Uitvoeringsprogramma re-integratiebeleid2016 1 Inleiding De Participatiewet is op 1 januari 2015 in werking getreden. Het eerste uitvoeringsjaar is achter de rug. In 2016 wil de gemeente verder vorm geven aan het belangrijkste doel, dat iedereen moet kunnen participeren in de samenleving, zoveel mogelijk op eigen kracht of met ondersteuning uit het eigen sociale netwerk. De IASZ heeft als belangrijke taak om mensen te bemiddelen naar werk en indien betaald werk (nog) niet mogelijk is, kan dit ook door middel van andere vormen van participatie zoals vrijwilligerswerk of het verrichten van een tegenprestatie. In het uitvoeringsprogramma re-integratie wordt aangegeven hoe de re-integratie voor onze gemeente wordt vorm gegeven en wat de begrote kosten zijn voor
(47)in bemiddeling zouden blijven. Voor deze klanten is een uitstroomdoelstelling afgesproken van tenminste 30%. Deze afspraak is in 2015 ruimschoots gehaald. Werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Deze groep is -op de korte termijn- nog niet bemiddelbaar naar een baan. De competenties van de klant, zoals opleiding en werkervaring sluiten over het algemeen niet aan op het banenaanbod. Steeds vaker is een gebrek aan taalvaardigheid een reden waarom klanten niet direct bemiddelbaar zijn op de arbeidsmarkt. Voor deze groep kunnen de volgende activiteiten en instrumenten worden ingezet door de consulenten van de IASZ Werkstages Pasmatch heeft voor deze groep die toch nog scholing en begeleiding nodig heeft, een werkstage ontwikkeld. De werkstage is bedoeld om klanten binnen een periode van maximaal zes maanden klaar te stomen voor ‘directe bemiddeling naar werk’. Het traject start met een assessment en een uitgebreide aan werk gerelateerde diagnose. Als het assessment voldoende vertrouwen geeft, wordt een trajectplan gemaakt, waarbij empowerment, vitaliteitstraining, jobcoaching, workshops en zelfs gerichte vakscholing worden verzorgd om de aansluiting te vinden bij ‘directe bemiddeling naar werk’. Pasmatch gaat de werkstage ook inzetten als re-integratiemiddel voor statushouders die een goede opleiding (diploma) hebben maar door de taalachterstand nog niet aan het werk kunnen. De werkstage met taalwerving op de werkvloer is dan een goede aanvulling op de taalcursus die de klant in het kader van de inburgering volgt. Pilot S choolverlaters uit het speciaal onderwijs door Agros Agros is in september 2015 in Zuid-Kennemerland een pilot gestart om schoolverlaters uit het speciaal onderwijs zo te begeleiden en te bemiddelen dat door afstemming op de kwaliteiten van deze jongeren en beschikbaar werk, werkgevers worden verleid om deze een baan aan te bieden, zonder dat loonkostensubsidie noodzakelijk is. In het kader van dit project is er momenteel één Heemsteedse schoolverlater bij een werkgever geplaatst. De IASZ gaat in 2016 door met deze pilot. Pilots re-integratie anderstaligen De ontwikkelingen in onze bijstandspopulatie dwingen ons tot een nieuwe aanpak. De afgelopen jaren is het aantal mensen in de bijstand dat de Nederlandse taal niet of slechts matig beheerst, toegenomen. Ook bij de IASZ-gemeenten betreft dit een substantieel deel van het bestand. Voor Heemstede gaat het om 53 klanten. Steeds vaker is een gebrek aan taalvaardigheid een reden waarom klanten niet direct bemiddelbaar zijn naar de arbeidsmarkt. Bovendien belemmert het taalprobleem ook de scholingsmogelijkheden van een klant. De IASZ heeft in samenwerking met bestaande partners twee pilots opgestart voor klanten met een taalbeperking en een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Pilot anderstali gen door Agros Bij deze pilot ligt de focus op de bemiddeling naar banen waarvoor niet direct de beheersing van de Nederlandse taal nodig is omdat dat voor het werk niet nodig is en/of omdat bijvoorbeeld een ander persoon in het bedrijf als tolk kan fungeren. Agros is onlangs gestart met de intakes van deze groep. Pilot Startbaan door Vluchtelingenwerk Vluchtelingenwerk heeft een pilot voor de statushouders ontwikkeld waarbij een individueel maatwerktraject wordt ingezet, afgestemd op de situatie van de statushouder en gericht op de Nederlandse taal, cultuur en scholing. Gedurende maximaal één jaar wordt doelgericht gewerkt aan werk, opleiding of vrijwilligerswerk. De IASZ is recent met deze pilot gestart. Er kunnen maximaal 20 personen per jaar deelnemen aan deze pilot. Taalverhogingstrajecten Verder kunnen de consulenten van de IASZ hun klanten aanmelden voor zogenaamde taalverhogingstrajecten. De gezamenlijke gemeenten van de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond hebben een Educatieplan 2015-2017 gemaakt. Dit plan heeft als doel de beheersing van de Nederlandse taal door uitkeringsgerechtigden, jongeren zonder startkwalificatie, opvoeders en mensen met een zwakke positie op de arbeidsmarkt te verbeteren door middel van een taalverhogingstraject. In het educatieplan is er een prioriteit opgenomen voor uitkeringsgerechtigden. In 2016 wil de IASZ dit instrument blijven inzetten voor bijstandsklanten die niet meer inburgeringsplichtig zijn, maar de taal nog onvoldoende beheersen om een positie te verwerven op de arbeidsmarkt. In 2015 namen 17 Heemstedenaren deel aan de trajecten. De kosten van deze trajecten worden bekostigd uit de WEB gelden die door Haarlem als contractgemeente worden beheerd. V oorziening (en) voor de d oelgroep banenafspraak Bijstandsklanten met een arbeidsbeperking die niet in staat zijn om het wettelijk minimumloon (WML) te verdienen, kunnen in aanmerking komen voor een garantiebaan 2De banenafspraak voor garantiebanen is opgenomen in het akkoord van 11 april
- Het betreft een afspraak van het kabinet met werkgevers om 125.000 banen te scheppen (tot 2026) voor mensen met een arbeidsbeperking.. De IASZ, in samenwerking met de re-integratiepartners, beoordeelt of een klant wordt doorgestuurd naar het UWV. Het UWV beoordeelt of de klant in aanmerking komt voor een inschrijving in het zogenaamde doelgroepenregister. Een inschrijving in het doelgroepenregister betekent dat de klant in aanmerking komt voor een garantiebaan. Voor Heemstede zijn 7 personen in doelgroepenregister ingeschreven. Een van deze personen is inmiddels op een garantiebaan geplaatst. De plaatsing van een klant op een garantiebaan bij een werkgever brengt voor de gemeenten kosten met zich mee: kosten voor een proefplaatsing, kosten voor begeleiding op de werkplek door een jobcoach, scholingskosten, kosten aanpassingen op de werkplek. Deze kosten moeten worden voldaan uit het Participatiebudget. Verder worden werkgevers tegemoet gekomen in hun kosten door een subsidie voor de loonkosten (betaald uit het inkomensdeel) en in geval van ziekte van de medewerker kan de werkgever aanspraak maken op een uitkering op grond van de No risk polis. Ook voor de administratiekosten van de No riskpolis 3 Het UWV voert de No riskpolis voor de gemeenten uit. De kosten bestaan uit een ziektewetuitkering en uitvoeringskosten. De uitvoeringskosten moeten uit het participatiebudget worden voldaan. moet de gemeente een reservering maken uit het Participatiebudget. Pilot Beschut werken De voorziening Beschut werken is bedoeld voor mensen die door hun lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking niet in een reguliere baan kunnen werken en uitsluitend mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden. In het uitvoeringsprogramma 2015 is al afgesproken dat de IASZ-gemeenten samen met de regiogemeenten Haarlem en Zandvoort een pilot gaat starten in samenwerking met Werkpas 4 Werkpas holding bv. Criteria Beschut Werken De gemeente bepaalt voor welke personen zij Beschut Werken wil inzetten en vraagt een beoordeling Beschut Werken bij het UWV aan 5 De criteria voor een indicatie zijn strenger dan bij de voormalige Wsw het geval was en dat betekent dat minder mensen onder de doelgroep beschut werken vallen.. Een Beschut Werken plek wordt voor maximaal 25 uur per week toegekend. Er moet sprake zijn van loonvormende arbeid: mensen met een indicatie Beschut Werken gaan in een dienstbetrekking aan de slag. Afspraken voorziening (pilot) Beschut Werken met Werkpas De kosten per beschutte werkplek bedragen maximaal € 16.800 per jaar. Dit zijn de loonkosten en werkgeverslasten. Er worden geen begeleidingskosten in rekening gebracht. De kosten zijn gebaseerd op het minimumloon en een dienstverband van 25 uur per week. De IASZ vergoedt dit bedrag als all-in bedrag aan Werkpas, per beschutte werkplek per jaar. De Beschut werk-kandidaten komen in dienst bij Werkpas. Over een periode van vijf jaar komt jaarlijks maximaal één persoon ( bij fulltime dienstverband) in dienst bij Werkpas. De instroom is gebaseerd op de prognoses van het Ministerie van Sociale Zaken 6 Het ministerie van Sociale Zaken heeft een fictieve verdeling Beschut werken plekken afgegeven tot en met
- De aantallen zijn gebaseerd op een contract van 25 uur per week. De prognose voor Heemstede: 4,71 eenheden SE (gebaseerd op 25 uur per eenheid) Een tijdelijk dienstverband duurt maximaal 20 maanden (conform Flexwet en Wet Werk en zekerheid). Dit heeft te maken met het feit dat de gemeenten in de regio in eerste instantie een tijdelijk project tot en met 2020 hebben afgesproken. Duur van het project De IASZ gemeenten kiezen voor een tijdelijk project tot en met 2020 (vijf jaar). In het uitvoeringsprogramma 2017 neemt de IASZ een eerste evaluatie op van deze pilot. Samenhang met arbeidsmatige dagbesteding Beschut werken is een voorziening uit de Participatiewet en in eerste instantie gericht op arbeidsparticipatie naar vermogen. De doelgroep voor Beschut werken kan met structurele ondersteuning arbeid verrichten in een beschutte werkomgeving. Dit onderscheidt de voorziening Beschut werken van de arbeidsmatige dagbesteding in de WMO. Arbeidsmatige dagbesteding is in de eerste plaats gericht op een zinvolle invulling van de dag en het ontwikkelen van sociale- en arbeidsmatige vaardigheden. Doorstromen naar een vorm van arbeidsparticipatie kan een doel zijn maar is niet voor iedereen uit deze groep haalbaar. Overige re-integratie instrumenten en keuringen In het re-integratiebeleid is ook de mogelijkheid van vrijlating van inkomsten uit deeltijdarbeid opgenomen. Op grond van de re-integratieverordening wordt het laatstgenoemde instrument gecombineerd met de premies part-time arbeid. Verder is het instrument van tijdelijke loonkostensubsidie inzetbaar. Dit instrument is een tegemoetkoming voor de werkgevers met als doel de werkgever te stimuleren de kandidaat-werknemer in dienst te nemen 7 De tijdelijke loonkostensubsidie wordt maximaal drie maanden uitgekeerd voor een bedrag van maximaal 500 euro per maand.. De tijdelijke loonkostensubsidie wordt voor maximaal drie maanden uitgekeerd 8 Bij een arbeidsovereenkomst voor minimaal één jaar aan de werkgever. Voorts kan in het kader van het re-intregatietraject van de klant een sociaal-medische keuring noodzakelijk zijn. Voor de kosten van deze voorzieningen moet de gemeente een reservering uit het Participatiebudget maken. 4 Financiën 4 .
- Participatiebudget sociaal domein en de rijksmiddelen voor de sociale werkvoorziening Het participatiebudget en het rijksbudget voor de sociale werkvoorziening zijn toegevoegd aan de integratie-uitkering sociaal domein. Deze integratie-uitkering omvat ook de budgetten Wmo en Jeugdzorg. In de begroting van Paswerk is begroot dat de uitgaven voor de sociale werkvoorziening in 2016 wederom hoger liggen dan de beschikbare rijksmiddelen SW. Het is van belang dat in 2016 aandacht blijft voor het terugdringen van de SW-tekorten bij Paswerk. Er is hiervoor in april 2015 een strategisch plan Paswerk opgesteld voor de periode 2015-2018, waarin plannen beschreven zijn om het tekort terug te dringen. De begroting 2017 van Paswerk wordt in mei 2016 aan de raden voor zienswijze voorgelegd. Tevens worden de raden geïnformeerd over de voortgang van het strategisch plan. Vanaf 2014 zijn extra middelen voor de bestrijding van armoede toegevoegd aan het gemeentefonds. Het restant van deze extra middelen wordt toegevoegd aan het Participatiebudget. Het bedrag dat daarvoor voor 2015 en 2016 is begroot, is in de volgende overzichten toegevoegd aan het budget. Heemstede 2015 2016 Participatiebudget 2.061.000 1.902.000 af: lasten WSW 1.902.000 1.723.000 Nog te besteden aan re-integratie 159.000 179.000 Meeneemdeel 2014 86.000 0 Extra middelen vanuit minimabeleid 45.000 45.000 Extra middelen door schappen bijdrage nadelig saldo Paswerk 0 10.000 Bijdrage uit reserve uitvoeringskosten Participatiewet 0 42.000 Nog te besteden aan re-integratie 290.000 276.000 4 .
- Begrote kosten re-integratiebeleid 2016 In hoofdstuk 3 is beschreven hoe in 2016 het re-integratiebeleid wordt vormgegeven. In bijgaand overzicht treft u de genoemde activiteiten met de bijbehorende kosten aan. De kosten voor re-integratie zijn geschat op basis van aantallen uitkeringsgerechtigden en prognoses voor de nieuwe doelgroepen (garantiebanen en beschut werken) zoals die zijn bepaald door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Producten en voorzieningen 2016 Heemstede Produkten Agros 59.350 Produkten Pasmatch 77.000 Pilot Startbaan door Vluchtelingenwerk 8.000 Taalverhogingstrajecten (wordt betaald uit educatiegelden) - Voorziening doelgroep banenafspraak 25.000 Pilot Beschut werken 16.800 Overige instrumenten en keuringen 51.500 Resterend budget voor re-integratie 38.350 Totaal begroot voor re-integratie 276.000 Beschikbaar budget re-integratie (na aftrek WSW) 276.000 Bijlage I Begrippenlijst Begrip Omschrijving Participatiewet De participatiewet treedt met ingang van 1 januari 2015 in werking en is een samenvoeging van de WWB, Wsw en een deel van de Wajong. Wajong Met ingang van 1 januari 2015 is de Wajong alleen toegankelijk voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Zij zijn en blijven klant bij het UWV. Het zittend bestand Wajongers wordt de komende jaren herkeurd. Zij blijven klant bij het UWV. Vanaf 1 januari 2015 valt nieuwe instroom van mensen met een arbeidsbeperking onder de Participatiewet. Dit betekent dat zij bij de gemeenten terecht kunnen voor ondersteuning bij de bemiddeling naar werk en voor een uitkering. Sociale Werkvoorziening Vanaf 1 januari 2015 wordt de Wet op de sociale werkvoorziening afgesloten van nieuwe instroom. WSW-werknemers met een dienstbetrekking houden hun wettelijke rechten en plichten. Gedurende de komende decennia neemt het bestand van Wsw-werknemers door natuurlijk verloop geleidelijk af. Beschut werken Tegelijkertijd met het afsluiten van de sociale werkvoorziening, wordt begonnen met de opbouw van een nieuwe voorziening Beschut werken. Beschut werken is bedoeld voor mensen die door hun lichamelijke op verstandelijke dan wel psychische beperkingen een zodanige mate van begeleiding en aanpassing van de werkplek nodig hebben, dat dit van een reguliere werkgever niet kan worden verwacht. Per arbeidsmarktregio moet worden bekeken hoe Beschut werken het beste kan worden vormgegeven. Op termijn zijn er financiële middelen voor 30.000 Beschut werken plekken beschikbaar. Garantiebanen Werkgevers en werknemers hebben zich verbonden aan de doelstelling om extra banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Het gaat uiteindelijk om 100.000 extra banen (oplopend tot 2026). De overheidswerkgevers zorgen tot 2024 nog eens voor 25.000 extra banen. De afspraken over extra banen staan los van de 30.000 beschutte werkplek-plaatsen die in de komende jaren worden gecreëerd en los van de arbeidsplaatsen waar nu al Wajongers werken. Wet garantiebanen en quotum arbeidsgehandicapten Als werkgevers de afgesproken banen onvoldoende realiseren dan treedt er een wettelijk quotum in werking. Dit betekent dat op termijn elke werkgever met 25 of meer werknemers een formele verplichting krijgt arbeidsplaatsen te bieden aan mensen met een beperking. Als dit niet lukt, moet de werkgever een boete betalen. Om te bepalen of er voldoende banen beschikbaar komen, wordt dit regelmatig gemonitord. De eerste meting is in
- Het quotum wordt geregeld in een aparte quotumwet. Loonkostensubsidie Om het voor werkgevers aantrekkelijk te maken om iemand met een arbeidsbeperking in dienst te nemen, krijgt de gemeente de mogelijkheid om loonkostensubsidie te verstrekken. De loonkostensubsidie wordt verstrekt aan de werkgever en kan, waar nodig structureel worden ingezet. Loonwaardebepaling De hoogte van de loonkostensubsidie hangt af van de loonwaarde van de werknemer. De loonwaarde moet op de werkplek worden vastgesteld op basis van een transparante en betrouwbare methode. Het is van belang dat de loonwaarde objectief wordt vastgesteld. De loonkostensubsidie is het verschil tussen het wettelijk minimumloon en de loonwaarde. De subsidie is maximaal 70% van het wettelijk minimumloon. Arbeidsmarktregio Er zijn 35 arbeidsmarktregio’s van waaruit gemeenten en het UWV de dienstverlening voor werkgevers en werkzoekenden gaan vormgeven. De arbeidsmarkt regio Haarlem bestaat uit: Haarlem, Zandvoort, Heemstede, Bloemendaal, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Beverwijk, Velsen, Uitgeest en Heemskerk. In iedere arbeidsmarktregio is een Werkplein en een Werkbedrijf. Werkbedrijf In de Participatiewet is bepaald dat in iedere arbeidsmarktregio een Werkbedrijf wordt ingericht. Gemeenten hebben de leiding over deze werkbedrijven. Werkgevers- en werknemersorganisaties gaan deelnemen aan het bestuur. De Werkbedrijven gaan een belangrijke rol spelen bij het plaatsen van mensen op de extra banen uit de garantiebanenafspraak. Bovendien gaan de gemeenten de Werkbedrijven betrekken bij het organiseren van Beschut werk. De Werkbedrijven gaan dus als het ware de schakel vormen tussen werkgevers en mensen met een arbeidsbeperking. Werkplein De werkpleinen vormen de schakel tussen werkzoekenden (Werkeloosheidswet, Participatiewet, Wajong) en de werkgevers. Vastgesteld door het college op 17 mei
- Bijlage I Begrippenlijst Begrip Omschrijving Participatiewet De participatiewet treedt met ingang van 1 januari 2015 in werking en is een samenvoeging van de WWB, Wsw en een deel van de Wajong. Wajong Met ingang van 1 januari 2015 is de Wajong alleen toegankelijk voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Zij zijn en blijven klant bij het UWV. Het zittend bestand Wajongers wordt de komende jaren herkeurd. Zij blijven klant bij het UWV. Vanaf 1 januari 2015 valt nieuwe instroom van mensen met een arbeidsbeperking onder de Participatiewet. Dit betekent dat zij bij de gemeenten terecht kunnen voor ondersteuning bij de bemiddeling naar werk en voor een uitkering. Sociale Werkvoorziening Vanaf 1 januari 2015 wordt de Wet op de sociale werkvoorziening afgesloten van nieuwe instroom. WSW-werknemers met een dienstbetrekking houden hun wettelijke rechten en plichten. Gedurende de komende decennia neemt het bestand van Wsw-werknemers door natuurlijk verloop geleidelijk af. Beschut werken Tegelijkertijd met het afsluiten van de sociale werkvoorziening, wordt begonnen met de opbouw van een nieuwe voorziening Beschut werken. Beschut werken is bedoeld voor mensen die door hun lichamelijke op verstandelijke dan wel psychische beperkingen een zodanige mate van begeleiding en aanpassing van de werkplek nodig hebben, dat dit van een reguliere werkgever niet kan worden verwacht. Per arbeidsmarktregio moet worden bekeken hoe Beschut werken het beste kan worden vormgegeven. Op termijn zijn er financiële middelen voor 30.000 Beschut werken plekken beschikbaar. Garantiebanen Werkgevers en werknemers hebben zich verbonden aan de doelstelling om extra banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Het gaat uiteindelijk om 100.000 extra banen (oplopend tot 2026). De overheidswerkgevers zorgen tot 2024 nog eens voor 25.000 extra banen. De afspraken over extra banen staan los van de 30.000 beschutte werkplek-plaatsen die in de komende jaren worden gecreëerd en los van de arbeidsplaatsen waar nu al Wajongers werken. Wet garantiebanen en quotum arbeidsgehandicapten Als werkgevers de afgesproken banen onvoldoende realiseren dan treedt er een wettelijk quotum in werking. Dit betekent dat op termijn elke werkgever met 25 of meer werknemers een formele verplichting krijgt arbeidsplaatsen te bieden aan mensen met een beperking. Als dit niet lukt, moet de werkgever een boete betalen. Om te bepalen of er voldoende banen beschikbaar komen, wordt dit regelmatig gemonitord. De eerste meting is in
- Het quotum wordt geregeld in een aparte quotumwet. Loonkostensubsidie Om het voor werkgevers aantrekkelijk te maken om iemand met een arbeidsbeperking in dienst te nemen, krijgt de gemeente de mogelijkheid om loonkostensubsidie te verstrekken. De loonkostensubsidie wordt verstrekt aan de werkgever en kan, waar nodig structureel worden ingezet. Loonwaardebepaling De hoogte van de loonkostensubsidie hangt af van de loonwaarde van de werknemer. De loonwaarde moet op de werkplek worden vastgesteld op basis van een transparante en betrouwbare methode. Het is van belang dat de loonwaarde objectief wordt vastgesteld. De loonkostensubsidie is het verschil tussen het wettelijk minimumloon en de loonwaarde. De subsidie is maximaal 70% van het wettelijk minimumloon. Arbeidsmarktregio Er zijn 35 arbeidsmarktregio’s van waaruit gemeenten en het UWV de dienstverlening voor werkgevers en werkzoekenden gaan vormgeven. De arbeidsmarkt regio Haarlem bestaat uit: Haarlem, Zandvoort, Heemstede, Bloemendaal, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Beverwijk, Velsen, Uitgeest en Heemskerk. In iedere arbeidsmarktregio is een Werkplein en een Werkbedrijf. Werkbedrijf In de Participatiewet is bepaald dat in iedere arbeidsmarktregio een Werkbedrijf wordt ingericht. Gemeenten hebben de leiding over deze werkbedrijven. Werkgevers- en werknemersorganisaties gaan deelnemen aan het bestuur. De Werkbedrijven gaan een belangrijke rol spelen bij het plaatsen van mensen op de extra banen uit de garantiebanenafspraak. Bovendien gaan de gemeenten de Werkbedrijven betrekken bij het organiseren van Beschut werk. De Werkbedrijven gaan dus als het ware de schakel vormen tussen werkgevers en mensen met een arbeidsbeperking. Werkplein De werkpleinen vormen de schakel tussen werkzoekenden (Werkeloosheidswet, Participatiewet, Wajong) en de werkgevers.