uit springen, er moet veel te doen zijn, het moet er schoon en heel zijn. De centrumgebieden onderscheiden zich daarmee duidelijk van de rest van de openbare gebieden, zoals de omringende woonbuurten. GEBRUIKSWAARDE De voorzieningengebieden in Uithoorn en De Kwakel zijn natuurlijk bij uitstek de plekken waar mensen elkaar tegen komen en elkaar (toevallig) ontmoeten. Bij het boodschappen doen, het wachten op de bus, of bij een drankje op een terras. Voor dit reguliere gebruik moet de buitenruimte goed bruikbaar, voldoende ruim van opzet en veilig zijn. Naast dit dagelijkse gebruik zijn de centra van de dorpen, de podia voor evenementen en activiteiten, zoals de markt, de intocht van Sinterklaas of een zomerconcert. De bewoners van de gemeente Uithoorn moeten graag naar deze centrumgebieden komen omdat er wat te zien of te beleven valt. Anders dan in de woonbuurten is er voor de activiteiten en belevenissen een duidelijke relatie met het bedrijfsleven, zoals de horeca. Zij zijn belangrijk voor de levendigheid in het centrum met activiteiten, evenementen, terrassen, etc. De gemeente werkt actief met deze partijen samen om het gebruiken van de buitenruimte voor activiteiten en evenementen te ondersteunen. In de openbare ruimte ondersteunt de gemeente de hoge inzet op gebruikswaarde door te zorgen voor passende voorzieningen, zoals zitgelegenheid, aanlegplaatsen en voetgangersgebied. De centra moeten voor een ieder toegankelijk en bereikbaar zijn. Daarnaast wordt er gestreefd naar voldoende ruimte voor het parkeren van auto’s en fietsen. Hierbij moet altijd een afweging worden gemaakt of dit parkeren het “verblijven en ontmoeten” niet in de weg zit. Op de drukste uren is het vol en kan ongewenst parkeren of plaatsen van fietsen voorkomen. BELEVINGSWAARDE De centrumgebieden van Uithoorn en De Kwakel moeten aantrekkelijk, uitdagend en economisch vitaal zijn. Dit betekent een hoogwaardige inrichting, waarbij de samenhang tussen buitenruimte, straten en pleinen, en aangrenzende winkels, horeca en andere bedrijvigheid het centrum vorm geeft. De drukte en mensen op straat zijn een belangrijk deel van de attractiviteit; kijken en bekeken worden. De centrumgebieden zich voor meer originele en unieke vormgeving, bijzonder materiaalgebruik, design en een opvallend en samenhangend kleurgebruik. Voor de aantrekkelijkheid is het van belang dat er geen onbestemde, onduidelijke plekken zijn. DUURZAAMHEID De centrumgebieden zijn berekend op een intensief gebruik. De inrichting van dergelijke gebieden heeft doorgaans een kortere levensduur van woongebieden. Dit ligt aan het intensieve gebruik en de vaak minder neutrale, modegevoeliger omgeving. Bij herinrichting wordt gestreefd naar zo duurzaam mogelijk, en dus niet-trendgevoelige, keuze voor inrichting, materialen en kleuren. Het onderhoudsniveau is hoog. Duurzaam betekent ook flexibiliteit. De centrumgebieden moeten immers verschillende activiteiten, veranderingen in gebruik (winkels, horeca, etc.) op kunnen vangen, waardoor de buitenruimte niet achterhaald raakt of nieuwe investeringen vraagt bij kleinere wijzigingen. [Zie pdf Centrum en voorzieningengebieden] UITWERKING BEHEER EN ONDERHOUD De focus ligt o het bruikbaar en aantrekkelijk houden van de o enbare ruimte, ondanks het intensieve gebruik. Dit betekent een basiskwaliteit voor het technische onderhoud in het algemeen. Extra aandacht gaat uit naar het onderhouden van de voetgangersgebieden en de faciliteiten voor de gebruikers. Meubilair, afvalbakken en verharding moeten dan ook in optimale staat zijn. Het moet ook schoon zijn in de buitenruimte. Dit vraagt in deze gebieden doorgaans een hoge onderhoudsins anning omdat er veel mensen komen. Vooral ten aanzien van zwerfvuil, be lakking en bekladding en de afvalbakken wordt de buitenruimte schoon gehouden (A-kwaliteit). 4.2 Uitvoering en realisatie INRICHTING EN GEBRUIK De in 2009 vastgestelde kwaliteit van de inrichting en het gebruik van de centrumgebieden is een gemiddelde B-kwaliteit. De ambitie is aanzienlijk hoger. Deze gebieden moeten er in de toekomst echt uitspringen en boven het gemiddelde van de gemeente Uithoorn uitstijgen ten aanzien van gebruiksmogelijkheden en inrichting. Nu staan er voor de meeste gebieden ook grote plannen op stapel, waarmee deze kwaliteitsverbetering moet worden gerealiseerd. In het onderstaande overzicht zijn deze samengevat: Algemeen • Masterplan Dorpscentrum:.Versterken dorpscentrum en Amstelfront. Omvormen en uitbreiden van het winkelbestand van het dorpscentrum en Amstelplein tot hoogwaardig detailhandels-, horeca en recreatiegebied; Het Amstelfront (gereed in 2014); • Economische visie: Het verder ontwikkelen van het Zijdelwaardplein tot een volwaardig boodschappencentrum; • Het handhaven van de winkelvoorzieningen in de Kwakel (gereed in 2014). Gebruik algemeen (verbindingen) en verkeersveiligheid • UVVP: Bevorderen verkeersveiligheid en economische positie door rechtstreekse aansluiting van winkelcentra op N201 (uitvoering 2008-2012); • Beleidsnota ‘Verbinden en versterken’: Bereikbaarheid voorzieningen. Bij voorzieningen extra aandacht voor toegankelijkheid voor iedereen. Blindegeleidelijnen. • Integraal veiligheidsbeleid: Verbeteren verkeersveiligheid (uitvoering 2010); • Fietsbalans: Prima fietsverbindingen en interpreteren en concretiseren van aanbevelingen uit de ‘Fietsbalans’ en relatie tot het UVVP; • UVVP: Kwaliteitsverbetering buitenruimte bij het busstation

(2010)Parkeren • Programma ‘Prima verbindingen’: Gratis parkeren voor winkelend publiek. Sociale veiligheid • Traject Keurmerk Veilig Ondernemen en het Keurmerk Veilig Uitgaan; • Integraal veiligheidsbeleid: Verbeteren veiligheid in en om bedrijven. • Integraal veiligheidsplan en Jeugdbeleid: Tegengaan verloedering en vernielingen. Spelen • Uitvoeringsprogramma spelen: Voldoende speel- en recreatieplekken voor kinderen en jongeren. Attractiviteit/materiaalgebruik/heel • Wegonderhoud 2009-2012; busstation en winkelcentrum Zijdelwaard. Het uitgezette beleid van de gemeente moet voldoende zijn om de ambitie voor de ‘gebruikswaarde’ te halen. De gemeente moet het gebruik actief ondersteunen, bijvoorbeeld door middel van een gebruiksplan. Op het gebied van de ‘belevingswaarde’ voldoet de huidige situatie binnen de gemeente nog niet. Er moeten nog inspanningen verricht worden om de openbare ruimte in en rond de voorzieningengebieden aantrekkelijk en uitdagend te maken. Bij herinrichtingen en het uitvoeren van projecten moet aandacht worden besteed aan originele vormgeving, bijzonder materiaalgebruik en samenhangend kleurgebruik. BEHEER EN ONDERHOUD De ambitie voor het beheerniveau van de voorzieningengebieden wordt met de huidige inzet op een aantal punten gehaald en blijft nog enigszins achter op andere plekken. Op het gebied van zwerfafval wordt een project uitgevoerd om de gestelde kwaliteitsdoelen ook daadwerkelijk te halen. Op een aantal plekken is de hoge ambitie misschien nog niet realiseerbaar voor er een herinrichting is uitgevoerd. 5 Parken en natuurgebieden De “parken en natuurgebieden” zijn de grotere groene gebieden, die een betekenis hebben voor de hele gemeente. Het gaat om het Libellebos, Egeltjesbos, Zijdelmeer , de Amstelgroen, het natuurgebied Uithoorn, de groene zone (Meerwijk omrandingen. In deze parken en natuurgebieden van de gemeente Uithoorn staat centraal. Het groene karakter van de gebieden geeft aan dit thema wel weer een volledig andere uitwerking dan in de buurten. Kleinere groene parken en plantsoenen met voornamelijk gebruik en betekenis voor de omwonenden zijn bij de buurten gerekend. De sportterreinen zelf zijn geen openbare ruimte. De groene terreinen zijn wel van belang voor de groenstructuur en daarom hier opgenomen. [Zie pdf’s Parken en Natuurgebieden] 5.1 Ambitie Het thema “verblijven en ontmoeten” betekent een hoge ambitie voor de parken en natuurgebieden. De gemeente Uithoorn wil dat deze gebieden zich in karakter onderscheiden van hun omgeving en attractief zijn. Functies zijn de natuurlijke ontwikkeling, het genieten van de rust én ruimte voor allerhande activiteiten. In het ambitie-profiel is daarom een meerderheid A-kwaliteiten te zien. Het Libellebos, het Egeltjesbos en de groen-rode scheg zijn bijzondere gebieden, met een bijzondere functie. Aandacht gaat uit naar de eigenheid van elk park en natuurgebied. GEBRUIKSWAARDE De parken en natuurgebieden worden vooral bezocht met een bepaald doel. Daarbij moeten twee contrasterende functies met elkaar worden verenigd. Enerzijds bieden de juist deze gebieden rust en de ruimte voor natuur(ontwikkeling). De gemeente streeft juist in deze gebieden naar ‘natuur en ecologie’ en ‘milieu’ op kwaliteitsniveau A. Maar anderzijds bieden de parken bij uitstek de gelegenheid voor sport en recreatie, vooral als deze meer ruimte vragen. De gemeente streeft naar zulke aantrekkelijke en uitdagende groene gebieden dat ze de gebruikers naar zich toe trekken. Ook voor deze recreatieve activiteiten, voorzieningen en spelen is daarom een kwaliteit A gewenst. In de parken wordt het gebruik gestimuleerd met aantrekkelijke faciliteiten (voor sport en recreatie) en ze zijn het toneel van georganiseerde, gemeenschappelijke activiteiten. Daarbij vraagt de gemeente wel betrokkenheid van haar inwoners. Alleen als er een duidelijke behoefte blijkt aan bepaalde voorzieningen en een groep inwoners zich hiervoor hard willen maken, ondersteunt de gemeente en zorgt voor aanleg en instandhouding. Daarbij kunnen de parken van elkaar verschillen. Niet alles hoeft overal. BELEVINGSWAARDE Om de belevingswaarde van de parken en natuurgebieden zo hoog mogelijk te maken, krijgt elk gebied zijn eigen karakter. De grootste kwaliteit vormt natuurlijk het groen en het water. De verbondenheid met het landschap geeft het Libellebos, Zijdelmeer, Egeltjesbos en Groen-rode scheg, recreatiegebied Amstelgroen, Natuurgebied Uithoorn, en de groene zone (Meerwijk-oost) een eigen herkenbaarheid. Meubilair en voorzieningen sluiten aan op dit karakter en kunnen specifiek voor deze plek zijn. Zijdelmeer; is een sterk natuurlijk gebied, waar water en oevers overheersen in het beeld. Een rondje rond het meer voor wandelaars, fietsers en hardlopers is belangrijk om deze kwaliteiten te ervaren. Het meer geeft ruimte aan recreatievormen verbonden met water (kanoën, schaatsen). Dit gebied is overigens niet in beheer bij de gemeente, maar bij Landschap Noord-Holland en maakt onderdeel uit van natuurgebied Uithoorn. Egeltjesbos; Het Egeltjesbos is een open park, met nadruk op de structuur van de polder, sloten, oevers en graslanden. Recreatief ligt de nadruk op een ommetjes, zoals de hond laten, en spelen voor diverse doelgroepen.. Libellebos; Het Libellebos kent een afwisseling van open velden en stukken bos. Hier is al een veelheid aan functies aanwezig, zoals de kinderboerderij. Het park krijgt een sterkere nadruk op de gebruiksmogelijkheden en ontwikkelt zich verder tot een ‘doe- en activiteitenpark’. [Zie pdf Parken en Natuurgebieden schoon heel] DUURZAAMHEID Voor parken en natuurgebieden is een nadruk op duurzaamheid vanzelfsprekend. In geen ander gebied gaat het immers zo direct om langdurige processen, natuurontwikkeling, milieuwaarde en schoon en heel. UITWERKING BEHEER EN ONDERHOUD Het beheer en onderhoud richt zich op de ontwikkeling van de natuurlijke kwaliteit van de gebieden én het ondersteunen en attractief maken van het (recreatief) gebruik van de openbare ruimte. Dit betekent een basiskwaliteit voor het technische onderhoud in het algemeen, met extra aandacht (A) voor het meubilair als banken en speeltoestellen en de paden. De aandacht voor de natuur weerspiegelt zich in de kwaliteit A voor natuurlijk groen en gras. Dit geeft immers het waardevolle karakter van deze plekken weer. Voor gras geldt dit zowel voor natuurlijke gras en bermen, als voor speelvelden, waar de begaanbaarheid en bespeelbaarheid (kort gras) een rol speelt. De A-kwaliteit betekent voor gras dat steeds optimaal aangesloten wordt op de functie. Net als alle andere gebieden in de gemeente Uithoorn wordt gestreefd naar een schone openbare ruimte. In de parken gaat het dan vooral om het voorkomen en opruimen van zwerfvuil en het verwijderen van beplakking en bekladding van meubilair en borden. 5.2 Uitvoering en realisatie De huidige kwaliteit van de parken en natuurgebieden is al behoorlijk goed. Het kwaliteitsplan openbare ruimte legt de lat echter nog een beetje hoger. De gemeente heeft al beleid voorzien dat bijdraagt aan deze kwaliteitsverbetering, met name valt te denken aan maatregelen uit het Landschapsontwikkelingsplan, het speelbeleidsplan en het UVVP/fiets- en wandelroutes. Ten aanzien van het aanbrengen van nieuwe voorzieningen in de park- en natuurgebieden is het ook afwachten welke ideeën en wensen er vanuit de bewoners en gebruikers van de parken zijn. INRICHTING EN GEBRUIK Het uitgezette beleid van de gemeente lijkt voldoende om de gestelde ambitie uit het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte te halen. De tabel geeft een overzicht van op te waarderen onderdelen in de openbare ruimte en bestaande beleidsuitgangspunten en geplande maatregelen, die zorgen voor de opwaardering. Gebruik algemeen (verbinding) • Programma ‘Hoogwaardige voorzieningen’: Recreatiemogelijkheden met voldoende kwaliteit binnen de gemeente uitbreiden en aansluiten op die buiten de gemeente; • Programma ‘Hoogwaardige voorzieningen’: Fiets- en wandelroutes door groengebieden bewegwijzeren; • Ontwerp structuurvisie: Verbinding Egeltjesbos, Amstelgroen; • Ontwerp structuurvisie: Nadruk op behoud en versterken van natuurontwikkeling met recreatieve fiets- en wandelroutes; • UVVP: Het verbeteren van fietsverbindingen en fietsveiligheid; Recreatief gebruik activiteiten • Programma ‘Hoogwaardige voorzieningen’: Laagdrempelig sportactiviteiten al dan niet in verenigingsverband; • Ontwerp structuurvisie: Sportboulevard; • Ontwerp structuurvisie: Versterken parkfunctie Libellebos. Natuur en ecologie • Ontwikkeling Amstelgroen: Realiseren natuur-, ecologie en recreatieproject (langs de Vuurlinie); • Natuurkaart Uithoorn: Natuurwaarden inzichtelijk maken, waarborgen en versterken; • Ontwerp structuurvisie: Verbinding Egeltjesbos-Amstelgroen; • Opstellen beheerplan ‘Natuurgebied Uithoorn’: Door Landschap Noord-Holland

(2010). Spelen • Uitvoeringsprogramma spelen: Voldoende speel- en recreatieplekken voor kinderen en jongeren. Identiteit en eigenheid • Programma ‘Aantrekkelijke kwaliteit van woningen’: De open, groene ruimten blijven behouden; • Ontwerp structuurvisie: Versterken functie Libellebos. Milieu • Voldoen aan wettelijke voorschriften en richtlijnen, gebruik chemische onkruidbestrijdingsmiddelen. Als bij de uitvoering van deze beleidslijnen de samenhangende doelstellingen voor de openbare ruimte in acht worden genomen, wordt een aanzienlijk deel van de ambitie gerealiseerd. Wel moet er ruimte zijn om aan wensen voor faciliteiten en voorzieningen tegemoet te komen, zowel in aanleg als beheer. BEHEER EN ONDERHOUD De huidige kwaliteit van het beheer en onderhoud in de parken en natuurgebieden is op de meeste onderdelen A of zelfs A+. De ambitie voor het beheerniveau van parken en natuurgebieden wordt met de huidige inzet ruim behaald. Voor natuurontwikkeling is het van belang om maatwerk te leveren. Daarbij moeten beheermaatregelen worden afgewogen op het ontwikkelend effect voor flora en fauna. Dit kan zowel voor het type maatregel als voor de tijd waarin de maatregel wordt genomen. Het huidige beleid wordt voortgezet, inclusief de maatregelen voor een planmatige reconstructie van het groen. 6 Bedrijventerrein Het bedrijventerrein van de gemeente Uithoorn is een gebied met intensieve bedrijvigheid de oostkant van de gemeente. Binnen het gebied vormen grote productiebedrijven en kleine bedrijven samen een geheel. In het kader van de economische visie van Uithoorn wordt het komende jaren gerevitaliseerd. In het buitengebied van de gemeente zijn ook veel bedrijven gevestigd. Deze bedrijven vormen echter geen aaneengesloten geheel en zijn daarom niet als ‘bedrijventerrein’ genomen, maar bij het ‘buitengebied. [Zie pdf’s Bedrijventerrein] 6.1 Ambitie Het thema “Bereikbaarheid en toegankelijkheid” betekent een doelmatige maar sobere ambitie voor de openbare ruimte op het bedrijventerrein. Het accent ligt op een hoge logistieke kwaliteit. Bedrijven zijn immers vaak afhankelijk van de af- en aanvoer van diensten en goederen. Bezoekers uit de omgeving en daarbuiten moeten snel en gemakkelijk hun weg kunnen vinden naar het terrein en de diverse bedrijven. Het bedrijventerrein moet daarom in goede verbinding staan met de toegangswegen van de gemeente Uithoorn. Door de focus op bedrijvigheid ligt de ambitie voor beleving, recreatief gebruik en spelen laag. GEBRUIKSWAARDE Het bedrijventerrein heeft hoofdzakelijk een logistieke functie. Vrachtwagens, bestelbussen en personenauto’s rijden er af en aan. Maar ook fietsers bereiken via het bedrijventerrein hun bestemming. Voor al deze soorten gebruikers moet een eigen plek (gescheiden infrastructuur), voldoende ruimte en overzicht zijn. Bezoekers bereiken zo te allen tijde veilig en snel de juiste locatie. Het kwaliteitsplan in dit gebied legt sterk nadruk op de kwaliteiten algemeen gebruik, verkeersveiligheid en parkeren. Parkeren vindt overigens vooral plaats op eigen terrein. De openbare ruimte biedt daarvoor maar beperkt ruimte. Er wordt geen aandacht gegeven aan de recreatieve kwaliteit en voorzieningen, behalve voor de verbindingen met doorgaande, recreatieve routes. BELEVINGSWAARDE De ambitie voor de inrichting is sober en eenvoudig. Dit betekent dat de kwaliteit wordt gezocht in een rustig, eenduidig beeld. De openbare ruimte fungeert daarmee als een rustig kader voor de vaak drukke beelden van de bedrijfsgebouwen en terreinen. De wegen en fietspaden zijn vooral bedoeld om te verplaatsen. Daarom kan in de keuze en het ontwerp worden uitgegaan van (samenhangende) standaardmaterialen, profielen en kleuren. Wel kunnen accenten worden aangebracht door kleur of opvallende objecten. Dit vergroot de herkenbaarheid en oriëntatie op het terrein. Er is alleen functioneel straatmeubilair zoals bewegwijzering, straatnaamborden en lichtmasten. Het groen kenmerkt zich vooral door grasbermen en eventueel bomen. DUURZAAMHEID Voor duurzaamheid wordt uitgegaan van een standaardkwaliteit. Alleen schoon is, net als in de rest van de gemeente, A. De sobere ambitie voor de inrichting betekent ook een goede onderhoudbaarheid, waardoor de beoogde kwaliteit voor langere periode goed in stand wordt gehouden. Te veel obstakels in de bermen moeten worden voorkomen om deze onderhoudbaarheid aan te tasten. UITWERKING BEHEER EN ONDERHOUD Bij de ambitie voor gebruik en inrichting hoort een passend niveau van beheer en onderhoud. De focus ligt op de logistieke functie van het bedrijventerrein. Dit betekent een basiskwaliteit (B) voor het technische onderhoud in het algemeen en voor het schoonhouden van de openbare ruimte in het bijzonder. Er is extra aandacht voor de verhardingen van rijbanen, fietspaden en -stroken. Hier moet het rijcomfort hoog zijn, met weinig schades. De markeringen moeten goed zichtbaar zijn (A-kwaliteit). Ook wordt er extra aandacht besteed aan het onderhoud van de bewegwijzering. Deze moet voor iedereen goed zichtbaar en leesbaar zijn, niet kapot zijn of scheef staan. [Zie pdf Bedrijventerrein schoon heel] 6.2 Uitvoering en realisatie INRICHTING EN GEBRUIK Het huidige niveau voor inrichting van het bedrijventerrein is niet erg hoog. Daarnaast zijn er ook een aantal gebruiksproblemen, zoals parkeren. De ambitie voor de openbare ruimte op het bedrijventerrein ligt dus hoger dan de huidige kwaliteit. De huidige kwaliteit is echter niet belangrijk omdat er veel plannen op stapel staan om een kwaliteitsverbetering door te voeren. Dit heeft te maken met een verbeterde verbinding naar de toekomstige N201 en het herstructureren van het terrein zelf. Het uitvoeren van deze voornemens moet voldoende zijn om de ambitie voor de openbare ruimte, zoals in dit kwaliteitsplan verwoord, te bereiken. Met het rechtstreeks aansluiten van het bedrijventerrein op de N201 verbetert de verkeersveiligheid op het terrein voor de verschillende groepen gebruikers. Binnen de herstructurering en te nemen maatregelen moet aandacht zijn voor het parkeren van voornamelijk (groot)vrachtverkeer. Dit is momenteel een knelpunt. De tabel geeft een overzicht van het vigerende beleid met betrekking op het bedrijventerrein Uithoorn. Algemeen • Ontwerp structuurvisie: Kwaliteitsverbetering bedrijventerrein Uithoorn, herstructureren bedrijventerrein; • Programma ‘Ondernemen in Uithoorn en De Kwakel: Versterken bedrijventerreinen met als kernwoorden innovatie, duurzaamheid en bereikbaarheid; • Uitvoeringsprogramma economische visie Uithoorn. Gebruik algemeen – verkeersveiligheid en parkeergelegenheid • UVVP: Bevorderen van de verkeersveiligheid door rechtstreekse aansluiting van bedrijventerreinen op N201 (uitvoering 2008-2012). Sociale veiligheid • Programma ‘Goed beheer van woon- en leefomgeving’: Traject Keurmerk Veilig Ondernemen industrie. BEHEER EN ONDERHOUD De ambitie voor het beheerniveau van het bedrijventerrein ligt dicht in de buurt van, of zelfs iets onder, de huidige beheerkwaliteit. Voor zwerfafval is de ambitie niet helemaal gehaald, maar voor dit onderdeel is een project opgestart. 7 Hoofdinfrastructuur De hoofdinfrastructuur van de gemeente Uithoorn bestaat uit de grootste en belangrijkste toegangswegen van Uithoorn en De Kwakel: N201 (Provinciale weg); N231 (Legmeerdijk en Noordzuidroute); N521 (Zijdel weg); Amsterdamse weg. Dagelijks rijden er duizenden gemotoriseerde voortuigen van, naar en door de gemeente Uithoorn. Daarnaast wordt de hoofdinfrastructuur natuurlijk ook gebruikt door grote stromen fietsers en voetgangers. [Zie pdf’s Hoofdinfrastructuur] 7.1 Ambitie Het thema “Bereikbaarheid en toegankelijkheid” betekent een doelmatige maar sobere ambitie voor de hoofdinfrastructuur. De gemeente Uithoorn kiest ervoor dat de hoofdwegen een snel en efficiënt verbindingsnetwerk vormen binnen de gemeente en naar de omliggende gemeenten. De hoofdwegen zijn bruikbaar en veilig voor een ieder, gemotoriseerd en langzaam verkeer. Op en langs de hoofdinfrastructuur is geen ruimte voor ‘spelen’ en andere vormen van recreatie. GEBRUIKSWAARDE Zowel gemotoriseerd verkeer als fietsers en voetgangers moeten zich snel kunnen verplaatsen langs de hoofdinfrastructuur binnen de gemeente Uithoorn. Vrachtwagens, bussen, bestelbussen, personenauto’s, motoren, scooters, brommers, fietsers en voetgangers gebruiken deze wegen dagelijks en intensief. De N201 en N521 zijn de doorgangswegen van en naar een bestemming elders. Het is van het grootste belang dat de verschillende groepen verkeersdeelnemers op een veilige en directe manier hun bestemming kunnen bereiken. Voor al deze soorten gebruikers moet voldoende ruimte en overzicht zijn. De inrichting is volledig gericht om deze functies te vervullen. Fietsers en voetgangers vormen een zwakke groep in het verkeer. De gemeente Uithoorn wil zich inzetten om deze groep veilig gebruik te kunnen laten maken van de hoofdinfrastructuur. De hoofdinfrastructuur heeft daarnaast geen inrichting of voorzieningen voor recreatief gebruik, hoewel deze fietspaden natuurlijk ook mede gebruikt worden voor een recreatief fietstochtje. BELEVINGSWAARDE De belevingswaarde en inrichtingskwaliteit is standaard. Dit betekent een standaardmateriaalkeuze en profilering en geen uitgesproken ontworpen identiteit. Het gaat wel over een goed overzicht en een functionele indeling. De hoofdinfrastructuur kent wel opvallende accenten, op belangrijke kruispunten of bij de entrees van de gemeente Uithoorn of de bebouwde kom. Dit kan kleur in de beplanting zijn, bloembakken, beeldende kunst of andere opvallende objecten. DUURZAAMHEID Ten aanzien van duurzaamheid en onderhoudbaarheid krijgt de hoofdinfrastructuur een standaard-kwaliteit. UITWERKING BEHEER EN ONDERHOUD De focus bij het beheer en onderhoud van de hoofdinfrastructuur ligt bij het continue bereikbaar en veilig houden van de wegen en fietspaden. Dit betekent een basiskwaliteit voor het technische onderhoud in het algemeen, met extra aandacht voor rijbanen, fietspaden en –stroken. Het gebruikscomfort moet hoog zijn. Aandacht gaat natuurlijk ook uit naar de leesbaarheid en zichtbaarheid van bebording en markering op het wegdek. Bij de uitvoering van beheer en onderhoud wordt rekening gehouden met het zo min mogelijk hinderen van de doorstroming van het wegverkeer. [Zie pdf Hoofdinfrastructuur schoon heel] 7.2 Uitvoering en realisatie INRICHTING EN GEBRUIK Het huidige niveau voor inrichting en gebruik van de hoofdinfrastructuur is een B-niveau. De ambities voor inrichting en gebruik liggen hoog op het gebied van ‘gebruik algemeen’ en ‘verkeersveiligheid’. Dit zijn ook de onderdelen waar naar een verbetering tot een A-niveau wordt gestreefd. Met het rechtstreeks aansluiten van buurten, voorzieningengebieden en het bedrijventerrein op de N201 verbetert de verkeersveiligheid voor de verschillende groepen gebruikers al sterk. Ook de aanleggen van vrije busbanen van en naar Schiphol en Amstelveen en het herprofileren van de Zijdelweg (N521) na omlegging van de N201, hebben een positieve uitwerking op de verkeersveiligheid en de beschikbare ruimte voor de diverse gebruikersgroepen. Het uitvoeren van het vigerende beleid van de gemeente in het kader van het programma ‘prima verbindingen’ en het uitvoeren van de maatregelen uit het UVVP, is voldoende om ‘gebruik algemeen’ en ‘verkeersveiligheid’ op het gewenste A-niveau te krijgen. Overzicht vigerende beleid met betrekking op de hoofdinfrastructuur, gemeente Uithoorn: Gebruik algemeen en verkeersveiligheid • Programma ‘Prima verbinding’: Het bevorderen van de leefbaarheid door het omleggen van de N201; • UVVP: Herprofileren Amsterdamseweg en Zijdelweg na omlegging N201; • UVVP: Het bevorderen van de verkeersveiligheid door rechtstreekse aansluiting van buurten, winkelcentra en bedrijventerreinen op de nieuwe N201; • UVVP: Aanleggen van vrije busbanen van en naar Schiphol en Amstelveen; • Lopend project: Opknappen Noordammerweg. BEHEER EN ONDERHOUD De ambitie voor het beheerniveau van de hoofdinfrastructuur wordt met de huidige inzet op de meeste gebieden gehaald. De staat van ‘rijbanen, fietspaden en –stroken’ is nog niet voldoende. De ambitie is namelijk hoog. Hier moet rekening worden gehouden met extra beheer en onderhoud. 8 Buitengebied Het buitengebied van Uithoorn en De Kwakel bestaat uit twee delen. Het grootste gedeelte van het buitengebied (oranje) heeft het karakter van een extensief bedrijventerrein, met diverse bedrijven en kassen. De zone langs de Amstel (lichtgroen) bestaat uit open polders. Hier is dan ook sprake van een sterke oriëntatie op landbouw, recreatie en natuur. Het buitengebied is ten opzichte van de andere gebieden een groot gebied, maar daarvan is maar een beperkt gedeelte ‘openbare ruimte’ in eigendom en beheer van de gemeente Uithoorn. Het gaat dan om een aantal wegen en bermen. De ambitie voor de gebruikswaarde, belevingswaarde en duurzaamheid zijn vooral gericht op de functie van extensief bedrijventerrein. Er wordt echter nadrukkelijk rekening gehouden met de recreatie en natuurfunctie van het buitengebied. [Zie pdf’s Buitengebied] 8.1 Ambitie GEBRUIKSWAARDE Het buitengebied van de gemeente Uithoorn bestaat voor een aanzienlijk deel uit kassencomplexen en aanverwante bedrijvigheid. Vrachtwagens en ander gemotoriseerd verkeer rijden ook hier dagelijks af en aan. De openbare ruimte is er vooral om je van A naar B te verplaatsen. In de ambitie staan daarom de bereikbaarheid en veiligheid voor alle gebruikers voorop. Anders dan in de bebouwde kommen moet daarbij ruim rekening worden gehouden met recreatief gebruik, zoals fietsers. Ten aanzien van recreatieve voorzieningen is er aandacht voor fiets- en wandelverbindingen en bijbehorende rustplekken. Verder is de openbare ruimte in het buitengebied van een sobere kwaliteit. BELEVINGSWAARDE De openbare ruimte (wegen, paden en bermen) heeft een standaard-inrichtingskwaliteit, met standaardmaterialen (verharding, lichtmasten, bebording) en een enkel accent. De identiteit wordt niet ontleend aan de inrichting van de openbare ruimte maar aan het omringende landschap. Meubilair, als banken, is alleen aanwezig bij recreatieve routes. DUURZAAMHEID In het buitengebied ligt de nadruk op een duurzame en onderhoudbare situatie. De kwaliteit moet gemakkelijk in stand worden gehouden. Dit kan door de standaard-inrichtingskeuzes. UITWERKING BEHEER EN ONDERHOUD Er is een standaard-niveau van onderhoud voor schoon en heel. Het niveau van het beheer en onderhoud moet zo zijn dat er geen onveilige situaties ontstaan. De focus ligt hierbij voornamelijk op de verhardingen van de openbare ruimte. Dit is ook van belang omdat er veel vrachtverkeer in het buitengebied komt, gezien het grote aantal bedrijven dat hier is gevestigd. Ten aanzien van meubilair is met name de bewegwijzering van belang, zowel recreatief als voor de bedrijven. De bermen in het buitengebied zijn smal en hebben een geringe ecologische waarde. Ze bieden ook weinig mogelijkheden voor verdere ontwikkeling. [Zie pdf Buitengebied schoon heel] 8.2 Uitvoering en realisatie INRICHTING EN GEBRUIK De kwaliteit van de openbare ruimte in het buitengebied heeft geen specifieke aandachtspunten. De huidige kwaliteit ligt dicht bij de ambitie, waarbij met name de kwaliteit van de wegen accent krijgt. Er zijn geen grote ontwikkelingen te verwachten, maar dit is gezien de geringe betekenis van de openbare ruimte in het buitengebied ook geen probleem. Gebruik algemeen en verkeersveiligheid • Greenport Aalsmeer; • Uitvoeringsprogramma UVVP: Bedrijventerreinen en aansluiting N201. Recreatief gebruik – activiteiten en voorzieningen • Recreatiemogelijkheden met voldoende kwaliteit binnen de gemeente uitbreiden en aansluiten op die buiten de gemeente; • Fiets- en wandelroutes door groengebieden bewegwijzeren. Natuur en ecologie • Stedelijk waterplan • Natuurwaarden inzichtelijk maken, waarborgen en versterken. Belevingswaarde algemeen • Landschapsontwikkelingsplan (LOP) BEHEER EN ONDERHOUD De ambitie voor het beheerniveau van het buitengebied wordt met de huidige inzet grotendeels gehaald. Op een aantal gebieden ligt de huidige kwaliteit van het onderhoud zelfs hoger dan de ambitie. De staat van ‘rijbanen, fietspaden en –stroken’ en ‘voetpaden’ is nog niet voldoende. Hier moet extra beheer en onderhoud worden uitgevoerd. Colofon Project : Kwaliteitsvisie Openbare Ruimte 2010 Gemeente Uithoorn Projectnummer : P297-02 Registratienummer : 2010033 Auteurs : Cora van Zwam, Thijs Delisse (PLAN terra) Opdrachtgever : Gemeente Uithoorn Projectleider gemeente: Peter Rip, Marika Kerstens (tot 1 oktober 2009) Datum : Januari 2010 Bijlagen 01a Woonbuurten 01b Woonbuurten 01c Woonbuurten schoon heel 02a Centrum en Voorzieningengebieden 02b Centrum en Voorzieningengebieden 02c Centrum en Voorzieningengebieden schoon heel 03a Parken en natuurgebieden 03b Parken en natuurgebieden 03c Parken en Natuurgebieden schoon heel 04a Bedrijventerrein 04b Bedrijventerrein 04c Bedrijventerrein schoon heel 05a Hoofdinfrastructuur 05b Hoofdinfrastructuur 5c Hoofdinfrastructuur schoon heel 6a Buitengebied 6b Buitengebied 6c Buitengebied schoon heel A Het areaal openbare ruimte Kwaliteitswaaiers Bijlage 2010033 Bijlagerapport Kwaliteitsplan OR 2010 DEFINITIEF

🔗 Naar officiële bron

AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.