Integraal vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingsbeleid gemeente Diemen 2019-2022 (Diemen)

Integraal vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingsbeleid gemeente Diemen 2019-2022SAMENVATTING InleidingHet vakgebied vergunningverlening, toezicht en handhaving voor het omgevingsrecht, de Algemene Plaatselijke Verordening, Drank- en Horecawet, de Opiumwet en de Wet ondermijning, is en blijft de komende jaren sterk in ontwikkeling. Wetswijzigingen volgen elkaar snel op. De Wet Verbetering Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving, de Wet private kwaliteitsboring voor het bouwen en de Omgevingswet vragen om het geven van invulling aan een veranderende maatschappij. De nadruk komt meer en meer te liggen op integraal en programmagericht werken. Terugkerende elementen zijn efficiëntere en daarmee effectievere handhaving, vermindering van de administratieve lastendruk, minder vergunningplichtige activiteiten, meer algemene regels en werken volgens een vaste beleidscyclus (strategisch meerjarenbeleid, jaarlijks uitvoeringsplan en evaluatieverslag). Er wordt nadrukkelijk een beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven. Daarnaast eist de maatschappij steeds meer dat vergunningverlening, toezicht en handhaving eenduidiger en transparanter plaatsvinden. Met dit Vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingsbeleid legt ons college de basis voor de programmatische en integrale uitvoering van onze wettelijke taken en het bereiken van de doelstellingen uit het collegeprogramma “Duurzaam Samenleven”. Onze missie is dan ook: “het zo efficiënt mogelijk gebruik maken van de beschikbare middelen om de gemeente Diemen leefbaar (schoon, heel, duurzaam en veilig) te krijgen en te houden”. Het VTH-beleidsplan vervangt het in 2016 vastgestelde “Vergunningen, toezichts- en handhavingsbeleid gemeente Diemen 2017 en 2018”. Het beleidsplanHet beleidsplan omvat een risicoanalyse met prioriteiten van al onze wettelijke taken. De prioriteit bepaalt de mate van toetsing, toezicht en handhaving. Met dit beleidsplan stellen wij uitgangspunten voor onze werkzaamheden vast, zoals: Het niveau waarop vergunningen worden getoetst; Welke punten worden gecontroleerd bij verschillende bouwprojecten; De handhavingsmiddelen die worden ingezet. Wat is nieuw?Nieuw in dit beleidsplan is het onderdeel vergunningen (en meldingen). Ook voor dit onderwerp hebben wij doelstellingen en prestatie-indicatoren opgenomen ten aanzien van de afhandeling. Daarbij zijn risico’s in kaart gebracht en is aan de hand daarvan en op basis van landelijke normen het niveau van toetsing vastgelegd. Het onderwerp “Ondermijning” en het project Scheerlicht zijn voorts expliciet opgenomen in het beleid. Daarnaast zijn de prestatie-indicatoren verhoogd voor toezicht en handhaving. Vanwege de vergaande samenwerking met uitvoeringsorganisaties, zoals de Omgevingsdienst, kiezen wij ervoor om zoveel mogelijk te werken met landelijke protocollen. Op die manier beschikken wij altijd over actuele toetsings- en toezichtkaders. BeleidscyclusDe Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) bepaalt dat het college het bevoegd gezag is voor de vaststelling van het VTH-beleid. Op basis daarvan maakt het college jaarlijks een uitvoeringsplan en een evaluatieverslag. Daarvan wordt verslag gedaan aan de gemeenteraad. Hiermee wordt voldaan aan de big 8 beleidscyclus. De feitelijke inzet en bestuurlijke speerpunten nemen wij daarnaast geactualiseerd op in het uitvoeringsplan, dat jaarlijks wordt geëvalueerd en zo nodig wordt bijgesteld. Bestuurlijke rolverdelingHet college is op basis van de Wabo bevoegd om het VTH-beleid en het daaraan gekoppelde uitvoeringsplan en evaluatieverslag vast te stellen. Na de invoering van de Wet VTH stelt de gemeenteraad een Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving vast (de kwaliteitscriteria 2.1). In de kwaliteitscriteria 2.1 is vastgelegd waaraan de organisatie op het gebied van de VTH-taken ten aanzien van personeel (kritieke massa), het proces en de inhoud (deskundigheid) moet voldoen. Daaraan toegevoegd zijn de zogenaamde “output” criteria, waarmee concreet omschreven moet worden wat de te behalen doelen van het beleid zijn. Het pakket bepaalt de minimaal vereiste kwaliteit, waaraan elke overheidsorganisatie die met vergunningen, toezicht en handhaving te maken krijgt, moet voldoen. De gemeenteraad heeft hiermee een handvat om de kwaliteit te bepalen van de uitvoering van taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. De verordening die wordt vastgesteld vormt het juridische kader voor het beoordelen, borgen en verbeteren van de kwaliteit van deze taken. Met de komende wetswijzigingen staan wij voor complexe bestuurlijke vraagstukken en organisatorische keuzes waarbij wij nog intensiever zullen samenwerken met onze uitvoeringspartners of moeten overwegen om taken in zijn geheel uit te besteden en nog meer vanuit een regierol onze werkzaamheden moeten vormgeven. Wij gaan bewoners en burgers tijdig en actief informeren over de komende wetswijzigingen. 1.ALGEMEEN 1.1.Inleiding Voor u ligt het “integraal vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingsbeleid van de gemeente Diemen 2019-

1. Op 16 december 2016 heeft de gemeenteraad het ‘integraal vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingsbeleid gemeente Diemen 2017 en 2018’ vastgesteld. Naast het beleidsplan voor toezicht en handhaving geldt, vanaf 1 januari 2017 op grond van het besluit tot wijziging van het Besluit omgevingsrecht, dat er tevens een beleidsplan voor vergunningverlening moet worden vastgesteld. Daarmee wordt in de gehele keten vastgelegd hoe wij als gemeente vergunningen afgeven, toezicht houden en handhaven. Het vaststellen van dit beleidsplan betreft een collegebevoegdheid. Het integraal vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingsbeleid gemeente Diemen 2017 en 2018 is geëvalueerd. De uitkomst van die evaluatie heeft als input gediend voor het nieuwe VTH-beleid 2019-
2. Het vakgebied vergunningverlening, toezicht en handhaving voor het omgevingsrecht, de Algemene Plaatselijke Verordening, de Drank- en Horecawet, de Opiumwet en de Wet ondermijning, is en blijft daarnaast de komende jaren sterk in ontwikkeling. Wetswijzigingen volgen elkaar snel op. De Wet Verbetering Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving, de Wet private kwaliteitsborging voor het bouwen en de Omgevingswet vragen om het geven van invulling aan een veranderde maatschappij. De nadruk komt meer en meer te liggen op integraal en programmagericht werken. Terugkerende elementen zijn efficiëntere en daarmee effectievere handhaving, vermindering van de administratieve lastendruk, minder vergunningplichtige activiteiten, meer algemene regels en werken volgens een vaste beleidscyclus (strategisch meerjarenbeleid, uitvoeringsplannen en evaluatieverslagen). Er wordt nadrukkelijk een beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven. Daarnaast eist de maatschappij steeds meer dat vergunningverlening, toezicht en handhaving eenduidiger en transparanter plaatsvinden. In het onderhavige beleidsplan zijn nieuwe VTH-taken toegevoegd. Voorbeelden hiervan zijn de taken: het bestrijden van woonfraude, het treffen van bestuurlijke maatregelen op grond van de Opiumwet en de Ondermijningswet, het houden van toezicht op het digitaal opkoopregister en het voorzien in de landelijke aanpak adreskwaliteit. Met dit VTH-beleid legt ons college de basis voor de programmatische en integrale uitvoering van onze wettelijke taken en het bereiken van de doelstellingen uit het coalitieprogramma “Duurzaam Samenleven”. Daarnaast worden de in de evaluatie gedane verbetervoorstellen op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving meegenomen als doelstelling, uitgangspunten of kernwaarde in het beleid. 1.2.Doel van het integraal VTH-beleid In het integraal vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingsbeleid gemeente Diemen 2019-2022 is de strategische koers bepaald op basis waarvan de gemeentelijke vergunningen en toezichts- en handhavingstaak (VTH-taak) wordt uitgevoerd. Dit gebeurt op basis van vastgestelde prioriteiten en hieruit voortvloeiende beleidsdoelstellingen voor de betreffende beleidsperiode. Met dit integrale vergunningverlenings-, en toezichts- en handhavingsbeleid wordt inzichtelijk gemaakt hoe de VTH-taken worden uitgevoerd en welke prioriteiten er gesteld zijn. Het doel van vergunningverlening is om aanvragen goed te toetsen op volledigheid, specialisten in te schakelen voor de advisering op de aanvraag om zo te komen tot een goede uitvoeringskwaliteit van de vergunning die tijdig kenbaar wordt gemaakt en met aanvrager wordt doorgenomen. Een kwalitatief goede vergunning voorkomt problemen tijdens de uitvoering. Toezicht en handhaving van wetgeving heeft als doel de kwaliteit van de (leef)omgeving te beschermen en waar mogelijk te verbeteren. Het VTH-beleidsplan wordt vervolgens jaarlijks naar uitvoeringsplannen vertaald. Het VTH-beleidsplan is dus een kader op basis waarvan uitvoering wordt gegeven aan de VTH-taak. 1.3.Missie en visie op het gebied van VTH De titel van het coalitieakkoord van 2018-2022 is: “Duurzaam Samenleven”. Deze titel hanteren we dan ook als missie voor de toekomst voor de gemeente Diemen. Onze visie is: “het zo efficiënt mogelijk gebruik maken van de beschikbare middelen om de gemeente Diemen leefbaar (schoon, heel, duurzaam en veilig) te krijgen en te houden”. De gemeente Diemen realiseert deze visie op de volgende wijze: wij voeren professioneel op effectieve en doortastende wijze de wettelijke taken en bestuurlijke opdrachten uit op het gebeid van veiligheid, vergunningen, toezicht en handhaving. Daarbij werken wij met gevoel en verstand nauw samen met interne en externe ketenpartners. We staan voor klantgerichte, resultaatgerichte en betrouwbare dienstverlening. We denken mee in oplossingen en kunnen het uitleggen als iets niet kan. Daarbij hoort een dienstverlening gericht op het zoveel mogelijk digitaal en plaats onafhankelijk tijdig leveren van diensten en producten en een transparant beleid. 1.4.Wettelijk kader, totstandkoming en reikwijdte Het wettelijk kader wordt vooral gevormd door de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), het Besluit omgevingsrecht (Bor), de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor) en de (gemeentelijke) Verordening kwaliteit VTH omgevingsrecht. De kwaliteitseisen voor uitvoering (lees: vergunningverlening) en handhaving zijn opgenomen in het Bor en de Mor. Hierin wordt voorgeschreven dat het uitvoerings- en handhavingsbeleid jaarlijks in een uitvoeringsplan moet worden uitgewerkt. Dit is in overeenstemming met de structuur van de dubbele regelkring (BIG8 cyclus). Op 14 april 2016 is de Wabo gewijzigd door inwerkingtreding van de Wet VTH. Het doel is om de uitvoering op het gebied van VTH te verbeteren. De wet heeft onder andere als doel het borgen van de uitvoering van een aantal belangrijke (milieu)taken door omgevingsdiensten. In het Bor staat welke taken minimaal door de omgevingsdienst moeten worden uitgevoerd (het zogenaamde basistakenpakket). Bij de totstandkoming van het ‘integraal vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingsbeleid gemeente Diemen 2019-2022’ zijn verschillende disciplines binnen de gemeente op een actieve wijze betrokken, waaronder de vergunningverleners en toezichthouders Wabo, milieu, APV en Horeca en de afdelingsjuristen. In twee sessies is met het team Handhaving en Openbare Orde & Veiligheid gesproken over de ontwikkelingen die op ons af komen, de knelpunten van onze organisatie en de VTH-strategie. Het integraal vergunningverlenings-, toezicht en handhavingsbeleid gemeente Diemen 2017 en 2018 is, zoals gezegd, tevens geëvalueerd. Die evaluatie is als bijlage bij dit beleidsplan gevoegd (bijlage 1). Jaarlijks wordt over de uitvoering van het VTH-uitvoeringsplan gerapporteerd (via het evaluatieverslag) en wordt de werking van de nalevingsstrategie geëvalueerd op effectiviteit. Deze beleidsnota heeft betrekking op de volgende taken: alle wettelijke VTH-taken binnen het omgevingsrecht (bouwen, brandpreventie, ruimtelijke ordening, milieu, de Wet natuurbescherming en een deel van de APV (denk aan een uitweg of reclame-uiting niet zijnde bouwwerk); de overige onderdelen van de APV; bijzondere wetten (waaronder alcoholverstrekking in het kader van de Drank- en Horecawet en speelautomaten in het kader van de Wet op de kansspelen; de Basisregistratie personen; de Ondermijningswet; de Opiumwet; Bestuurlijke maatregelen op grond van de Algemene wet bestuursrecht en gemeentewet. 1.5.Ontwikkelingen OmgevingswetNaar verwachting wordt de Omgevingswet 1 januari 2021 van kracht. De Omgevingswet zorgt voor minder complexe regelgeving door het bundelen van 26 wetten in 1 wet en het verlagen van het aantal ministeriële regelingen en algemene maatregelen van bestuur (4 in plaats van 120). Doel hiervan is het vergroten van het gebruiksgemak en inzichtelijkheid van de regelgeving. Het bundelen van regels heeft bovendien tot doel om activiteiten waar vergunning of ontheffing voor wordt gevraagd in samenhang te beoordelen en niet vanuit elke wet afzonderlijk. In de gemeente Diemen en in Duo+ wordt in diverse projecten aan de voorbereiding van de wet gewerkt. Ook de teams Vergunningen en Handhaving en Openbare Orde & Veiligheid zijn binnen deze projectgroepen in verschillende rollen en vanuit verschillende disciplines actief. De implementatie van de Omgevingswet brengt een aanzienlijke proceswijziging teweeg. Wet VTH, de kwaliteitscriteria en de Verordening KwaliteitIn oktober 2016 is de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) omgevingsrecht gemeente Diemen in werking getreden. Deze verordening volgt grotendeels de modelverordening van VNG en IPO. Het gemeentebestuur van Diemen wilde zich echter niet op voorhand binden aan alle landelijke kwaliteitscriteria 2.1 voor de VTH-taken die in eigen huis worden uitgevoerd. Dat gold met name voor de criteria ten aanzien van de kritieke massa, omdat hiervoor geen structureel werkaanbod/werkvoorraad is. Dat leidde tot de afwijking van de modelverordening wat betreft het eerste lid van artikel 5 inzake de kwaliteitsborging. Het gemeentebestuur heeft wel gekozen voor een aanpak die tot verdere kwaliteitsverbetering leidt, door: Aanpak van de actiepunten die ertoe moeten leiden dat Diemen nog beter voldoet aan de kwaliteitscriteria op het gebied van proces en inhoud. Hiervoor is een actiepuntenlijst opgesteld. Die actiepunten zijn bij de algemene aanpassing van het VTH-beleid in 2019 aangepakt en afgerond. Aanvullende opleidingen voor bestaande medewerkers zijn concreet in gang gezet, bijvoorbeeld op het gebied van handhaving groene wetten en ecologie, waardoor deze medewerkers wat betreft opleidingseisen aan de kwaliteitscriteria voldoen. Die opleidingen zijn afgerond. Aan dit punt wordt derhalve voldaan. Te onderzoeken of meer complexe taken in de toekomst bij de Omgevingsdienst kunnen worden ondergebracht. Diemen heeft op dit moment bijvoorbeeld de advisering ten aanzien van constructieve veiligheid, externe veiligheid, geluidhinder, luchtkwaliteit en dergelijke bij deze dienst ondergebracht. In verband met het vertrek van twee inspecteurs milieu worden thans ook gesprekken gevoerd om controle op alle bedrijven in Diemen door deze dienst te laten uitvoeren (de Omgevingsdienst doet op dit moment de controle op de complexe bedrijven en de overige bedrijven worden door de gemeente gecontroleerd; dat willen we zoveel mogelijk in één hand brengen). Aan dit punt is dus voldaan. Diemen heeft samen met enkele andere gemeenten (onder meer Amstelveen/Aalsmeer) en een extern adviesbureau een kwaliteitsborgingssysteem opgesteld waarbij de kennis en kunde van eigen personeel en de kwaliteit van de aangeleverde diensten vanuit de Omgevingsdienst, regelmatig worden getoetst en beoordeeld. In 2019 zal een eerste audit plaatsvinden. De Provincie heeft ingestemd met het kwaliteitsborgingsysteem en zal dit bij het interbestuurlijk toezicht betrekken. Vorengaande betekent inzet om te voldoen aan de kwaliteitscriteria. Inmiddels wordt door de stuurgroep kwaliteit hard gewerkt aan een doorontwikkeling van de kwaliteitscriteria. De reden hiervan is gelegen in de omstandigheid dat er inconsistenties in de kwaliteitscriteria waren aangetroffen, maar ook tekortkomingen. Naast deze punten moet ook beter worden ingespeeld op andere wetgeving, andere opleidingen en andere werkzaamheden. Gebleken is dat de ervaring niet meer aansluit op de huidige uitvoeringspraktijk. Dit betekent dat de Verordening Kwaliteit, zodra de update van de kwaliteitscriteria naar 2.2 heeft plaatsgevonden, geactualiseerd moet worden. Het nieuwe stelsel van kwaliteitsborging in de bouw (Wet private kwaliteitsborging)In 2016 is door het bureau Senze gewerkt aan een impactanalyse Wet private kwaliteitsborging voor het bouwen (verder: Wkb). Met de komst van de Wkb zullen werkzaamheden bij de activiteit bouw afnemen. De oorzaak hiervan ligt in het feit dat de technische toets aan het Bouwbesluit 2012 komt te vervallen of doordat deze door een private partij wordt overgenomen. Op 14 mei 2019 is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) door de Eerste Kamer aangenomen. De invoering geschieden in fasen. De eerste fase richt zich op de zogenaamde bouwwerken in gevolgklasse
3. Dit betreft onder meer de eenvoudige bouwwerken en de eengezinswoningen. Later zullen de bouwwerken in de gevolgklassen 2 en 3 volgen. Hier gaat het om de meer complexe bouwwerken zoals flats, ziekenhuizen en woongebouwen. De impact voor de teams Vergunningen en Handhaving en Openbare Orde & Veiligheid is al eerder vertaald naar deze drie fasen. Doordat de wet iets gewijzigd in werking zal treden, wordt de gemaakte impactanalyse door het voornoemde bureau aangepast. De gevolgen van de Wkb hebben alleen betrekking op de werkzaamheden voor de technische toets en het houden van toezicht op omgevingsvergunningen bouw. De overige werkzaamheden zullen vooralsnog in stand blijven. Er komen zelfs administratieve taken bij. Het is de vraag of de Wkb moet worden gezien als een bezuiniging. De economie trekt aan en er mag verwacht worden dat het aantal aanvragen nog verder zal stijgen. De exacte conclusie van deze impactanalyse laat nog even op zich wachten. Landelijke handhavingsstrategieHet interprovinciaal overleg (IPO) en het Openbaar Ministerie (OM) namen in 2014 het initiatief om met alle bij het omgevingsrecht betrokken overheden een landelijke strategie op te stellen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Handhavende instanties, zoals overheden, omgevingsdiensten, het OM en de politie treden dan op eenzelfde manier op bij vastgestelde overtredingen. Zo ontstaat een gelijk speelveld, wordt het rechtsgevoel gerespecteerd en blijft de leefomgeving veilig, schoon en gezond. Onder de LHS kunnen specifieke handhavingstrategieën worden uitgewerkt en vastgesteld. In 2016 is gestart met deze uitwerking voor de disciplines milieu en horeca. De horecahandhavingsstrategieën zijn bestuurlijk vastgesteld. Voor de discipline milieu is de implementatie gestagneerd aangezien diverse Omgevingsdiensten in het land zelf nog niet de landelijke handhavingsstrategie hebben geïmplementeerd. In 2019 wordt deze ontwikkeling verder gevolgd en wordt beoordeeld of de handhavingsstrategieën voor de milieudiscipline alsnog voor de gemeente Diemen worden geïmplementeerd. Omgevingsdienst en BSB-MSinds 1 januari 2013 wordt een deel van de taken op het gebied van VTH uitgevoerd door de ODNZKG. Het gaat om het door het Rijk gedefinieerde pakket aan taken. De afspraken zijn vastgelegd in een uitvoeringsovereenkomst voor het jaar
4. De directeur van de ODNZKG heeft in 2018 het eerder verleende mandaat aan de twee bij de gemeente Diemen werkzame BOA’s in domein II (milieu en welzijn) ingetrokken. Met dit mandaat waren de BOA’s bevoegd om het strafrechtelijke handhavingsinstrument van de bestuurlijke strafbeschikking milieu in te zetten. Hiermee kon Diemen de landelijke handhavingsstrategie volgen. Het mandaat is ingetrokken omdat justitie de BSB-M’s van de BOA’s niet kon verwerken. Daarnaast was justitie van oordeel dat het niet de bedoeling is om BOA’s bij gemeenten de BSB-M uit te laten schrijven. De vraag is echter hoe nu kan worden voldaan aan de LHS. Onderzoek naar brandveiligheid gevelsAls gevolg van de brand in Londen heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gevraagd om de meest risicovolle gebouwen in de gemeente te inventariseren en er vervolgens op toe te zien dat eigenaren van deze gebouwen onderzoek uitvoeren naar de brandveiligheid van de gevels en indien noodzakelijk maatregelen nemen om de veiligheid te waarborgen. Deze selectie betreft hoge gebouwen met minderzelfredzame personen (zoals ziekenhuizen en zorginstellingen en andere hoge gebouwen waarin wordt geslapen (woongebouwen en hotels). Aannemelijk is dat bij deze gebouwen de meeste risico’s zijn te verwachten. Verbod op asbestdakenPer 31 december 2024 zou naar verwachting een verbod op asbestdaken gaan gelden. Het toezicht op de naleving van de regelgeving komt bij de gemeente te liggen. Het verbod is zeer recent door de Eerste Kamer verworpen. Het plan moet eerst beter doordacht worden. Het is dus zaak de landelijke ontwikkelingen goed te volgen. Vanuit de VNG zijn wij op de hoogte gesteld en wordt geadviseerd alvast inventarisaties te verrichten. Organisatie ontwikkeling Diemen 2022Diemen groeit en de organisatie ook. De maatschappij ontwikkelt en inwoners van Diemen zijn steeds vaker betrokken en mondiger. Grote (ruimtelijke) ontwikkelingsopgaven komen op ons af en zijn al in volle gang. Het aantal meldingen en vragen neemt toe en de teams groeien. Hoe zorgen we er samen voor dat we de goede prioriteiten stellen. Verschillende ontwikkelingen hebben er circa een jaar geleden toe geleid dat het managementteam is gaan nadenken over de manier waarop hiermee kan worden omgegaan. Bijvoorbeeld door teams anders aan te sturen en de organisatie op een andere manier vorm te geven. Het managementteam ziet voldoende aanleiding om de organisatie anders aan te sturen en wellicht ook in te richten, zodat Diemen een toekomstbestendige en effectieve organisatie blijft. Dit traject noemen we Diemen
5. In 2018 hebben de gesprekken met de diverse teams plaatsgevonden. Na de teamgesprekken wordt alle input in het managementteam besproken en samengevat. Er is een organisatiedeskundige ingeschakeld om mee te denken over acties en aanpassingen. Het verder denken over de organisatie gebeurt niet alleen in het managementteam maar ook samen met een “ontwerpgroep”. Dit is een werkgroep met collega’s die graag verder meedenken over de organisatieontwikkeling. Privatisering marktIn 2017 is besloten, gezamenlijk met de marktkooplieden, een externe marktmanager in te huren. Deze marktmanager zal de markt toekomstbestendiger maken door onder andere een kwaliteitsverbetering van de markt tot stand te brengen door onder andere een betere inrichting te realiseren. Daarnaast zorgt zij voor promotieactiviteiten in samenspraak met de winkeliers en de horeca en legt verbinding met de citymarketing campagne “Daarom Diemen”. In 2018 is beoordeeld of de markt geprivatiseerd zal worden of dat deze constructie, met het alleen inhuren van een externe marktmanager, zal worden voortgezet. Besloten is om nog een jaar door te gaan met het inhuren van een externe marktmanager. In 2019 wordt een definitieve keuze gemaakt of de weekmarkt geprivatiseerd wordt. StraatcoachesIn 2017 zijn wij gestart met het inzetten van straatcoaches (via SAOA uit Amsterdam) om zo jeugdoverlast tegen te gaan. Deze straatcoaches werken met name in de avonden en zijn gespecialiseerd om met de jeugd in gesprek te gaan. Zij rapporteren dagelijks wat zij constateren, welke jongeren zij signaleren en welke rollen deze jongeren binnen eventuele groepen hebben. In 2018 is de inzet van straatcoaches wederom geëvalueerd om te bezien of nadere inzet wenselijk en/of noodzakelijk is. Dat was het geval. In 2019 zal wederom een evaluatie plaatsvinden. Uitbreiding project LAA/ScheerlichtIn 2017 is de uitvoering van adrescontroles in het kader van de Landelijke aanpak Adreskwaliteit (LAA) overgeheveld van Team Burgerzaken naar Team Handhaving en Openbare Orde & Veiligheid. De handhavers zijn om deze taak adequaat te kunnen uitvoeren aangewezen als toezichthouder Basisregistratie Persoonsgegevens. Daarnaast is een traject gestart om de uitvoering te professionaliseren. Zo wordt er gecontroleerd volgens een vastgesteld protocol Huisbezoeken en is er een opleidingstraject gestart met een training gesprekstechnieken om de toezichthouders goed voor te bereiden op hun taak. In 2018 is vervolgens een training weerbaarheid en rapporteren gevolgd. Door deze professionaliseringsslag kunnen de toezichthouders in de toekomst multidisciplinair worden ingezet voor toezichthoudende taken zoals bijvoorbeeld de controletaken in het kader van de integrale aanpak van identiteits- en woonfraude (Scheerlicht) en andere vormen van ondermijnende criminaliteit. Dit is een aanzienlijke uitbreiding van de huidige taak. Ondermijnende criminaliteitHet bestrijden van Ondermijnende criminaliteit heeft een hoge prioriteit gekregen bij de (rijks) overheid. In de nota “Rijksbrede Aanpak Fraude” wordt het tegengaan van de woon- en identiteitsfraude als een belangrijk onderdeel van de bestrijding van ondermijnende criminaliteit beschouwd. Ook de gemeente Diemen bindt de strijd aan tegen de ondermijnende criminaliteit. De aanpak van ondermijnende criminaliteit legt ook druk op de organisatie, met name bij de juristen en de bouwinspecteurs. In 2018 is voor de hele veiligheidsregio een ondermijningsbeeld opgesteld. Dit beeld heeft inzicht gegeven in de fenomenen en signalen op het gebied van ondermijning. Het ondermijningsbeeld geeft aan dat de gemeente Diemen de problematieken van een gemeente met ongeveer 80.000 inwoners heeft. Met name de inzet van bestuurlijke maatregelen op het gebied van openbare orde en veiligheid zal geïntensiveerd moeten worden. Dit betekent een aanzienlijke uitbreiding op de huidige taak. Digitaal OpkoopregisterHeling van gestolen goederen – al dan niet opzettelijk – is helaas een veel voorkomend delict. Speciaal om heling tegen te gaan is het Digitaal Opkopers Register (DOR) ontwikkeld. In 2017 is de Algemene Plaatselijke Verordening aangepast om zo het digitaal opkoopregister verplicht te stellen voor een aantal bedrijven in de gemeente Diemen. In het DOR registreren handelaren goederen die zij in- en verkopen. Het DOR is een digitaal en gebruiksvriendelijk registratiesysteem. Het DOR staat in voortdurend contact met het register waarin gestolen goederen zijn geregistreerd. Op die manier blijkt snel of goederen die worden opgekocht of verkocht als gestolen staan geregistreerd. Het DOR heeft een aantal voordelen. Gestolen goederen worden eerder teruggevonden, helers lopen sneller tegen de lamp en het risico van onbewuste heling neemt af. In 2018 is hiermee de eerste ervaring door onze toezichthouders opgedaan en zijn de toezichthouders verder opgeleid om hierop toe te kunnen zien. Het toezien en handhaven van het DOR is een extra taak. Koppeling Op Orde / InprocesIn 2018 is gewerkt aan het maken van een programma van eisen om een koppeling te kunnen realiseren tussen het programma Op Orde en Inproces. Hiermee wordt het werk van de BOA’s efficiënter verwerkt en kunnen zij zichtbaarder op straat hun werk doen. Eind 2018 is de koppeling gelegd en vanaf begin 2019 kon de koppeling getest worden. Na de koppeling is het zorg om het proces te volgen en te bezien of wijzigingen noodzakelijk zijn (finetuning). Uiteindelijk zal dit tijdwinst opleveren. Informatieplicht energiebesparingDe informatieplicht energiebesparing voor bedrijven en instellingen treedt vanaf 1 juli 2019 in werking. Dit is meteen ook de einddatum om aan deze nieuwe eis te voldoen. Iedere inrichting die onder de energiebesparingsplicht valt, moet óók een rapport indienen bij het bevoegd gezag. Specifiek voor de informatieplicht geldt dat inrichtingen die aan de Meerjarenafspraken energie-efficiëntie (EED) zijn toegetreden, niet onder de informatieplicht vallen. Steeds verdergaande parkeerregulering in DiemenDe gemeente Diemen breidt de blauwe zones steeds verder uit. In 2019 is, op de industrieterreinen na, heel Diemen gereguleerd parkeergebied. Om deze gebieden adequaat te kunnen handhaven, is inzet van toezichthouders vereist. Het gebied is echter te groot geworden om adequaat handhavend op te treden. In 2019 moet beoordeeld worden hoe om te gaan met het handhaven van het gereguleerd parkeergebied. Ontwikkelingen politieIn 2018 heeft het wijkteam Diemen/Ouder-Amstel laten weten dat zij binnen nu en twee jaar geen toezichtstaken meer zullen verrichten. Daar waar de politie normaliter inzette op toezicht op overlast (hangjongeren), sluitingstijden van de horeca, evenementen en parkeren bij scholen, zal dit in de komende jaren worden teruggedraaid. Hiermee ontstaat een “gat” in het toezicht, omdat de BOA’s van de gemeente Diemen in roosterdienst werken en niet in de hele late avonduren werkzaam zijn. Daarnaast zijn de BOA’s niet voldoende voorzien in middelen om hun eigen veiligheid te borgen. In 2019 zal een nadere afweging gemaakt moeten worden hoe met dit “gat” omgegaan zal worden. Bij de herziening van het handhavingsarrangement wordt hier verder op ingegaan. Door deze beweging ontstaan er vele extra taken voor met name de BOA’s in domein I. Daarnaast willen wij onderzoeken hoe we ook op de langere termijn de veiligheid van de BOA’s in Diemen kunnen garanderen. Algemene regels vervangen vergunningenDoor de doorzettende deregulering zijn- of worden veel activiteiten vergunningsvrij of kunnen worden gerealiseerd met een melding, waaraan algemene regels zijn verbonden. Aangezien wel algemene regels gelden (vergunningsvrij is niet regelvrij), is toezicht noodzakelijk om te voorkomen dat gevaarlijke of ongewenste situaties ontstaan. Bovendien worden activiteiten gerealiseerd zonder vergunning en/of melding, waarbij tijdens of na de realisatie blijkt dat wel een vergunning of melding noodzakelijk was. In deze situaties moet een afweging gemaakt worden tussen legaliseren (het alsnog verlenen van een passende vergunning) of handhaven. Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat er binnen de gemeente minder inzet komt op vergunningverlening en meer op toezicht en handhaving. Dit leidt tot proceswijzigingen. Algemene Verordening GegevensbeschermingVanaf 25 mei 2018 moet de gemeente voldoen aan de nieuwe regels rondom privacy. Deze zijn opgesteld volgens de nieuwe Europese richtlijnen rondom gegevensverwerking en hieruit is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) ontstaan. Het team Handhaving en Openbare Orde en Veiligheid heeft als taak de openbare orde te beschermen. Hieronder vallen verschillende taken, zoals: toezicht houden, strafbare feiten opsporen en samen met collega’s bij de politie werken aan een prettige leefomgeving voor de burgers. Eén van de belangrijkste taken is het opsporen van overtredingen en strafbare feiten. Alle persoonsgegevens die verzameld worden in het kader van opsporingstaken vallen onder de Wet Politiegegevens (WPG). De hoofdlijn van deze wet houdt in dat persoonsgegevens alleen verzameld mogen worden met een duidelijk doel en dat deze gegevens dit doel moeten dienen. Alle persoonsgegevens die het team verzamelt in het kader van andere taken dan opsporingstaken, vallen onder de nieuwe AVG. De werkzaamheden op het gebied van het Omgevingsrecht en Openbare Orde & Veiligheid vallen hier derhalve ook onder. Met de inwerkingtreding van de AVG wordt geprobeerd de persoonsgegevens van burgers beter te beschermen. Degene van wie de gegevens worden verwerkt, heeft meer rechten dan voorheen. Het is belangrijk dat de volgende punten in de gaten worden gehouden bij het verwerken van persoonsgegevens: Verwerking van persoonsgegevens moet eerlijk en transparant gebeuren. Wanneer de teams gegevens verzamelen van een burger, moet hij of zij hiervan op de hoogte zijn. Dit moet duidelijk gecommuniceerd worden naar de burger. Persoonsgegevens mogen alleen met een duidelijk doel worden verwerkt. Wanneer de gegevens dit doel niet (meer) dienen, moeten de gegevens vernietigd worden. De teams moeten er dus op letten dat gegevens niet onnodig lang worden bewaard. De verwerkte persoonsgegevens moeten kloppen. Integriteit en vertrouwelijkheid staat voorop bij de verwerking van persoonsgegevens. Gelet hierop moeten alle processen op het gebied van het Omgevingsrecht en de Openbare Orde & Veiligheid goed beoordeeld worden en moet van bestanden worden aangegeven met welk doel deze worden opgeslagen en voor welke termijn. In 2018 is hiermee een start gemaakt, maar in 2019 zal dit verder opgepakt moeten worden. Dit is een aanzienlijke taak. Uitrol BIBOB-beleidIn regionaal verband is afgesproken om het toepassingsbereik van de Wet Bibob uit te breiden naar omgevingsvergunningen en vastgoedtransacties vanaf € 250.
6. In 2018 is hiervoor een beleidsregel Wet Bibob opgesteld. De werkwijze van de vergunningverleners, maar ook de subsidieverleners, moet in 2019 hierop aangepast worden. Dit vergt een behoorlijke wijziging van de processen. Daarnaast moeten er opleidingen en trainingen op dit gebied worden georganiseerd. CoalitieakkoordIn het coalitieakkoord “Duurzaam Samenleven 2018-2022” wordt stil gestaan bij de groei van Diemen. Daar waar wij enige tijd geleden nog maar 24.000 inwoners kenden, wordt in 2019 de 30.000e inwoner van Diemen verwacht. Deze groei leidt ertoe dat de ambtelijke organisatie mee moet groeien. Dat is slechts op een aantal plekken in de huidige organisatie gelukt. In 2019 zal de ambtelijke organisatie flink moeten uitbreiden om alle ambities en ontwikkelingen goed te kunnen vormgeven of moeten heldere keuzes worden gemaakt. In het coalitieakkoord zijn de volgende ambities weergegeven die van invloed zijn op de disciplines vergunningen, toezicht en handhaving en openbare orde & veiligheid. VeiligheidDaar waar {sociale} veiligheid of leefbaarheid vraagt om extra inzet bieden we die wijkgericht. Veiligheid is een essentiële voorwaarde voor een samenleving waarin iedereen meer kan doen. De verbeteringen op het gebied van handhaving en toezicht hebben bijgedragen aan de verbetering van de veiligheid, maar we blijven waakzaam. We zetten mankracht en middelen informatie-gestuurd in en bepalen per situatie welke instrumenten we inzetten. Cameratoezicht wordt beperkt ingezet en als subsidiair instrument gezien. We blijven focussen op veiligheid in de openbare ruimte. We zetten daarbij niet alleen repressieve instrumenten in, maar blijven samenwerken met justitie, politie, Boa’s, jongerenwerk en jeugdhulpverlening en zo nodig met buurgemeenten. We zetten de inzet van beveiliging op Bergwijkpark en de Campus Diemen Zuid voort op het reguliere niveau. We blijven investeren in Operatie Scheerlicht. We zetten de inzet van mediation, straatcoaches en buurtbemiddeling voort. We blijven de samenwerking met wijkagenten versterken. We hebben aandacht voor een veilige, goed verlichte inrichting van de openbare ruimte. Deze taak levert, behoudens mogelijke intensivering, geen extra werk op. EvenementenDe komende periode blijven we aandacht geven aan initiatieven voor nieuwe evenementen. Bestaande en nieuwe evenementen dragen zoveel mogelijk bij aan ontmoeten en verbinden. Daarbij is aandacht voor diversiteit. Deze taak levert, behoudens mogelijke intensivering, geen extra werk op. OmgevingswetGezien de aard, omvang en reikwijdte van de nieuwe omgevingswet zijn wij van mening dat voor het opstellen van een omgevingsvisie en omgevingsplan niet alleen een stevige en intensieve betrokkenheid van de Raad noodzakelijk is, maar dat ook gezorgd moet worden voor een stevige betrokkenheid van inwoners en organisaties. Hiervoor zal samen met de Raad een plan van aanpak worden opgesteld. Woningbouw/sociale huurwoningenBuiten de projecten die al vastgelegd zijn zien wij mogelijkheden om in totaal 2.833 woningen te bouwen. Het gaat dan om de locaties Holland Park-West, Holland Park-Zuid, en de zoeklocaties Griend, de Venser, Harmonielaan en Buitenlust. Voor de programmering is het volgende afgesproken; 1085 sociale huurwoningen, 600 middenhuur woningen en 1.148 vrije sector koop/huur. Verder willen we de bouw van kleinere koopwoningen stimuleren. Deze zijn qua prijs ook voor middeninkomens geschikt. Huisvestingsverordening en aanpak vakantieverhuur en overbevolkingHet kabinet wil de Huisvestingswet per 1 juli 2019 veranderen. Deze verandering geeft gemeenten de mogelijkheid om alle middeldure woningen in de huisvestingsverordening op te nemen. Daardoor kunnen we woningen ook na de eerste oplevering daadwerkelijk aan middeninkomens toewijzen met een voorrangsregel voor inwoners van Diemen en doorstromers. Dit voornemen is in de Woonvisie toegevoegd. In de vastgelegde Woonvisie zijn diverse thema’s opgenomen, zoals het beperken van vakantieverhuur en overbewoning, het verbeteren van de doorstroming, het zoveel mogelijk toewijzen aan Diemenaren, de aanpassing van de urgentiecriteria en de huisvesting van ouderen en jongeren en statushouders. Voor wat betreft toezicht en handhaving wordt verwacht dat met de vaststelling van de Huisvestingsverordening meer klachten worden ontvangen en er meer grondslagen zijn om handhavend op te treden. Dit levert een aanzienlijke taakverzwaring op. Bouwbesluit 2012In artikel 5.2, vijfde lid van het Bouwbesluit 2012 is per 1 januari 2019 bepaald dat ‘nieuwe gebouwen waarvan de overheid eigenaar is en waarin overheidsinstanties zijn gevestigd bijna energieneutraal zijn’. Dit is een omzetting van artikel 9.1 van de herziene richtlijn energieprestatie gebouwen. Hierdoor ontstaat een extra toezichtstaak. Verruiming artikel 13b OpiumwetIn het nieuwe artikel 13b Opiumwet is opgenomen dat de burgemeester ook woningen en andere panden kan sluiten als er voorwerpen of stoffen worden aangetroffen die duidelijk bestemd zijn voor het telen of bereiden van drugs, zoals bepaalde apparatuur (cocaïnewasserij) of chemicaliën (apaan, zoutzuur) en versnijdingsmiddelen (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34763-3.html). Vorengaande betekent een extra handhavingstaak. Indexering Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissenOp grond van artikel 4:17 van de Algemene wet bestuursrecht (verder: Awb) verbeurt het bestuursorgaan aan de aanvrager een dwangsom voor elke dag dat het in gebreke is om tijdig een besluit op een aanvraag te nemen. De dwangsom kan voor maximaal 42 dagen worden verbeurd. Sinds 1 oktober 2009 bedraagt de dwangsom de eerste 14 dagen € 20 per dag, de daaropvolgende 14 dagen € 30 per dag en de overige dagen € 40 per dag. Met de nieuwe Regeling indexering van bedragen in de Awb komt hier verandering in. De bedragen na indexering zijn: € 23 per dag voor de eerste 14 dagen dat het bestuursorgaan in gebreke is € 35 per dag voor de daaropvolgende 14 dagen € 45 per dag voor de derde periode van 14 dagen De maximaal verschuldigde dwangsom gaat door deze indexering omhoog van € 1.260 naar € 1.
7. Bij de indexering is teruggerekend tot 1 oktober 2009, de datum waarop het huidige artikel 4:17 Awb in werking trad. Er is een overgangsbepaling in de Regeling opgenomen. De datum waarop het bestuursorgaan de ingebrekestelling als bedoeld in artikel 4:17, derde lid, Awb ontvangt, is bepalend voor de vraag met welke bedragen moet worden gerekend. Als het bestuursorgaan de ingebrekestelling in 2018 heeft ontvangen, dan gelden nog de oude bedragen. Als het bestuursorgaan de ingebrekestelling in 2019 ontvangt, dan gelden de nieuwe bedragen. Dit betekent een proceswijziging. Wijziging Besluit bestuurlijke boete overlast in openbare ruimte (Bboor)In het Bboor wordt het bestuursrechtelijk optreden door gemeenten tegen overtredingen van plaatselijke voorschriften, betreffende gedragingen die kunnen leiden tot overlast in de openbare ruimte, nader uitgewerkt. In dit wijzigingsbesluit is een indexering van de boetebedragen met 1,7% opgenomen. Deze wijziging is 1 januari 2019 in werking getreden. Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeerDeze wet is nog niet in werking getreden, maar wordt verwacht in
8. Vermoedelijk brengt dit ook een proceswijziging teweeg. 1.6.Opbouw VTH-beleidsplan In hoofdstuk 2 wordt de risicoanalyse en de prioriteitenberekening toegelicht en wordt de uitkomst van de risicoanalyse en prioritering weergegeven. In hoofdstuk 3 worden de doelstellingen van vergunningverlening en toezicht en handhaving weergegeven. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de strategieën die bij vergunningverlening, toezicht en handhaving worden gevolgd. Tot slot wordt in hoofdstuk 5 aangegeven hoe de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving wordt geborgd. 2.PROBLEEMANALYSE EN PRIORITEITEN 2.1.Inleiding In dit hoofdstuk wordt beschreven op welke wijze de prioriteiten en operationele doelen van de gemeente Diemen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving voor de periode tot en met 2022 zijn bepaald. De basis voor het stellen van prioriteiten en doelen met betrekking tot vergunningverlening, toezicht en handhaving wordt gevormd door een analyse van problemen en risico’s binnen de fysieke leefomgeving (omgevingsanalyse). In het jaarlijkse op te stellen uitvoeringsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving worden de prioriteiten en operationele doelen nader geconcretiseerd. 2.2.Omgevingsanalyse Diemen is gelegen in de provincie Noord-Holland en grenst in het noorden aan de gemeente Amsterdam (Watergraafsmeer), in het zuiden aan Amsterdam Zuidoost en Driemond, in het oosten aan Muiden en in het westen aan het tot de gemeente Ouder-Amstel behorende dorp Duivendrecht. Diemen maakt deel uit van de plusregioStadsregio Amsterdam. De gemeente telt in totaal (per 1 januari 2019, bron: CBS) 29.205 inwoners en heeft een oppervlakte van 14,32 km² (waarvan 2,49 km² water). Diemen is zeer gunstig gelegen aan drie autosnelwegen, de A10, A1 en de A9 en de autoweg Gooiseweg, is ook per water (Gaasp en Amsterdam-Rijnkanaal), spoor (station Diemen en Diemen Zuid), tram (naar Amsterdam), metro (stations Diemen Zuid en Verrijn Stuart) en daarnaast met overig openbaar vervoer zeer goed bereikbaar. Vandaar dat de gemeente een belangrijke economische functie heeft en een groot aantal bedrijven telt. Naast de vele woningen en bedrijfsgebouwen kent Diemen ook 11 rijksmonumenten, 2 provinciale monumenten en 5 gemeentelijke monumenten die getuigen van een lange en rijke historie. Het bodemgebruik is als volgt verdeeld (cijfers CBS 2015): Verkeersterrein 11 % Bebouwd terrein 27,7 % Semi bebouwd terrein 4,8 % Bos en open natuurlijk terrein 18,2 % Recreatie en sport 7,3 % Agrarisch gebruik 15,1 % Het totaal aantal bedrijven is 2785 (peildatum 2019). De brancheverdeling is als volgt: Primair 5 Industrie 80 Bouw 275 Reparatie van en handel in consumenten artikelen 395 Horeca 95 Vervoer, opslag en communicatie 160 Financiële instellingen 190 Onroerend goed en zakelijke diensten 685 Niet commerciële dienstverlening (Quartair) 630 Totaal 2785 * Voorlopige cijfers 2019 afkomstig van Centraal Bureau voor de Statistiek 2.3.Probleemanalyse vergunningen In deze paragraaf staat de uitvoering van vergunningverlening centraal. Gezien de hoeveelheid taken op het gebied van bouwen, wonen, milieu, brandveiligheid, Algemene Plaatselijke Verordening en bijzondere wetten die moeten worden uitgevoerd en de menskracht die aanwezig is, moeten op het gebied van vergunningverlening keuzes worden gemaakt over de inzet van de medewerkers. Keuzes over hoe aandacht wordt besteed aan het verlenen van vergunningen en waar aandacht aan wordt besteed bij het verlenen van vergunningen. Deze ‘Vergunningenanalyse’ richt zich daarmee op het beantwoorden van de ‘hoe-vraag’ en de ‘waar aan-vraag’. De ‘hoe-vraag’ is gebaseerd op de doelstellingen en uitgangspunten die de gemeente heeft bij het verlenen van vergunningen en het afhandelen van meldingen. De doelstellingen van vergunningverlening zijn in het volgende hoofdstuk beschreven. Ook de uitgangspunten zijn in hoofdstuk 3 beschreven. De ‘waar aan-vraag’ richt op soort en hoeveelheid aanvragen en de aspecten die bij het beoordelen van een vergunningsaanvraag het meest relevant zijn. Het gaat hier enerzijds om taken, aantallen en categorieën en anderzijds om de niveaus van toetsing van een aanvraag. Het toetsniveau hangt af van de risico’s die zich bij een activiteit kunnen voordoen waarvoor vergunning wordt gevraagd. Omdat de soorten en aantallen vergunningsaanvragen van jaar tot jaar kunnen verschillen, is ervoor gekozen om de geprognosticeerde soorten en aantallen op te nemen in de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. De hoe- en waar aan-vraag worden in dit onderhavige beleidsstuk beantwoord, hetgeen uiteindelijk leidt tot een prioritering bij de afhandeling van vergunningsaanvragen. 2.4.Risicoanalyse vergunningen In wet- en regelgeving is bepaald voor welke activiteiten inwoners en bedrijven een vergunning moeten aanvragen om ze te mogen uitvoeren of ondernemen en welke activiteiten gemeld moeten worden. Het is echter niet nodig om elke aanvraag die wordt ingediend even diepgaand te toetsen aan de regels. Immers niet iedere activiteit die vergunningplichtig is of moet worden gemeld herbergt dezelfde risico’s bij een calamiteit. Om inzicht te krijgen in de effecten bij een calamiteit is per activiteit aan de hand van zes landelijk vastgestelde criteria gekeken nar de impact en omvang wanneer er onverhoopt iets misloopt. Dit zijn “volksgezondheid”, “fysieke veiligheid”, “sociale kwaliteit”, “natuur/dorpsschoon”, “financieel economische schade” en “bestuurlijk imago”. De uitkomsten van deze weging zijn in den risicoanalyse gerangschikt en leiden tot een prioritering van toetsing. Ook is rekening gehouden met de kans op slecht naleefgedrag. Activiteiten waar de regels goed worden nageleefd, krijgen over het algemeen een lagere prioriteit. Dit betekent dat aanvragen voor activiteiten waar de kans op een calamiteit zich voordoet en de impact en omvang van zo’n calamiteit groot is, volledig worden getoetst. Door programmatisch te werken, zetten wij onze beschikbare capaciteit in voor het toetsen van vergunningaanvragen daar waar de risico’s het grootst zijn en waarvoor onze deskundigheid en kennis het meest gevraagd is. Op deze manier blijft de gemeente Diemen op een verantwoorde manier verzekerd. De uitwerking van de risicoanalyse voor omgevingsvergunningen en voor de Algemene Plaatselijke Verordening, de Drank- en Horecawet en bijzondere wetten staat in bijlage
9. 2.5.Toetsniveaus vergunningen Los van de omschreven prioriteit wordt bij elke aanvraag omgevingsvergunning de toets aan het bestemmingsplan, de gemeentelijke regelgeving APV, Bouwverordening en de Welstandstoets (voor zover van toepassing) altijd volledig uitgevoerd. Wel is een bepaalde mate van diepgang in de bouwtechnische toets (Bouwbesluit 2012) aangebracht. Het is onmogelijk om vooraf aan te tonen dat een bouwwerk 100% zal gaan voldoen aan het Bouwbesluit. Wettelijk gezien dient de aanvrager daarom ‘slechts’ aannemelijk te maken dat het bouwwerk zal gaan voldoen aan de technische voorschriften van het Bouwbesluit. Het is de taak van de gemeente om te controleren of de aanvrager dat voldoende aannemelijk heeft gemaakt. Bij het inhoudelijk toetsen van aanvragen heeft de gemeente de vrijheid om zelf te bepalen op welke wijze dat vorm wordt gegeven. Dit leidt, afhankelijk van de prioriteit van de aanvraag, tot een verschillende diepgang van toetsing van plannen: soms heel gedetailleerd, andere keren globaal. Om hier meer inhoud aan te geven wordt aangesloten bij de Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit 2012 (LTB, zie bijlage 4). Deze matrix kent kolommen voor alle hoofdgebruiksfuncties, die het Bouwbesluit kent en voor enkele sub-gebruiksfuncties, die bijzondere aandacht verdienen zoals kinderdagverblijven. Elke afdeling in het Bouwbesluit heeft in de matrix een rij. Voor zover van toepassing vermeldt elke cel een score voor het landelijk vastgestelde toetsniveau: een 1, 2, 3 of
10. De kwaliteitscriteria voor de uitvoering van de Wabo vergen dat uitvoeringsorganen werken met een toetsprotocol en een toezichtsprotocol. Essentieel element in zulke protocollen is dat weloverwogen en herleidbaar wordt aangegeven welk aspect welke aandacht verdient. De matrix is daarbij onmisbaar, bij voorkeur gebaseerd op een risicoanalyse. De landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit 2012 kent vijf toetsniveaus, te weten: Niveau Diepgang Uitwerking 0 Geen toetsing Niet beoordelen of aan een voorschrift wordt voldaan 1 Uitgangspuntentoets Bevatten de stukken voldoende informatie over de uitgangspunten? 2 Visueel toetsen Kloppen de uitgangspunten en lijken de uitkomsten redelijk? 3 Representatief toetsen Controle van de maatgevende onderdelen 4 Volledig toetsen Van ieder te toetsen aspect wordt nagegaan of de uitgangspunten juist zijn en worden de uitkomsten gecontroleerd / nagerekend. De meest actuele versie van dit model wordt gevolgd. Het model is van de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland en mag vrij gebruikt worden. Een uitgebreide toelichting op het model is beschikbaar op de website van de vereniging. 2.6.Probleemanalyse toezicht en handhaving Naar analogie van de vergunningverlening is ook voor toezicht en handhaving een risicoanalyse uitgevoerd. Bij het vaststellen van het handhavingbeleid is een prioriteitstelling noodzakelijk. De gemeente kan namelijk niet alle wet- en regelgeving waarvoor zij verantwoordelijk is controleren. Dit betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden. Daarbij worden vragen gesteld als wat wordt gehandhaafd, hoe wordt gehandhaafd, wat heeft prioriteit en wat heeft minder of geen prioriteit? Met het maken van deze keuzes kan de handhavingscapaciteit beter in worden gezet. De inspanningen dienen zich in beginsel te richten op die gebieden waar de risico’s het grootst zijn. Dat de minder prioritaire gebieden hierdoor automatisch minder aandacht krijgen, betekent niet dat de gemeenten niet zou voldoen aan haar wettelijke taken. In de Wabo staat dat het bevoegd gezag tot taak heeft zorg te dragen voor de bestuursrechtelijke handhaving van de Wabo en de hieronder vallende wetgeving. In de betreffende wetgeving is echter niet voorgeschreven op welke wijze het bevoegd gezag de regels moet controleren en of zij alle regels moet controleren. Integendeel. De wetgever biedt in het Besluit omgevingsrecht het bevoegd gezag juist de mogelijkheid om handhavingbeleid te formuleren en hierin prioriteiten te stellen. Voor het realiseren van integraal handhavingbeleid zijn risicoanalyses uitgevoerd. Naast het uitvoeren van een risicoanalyse werpt een probleemanalyse een goed licht op de gebiedsspecifieke risico’s die aanwezig zijn. Dit geldt met name voor problemen in de fysieke leefomgeving. Daarnaast lenen diverse problemen en vraagstukken zich voor een integrale, thematische of projectmatige aanpak. Jaarlijks wordt een selectie van onderwerpen gemaakt waaraan specifiek aandacht wordt besteed. Om de actualiteit van de handhavingsproblematiek te waarborgen, moet deze periodiek door het gemeentebestuur worden vastgesteld. Door middel van een jaarlijks op te stellen handhavingsevaluatie kunnen de prioriteiten dan opnieuw worden bepaald. Een integrale benadering van de handhavingsproblematiek laat zien dat handhaving vaak taakveld overschrijdend kan zijn. Juist hier is afstemming van en duidelijkheid over toezicht en handhaving op zijn plaats. De beleidsuitgangspunten en de handhavingsvisie van de gemeente Diemen vormen hierbij de basis voor het stellen van prioriteiten. Daarbij krijgen de toezichts- en handhavingstaken met de grootste risico’s logischerwijs de hoogste prioriteit. Om die risico’s te kunnen inschatten, is een risicoanalyse uitgevoerd. Hierop wordt in paragraaf 2.7 nader ingegaan. In bijlage 5 staat het uiteindelijke resultaat van de risicoanalyse. Van belang is in ieder geval aan te geven welke taken niet door het team Handhaving en OO&V worden uitgevoerd: het houden van toezicht op de diverse belastingverordeningen zoals onder andere de hondenbelastingverordening, de legesverordening, de verordening op de marktgelden, de reclamebelastingverordening; het handhaven van rijdend verkeer omdat de Boa’s hiertoe niet dan wel zeer beperkt bevoegd zijn; het handhaven van de openbare orde en veiligheid omdat dit een kerntaak van de politie betreft; het houden van toezicht en het handhaven ten aanzien van sociale wetgeving en de leerplicht; privaatrechtelijke handhaving. 2.7.Risicoanalyse toezicht en handhaving Zoals in de vorige paragraaf al werd aangegeven, is de prioriteitenstelling gebaseerd op een inschatting van het risico op negatieve effecten bij overtreding van verschillende wetten en regelgevingen. Om die risico’s in te kunnen schatten is een risicoanalyse gemaakt op basis van de systematiek van het Ministerie van Justitie. De risicoanalyse bestaat uit een aantal stappen. Allereerst is gekeken welk belang er gehecht wordt aan de aspecten: Fysieke veiligheid (letsel, al dan niet dodelijk); Kwaliteit (kwaliteit van de sociale omgeving, waaronder gevoelens van (on)veiligheid); Financieel-economische schade; Verlies van of schade aan natuurschoon; Schade aan de (volks)gezondheid; Schade aan het bestuurlijke of gemeentelijke imago. Vervolgens is gekeken naar de effecten: wat is het effect van het niet naleven van de regels voor de verschillende beleidsvelden op de hiervoor genoemde aspecten? Met andere woorden hebben de regels die worden overtreden tot doel bovenstaande aspecten te beschermen? Tenslotte is een inschatting gemaakt wat de kans op regelovertreding is indien de gemeente niet handhaaft: de verwachte overtredingskans van die regels zonder toezichts- of handhavingsinspanning. Hierbij is wel rekening gehouden met andere mechanismen die de naleving beïnvloeden zoals andere bevoegde gezagen en regelgeving waarvoor de gemeente niet bevoegd is maar die van invloed kunnen zijn op de kans dat de betreffende regels worden overtreden. In bijlage 5 treft u de volledige prioriteitenlijst en uitgewerkte risicoanalyse met voorbeeld berekeningen van de gemeente Diemen aan. 2.8.Prioriteitsstelling Op grond van de resultaten van de risicoanalyse is in de bijlagen een overzicht gegeven van handhavingstaken en de prioriteiten voor toezicht en handhaving. 2.9.Doorwerken van de prioriteiten De hiervoor weergegeven prioriteitenstelling moet richting geven aan de inzet van mensen, middelen, de frequenties van toezicht en handhaving en de aspecten waarop tijdens handhavingsbezoeken wordt gelet. De prioriteitenstelling wil zeggen dat we overal aandacht aan besteden alleen met een verschillende toezichts- en handhavingsinzet. PRIORITEIT METHODE PRIORITEIT 1: HEEL HOOG Toezicht: • Actief zoeken naar en nasporen van elke indicatie van illegale activiteiten; • In kaart brengen en houden van legale activiteiten, door waarneming ter plaatse en bureaucontrole. Handhaving: • Elk bekend geworden overtreding wordt volgens het stappenplan gehandhaafd. • Een verbeurde dwangsom wordt te allen tijde geïnd, ook als op het moment van inning al een einde is gemaakt aan de illegale situatie. PRIORITEIT 2: HOOG Toezicht: • Actief zoeken naar en opsporen van illegale activiteiten; • In kaart brengen en houden van legale activiteiten, door waarneming ter plaatse en bureaucontrole. Handhaving: • Handhaving in projectvorm en steekproefsgewijs volgens het stappenplan, met dien verstande dat de situaties met grote veiligheidsrisico’s prioriteit krijgen. • Een verbeurde dwangsom wordt te allen tijde geïnd, ook als op het moment van inning al een einde is gemaakt aan de illegale situatie. PRIORITEIT 3: GEMIDDELD Toezicht: • Structureel steekproefsgewijs controleren. Handhaving: • Handhaving in projectvorm en steekproefsgewijs volgens het stappenplan. • Omvang van de steekproef hangt af van de beschikbare capaciteit. • Een verbeurde dwangsom wordt te allen tijde geïnd, ook als op het moment van inning al een einde is gemaakt aan de illegale situatie. PRIORITEIT 4: LAAG Toezicht: • Incidenteel steekproefsgewijs controleren dan wel op piepsysteem controleren. Handhaving: • Handhaving vindt niet structureel steekproefsgewijs plaats, afhankelijk van de beschikbare capaciteit. Een verbeurde dwangsom wordt alleen geïnd als op het moment van inning geen einde is gemaakt aan de illegale situatie. PRIORITEIT HOOG (1 & 2)Een hoge prioriteit betekent dat intensieve en integrale controle op basis van een vooraf opgesteld actieplan plaatsvindt op de naleving van de regels. Integraal wil zeggen: met de betrokken taakvelden van de eigen organisatie en de relevante partners. Een hoge prioriteit brengt met zich mee dat elke melding van burgers, bedrijven of handhavingspartners waaruit zou kunnen worden afgeleid dat er sprake is van regelovertreding van een kernbepaling een vervolg krijgt. Bij een eerste constatering van overtreding van handhavingstaken met een hoge Toezichts- en handhavingsprioriteit volgt altijd een reactie, daar waar mogelijk "lik op stuk". Enerzijds om de overtreder direct tot naleving te dwingen, anderzijds om tijdrovende aanschrijvingsprocedures tot een minimum te beperken. Bij constatering van een overtreding van een kernbepaling bij hercontrole volgt een bestuursrechtelijke en/of strafrechtelijke sanctie. Over de toepassing van strafrechtelijke en bestuursrechtelijke sancties afhankelijk van de aard van de overtreding en over de aard van de strafrechtelijke geldboete maakt het gemeentebestuur afspraken met politie en Openbaar Ministerie (vastgelegd in het handhavingsarrangement). PRIORITEIT GEMIDDELD