Meerjaren Milieubeleidsplan Hoeksche Waard 2016-2019Inleiding Voor u ligt het Meerjaren Milieubeleidsplan Hoeksche Waard 2016-2019. In dit milieubeleidsplan wordt aangegeven wat de concrete doelstellingen de komende vier jaar zijn op de verschillende milieuthema’s. Hierbij worden de milieuthema’s vanuit verschillende doelgroepen benaderd. Hierbij onderscheiden we de volgende programma’s: Programma Inwoners Programma Ondernemers Programma Eigen Organisatie Programma Omgevingskwaliteit Als milieuthema’s gelden de gebruikelijke milieuthema’s, aangevuld met thema’s welke op dit moment nieuw zijn of een steeds prominentere rol gaan spelen. Bij de laatste groep kan er gedacht worden aan duurzaamheid, klimaat en energiebesparing. We onderscheiden de volgende milieuthema’s: Afval Bodem Duurzaamheid, energie en klimaat Externe Veiligheid Geluid Lucht Geurhinder Water Natuur- en Milieueducatie & Duurzaamheidseducatie Flora & Fauna Voor elk programma wordt per milieuthema een doelstelling geformuleerd voor de komende vier jaar. De doelstellingen worden vervolgens vertaald naar een uitvoeringsprogramma met activiteiten, wat jaarlijks kan worden aangepast en aangevuld. Deze activiteiten leiden uiteindelijk naar het gestelde doel over vier jaar. Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid De wabo milieutaken zijn gemandateerd aan de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ). Jaarlijks worden per gemeente afspraken gemaakt over deze gemandateerde taken. Deze afspraken worden vastgelegd in het jaarprogramma van OZHZ. Daarnaast voert OZHZ een aantal aanvullende taken uit die zijn gerelateerd aan de hierboven genoemde milieuthema’s. In de programma’s worden deze werkzaamheden in een aparte paragraaf toegelicht. Afgelopen jaren hebben we in de Hoeksche Waard altijd gewerkt met een milieu uitvoeringsprogramma (MUP). Hierin waren alle activiteiten op milieugebied binnen de Hoeksche Waard vastgelegd. Aan de hand van dit uitvoeringsprogramma werd vervolgens een milieujaarverslag opgesteld waarin gerapporteerd werd welke activiteiten zijn uitgevoerd in het afgelopen jaar en welke niet. Aan dit MUP waren verder geen beleidsdoelstellingen gekoppeld. Om nu duidelijk te maken en vast te leggen welke doelen we nastreven over 4 jaar hebben we een meerjaren milieubeleidsplan Hoeksche Waard opgesteld. Om de doelen te realiseren zal er aan dit beleidsplan per uitvoeringsjaar een MUP worden gekoppeld met daarin de activiteiten voor dat jaar. Hieraan kunnen per gemeente nog lokale activiteiten op milieugebied worden toegevoegd. Met het meerjaren milieubeleidsplan willen we het volgende bereiken: Een meerjarenvisie voor milieu en duurzaamheid realiseren; Laten zien wat we gaan doen. We willen aan onze inwoners en ondernemers laten zien wat we (voor hen) op milieu en duurzaamheidsgebied doen. Hiermee willen we inwoners en ondernemers uitdagen om ook mee te doen; Zorg blijven dragen voor een goede integratie van milieu in andere beleidsvelden zoals de ruimtelijke ordening en het beheer van de openbare ruimte. In dit meerjaren milieubeleidsplan wordt per programma en per thema ingegaan op welke wettelijke taken er liggen en mogelijk nog op ons af komen. Tevens wordt aangegeven welke ambitie we hebben bij de verschillende thema’s. Dit resulteert in het doelstelling voor de komende 4 jaar. In dit milieubeleidsplan wordt verder niet ingegaan op de verschillende projecten en activiteiten welke er lopen of nog gaan lopen om de doelstellingen te behalen. Status Artikel 4.16 van de Wet milieubeheer biedt gemeenten de mogelijkheid om een gemeentelijk milieubeleidsplan vast te stellen, waarin hoofdlijnen, ambities en doelstellingen van het gemeentelijke milieubeleid zijn beschreven. Wanneer een gemeentebestuur een milieubeleidsplan heeft vastgesteld, wordt zij geacht in elk geval rekening te houden met dit plan bij het nemen van besluiten in het kader van de Wet milieubeheer (waaronder vergunningverlening en handhaving). Bij het opstellen van het jaarlijkse milieu-uitvoeringsprogramma en-jaarverslag is het daarom nodig rekening te houden met het gemeentelijke milieubeleidsplan. Totstandkoming en speerpunten Het Milieubeleidsplan is opgesteld door de milieumedewerkers van de vijf gemeenten in de Hoeksche Waard en de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ). Zoals al eerder aangegeven zijn we bij dit milieubeleidsplan uitgegaan van verschillende programma’s. Per programma is bekeken wat wij op de verschillende milieuthema’s doen binnen deze programma’s en wat wij de komende vier jaar als doelstelling hebben. De gemeenten hebben hierin tezamen met de OZHZ de doelstellingen bepaald voor de komende vier jaar waarbij er mede wordt gelet op de landelijke ontwikkelingen en de ambities van de gemeenten en de Hoeksche Waard. Er komt de komende vier jaar veel op de gemeenten af. Ook decentralisaties en bezuinigingen spelen een grote rol bij de ambities van de gemeenten. Tevens wordt de burger steeds mondiger en wordt er van de burger en ondernemer maar ook partnerorganisaties steeds meer verwacht. Hiermee zal ook de rol van de gemeente veranderen. Op milieugebied is een verschuiving waarneembaar tussen de verschillende milieuthema’s. Naast oude thema’s als bodem(sanering) en luchtkwaliteit gaan de thema’s duurzaamheid, energie en klimaat een grote rol spelen. In het verlengde van het Regionaal UitvoeringsNiveau (RUN), wat wordt gehanteerd voor toezicht en handhaving bij bedrijven, zijn gezondheid en veiligheid de speerpunten. Hiernaast vinden wij als gemeenten duurzaamheid, energie en klimaat een thema wat gestimuleerd moet worden. Programma Inwoners Binnen de Hoeksche Waard streven we een goede leefomgeving na waarbij er op een kwalitatieve goede en prettige manier kan worden gewoond in een duurzame woning met minimale overlast. Hieronder wordt per thema kort weergeven wat de huidige situatie is voor het milieuthema. Alleen de milieuthema’s die voor dit segment van belang zijn worden hierbij besproken. Vervolgens wordt er een toekomstbeeld geschetst met daaraan gekoppeld de doelstelling voor de komende vier jaar binnen de Hoeksche Waard. De Regionale Afvalstoffendienst Hoeksche Waard (RAD) verzorgt in de Hoeksche Waard de inzameling van zowel huisafval als bedrijfsafval. Er zijn allerlei ontwikkelingen gaande waardoor het scheiden van afval steeds interessanter wordt. Zo zijn er tariefstijgingen voor het verwerken van restafval, waardoor het steeds duurder wordt om restafval te laten verwerken. Hiernaast kunnen steeds meer afvalstromen op een goede manier worden hergebruikt. Deze afvalstromen zijn dan geen afval meer, maar worden als “grondstoffen” gezien welke geld opleveren. Hierdoor blijft er minder restafval over wat verwerkt moet worden. Het scheiden van afval is dus niet alleen goed voor het milieu, maar is ook goed voor de portemonnee van inwoners en ondernemers. Goed Scheiden Loont De Hoeksche Waard gaat vanaf 1 januari 2016 werken met het systeem Goed Scheiden Loont. Dit systeem komt in de plaats van de vaste afvalstoffenheffing. Bij Goed Scheiden Loont bestaat de afvalstoffenheffing uit een basistarief dat wordt verhoogd met een bedrag per aanbieding van de restafvalcontainer of per vuilniszak die in de (ondergrondse) afvalcontainers wordt gegooid. Het aanbieden van de groente-fruit-en-tuin- (gft) en de oud-papiercontainers blijft gratis. Om inwoners te helpen met het goed scheiden en om de waardevolle en recyclebare afvalstoffen zo efficiënt mogelijk te verzamelen wordt vanaf 2015 niet alleen het plastic apart ingezameld, maar ook drankenkartons en blik. Door invoering van Goed Scheiden Loont bepalen inwoners voor een groot deel zelf de hoogte van hun afvalstoffenheffing en worden de kosten voor de afvalinzameling en verwerking eerlijker verdeeld. Door afval goed te scheiden kunnen inwoners zelf zorgen dat hun restafvalcontainer minder vaak wordt aangeboden. Stand van zaken restafval In april 2015 is een sorteeranalyse uitgevoerd. Uit de sorteeranalyse blijkt dat nog veel waardevolle grondstoffen via de restafvalcontainer worden weggegooid. Omgerekend naar kilogram afval per inwoner per jaar wordt gemiddeld 89 kilo GFT, 20 kilo oud-papier en karton, 43 kilo plastic, 13 kilo textiel en 10 kilo glas in de grijze container gegooid. Slechts 56 kilo van de 231 kilo afval betrof daadwerkelijk restafval. Doelstellingen Na twee jaar Goed Scheiden Loont, in 2017, wordt al een flinke reductie nagestreefd van het aangeboden restafval per inwoner, namelijk <190kg restafval per inwoner. In 2021 is de ambitie om slechts <150kg per inwoner in te zamelen. Dit is een afname van 85kg! Vier jaar na invoering van Goed Scheiden Loont, in 2020, zijn de gemiddelde kosten per huishouden gelijk aan prijspeil 2012. Dit is € 175,- per huishouden. Dit zijn dus de kosten voor het vastrecht + gemiddeld aantal aanbiedingen per container X bijbehorend tarief. Doelstelling: Terugdringen van de hoeveelheid restafval naar <190 kg per inwoner in 2017 en <150 kg per inwoner in 2021. Duurzaamheid, energiebesparing en klimaat zijn op dit moment eigenlijk de meest bepalende onderwerpen op milieugebied. Veel van de milieuthema’s, en zelfs thema’s buiten het gebied van het milieu, hebben een relatie tot klimaatsverandering. Hierbij kunnen we denken aan energiebesparing (CO2- uitstoot), verduurzaming en de kwaliteit van lucht, water en bodem en afval(verwerking). Al deze onderwerpen worden tegenwoordig ook gebracht onder de noemer van “duurzaamheid”. De term “duurzaamheid” verdient een nadere definiëring, vooral omdat het zo’n breed begrip is. Het is moeilijk om een definitie te geven van duurzaamheid of duurzame ontwikkeling. Wanneer het begrip duurzaamheid valt, wordt dit vaak geassocieerd met milieu. Het is een breed begrip, zoals blijkt uit de volgende gangbare definitie: “Duurzaamheid is een zo goed mogelijke verdeling tussen de 3 P’s (People, Profit, Planet) waarbij mensen verstandig handelen en bronnen gebruiken die niet uitgeput raken, zodat de volgende generaties ook verstandig gebruik kunnen maken van dezelfde bronnen en kunnen voorzien in hun behoefte”. In feite kan een groot deel van het milieubeleid onder deze definitie worden gebracht, zoals bijvoorbeeld het verduurzamen van woningbouwlocaties, bedrijventerreinen, woningen en bedrijven. Maar ook bv. het duurzaam opwekken van energie door middel van zonnepanelen of windmolens. Op het gebied van duurzame energie opwekking streeft de Hoeksche Waard naar zoveel mogelijk duurzame energie opwekking in 2020. Op dit moment wordt er gewerkt aan een energievisie voor de gehele Hoeksche Waard waarin de ambities en doelen worden geschetst. Deze doelen zullen zijn geënt op wat er in de Hoeksche Waard speelt, mogelijk is en waar draagkracht voor is. Het verhogen van het percentage duurzaam opgewekte energie kan op twee manieren worden bereikt. Aan de ene kant kan worden ingezet op energiebesparing bij woningen en bedrijven, zodat procentueel gezien een groter deel van de gebruikte energie duurzaam wordt opgewekt. Aan de andere kant kan er ook worden ingezet op de duurzame vormen van energieopwekking, zoals zonnepanelen en windmolens, en het stimuleren hiervan. Binnen de Hoeksche Waard gaan we voor beide manieren en zullen dus zowel energiebesparing als de duurzame vormen van energieopwekking stimuleren. Ook het landelijke SER Energieakkoord zet op bovenstaande onderwerpen in. Het SER Energieakkoord biedt de gemeenten kansen te werken aan besparing op energiegebruik, vergroting van het aandeel van duurzame energie en vergroting van de werkgelegenheid. Eén van deze kansen is het regionale energieloket, wat met behulp van financiële ondersteuning vanuit de VNG momenteel wordt opgezet. De verwachting is dat dit loket eind 2015 zal worden gelanceerd. Doelstelling: Stimuleren van het opwekken van duurzame energie, energiebesparing en duurzame mobiliteit. Inwoners van de gemeenten hebben soms te maken met geluidhinder. De Hoeksche Waard gemeenten werken al vele jaren samen om de geluidhinder in de woonomgeving te beperken. Zo is de afgelopen jaren veel tijd gestoken in het saneren van woningen en in het vaststellen van beleid ten aanzien van hogere grenswaarden Wet geluidhinder. Daarnaast is intensief gewerkt aan de aanpak van industrielawaai als gevolg van de bedrijven op de gezoneerde terreinen. Dit laatste om de terreinen ‘van het slot te halen’ waardoor uitbreidingen en nieuwe ontwikkelingen weer mogelijk worden en om de omwonenden beter te beschermen. Sanering wegverkeerslawaai Op grond van de Wet geluidhinder (Wgh) zijn gemeentelijke saneringslijsten met woningen opgesteld, waarvoor al in de jaren ’80 sprake was van een verhoogde geluidbelasting vanwege wegverkeer. Sinds 2003 krijgen gemeenten geld via het Investeringsfonds Stedelijke Vernieuwing (ISV) voor de geluidsanering van woningen op de A-lijst. Dit is de meest urgente saneringslijst (lijst met hoogste geluidbelastingen). In totaal gaat het om 370 woningen. Inmiddels zijn hiervan 260 woningen gesaneerd, oftewel 70% (saldo op 1 januari 2015). Per 1 januari 2015 is het derde en laatste tijdvak ISV afgelopen. De subsidiering van de sanering van woningen op de A-lijst verloopt vanaf 1 januari 2015 via de Subsidieregeling sanering verkeerslawaai (Ssv). De op 1 januari 2015 voor geluidsanering nog resterende ISV-budgetten moeten worden aangewend voor de sanering van de 110 nog niet gesaneerde woningen. Daarnaast moeten de zogenoemde ‘oude weigeraars’ van de A-lijst nog worden afgehandeld. Dit betreffen 14 woningen (in Cromstrijen en Korendijk) waarvoor de eigenaren hebben afgezien van gevelmaatregelen (en daardoor destijds als gesaneerd zijn geteld), echter door een wetswijziging in 2007 nog éénmaal de kans moet worden geboden om alsnog in aanmerking te komen voor gevelmaatregelen. Voor het geval de beschikbare ISV-gelden onverhoopt niet toereikend zouden zijn om de gehele A-lijst (inclusief ‘oude weigeraars’) af te handelen en om te voorkomen dat de sanering van de A-lijst vanwege deze overgang vertraging oploopt, heeft het ministerie van Infrastructuur en Milieu een overgangsregeling in het leven geroepen. Deze overgangsregeling hield in dat gemeenten eenmalig een (beperkt aanvullend) budget konden aanvragen voor de sanering van de op 1 januari 2015 nog niet afgehandelde A-lijst woningen. Aan dit budget zijn nog niet de strengere voorwaarden van de Ssv gekoppeld. De belangrijkste voorwaarden zullen zijn dat het geld wordt besteed aan A-lijst woningen en voor 1 januari 2017 moet zijn uitgegeven. Eind 2014 is door het ministerie bevestigd dat de aanvragen van de gemeenten Binnenmaas, Cromstrijen, Korendijk en Oud-Beijerland zijn gehonoreerd. De gemeente Strijen heeft geen woningen op de saneringslijst staan. Indien mocht blijken dat de beschikbare ISV-gelden niet toereikend zijn, kan met deze aanvullende subsidie het restant (of een deel van het restant) van de A-lijst woningen de komende jaren worden gesaneerd. Mocht voor een gemeente de ISV-gelden wel toereikend blijken, dan zal voor deze gemeente de aanvullende subsidie aan het ministerie moeten worden terugbetaald. Tenslotte is door Bureau Sanering Verkeerslawaai (BSV) van het Ministerie van I&M ook (voorbereidings)subsidie toegekend voor het saneren van de woningen van de minder urgente lijsten, de B-lijst en de lijst van de eindmelding. Met deze voorbereidingssubsidie zal in 2015/2016 een saneringsprogramma (programma van maatregelen) moeten worden opgesteld en een aanvraag om uitvoeringssubsidie worden ingediend. Swung(Samen werken aan de uitvoering van nieuw geluidbeleid) De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat de huidige Wet geluidhinder geen rekening houdt met de autonome groei van het verkeer. De groei van het wegverkeer, die niet geleid heeft tot aanpassing van de infrastructuur, is tot nu toe ongemoeid gebleven. Hierdoor is de geluidbelasting op omliggende woningen fors toegenomen. Om aan deze groei een einde te maken is de geluidregelgeving in een aantal tranches herzien. Onder de noemer Swung ondervindt de wet Geluidhinder op dit moment grootschalige aanpassingen om te komen tot een effectievere en efficiëntere regelgeving. Geluidproductieplafonds staan hierin centraal. Deze geven de geluidproductie aan die weg of spoorweg maximaal mag voortbrengen en permanent nageleefd moeten worden. De invoering van de geluidproductieplafonds voor de Rijksinfrastructuur (Swung-1) is per 1 juli 2012 in werking getreden. Voor de overige geluidbronnen (decentrale infra & industrieterreinen) en voor geluidgevoelige bestemmingen loopt het vernieuwingstraject onder de naam Swung 2. De beleids-uitgangspunten die VNG, IPO en I&M hierover gezamenlijk hebben opgesteld, worden ingebracht in het traject van de Omgevingswet. Verwachte inwerkingtreding datum 2018 (samen met de Omgevingswet). De aanpassing van de regelgeving heeft nogal wat consequenties voor bestaande situaties (een nieuwe saneringsoperatie) maar vooral ook voor nieuwe ontwikkelingen in de Hoeksche Waard. Geluid als milieukwaliteit zal ook de komende jaren een aandachtspunt voor gemeenten blijven. Doelstelling: Het minimaal handhaven en daar waar mogelijk verbeteren van het huidige akoestische woon- en leefklimaat. Natuur- en milieueducatie (NME) is een breed begrip en richt zich op het bewust maken van ieders eigen verantwoordelijkheid voor zijn of haar leefomgeving. NME richt zich voornamelijk op alle inwoners van de Hoeksche Waard. Hierbij zijn binnen de Hoeksche Waard natuureducatie, afvallessen en duurzaamheidseducatie de belangrijkste pijlers. Binnen de Hoeksche Waard wordt deze taak uitgevoerd door verschillende partijen. Hoeksche Waards Landschap (HWL) verzorgt de natuureducatie, de Regionale Afvalstoffendienst Hoeksche Waard de afvallessen en Stichting Milieu Dichterbij verzorgt in samenwerking met de Rabobank lessen op het gebied van duurzaamheid. Uiteraard zit er overlap tussen deze vormen van educatie. Alles bij elkaar dekken deze educatievormen het totale milieuveld. Er zijn nog wel mogelijkheden om de educatie te verbeteren en op elkaar af te stemmen. Vooral de duurzaamheidseducatie kan nog wat aanvullingen gebruiken. Hierna wordt per partij en educatievorm kort toegelicht wat de educatie inhoud. Natuureducatie door HWL De natuur- en milieueducatie door HWL bestaat uit diverse activiteiten. Deze zijn dit jaar voor het eerst in een meerjarenprogramma aangeboden aan de gemeenten. De activiteiten richten zich op alle groepen in de Hoeksche Waard en toeristen. Van basisschoolleerlingen tot ouderen. De activiteiten betreffen o.a. een educatief programma voor basisscholen, excursies, lezingen en cursussen voor volwassenen. Naast deze activiteiten wordt een aantal educatieve en voorlichtende activiteiten uitgevoerd. Het gaat hierbij o.a. om het onderhouden van de websites www.hwl.nl en www.nationaallandschaphw.nl, begeleiding van stagiaires, werken met groepen in de natuur, onderhouden van een heemtuin, perspublicaties en artikelen in tijdschriften, een wekelijkse rubriek in een regionale krant en het aanbrengen en de zorg voor borden en informatiepanelen in het veld etc. Afvallessen Koos de Vuilnisman (RAD) In de afvallessen welke verzorgd worden door Koos de Vuilnisman wordt o.a. aandacht besteed aan welke afvalsoorten er zijn, en krijgen de leerlingen voorlichting over afvalscheiding. De kinderen leren hiermee bewuster om te gaan met een speciale grondstof: het afval. Duurzaamheidseducatie Stichting Milieu Dichterbij (financiering Rabobank) Stichting Milieu Dichterbij heeft, met financiële steun van de Rabobank, een programma opgezet om op scholieren duurzaamheidseducatie te geven. Duurzaamheidseducatie is een educatie vorm die in de Hoeksche Waard nog wat meer aandacht verdient. Het lesprogramma biedt leerlingen de mogelijkheid om kennis te maken met de werkvloer, inspiratie op te doen voor een stage en na te denken over mogelijke duurzame oplossingen en ideeën. Doelstelling: Bewust maken van ieders eigen verantwoordelijkheid voor zijn of haar leefomgeving. Voor inwoners is het belangrijk dat we steeds bewuster omgaan met water. Ze kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de waterketen. Water is een primaire levensbehoefte. Door zuiniger om te gaan met water behoeft er ook minder water te worden verpompt en te worden gezuiverd voordat het afvalwater op het oppervlaktewater wordt geloosd of voor consumptie weer geschikt kan worden gemaakt. Door de klimaatverandering valt er in sommige periode extreem veel water en in andere periode juist geen water. Door minder gesloten verharding toe te passen en meer hemelwater te bufferen in b.v. een waterton of het hemelwater in droge perioden geleidelijk te infiltreren in de grond blijft het grondwater ook op peil en voorkom je grote pieken voor gemalen en zuivering. Benutten van grijs water dient te worden gestimuleerd voor b.v. water geven aan planten en te benutten voor spoelen van toilet. Daarmee ontlasten we de capaciteit en de kosten van transport. De waterbelasting en rioolheffing zal alleen maar verder gaan toenemen. Slimme toepassingen dienen te worden gestimuleerd. Afkoppelen van hemelwater (mits geen uitloogbare metalen zijn toegepast in goten en hemelwaterafvoeren) kan in bestaande woonwijken veel extra kosten voorkomen. Door toename van weersextremen zal meer dan het verleden in korte tijd veel neerslag vallen waardoor nagedacht moet worden over een klimaatbestendige omgeving. Als een deel van het grijswatercircuit kan worden ingezet anders dan consumptie is dat mede om deze reden sterk aan te bevelen. Deltaprogramma Als inwoners kunnen we te maken krijgen met maatregelen die de overheid treft om waterveiligheid en waterkwaliteit te waarborgen. Klimaatverandering/Verhard oppervlak Samen met de overheid moet nagedacht worden om de hoeveelheid water die door toename van veel neerslag in korte tijd kan worden gebufferd en tijdelijk kan worden opgeslagen en geleidelijk kan worden afgevoerd. Toepassen van weinig verhard oppervlak, toepassen van b.v. meer bergingsmogelijkheden, groene daken etc. kan een middel zijn om pieken nog meer te reguleren. Doelstelling: Voorkomen van wateroverlast en het optimaal mogelijk benutten van het beschikbare water. Verontreiniging van oppervlaktewater en grondwater dient te worden voorkomen. Voor de regio Hoeksche Waard is een beleidsvisie Externe Veiligheid opgesteld. Hierin staan de uitgangspunten en keuzen beschreven om de risico’s van activiteiten (bedrijven, transport) met gevaarlijke stoffen voor de inwoners acceptabel te houden. Deze risico’s leggen beperkingen op aan de omgeving, vanwege de veiligheidsafstanden die nodig zijn tussen risicovolle activiteiten en kwetsbare objecten – zoals woningen of zorgcentra. Er bestaat dus een spanningsveld tussen ruimtelijke ontwikkelingen en externe veiligheid. Er vindt overleg plaats met andere regio's over risicobronnen buiten de Hoeksche Waard. Voor buisleidingen worden momenteel door de buisleidingexploitanten risicoberekeningen uitgevoerd. Gemeenten worden in de gelegenheid gesteld deze te toetsen aan hun ruimtelijke plannen. Geconstateerde knelpunten dienen binnen 3 jaar door de leidingexploitant te worden gesaneerd. Beleid en inzet Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen wordt altijd en vroegtijdig getoetst of externe veiligheid goed is meegewogen en voldoet aan de landelijke wetgeving, die een basisveiligheid garandeert voor inwoners en kwetsbare objecten zoals zorgcentra. Er wordt meer aandacht besteed aan risicocommunicatie naar/met de burgers. Doelstelling: Risico’s bij het gebruik, opslaan en transport van gevaarlijke stoffen voorkomen of beperken en inwoners bewust maken van deze risico’s. Inwoners van de regio Hoeksche Waard kunnen bij de omgevingsdienst terecht voor: Het melden van milieuoverlast: de omgevingsdienst beschikt over een permanente wachtdienst (24/7) waar men met milieumeldingen terecht kan. Bij de wachtdienst komen verschillende meldingen en klachten binnen van particulieren, bedrijven of handhavingspartners. De omgevingsdienst toetst of klachten gegrond zijn en zet een handhavingstraject in bij de veroorzaker als dat nodig is; Recente kennisgevingen: inwoners hebben wettelijk recht op inspraak over de vergunningen die de omgevingsdienst uitgeeft. Recente kennisgevingen worden o.a. gepubliceerd op de website van de omgevingsdienst; Opvragen van bodeminformatie: Indien een inwoner grond wil kopen of een huis gaat verbouwen kan bij de omgevingsdienst bodeminformatie worden opgevraagd. De omgevingsdienst wil de informatievoorziening over bedrijven aan de inwoners in de regio vergroten. In overleg met gemeenten wordt dit uitgewerkt. Hierbij moet o.a. worden gedacht aan het plaatsen van vigerende vergunningen van de bedrijven, informatie over bedrijven die regelmatig (gegronde) klachten veroorzaken en lopende handhavingstrajecten. Programma Ondernemers Naast een goede leefomgeving willen we in de Hoeksche Waard ook graag een goede werkomgeving. Ondernemers zijn van harte welkom en we willen ze dan ook daar waar mogelijk ondersteunen. Dit uiteraard in een goede harmonie met de andere functies in de Hoeksche Waard, zoals wonen, natuur en recreëren. Hieronder wordt per thema kort weergeven wat de huidige situatie is voor het milieuthema. Alleen de milieuthema’s die voor dit segment van belang zijn worden hierbij besproken. Vervolgens wordt er een toekomstbeeld geschetst met daaraan gekoppeld de doelstelling voor de komende vier jaar binnen de Hoeksche Waard. Het inzamelen van bedrijfsafval is een vrije markt. De RAD Hoeksche Waard mag bij de inzameling van bedrijfsafval geen misbruik maken van de positie die zij heeft als inzamelaar van consumentenafval. De focus van de bedrijfsvoering van de RAD Hoeksche Waard ligt bij het inzamelen van het afval van de inwoners van de Hoeksche Waard. Door de inzameling van bedrijfsafval verricht de RAD economische activiteiten in de zin van de Wet Markt & Overheid. Bij deze economische activiteiten voldoet de RAD aan de gedragsregels uit de Wet Markt en Overheid. Bedrijven in de Hoeksche Waard kunnen voor het aanbieden van hun afval een overeenkomst sluiten met de RAD Hoeksche Waard. Omdat de RAD regionaal opereert is de dienstverlening efficiënt en snel. De RAD adviseert bedrijven om zoveel mogelijk grondstoffen zoals papier, karton en folie gescheiden aan te bieden. Door middel van periodieke nieuwsbrieven en persoonlijk contact met de bedrijven stimuleert de RAD het gescheiden aanbieden van bedrijfsafval. De RAD levert hierbij praktische handvatten om dit zo goed en efficiënt mogelijk te doen. Doelstelling: Stimuleren van het reduceren en scheiden van afval bij bedrijven. Van duurzaam ondernemen wordt wel gezegd, dat het een integrale opgave voor ondernemingen is en een fundamentele omslag vergt van mensen, de cultuur, de processen en de strategie van een bedrijf. Feit is, dat ondernemers steeds meer aansluiten op ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. Ze doen dit om hun concurrentiepositie te verstevigen, geld te besparen, te zorgen voor de leefomgeving, de eigen reputatie te verbeteren of omdat verduurzaming mogelijkheden biedt te innoveren en medewerkers te binden aan hun bedrijf. Duurzaam ondernemen betekent dat de ondernemer milieuzorg integreert in zijn bedrijfsactiviteiten. Door wet- en regelgeving wordt de ondernemer aangezet duurzaam te ondernemen door het minimaliseren van gevaar en hinder; het doen aan energiebesparing, preventie en scheiding van afval en de wijze van vervoermanagement. De ondernemer gaat nog een stap verder door milieuzorg te integreren in zijn bedrijfsvoering door innovatie van zijn producten of diensten ( bijv. door het verminderen van benodigd materiaal of het mogelijk maken van hergebruik), door afspraken met leveranciers (o.a. door het inkopen van minder milieubelastende producten en het verminderen van verpakkingen) en door de wijze van klantenadvisering (bijv. over milieuvriendelijke alternatieven zoals het duurzaam gebruik van producten). Al deze ontwikkelingen in het bedrijfsleven vinden ook in de Hoeksche Waard plaats. Een stimulerende rol is hierbij weggelegd voor de coöperatie HoekscheWaardDuurzaam (HW Duurzaam) dat zich overigens niet alleen richt op het bedrijfsleven, maar ook op andere doelgroepen. HW Duurzaam wil een impuls geven aan de verduurzaming van de Hoeksche Waard, waarbij optimaal gebruik wordt gemaakt van duurzame technologie. HW Duurzaam richt zich op zelfvoorzienendheid van de Hoeksche Waard door middel van windenergie, zonne-energie, biogas en aardwarmte. Hiermee willen we bedrijven er toe aanzetten in hun bedrijfsvoering een duurzame vorm van energievoorziening te integreren. Ook de landbouw gaat mee in het verduurzamen. De Hoeksche Waard staat al bekend als een vooruitstrevende regio die op een duurzame manier bezig is met landbouw. In Europa wordt de Hoeksche Waard als voorloper genoemd op het gebied van duurzame landbouw. De biobased economy, welke als speerpunt geldt in het regionale uitvoeringsprogramma, is hier ook een goed voorbeeld van. Ook de gemeenten zien een rol bij het stimuleren van verduurzaming bij bedrijven. Bedrijven zijn grootverbruikers van energie waardoor er bij bedrijven veel te halen valt op het gebied van energiebesparing. Tevens kan de gemeente bijdragen aan een duurzaam en inspirerend bedrijventerrein waardoor het aantrekkelijker wordt om op deze bedrijventerreinen te werken. Doelstelling: Stimuleren van het opwekken en gebruiken van duurzame energie, energiebesparing en duurzame mobiliteit. Bedrijven en milieuzonering Milieuzonering is een hulpmiddel in de ruimtelijke planvorming. Milieuzonering zorgt ervoor dat nieuwe bedrijven een passende locatie in de nabijheid van woningen krijgen en dat nieuwe woningen op een verantwoorde afstand van bedrijven gesitueerd worden. Hierdoor wordt voorzienbare (geluid)hinder op gevoelige functies voorkomen. Bedrijven zonering In de Hoeksche Waard zijn 3 gezoneerde bedrijventerreinen aanwezig. Industrieterrein Puttershoek in Binnenmaas Industrieterrein CMC Melkunie in Binnenmaas Skelterbaan in Strijen Daarnaast valt de geluidcontour van industrieterrein Groote Lindt / Dordt-West over een deel van ’s-Gravendeel en de geluidcontour van industrieterrein Moerdijk over een deel van Strijen. Het doel van deze wettelijke zonering is het ruimtelijk scheiden van industrieterreinen waarop bedrijven zijn gevestigd die veel lawaai veroorzaken (de zogenaamde (grote) lawaaimakers) enerzijds en anderzijds woningen en andere geluidsgevoelige bestemmingen. Rondom de gezoneerde terreinen ligt een wettelijke zone. Ter plaatse van de zonegrens en daar buiten mag de geluidsbelasting vanwege het industrieterrein (alle bedrijven tezamen) niet hoger zijn dan 50 dB(A). De geluidproductie wordt gemonitord door de OZHZ middels een zonebewakingsmodel. De OZHZ is gemandateerd voor het zonebeheer van deze terreinen. Geluidgevoelige ontwikkelingen (zoals woningen) zijn uitgesloten op de gezoneerde terreinen en de wettelijke zone hier om heen. Indien er ontwikkelingen plaatsvinden binnen de wettelijk vastgestelde zones van deze industrieterreinen of indien er ruimtelijke plannen worden ontwikkeld binnen deze gebieden, vormt industrielawaai vanwege het industrieterrein een verplicht onderzoeksitem bij de planontwikkeling. Doelstelling: Mogelijk maken van nieuwe bedrijvigheid zonder dat de akoestische leefomgeving verslechterd. Bedrijven die gevaarlijke stoffen opslaan, verwerken of transporteren moeten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. In het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi, 2004) zijn normen voor het plaatsgebonden risico en het groepsrisico verankerd. Deze normen zijn gerelateerd aan de Wet milieubeheer (Wm) en de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Het Bevi borgt dat het bevoegd gezag (in de meeste gevallen de gemeente) alleen een omgevingsvergunning kan verlenen als voldaan is aan de grenswaarden ten aanzien van plaatsgebonden risico. Van het groepsrisico moet de gemeente beoordelen of de hoogte daarvan acceptabel is en dit motiveren in de omgevingsvergunning. Dit geldt ook voor het opstellen en vaststellen van een bestemmingsplan. Vergunningaanvragen worden getoetst aan het bestemmingsplan. In de beleidsvisie EV van de gemeenten zijn, binnen de beleidsvrijheid die de gemeente heeft, keuzes vastgelegd voor de wijze waarop de beoordeling plaatsvindt. Om een goede beoordeling te kunnen maken is inzicht vereist in actuele risicogegevens van bedrijven en transport. Deze zijn te raadplegen op een kaart met risicocontouren, de zogenaamde provinciale risicokaart. De basisgegevens hiervoor worden ingevoerd in het landelijk “Register Risicosituatie Gevaarlijke Stoffen’’ (Risicoregister). Routeringbesluiten wegtransport gevaarlijke stoffen worden in 2016 geactualiseerd en vastgesteld. Doelstelling: Zorgen dat bedrijven hun activiteiten kunnen blijven uitvoeren terwijl de risico’s van deze activiteiten acceptabel zijn voor de omwonenden. Bedrijven in de regio Zuid-Holland Zuid hebben te maken met de omgevingsdienst. Het gaat hierbij onder andere over de volgende onderwerpen: (Milieu)vergunningen en meldingen: Wanneer een bedrijf / inrichting een milieuvergunning nodig heeft i.k.v. de Wabo en wanneer men een melding moet doen op basis van het Activiteitenbesluit; Toezicht Wet milieubeheer: De omgevingsdienst controleert of een bedrijf zich aan de regels houdt; Melden van voorvallen en incidenten: Ondernemers zijn verplicht om elk onvoorzien voorval of incident, met mogelijke gevolgen voor het milieu, te melden aan de omgevingsdienst; Recente kennisgevingen: Bij de uitgifte van vergunningen is er een wettelijk recht op inspraak van inwoners. Recente kennisgevingen worden o.a. gepubliceerd op de website van de omgevingsdienst. Regionaal Uitvoeringsniveau Alle gemeenten in Zuid-Holland Zuid hebben het Regionaal Uitvoeringsniveau (RUN) vastgesteld voor uitvoering van de Wabo-milieutaken. Het RUN vormt een solide en uniforme basis voor de uitvoering van Wabo-milieutaken in de regio. De focus ligt op het borgen van een veilige en gezonde, vitale regio. Daarbij wordt evenwicht gezocht tussen veiligheid/gezondheid enerzijds en (ruimtelijk-economische vitaliteit anderzijds. Voor alle gemeente is het Regionaal Uitvoeringsniveau uniform. In het RUN is ook ruimte gemaakt voor het borgen van duurzaamheid. Dit vindt voornamelijk plaats via generieke inspectieprogramma’s. Per gemeente of regio is het mogelijk extra inzet te plegen op het thema leefbaarheid. Hierover worden aparte afspraken gemaakt (lokale ‘plussen’). OZHZ controleert op basis van het RUN of bedrijven binnen de regio zich houden aan de milieuwet- en regelgeving. Het gaat hierbij om de vereisten uit de verleende milieuvergunning of de algemene regels die zijn opgenomen in een algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s). Controles bij bedrijven worden uitgevoerd conform de Nalevingsstrategie. Deze strategie is eveneens vastgesteld voor alle gemeenten in Zuid-Holland Zuid en is erop gericht om de milieuproblemen en veiligheidsrisico’s in de regio consequent en effectief aan te pakken. Hierbij is uitgangspunt dat de keuze van instrumenten en middelen wordt gebaseerd op de ernst en de risico’s van de overtreding. Basis van het RUN is de indeling van bedrijven en inrichtingen in zogenaamde risicoklassen. Bedrijven met een risicoscore, hoger dan 4 blijven integraal periodiek gecontroleerd worden. Bedrijven met een lagere risicoscore worden thema- of branchegewijs gecontroleerd. In onderstaande tabel wordt dit toegelicht. Risicoscore Diepgang Soort toezicht Hoog risico (>4) Periodiek toezicht Periodieke controles conform planningssystematiek. Gemiddeld risico (2-4) Generiek toezicht Thematisch regiobreed toezicht per branche en/of per thema. Laag risico (<2) Piepsysteem Toezicht vindt alleen in geval van klachten en meldingen plaats. Programma Eigen Organisatie Ook als gemeente zelf hebben wij te maken met de verschillende milieuthema’s. We moeten zelf uiteraard ook de verschillende wetgeving opvolgen, beleid opstellenen daar waar mogelijk een voorbeeld stellen als gemeente. Bovendien levert het voor de gemeente in een aantal gevallen ook nog wat op in de vorm van energiebesparing, energieopwekking of afval besparing. Hieronder wordt per thema kort weergeven wat de huidige situatie is voor het milieuthema. Alleen de milieuthema’s die voor dit segment van belang zijn worden hierbij besproken. Vervolgens wordt er een toekomstbeeld geschetst met daaraan gekoppeld de doelstelling voor de komende vier jaar binnen de Hoeksche Waard. De gemeenten in de Hoeksche Waard hebben geen apart beleid voor afval. Wel zijn de gemeenten actief in het scheiden van afval. Zo wordt papier, karton, plastic, batterijen, lampen en restafval gescheiden ingezameld. Groenafval wordt binnen de gemeentehuizen niet gescheiden. Groenafval dat ontstaat door werkzaamheden van de buitendiensten wordt wel gescheiden ingezameld. Naast het scheiden van afval is afvalreductie een belangrijke mogelijkheid om afvalstromen te verkleinen. Een efficiënte mogelijkheden hiervoor is digitaal werken. Steeds meer medewerkers beschikken over een iPad of andere tablet waarmee het printen van documenten minder noodzakelijk wordt. Doordat de besluitvormingsprocessen worden gedigitaliseerd valt de komende jaren nog meer papier te besparen. Hiernaast is gewenning aan digitaal werken belangrijk om het papierverbruik verder te beperken. Wanneer printen toch nodig is kan gebruik worden gemaakt van de optie om dubbelzijdig te printen. Doelstelling: Stimuleren van het reduceren en scheiden van afval. De gemeenten van de Hoeksche Waard zijn niet alleen bezig met het ontwikkelen van duurzaamheidsbeleid voor hun inwoners en bedrijfsleven, maar verduurzamen ook hun eigen organisaties, vaak meer dan men zich realiseert. In deze paragraaf worden een aantal duurzaamheidsmaatregelen benoemd. Inkoopbeleid / Regeling inkoop- en aanbestedingsprocedures De Colleges van B&W stellen een (nieuwe) Regeling Inkoop- en aanbestedingsprocedures vast. In deze regelingen wordt aandacht besteed aan duurzaamheid. Als doelstelling wordt opgenomen dat er een maatschappelijk verantwoorde uitvoering van de inkoopfunctie plaats dient te vinden, waarbij in de uitvoering van inkoop- en aanbestedingstrajecten rekening gehouden wordt met duurzame, sociale en economische aspecten. Het ministerie van I&M heeft als doelstelling vanaf 2015 100% duurzaam in te kopen. Gemeenten kunnen dezelfde doelstelling hanteren of hanteren deze al. Om deze doelstelling te realiseren wordt waar mogelijk aansluiting gezocht bij de duurzaamheidscriteria die AgentschapNL/Piano hebben geformuleerd voor de inkoop van diensten en leveringen. Bedrijfsinterne milieuzorg In dit kader zijn de bij de gemeenten in gebruik zijnde computersystemen vervangen door een model waarbij de gemeenten ICT-diensten afnemen bij het servicecentrum ICT Samenwerking Hoeksche Waard (ISHW). Deze samenwerking levert een flinke energiebesparing op en vermindering van het papierverbruik. Belangrijk is in dit opzicht de invoering van het postverwerkings- en archiveringssysteem Decos bij al de vijf Hoeksche gemeenten. Met Decos wordt de ingekomen post digitaal afgehandeld en een digitaal archief opgebouwd. Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Het is beleid, dat bij onderhoud en nieuwbouw gezocht wordt naar duurzame oplossingen. Elke gemeente heeft voorbeelden van gemeentelijke gebouwen waar duurzaamheidsmaatregelen zijn getroffen. Algemene doelstelling is om een gunstig energielabel te behalen voor die gemeentelijke gebouwen waarvan zeker is, dat deze de komende jaren in eigendom van de gemeente(
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.