Integraal Handhavingsbeleid Gemeente Enkhuizen (Enkhuizen)

Integraal Handhavingsbeleid Gemeente EnkhuizenHoofdstukManagementsamenvatting Inleiding In het College-uitvoeringsprogramma 2010-2014 en in de Programmabegroting 2012 van de gemeente is opgenomen dat de gemeente Enkhuizen een integraal handhavingsplan zal opstellen. Het beleidsplan betreft de handhaving van de regels voor de sociale en fysieke leefomgeving. Door het handhaven van de regelgeving wil de gemeente waarborgen bieden ten aanzien van de veiligheid, leefbaarheid, gezondheid, milieu- en cultuurhistorische waarden en ruimtelijke kwaliteit. De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo) verplicht het gemeentebestuur om een handhavingsbeleid en uitvoeringsplan op te stellen. Handhaving van de Wabo vindt vooral plaats in de fysieke leefomgeving. Omdat de gemeente Enkhuizen toezichts- en handhavingstaken heeft in de leefomgeving, is de scope van het handhavingsbeleid breder getrokken. Het beleid omvat de handhavingstaken die gerelateerd zijn aan de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, de Algemene plaatselijke verordening, de bijzondere wetten, de Verordening op de warenmarkt(

1. en)voor de gemeente Enkhuizen 2012 (marktverordening) en de Verordening voor de havens en het openbaar vaarwater (havenverordening). Voor de discipline milieu is een separaat milieubeleidsplan opgesteld. Met het handhavingsbeleid maakt de gemeente Enkhuizen transparant wat de taken en verantwoordelijkheden zijn op het gebied van handhaving en welke prioriteiten zij daarbij stelt. De totstandkoming van die keuzes vindt plaats binnen de context van interne en externe ontwikkelingen die op de afdeling afkomen, zoals de vernieuwing van wetgeving en de ontwikkeling van een regionale uitvoeringsdienst (RUD). Om de taken van de gemeente in een goed perspectief te plaatsen zijn deze ontwikkelingen ook in dit beleidsplan beschreven. In het beleidsplan is tevens vastgelegd met welke (interne en externe) ketenpartners afspraken zijn gemaakt in het kader van handhaving. Bij externe ketenpartners valt te denken aan de Rijksoverheid, Provincie Noord-Holland, de Brandweer SED en de Milieudienst West-Friesland. De raad stelt de kaders voor toezicht en handhaving, terwijl het college bevoegd is het uitvoeringsplan vast te stellen. Het beleid is daarom bewust geknipt in een deel A (kaderstellend) en een deel B (uitvoering). Deel A wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de raad; het college is vervolgens bevoegd om Deel B vast te stellen. Deel A: Prioriteitstelling De gemeente ziet zich gesteld voor een uitgebreid pakket van toezicht- en handhavingstaken in de sociale en fysieke leefomgeving. De gemeente beschikt niet over een eindeloze capaciteit om het gehele pakket aan taken voor 100% uit te voeren. Daarom zullen keuzes gemaakt moeten worden. “Kiezen” betekent prioriteiten stellen. Door bij die keuzes te werken met een risicoanalyse worden middelen zo effectief en efficiënt mogelijk ingezet. Door prioriteiten te stellen wordt bovendien voorkomen dat individuele toezichthouders en handhavers naar eigen inzicht handelen, met als risico dat niet gehandeld wordt conform de wensen van het bestuur. De prioriteiten voor toezicht zijn gebaseerd op een probleemanalyse. Gemeente Enkhuizen heeft hierbij gekozen voor een effectbenadering. Voor de verschillende effectgebieden is gekeken naar de risico’s die kunnen optreden bij niet-naleving van wet- en regelgeving. In deze effectbenadering is met nadruk gekeken naar het naleefgedrag binnen de gemeente Enkhuizen. Daarbij krijgen veiligheid en effecten die op kunnen treden in gebieden met beschermd stads- en dorpsgezicht en overige monumenten de hoogste prioriteit. De genoemde prioriteiten hebben we vertaald naar een prioriteitstelling voor de verschillende toezichtstaken. Ook zijn prioriteiten gesteld voor de juridische opvolging (handhaving) van geconstateerde overtredingen op basis van de mate van dringendheid, met daaraan gekoppeld een termijn tot het starten van een eventueel handhavingstraject. Bij alle overtredingen geldt de aantasting van het bestuurlijk gezag als extra overweging in de prioriteitstelling. Het handhavingsbeleid als geheel legt naast de prioriteiten ook de werkwijze vast. Bewoners en bedrijven zijn op de hoogte van de wijze waarop het bestuur tegen overtredingen en onrechtmatig gedrag zal optreden. Door prioriteiten en de werkwijze vast te leggen, is de gemeente transparant en helder naar de burger toe. Deel B: Uitvoeringsprogramma Na vaststelling door de raad van het kader, stelt het college het uitvoeringsprogramma vast. Het uitvoeringsprogramma is bedoeld om transparantie in de werkwijze te krijgen en inzicht in de capaciteitsbehoefte te vergroten. Bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma is uitgegaan van uitvoering op minimaal adequaat niveau. Dit niveau voor handhaving ligt niet expliciet vast in wetten en regels. Enerzijds schrijven wet en regelgeving voor dat de gemeente toezicht moet houden en een beginselplicht tot handhavend optreden heeft. Anderzijds dient elke gemeente voor zich te beslissen waar de prioriteiten in handhavingstaken liggen en met welke omvang en diepgang dit wordt uitgevoerd. Voor de bouwtoezichtstaken in het kader van de Wabo wordt in het plan vastgelegd dat gewerkt wordt op basis van het integraal Toezichtprotocol. Dit toezichtprotocol wordt door de Rijksoverheid ondersteund en geaccepteerd als landelijk standaard hulpmiddel bij de uitvoering van het omgevingstoezicht. Naast de reguliere toezichtstaken kent de gemeente Enkhuizen enkele specifieke aandachtspunten voor de periode 2013-2014. Deze zijn: Zwembaden In 2013-2014 wordt aandacht besteed aan de risico’s van corrosie van stalen (ophang)constructies en bevestigingsmiddelen in de overdekte zwembaden in Enkhuizen. Legionella In 2013-2014 wordt aandacht besteed aan de risico’s van legionella, met name in sanitaire voorzieningen in het havengebied, gemeentelijke sportgebouwen en het zwembad. KOMPAS Sinds medio 2009 wordt in het kader van de huisvesting van arbeidsmigranten het regionale project Kompas uitgevoerd. In 2013 zal (bestuurlijke) overwogen dienen te worden of het uitvoeren van controles op huisvesting arbeidsmigranten ingebed zal worden in de ambtelijke organisatie van Enkhuizen. Illegaal gebruik: horeca en wonen in winkels en wonen op bedrijfsterreinen en in bedrijfspanden. In 2013-2014 wordt aandacht besteed het illegaal gebruik van winkels, bedrijfsterreinen en bedrijfspanden. Dit is een structurele taak van de gemeente. Walkanten De problematiek van de walkanten is complex en omvangrijk. De problematiek betreft enerzijds het planologisch gebruik, zoals de beschoeiingproblematiek in woonwijken, en anderzijds de opslag c.q. het parkeren van boten en auto’s op de walkanten. Om deze problematiek op duurzame en integrale wijze aan te pakken, zal dit in de periode 2013-2014 projectmatig worden opgepakt. Asbest Met de komst van het nieuwe Bouwbesluit in 2012 is voor het slopen van asbesthoudend materiaal een meldingsplicht ontstaan. Dit betekent voor de gemeente een meer complexe controletaak betreffende de opsporing van illegale sloop en illegale dumping van asbestmateriaal. Brandveiligheid zorginstellingen Eind 2011 is het landelijke rapport “Brandveiligheid van zorginstellingen” verschenen. Dit rapport kan gevolgen hebben voor de toezicht en handhaving brandveiligheid bij zorginstellingen door de gemeente. Evenementen In 2012 is gestart met het opstellen van een integraal evenementenbeleid. Onderdeel hiervan is integrale, effectieve en efficiënte handhaving van evenementen. Drank en horeca Met de komst van de nieuwe Drank- en horecawet in 2013 krijgt de gemeente diverse incidentele en structurele taken. De incidentele taken (implementatie) worden op projectmatige wijze opgepakt. Tegelijkertijd met de implementatie van dit programma wordt ook de nieuwe regelgeving in het kader van de drank en horeca vorm gegeven. De omvang van de structurele inzet zal bepaald worden op basis van daarin concreet gemaakte beleidskeuzes en is vertaald in het uitvoeringsprogramma. Capaciteitsvraagstuk Er moet vastgesteld worden dat de huidige formatie niet toereikend is om uitvoering te geven aan de voorgestelde prioriteiten voor met name toezicht en handhavingstaken van de Wabo, afgezet tegen de andere handhavingswerkzaamheden die ook tot de gemeentelijke taken behoren. Het u ter kennisneming aangeboden uitvoeringsprogramma (Deel B) voorziet in de door de raad toegekende uitbreiding van de personele capaciteit met 1 formatieplaats voor toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten (Boa-capaciteit). Omdat de huidige formatie niet toereikend is, is op basis van de beschikbare capaciteit voor toezicht en handhaving Wabo een aangepast uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit betekent dat een nader te bepalen aantal taken niet uitgevoerd zal worden. Deze te vervallen takken omvatten bijvoorbeeld de actieve opsporing (gebiedstoezicht) in het kader van de Wabo en het toezicht houden op kleine tot middelgrote bouwprojecten. In deel B is ter illustratie hiervan een alternatief uitvoeringsprogramma uitgewerkt. In deze uitwerking wordt tijdens de bouw tot 50% van het aantal toezichtmomenten niet gecontroleerd. Kortom, wat er toe doet in het kader van veiligheid in beeld. Het primaire uitgangspunt is veiligheid. Ook wordt een belangrijk deel van de overtredingen niet geconstateerd noch daadwerkelijk juridisch opgevolgd. Het aantal handhavingsmeldingen en –verzoeken zal toenemen, waardoor er meer tijd gereserveerd zal moeten worden voor onvoorziene zaken. Er worden bij dit alternatief onvoldoende waarborgen geboden voor veiligheid, leefbaarheid, gezondheid, milieu- en cultuurhistorische waarden en ruimtelijke kwaliteit. Juridisch gezien loopt de gemeente het risico op klachten van bewoners en bedrijven over rechtsgelijkheid en geloofwaardigheid en op aansprakelijkheid wanneer ten onrechte niet gehandhaafd wordt. Bestuurlijk gezien kan de gemeente imago- en financiële schade oplopen. Dit alternatief wordt niet aanbevolen. Veranderen Na de vaststelling van het Integraal handhavingsbeleid gemeente Enkhuizen, zal het beleid in de organisatie geïmplementeerd moeten worden. Daartoe wordt een implementatieplan opgeteld. Er zal ook anders gewerkt gaan worden. Dit betekent dat werkprocessen aangepast of opgesteld moeten worden. Dit betekent dat bij de start sprake zal zijn van een overgangsperiode. 1. Inleiding Voor u ligt het Integraal Handhavingsbeleidsplan 2013-2014 van de gemeente Enkhuizen. In het College-uitvoeringsprogramma 2010 – 2014 alsook in de Programmabegroting 2012 van de gemeente is gesteld dat een integraal handhavingsbeleidsplan zal worden opgesteld. In dit handhavingsbeleidsplan worden onder meer de kaders voor handhaving vastgelegd en prioriteiten bepaald. Met het voorliggende plan wordt invulling gegeven aan deze bestuurlijke opdracht. Dit beleidsplan betreft de handhaving van de regels voor de sociale en fysieke leefomgeving. De scope van het handhavingsbeleid is daarmee de handhavingstaken die gerelateerd zijn aan de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), de APV en bijzondere wetten, de Verordening op de warenmarkt(
2. en)voor de gemeente Enkhuizen 2012 (marktverordening), de Verordening voor de havens en het openbaar vaarwater (havenverordening) en die verricht worden door de gemeente Enkhuizen. Voor de discipline milieu is een separaat milieubeleidsplan opgesteld door de Milieudienst West-Friesland. Dit hoofdstuk geeft een inleiding over het begrip handhaving en beschrijft de eisen die met name de Wabo aan een handhavingsbeleid stelt. Daarnaast worden de bestuurlijke wensen voor het integrale handhavingsbeleid weergegeven. Tot slot wordt een leeswijzer gegeven voor het handhavingsbeleid. 1.1 Handhaving Handhaven is een kerntaak van de gemeente Enkhuizen. Handhaven is geen doel op zich. Door het handhaven van de regelgeving wil de gemeente waarborgen bieden ten aanzien van de veiligheid, leefbaarheid, gezondheid, milieu- en cultuurhistorische waarden en ruimtelijke kwaliteit. Wat is handhaving? Handhaving wordt meestal slechts gezien als het sanctioneren van overtredingen van wetten en regels (strafrechtelijke of bestuursrechtelijke handhaving, handhaving in enge zin). Werkelijke adequate handhaving is alleen mogelijk als een breder perspectief wordt gehanteerd: alle handelingen die de naleving van wet- en regelgeving bevorderen. Zo moet onder handhaving ook worden begrepen het voorkomen van overtredingen. Dat kan door het houden van toezicht, maar dat kan bijvoorbeeld ook door het geven van voorlichting. Daarnaast is het voor een effectieve handhaving van belang om beleid en regelgeving vooraf te controleren op toetsbaarheid en handhaafbaarheid. Dat houdt bijvoorbeeld ook een zorgvuldige vergunningverlening en adequate bestemmingsplannen in. Ook de onderliggende verordeningen en de wijze waarop deze tot stand komen zijn van cruciaal belang. De gemeente Enkhuizen hanteert het brede perspectief. In dit handhavingsbeleidsplan wordt derhalve met handhaven bedoeld het houden van toezicht en de juridische opvolging bij het niet naleven van de regels. Handhaven op minimaal adequaat niveau Het is wenselijk om te komen tot een minimaal adequaat handhavingsniveau. Dit niveau voor handhaving ligt niet vast in wetten en regels. De wetten en regels schrijven alleen voor dat de gemeente toezicht moet houden en als nodig handhavend op moet treden. Elke gemeente dient voor zich te beslissen waar de prioriteiten voor handhaving liggen en met welke omvang en diepgang de handhaving wordt ingestoken. Wanneer er op een te laag niveau wordt gehandhaafd, ontstaan restrisico’s. Met restrisico’s worden die risico’s bedoeld die afgedekt zouden zijn als op het minimaal adequaat niveau wordt gehandhaafd. Natuurlijk is er ook nog sprake van risico’s wanneer er sprake is van handhaving op het minimaal adequaat niveau. Dit zijn echter risico’s die bestuurlijk geaccepteerd worden. Bij elke mate van toezichtintensiteit en handhavingsniveau bestaat het risico dat bepaalde overtredingen niet ontdekt worden; dit risico kan niet weggenomen worden. In het geval van incidenten kan de gemeente aangesproken worden op haar taak toe te zien op de naleving van wet- en regelgeving. Als de gemeente ten onrechte niet overgaat tot handhaving dit kan leiden tot civielrechtelijke aansprakelijkheid. Als sprake is van een gevaarlijke situatie en het risico op het ontstaan van ernstige schade groot is, zal niet handhavend optreden kunnen leiden tot het oordeel dat de gemeente aansprakelijk is voor schade van derden. Slechts als uit een goede en inzichtelijke belangenafweging blijkt dat terecht niet handhavend is opgetreden zal aan aansprakelijkheid ontkomen kunnen worden. De uitspraak leidt echter niet tot het oordeel dat tegen iedere overtreding handhavend moet worden opgetreden om aansprakelijkheid te voorkomen. Integrale handhaving De rijksoverheid verlangt van gemeenten dat zij meer integraal gaan werken. De komst van de Wabo noodzaakt tot een intensievere samenwerking tussen de verschillende betrokken overheden. Dit geldt daarmee ook voor het uitvoeren van de wettelijke taak met betrekking tot handhaving. Voor de gemeente Enkhuizen brengt meer integraal werken onder andere de volgende voordelen met zich mee: behalen van efficiencyvoordelen; voorkomen van tegenstrijdige signalen richting inwoners en bedrijven; vergroten van de acceptatie van de handhaving bij inwoners en bedrijven. De uitdaging voor de gemeente is om gecoördineerd toezicht te organiseren en om waar mogelijk en zinvol integraal handhavend op te treden. Dit betekent voor de gemeente Enkhuizen onder andere: Regionale samenwerking De gemeente Enkhuizen werkt op handhavingsgebied samen met verschillende disciplines, zoals de politie Noord-Holland Noord, de Brandweer SED, de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de Milieudienst West-Friesland. Een goede samenwerking tussen de gemeente en deze zogenoemde ketenpartners is van groot belang. Elke ketenpartner heeft immers een eigen rol en verantwoordelijkheid in de handhaving van naleefgedrag met betrekking tot de fysieke leefomgeving. SignaaltoezichtWaar mogelijk wordt gewerkt met signaaltoezicht. Toezichthoudende partijen geven in voorkomende gevallen toevalligerwijs geconstateerde overtredingen van wetgeving, die niet tot het werkgebied van de toezichthouder behoren, door aan de partij die wél toezichthouder is voor het betreffende gebied. Signaaltoezicht kan zowel binnen de gemeentelijke organisatie (afdelingen onderling) plaatsvinden als ook tussen de gemeente en de hierboven genoemde ketenpartners. Integraal handhavingsbeleid Waar nodig zijn de ketenpartners betrokken bij het realiseren van het gemeentelijk handhavingsbeleid. Zo hebben medewerkers van de Brandweer SED en de Milieudienst West-Friesland deelgenomen aan de projectgroep die het beleid heeft gerealiseerd. 1.2 Handhavingsbeleid Het College-uitvoeringsprogramma 2010-2014 (zie paragraaf 1.3) stelt dat in het integraal handhavingsbeleidsplan (onder meer) de kaders voor handhaving vastgelegd worden, waarbij tevens prioriteiten bepaald zullen worden. Deze bestuurlijke opdracht sluit nauw aan bij de wettelijke eisen op grond van de Wabo. De Wabo eist dat de organisatie zo wordt ingericht dat een adequate en behoorlijke uitvoering van de handhaving is gewaarborgd. De Wabo stelt daarom kwaliteitseisen aan de gemeente Enkhuizen in haar rol als handhavend bestuursorgaan. Deze kwaliteitseisen zijn opgenomen in het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de (Ministeriële) Regeling omgevingsrecht (Mor). De kwaliteitseisen zijn gebaseerd op ‘het model van het adequate handhavingsproces’ of het ‘model van de dubbele regelkring’ (zie onderstaande figuur). Het zijn minimumeisen, waaraan elke professionele handhavingsorganisatie moet voldoen. Waar de wettelijke eisen alleen gelden voor de Wabo-taken, kiest de gemeente Enkhuizen ervoor om tevens de toezichts- en handhavingstaken gerelateerd aan de APV en de bijzondere wetten, de markt- en de havenverordening in het voorliggende integrale handhavingsbeleidsplan vast te leggen. 1 In 2007 en 2008 is een handhavingsnota OOV opgesteld, waarin alleen de taken gerelateerd aan de APV en bijzondere wetten zijn vastgesteld. Kwaliteitseisen In het Bor zijn de kwaliteitseisen opgenomen waaraan een professioneel handhavingsproces op beleids- of strategisch niveau moet voldoen. Er moet sprake zijn van door de gemeente Enkhuizen schriftelijk vastgelegde handhavingsdoelstellingen, die gebaseerd zijn op een probleemanalyse. Op basis van deze analyse bepaalt de gemeente welke activiteiten nodig zijn om de handhavingsdoelen te bereiken en welke prioriteiten zij daarbij stelt. Het college van B&W van de gemeente Enkhuizen geeft met dit handhavingsbeleidsplan vooraf bekendheid aan haar voornemens om de regelgeving te handhaven. Het gaat dan om de vraag op welke wijze en met welke intensiteit het toezicht en de handhaving plaatsvindt op de naleving van voorschriften die zijn gegeven bij en wet- en regelgeving. Centraal daarbij staat het stellen en kenbaar maken van de prioriteiten. Het geheel van handhavingsprioriteiten, -doelstellingen en –werkwijze wordt vastgelegd in het handhavingsbeleid van de gemeente Enkhuizen. Uit het beleid moet tevens blijken op welke wijze zij de organisatie inricht ten behoeve van een adequate en behoorlijke uitvoering van het handhavingsbeleid en welke toezicht- en sanctiestrategie het college van B&W hanteert. Het Bor schrijft tevens voor dat de gemeente Enkhuizen jaarlijks een uitvoeringsprogramma opstelt voor haar handhavingsactiviteiten. Met het programmeren van taken maakt de gemeente transparant welke keuzen gemaakt worden bij het uitvoeren van de taken binnen de beschikbare capaciteit en (beleids)kaders. Daarmee wordt direct de relatie gelegd met handhavingsbeleid. Naast een programmering van de taken dient de gemeente weer te geven hoe de benodigde middelen geborgd worden, op welke wijze zij de uitvoering, monitoring, evaluatie en rapportage vormgeeft en op welke wijze afgestemd wordt met ketenpartners. Ook dit is vastgelegd in het uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma is bedoeld om transparantie in de werkwijze te krijgen en inzicht in de capaciteitsbehoefte te vergroten. In het uitvoeringsprogramma wordt een duidelijke relatie gelegd met het handhavingsbeleid. Vraagstelling Het handhavingsbeleid , vastgelegd in deel A van de nota ‘Integraal Handhavingsbeleid ’. Het handhavingsbeleid biedt het antwoord op de volgende vragen: Voor welke taken ziet de gemeente Enkhuizen zich gesteld op het gebied van handhaving in het kader van de Wabo? Hoe wordt de handhaving vormgegeven: wat zijn de te volgen toezichts- en sanctiestrategieën? Op welke wijze kan een prioriteitstelling worden gemaakt voor de handhavingstaken? Gemeente Enkhuizen staat voor de opgave transparant te maken wat de taken en verantwoordelijkheden zijn op het gebied van handhaving en welke prioriteiten zij daarbij stelt. De totstandkoming van die keuzes vindt plaats binnen de context van interne en externe ontwikkelingen die op de afdeling afkomen, zoals de vernieuwing van wetgeving en de ontwikkeling van een regionale uitvoeringsdienst (RUD). Om de taken van de gemeente in een goed perspectief te plaatsen zijn deze ontwikkelingen ook in dit beleidsplan beschreven. Het plan zal overigens een belangrijke bijdrage kunnen leveren in de discussie omtrent de vorming van de RUD. Dit resulteert uiteindelijk in handhavingsbeleid voor de gemeente Enkhuizen waarin de beleidsmatige keuzes op het gebied van handhaving zijn vastgelegd. Het uitvoeringsprogramma, vastgelegd in deel B van de nota ‘Integraal Handhavingsbeleid ’. Het uitvoeringsprogramma is bedoeld om transparantie in de werkwijze te krijgen en inzicht in de capaciteitsbehoefte te vergroten. Het uitvoeringsprogramma biedt het antwoord op de volgende vragen: Hoeveel capaciteit is nodig om de taken uit te voeren en hoeveel capaciteit is daarvoor beschikbaar? Hoe kan de uitvoering van de handhaving in de periode 2013-2014 geprogrammeerd worden? Op basis van welke werkprocessen wordt gewerkt (op hoofdlijnen)? Met welke (interne en externe) ketenpartners zijn afspraken gemaakt in het kader van handhaving (op hoofdlijnen)? Op welke wijze wordt de monitoring, evaluatie en registratie vormgegeven? Bij ketenpartners valt te denken aan het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Provincie Noord-Holland, de Brandweer SED, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de Milieudienst West-Friesland. Bevoegdheden college van B&W en raad Op grond van het duale stelsel is in het handhavingsbeleid onderscheid gemaakt tussen kaderstelling en uitvoering. De prioriteitstelling in het handhavingsbeleid (deel A) is kaderstelling en daarmee een bevoegdheid van de raad; de vaststelling van het uitvoeringsprogramma is een bevoegdheid van het college van B&W. Veranderen Het handhavingsbeleid als geheel legt een wenselijke situatie vast. Het handhavingsbeleid staat echter niet op zich. In dit beleidsplan is beschreven welke keuzes er ten grondslag liggen aan toezicht, handhaving en programmatisch werken. Het uitvoeren van een programma betekent dat in de dagelijkse praktijk bij het plannen en uitvoeren van toezicht en handhaving de prioriteitstelling, programmering en taakverdeling leidend is. Dat betekent in een aantal gevallen dat - ten opzichte van de situatie in 2012 - taken minder intensief uitgevoerd zullen worden en andere taken juist weer intensiever. Capaciteitstekorten zullen ingevuld moeten worden en medewerkers zullen de juiste competenties moeten verkrijgen (bijscholing). Kortom: er zal anders gewerkt worden. Dit betekent dat er in 2013 sprake zal zijn van een overgangsperiode. De gewenste verandering gebeurt niet zo maar. Om een andere manier van werken te realiseren is de inzet van medewerkers, management en bestuur nodig. Het bestuur maakt de keuzes op hoofdlijnen en geeft commitment aan de uitvoering. Het management committeert zich aan de aanpak en stuurt de medewerkers aan op grond van de gemaakte keuzes. De medewerkers zullen zich moeten inzetten om nieuwe denk- en werkwijzen aan te leren. Als op deze drie niveaus de keuzes daadwerkelijk worden gedragen is een succesvolle uitvoering van het beleidsplan en de daarmee samenhangende verandering mogelijk. 1.3 Bestuurlijke wensen Bij de realisatie van het handhavingsbeleid zijn de relevante punten uit het College-uitvoeringsprogramma 2010 – 2014, de Programmabegroting 2012 en de Kadernota 2013 meegenomen. Deze punten worden in bijlage 1 benoemd. 1.4 Leeswijzer Deel A: kaders handhavingsbeleid In hoofdstuk 2 wordt nader ingegaan op het juridisch kader van het handhavingsbeleid en de ontwikkelingen in wet- en regelgeving. Hoofdstuk 2 gaat tevens kort in op de realisatie van een RUD en de consequenties voor het handhavingsbeleid van het eventueel onderbrengen van Wabo-taken in deze RUD. Hoofdstuk 3 beschrijft de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden op het gebied van handhaving. In hoofdstuk 4 worden de prioriteiten voor de handhavingstaken vastgelegd. Het handhavingsbeleid gaat in hoofdstuk 5 in op de handhavingsinstrumenten die de gemeente als bevoegd gezag ter beschikking staat. Tot slot wordt in hoofdstuk 6 op hoofdlijnen ingegaan op de verschillende typen handhavingsvragen die op de gemeente afkomen. Deel B:uitvoeringsprogramma In hoofdstuk 7 wordt de programmering van de toezichts- en handhavingstaken beschreven. In hoofdstuk 8 wordt nader ingegaan op het uitvoeren, evalueren en bijstellen van de handhavingstaken. 2. Wet- en regelgeving In dit hoofdstuk wordt het juridisch kader geschetst. Daarbij wordt ingezoomd op de Wabo als belangrijke onderligger voor dit handhavingsbeleid. Vervolgens worden de relevante ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving beschreven. 2.1 Juridisch kader De scope van het handhavingsbeleid is de handhavingstaken die gerelateerd zijn aan de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), de APV en bijzondere wetten, de markt- en de havenverordening en die verricht worden door de gemeente Enkhuizen. Het juridisch kader voor het integrale handhavingsbeleid bestaat daarmee uit een grote hoeveelheid wet- en regelgeving. Deze wordt weergegeven in bijlage 2. Coördinatie-eis De Wabo is op 1 oktober 2010 in werking getreden. De Wabo vormt het kader voor de omgevingsvergunning. De omgevingsvergunning is één geïntegreerde vergunning voor bouwen, wonen, ruimte, natuur en milieu. Met het in werking treden van de Wabo hebben circa vijfentwintig vergunningen plaats gemaakt voor één integrale omgevingsvergunning. De minimumeisen vanuit de Wabo voor handhaving zijn: De gemeente moet gecoördineerd toezicht kunnen organiseren.Afstemming van het toezicht met alle betrokken instanties (zoals brandweer, waterschap, provincie en rijk) is nodig omdat niet alleen het bevoegd gezag toezicht mag uitoefenen. De gemeente moet kunnen optreden als één bestuursrechtelijke handhavingsorgaan. Er moeten afspraken zijn gemaakt (met derden zoals welstand, waterschap, provincies en rijk) over de procedurele en inhoudelijke behandeling van bezwaar en beroep omdat er wel meerdere toezichthouders zijn, maar slechts het bevoegd gezag kan handhaven. Het bevoegd gezag moet door de komst van de omgevingsvergunning het toezicht nog meer afstemmen met de handhavingspartners en zorgen voor één handhavingstraject. Intern vindt deze afstemming plaats tussen inspecteurs van verschillende disciplines (bouwen, milieu, ruimtelijke ordening, brandweer, enz.). Extern wordt afgestemd met andere handhavingspartners als provincie, waterschap of rijksinspectiediensten. Bij het overgrote deel van de projecten die onder de Wabo vallen, zal de gemeente bevoegd gezag zijn en dus verantwoordelijk zijn voor het uitoefenen van toezicht en handhaving en de afstemming met de handhavingspartners. Omgevingswet Het ministerie van I&M werkt aan een nieuwe Omgevingswet. Deze nieuwe wet is een vervolg op eerder in gang gezette vernieuwingen zoals bijvoorbeeld de Waterwet, de Wabo, de crisis- en herstelwet en het programma Sneller en Beter. Alhoewel de nieuwe Omgevingswet met de val van het Kabinet in 2012 niet controversieel is verklaard, is het aangeven van een exacte planning niet mogelijk. De datum van invoering van de Omgevingswet is afhankelijk van de totstandkoming van in- en uitvoeringsregelgeving en overleg daarover met de uitvoeringspraktijk. In het Integraal handhavingsbeleid Enkhuizen 2013-2014 wordt nog geen rekening gehouden met de Omgevingswet. 2.2 Vernieuwing Drank- en Horecawet Het toezicht op de Drank- en Horecawet is per 1 januari 2013 veranderd. De nieuwe Drank- en Horecawet reguleert onder andere de overdracht van het toezicht naar de gemeenten. De hoofdpunten van het wijzigingsvoorstel Drank- en Horecawet zijn: Jongeren onder de 16 jaar worden strafbaar gesteld als ze alcohol in bezit hebben op de openbare weg. Supermarkten en andere detailhandelaren die binnen een jaar 3 keer betrapt worden op het verkopen van alcohol aan jongeren onder de leeftijdsgrens mogen tijdelijk helemaal geen alcoholhoudende drank meer verkopen. Het toezicht op de naleving van de Drank- en Horecawet gaat over naar de gemeenten. Gemeenten krijgen de mogelijkheid om een toegangsleeftijd te koppelen aan de horecasluitingstijd. Gemeenten wordt het toegestaan de toepassing van happy hours en prijsacties te beperken. Gemeenten gaan de alcoholverstrekking in sport- en andere kantines bij verordening reguleren. Het vergunningstelsel wordt vereenvoudigd. Zo hoeft een ondernemer een nieuwe leidinggevende slechts te melden en geen nieuwe Drank- en Horecawetvergunning meer aan te vragen. Gemeenten krijgen dan méér bevoegdheden en taken dan zij nu hebben. Separaat zal de raad een Implementatietraject worden aangeboden voor inbedding van toezicht en handhaving van de nieuwe Drank- en Horecawet en de daartoe gevraagde aanpassingen van de Algemene plaatselijke verordening. De nieuwe wettelijke taken en bevoegdheden brengen tevens een capaciteitsvraagstuk met zich mee. Door afname van vergunningprocedures, als gevolg van het slechts hoeven bijschrijven van leidinggevenden, kunnen de daarmee vrijgekomen uren (hoe beperkt ook) in het kader van toezicht binnen dezelfde discipline worden aangewend. Binnen de politieregio Noord-Holland Noord is inmiddels een werkgroep gestart voor de implementatie van de Drank- en Horecawet. Door deze werkgroep wordt ook gekeken naar een samenwerking tussen gemeenten voor wat betreft het toezicht. Ook dat zal zich verder uitkristalliseren in het implementatieplan. 2.3 Ontwikkeling Regionale Uitvoeringsdienst In dit hoofdstuk wordt kort ingegaan op de realisatie van een RUD en het onderbrengen van Wabo-taken in deze RUD. In dit hoofdstuk worden tevens de gevolgen beschreven van het onderbrengen van Wabo-taken in de RUD voor het voorliggende handhavingsbeleid. Inleiding In juni 2009 is een ‘package deal’ gesloten tussen het Rijk, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), waarin gekoerst wordt op landelijke dekking van robuuste RUD’s. In deze diensten worden minimaal de gemeentelijke en provinciale (basis) milieutaken ondergebracht. In het College-uitvoeringsprogramma 2010-2014 van de gemeente Enkhuizen is gesteld dat Enkhuizen een positieve grondhouding heeft om meer dan de verplichte taken regionaal uit te voeren. Dit houdt in dat VTH-taken op het gebied van bouw- en woningtoezicht deels regionaal georganiseerd zullen worden en dat nader onderzoek naar regionalisering van meer dan de verplichte taken uitgevoerd zal worden. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek vindt nadere besluitvorming plaats, waarbij ook de financiële consequenties worden uitgewerkt. In Noord-Holland Noord wordt op dit moment