Nota reserves en voorzieningen gemeente Bronckhorst 2017De raad van de gemeente Bronckhorst; gelezen het voorstel van het college van b en w van dinsdag 17 januari 2017; gelet op de bespreking in de commissievergadering van woensdag 8 februari 2017; gelet op de Gemeentewet; besluit: De "Nota reserves en voorzieningen gemeente Bronckhorst 2017" vast te stellen en daarmee het volgende te besluiten: De adviezen van de commissie BBV te volgen en met ingang van 2018 geen bespaarde rente meer over onze reserves en voorzieningen te berekenen De tarieven voor afval en grafrechten met ingang van 2018 te verlagen met het bedrag voor bespaarde rente De tarieven voor riool met ingang van 2018 niet te verlagen met het bedrag van de bespaarde rente en dit bedrag toe te voegen aan de voorziening ervangingsinvesteringen riolering Geen maximum te stellen aan de algemene reserve Voor de solvabiliteitsratio een ondergrens te hanteren van 50% Daarnaast voor de algemene reserve een ondergrens te hanteren van € 11.5 miljoen (bufferfunctie) De bestemmingsreserve Uitgifte eigen graven op te heffen en het saldo over te hevelen naar de Algemene reserve De bestemmingsreserve Centrumplan Vorden op te heffen en het saldo over te hevelen naar de Algemene reserve De bestemmingsreserve Centrumplan Hengelo op te heffen en het saldo over te hevelen naar de Algemene reserve Een bestemmingsreserve Sociaal Domein in te stellen Een bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen in te stellen 1.Aanleiding Deze nota gaat in op het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen van de gemeente Bronckhorst. Het doel van deze nota is het voortzetten van een doelmatig en transparant reservebeleid. De huidige nota reserves en voorzieningen dateert van
(2012)kenden we binnen de algemene reserve de inkomensfunctie. Dit is het deel van de algemene reserve dat nodig is om de € 700.000 bespaarde rente op te brengen die in de exploitatie wordt gebruikt. Als we, zoals voorgesteld in hoofdstuk 3, niet meer werken met bespaarde rente is er ook geen sprake meer van een inkomensfunctie. Uit de algemene reserve kunnen we ook (incidentele) zaken realiseren. In de begroting 2017 gaat het dan bijvoorbeeld om de uitnamen voor het verbeteren van zandwegen, het landschapsontwikkelingsplan en de stimulering ontwikkelingen woningmarkt (Begroting 2017, blz. 99). Het gedeelte van de algemene reserve waar deze bestemmingen op liggen noemen we daarom ook wel het bestedingsdeel. Met betrekking tot bestedingen ten laste van de algemene reserve hanteren we de volgende vaste afspraken: de raad bepaalt ieder jaar bij de perspectiefnota (voorlopig) en de begroting welke wensen hij voor de komende jaren (meerjarenperspectief) wil dekken met een bijdrage uit de Algemene reserve; bij het vaststellen van de begroting worden uitsluitend de bijdragen voor de betreffende jaarschijf toegekend. De overige wensen zijn in de opvolgende jaarschijven ieder jaar uitwisselbaar, waardoor het prioriteren van wensen een dynamisch karakter blijft behouden. In hoofdstuk 2 hebben we gezien dat reserves geen beschikbaar geld is, hoe kunnen we reserves dan toch inzetten om incidentele zaken te realiseren? Als we een uitname uit de reserves doen wordt dit verantwoord als een inkomst in de exploitatie. Deze inkomst is een fictieve inkomst en leidt er dus toe dat het rekeningsresultaat lager (of negatief) wordt. Dit betekent dat bij de jaarrekening de algemene reserve minder groeit (of afneemt). Voor rekeningsoverschotten of rekeningstekorten hanteren we als bestendige gedragslijn dat deze primair met de algemene reserve worden verrekend. Ook bij tussentijdse rapportages worden verwachte overschotten niet “vastgehouden” binnen de exploitatie maar als toevoegingen (dotaties) aan de algemene reserve geraamd. Aanwending van reserves, het inzetten van reserves, is bevoegdheid van de raad, daarom moet dit altijd verlopen via een raadsbesluit. Aanwending verloopt via de exploitatie omdat reserves zijn ontstaan uit overschotten en dus nog niet gekoppeld zijn aan een deelprogramma/taakveld. Aanwending van reserves betekent dan ook dat uw raad besluit (een deel van) een reserve aan de exploitatie toe te voegen (bate) en daar tegenover een uitgave te autoriseren. Nog niet genoemd zijn de zogenaamde “stille reserves”. Stille reserves zijn reserves die de gemeente wel heeft maar die niet blijken uit de balans. Het gaat dan vaak om bezittingen die al afgeschreven (of ineens afgeschreven) zijn maar nog steeds een waarde hebben. Op grond van de voorschriften mogen we deze bezittingen niet tegen de marktwaarde waarderen maar moeten we deze waarderen op aanschafwaarde minus afschrijving. Pas op het moment van realiseren van de marktwaarde, dus bij verkoop, komt deze waarde tot uiting. Dit betekent dat ook al is een object in onze balans gewaardeerd op nul het wel degelijk een waarde kan vertegenwoordigen. Resumerend: We stellen u voor het bufferdeel op € 11.500.000 te handhaven De inkomensfunctie binnen de algemene reserve vervalt Voor bestedingen tlv de algemene reserve gelden enkele randvoorwaarden 7.Welke omvang van de algemene reserve is gewenst? In de gemeenteraad is gevraagd aan te geven wat de wenselijke (maximale/minimale) omvang van de algemene reserve moet zijn. In dit hoofdstuk gaan we in op deze vraag. Ook zullen we in dit hoofdstuk aangeven welke (on)mogelijkheden er zijn om de hoogte van de algemene reserve te sturen. Voor het bepalen van de maximale omvang van de algemene reserve moeten we eerst kijken naar de totstandkoming van de algemene reserve. In de voorgaande hoofdstukken hebt u gezien dat reserves ontstaan door rekeningsoverschotten, waardevermeerderingen (b.v. aandelen NUON) en toevoeging van bespaarde rente. Dat de algemene reserve de huidige (goede) omvang heeft is niet omdat daarop bewust gestuurd is maar een resultante uit het verleden. We hebben ook gezien dat het hebben van hoge reserves en voorzieningen betekent dat de gemeente weinig hoeft te lenen en daardoor lage rentelasten heeft. Dus hoe hoger onze reserves hoe voordeliger dit is in de exploitatie. Omgekeerd geldt dus ook dat als we vanaf nu de reserves zouden verlagen dit leidt tot meer rentelasten en dus hogere lasten voor onze inwoners. Ook hebben we in voorgaande hoofdstukken geconstateerd dat reserves geen potje geld is dat ligt te verstoffen of alleen maar rente opbouwt. Als we zo naar de algemene reserve kijken kunnen we eigenlijk alleen maar constateren dat er eigenlijk geen maximum is aan te geven voor de algemene reserve. Bij de beoordeling van de financiële positie van gemeenten kijkt de provincie ook naar de omvang van het eigen vermogen. Ze kent daarin drie niveaus. Bij een solvabiliteitsratio (=eigen vermogen/totaal vermogen) van meer dan 50% zit een gemeente in het hoogste niveau en scoort daarmee (als enkele andere kengetallen ook voldoende scoren) voldoende. Omdat we als gemeente een solide gemeente willen zijn met een robuuste reservepositie willen wij deze grens van de provincie als ondergrens hanteren. Voor de begroting 2017 (balanspositie per 1-1-2017) zou de algemene reserve samen met de bestemmingsreserves dan tenminste 30 miljoen moeten bedragen. De begrote stand op dat moment is 53,5 miljoen. Mitsdien resteert een vrij aanwendbaar deel van € 23,5 miljoen. NB: Dit is wel een momentopname. Wanneer de bestemmingsreserves werkelijk worden aangewend ontstaat een ander beeld. Het zelfde geldt voor de effecten van rekeningsresultaten. Voor het bepalen van de minimale omvang van de algemene reserve kunnen we ook kijken naar het vorige hoofdstuk. De algemene reserve moet minimaal zo groot zijn dat we de risico’s die op de gemeente afkomen kunnen opvangen zonder dat we direct in de exploitatie moeten gaan snijden. In hoofdstuk 6 hebben we aangegeven uit te willen gaan van een minimaal bufferdeel van € 11.500.
- Dit zou dus ook de minimale ondergrens voor de algemene reserve moeten zijn. Omdat de provincie kijkt naar alle reserves en we voor de bufferfunctie alleen de algemene reserve kunnen inzetten geldt dat we aan beide genoemde ondergrenzen willen voldoen. Onze goede reservepositie en het feit dat we ruim boven de noodzakelijke buffer zitten betekent dat er geen reden is om onze algemene reserve verder te voeden. Dit betekent dat we de oorzaken die de algemene reserve doen groeien goed in het oog moeten houden. Dus is het wenselijk door het zo goed mogelijk begroten de rekeningsoverschotten te beperken. Ook is het systeem van toevoegen van bespaarde rente aan de reserves in de huidige situatie overbodig. Hiervoor gaven we aan wat we kunnen doen om de reserves niet verder te laten groeien. Zijn er nu ook mogelijkheden om de algemene reserve te verlagen? Deze mogelijkheden zijn beperkt. Immers in hoofdstuk 2 hebt u gezien dat het doen van investeringen niet leidt tot verlaging van de reserves. Wat wel leidt tot verlaging van de reserves zijn rekeningstekorten. Echter, de Provincie zal in zijn rol als toezichthouder, met de regels in de hand, niet toestaan dat de gemeente bewust tekortbegrotingen opstelt. Waar wel een beperkte mogelijkheid ligt is als we heel bewust alle incidentele uitgaven in de exploitatie uit de reserves bekostigen. De Provincie staat namelijk toe dat we incidentele lasten met incidentele baten (gebruik van reserves valt daaronder) dekken. Een belangrijke incidentele last die we hiervoor konden gebruiken is door de nieuwe BBV-voorschriften weggevallen. Tot 2017 mochten we investeringen in maatschappelijk nut2Investeringen in maatschappelijk nut zijn investeringen in de openbare ruimte die maatschappelijk nut hebben maar die niet middels tarieven verhaald kunnen worden of een economische waarde hebben. Denk aan investeringen in wegen, water en groenvoorzieningen. ineens afschrijven en ten laste van de reserves brengen. Dit mag niet meer, investeringen in maatschappelijk nut moeten afgeschreven (= geactiveerd) worden. Wat daarbij wel toegestaan is, is dat je een deel van de algemene reserve afzondert om daaruit jaarlijks de kapitaallasten te compenseren. Van dit laatste zijn wij geen voorstander en wel om twee redenen. De eerste reden is dat we vinden dat de generatie die profiteert van voorzieningen ook de lasten daarvan moet dragen. Bij gebruik van een bestemmingsreserve is het eigenlijk de vorige generatie die de reserve heeft opgebracht en dus de lasten betaalt. De tweede reden is dat er een veelheid van bestemmingsreserves zal ontstaan voor dekking van kapitaallasten van investeringen in maatschappelijk nut die in de loop der jaren worden gedaan. Al die reserves zullen vervolgens b.v. 25 of 40 jaar (de levensduur van de investering) in stand moeten blijven. Kortom, zeer onoverzichtelijk en zeer arbeidsintensief. Resumerend: Een grote reservepositie betekent weinig externe financiering en dus relatief weinig rentelasten in de exploitatie en dus minder lasten voor de burger Reserves zijn geen financiële middelen maar slechts een weergave van de waarde van bezittingen minus schulden We stellen geen maximum aan de algemene reserve Voor de solvabiliteitsratio hanteren we een ondergrens van 50% (Solvabiliteitsratio ziet op alle reserves, dus algemene reserve plus bestemmingsreserves) Daarnaast hanteren we voor de algemene reserve een ondergrens van € 11.5 miljoen (bufferfunctie). 8.Wijzigingen in bestemmingsreserves In hoofdstuk 1 gaven we aan dat er de afgelopen 4 jaar verschillende wijzigingen in reserves en voorzieningen zijn aangebracht. Deze zijn via de gebruikelijke P&C-documenten met u gecommuniceerd. Het actualiseren van de nota reserves en voorzieningen is ook een moment om nog weer even kritisch naar de bestaande situatie te kijken. Dit heeft ertoe geleid dat wij u de volgende voorstellen doen voor wijzigingen in de reserves. In de voorzieningen zijn geen wijzigingen aan de orde. Bestemmingsreserve Uitgifte eigen gravenDe ontvangen vergoedingen voor begraafrechten (aankoop graf) worden toegevoegd aan deze reserve. De kapitaallasten van investeringen op de bestaande begraafplaatsen worden vervolgens betaald uit deze reserve. We stellen u voor deze bestemmingsreserve op te heffen en af te wikkelen bij de jaarrekening
- De redenen hiervoor zijn: Vanaf 2013 wordt jaarlijks slechts gemiddeld € 5.700 aan de reserve toegevoegd; De reserve heeft een beperkte omvang (€ 123.000); In relatie tot de totale omzet van de gemeente (€ 74 miljoen) is het aanhouden van deze bestemmingsreserve niet langer nodig; Het beëindigen past in het beleid om het aantal bestemmingsreserves zoveel als mogelijk te beperken. De ontvangen vergoedingen voor begraafrechten worden voortaan toegevoegd aan het exploitatiebudget voor onderhoud. Het saldo van de reserve wordt overgeheveld naar de algemene reserve. Bestemmingsreserve Centrumplan Vorden en bestemmingsreserve Centrumplan HengeloHet doel van deze reserves is het afdekken van investeringen in de openbare ruimte voortvloeiende uit de Masterplannen voor respectievelijk Vorden Centrum en Hengelo Centrum. Wij stellen u voor deze bestemmingsreserves op te heffen en af te wikkelen bij de jaarrekening
- De reden hiervoor is dat het Centrumplannen in 2016 zijn afgerond. Via actieve informatie bent u geïnformeerd over de afwikkeling. Voorgesteld wordt het saldo van deze reserves over te hevelen naar de algemene reserve. Bestemmingsreserve Sociaal DomeinDe lasten voor het sociaal domein worden sinds de decentralisatie van deze taak vanaf 2015 betaald uit een hogere uitkering uit het gemeentefonds aangevuld met eigen middelen en eigen bijdragen van burgers. De hogere uitkering uit het gemeentefonds wordt gefaseerd verlaagd vanuit de gedachte dat gemeenten deze taak goedkoper/doelmatiger kunnen uitvoeren. De gemeente moet manieren bedenken om deze taak doelmatiger uit te voeren. Dit vergt enige tijd. Gevolg is dat in de tussenliggende tijd de verlaging van de rijksvergoeding en de verlaging van de kosten door anders te werken niet met elkaar in de pas lopen. Binnen de gemeente Bronckhorst hebben we afgesproken dat we de kosten van het sociaal domein betalen uit de rijksvergoeding (Met enige toevoeging van eigen geld en eigen bijdragen cliënten). Doordat de baten en besparingen niet parallel lopen ontstaan jaarlijks in de exploitatie overschotten of tekorten binnen het sociaal domein. Gezien de afspraak willen we overschotten in het ene jaar gebruiken om tekorten in een volgend jaar op te vangen. Hiervoor is het instrument “peilstok” geïntroduceerd. Dit heeft echter enkele nadelen. Het is een doorbreking van de reguliere werkwijzen en het is niet erg inzichtelijk. Ook geeft het een verkeerde suggestie over het verloop. Een overschot in een bepaald jaar wordt via de peilstok overgeheveld naar het volgende jaar. Als de algemene uitkering en de besparing in dat jaar wel in de pas lopen is het overgehevelde bedrag opnieuw een positief saldo. Op deze wijze wordt gesuggereerd dat een bedrag dat we in één jaar over houden van jaar tot jaar wordt overgehouden. Gezien de beperkingen van de peilstok stellen wij u voor een bestemmingsreserve Sociaal Domein in te stellen. Dit past binnen de reguliere werkwijzen en geeft meer inzicht. Het eventuele saldo van de peilstok zal dan bij de jaarrekening 2016 overgeheveld worden naar deze nieuwe reserve. De reserve is bedoeld om verwachte tekorten binnen het sociaal domein in de jaren 2017 en volgende af te dekken. In de betreffende begrotingen wordt een uitname uit de reserve gelijk aan het verwachtte tekort binnen het sociaal domein opgenomen. Bij de tussenrapportages en de jaarrekening wordt u zoals gebruikelijk geïnformeerd over eventuele wijzigingen daarin. Naast deze uitnamen kan de reserve ook gebruikt worden voor projecten die in de toekomst tot besparingen binnen het sociaal domein of tot betere zorg leiden. In hoofdstuk 6 hebben we aangegeven dat besteden van een reserve een bevoegdheid van de gemeenteraad is. De procedure voor een begrotingswijziging vergt echter een flinke doorlooptijd. Om de uitvoering van het sociaal domein werkbaar te houden is het wenselijk dat het college de bevoegdheid krijgt dit soort uitnamen op korte termijn te kunnen doen. We stellen u voor het college hiervoor te autoriseren. Uiteraard wordt uw raad over deze aanwendingen op de gebruikelijke wijze geïnformeerd. Verder stellen wij u voor aan deze bestemmingsreserve een maximale looptijd te koppelen t/m
- We verwijzen u naar bijlage 2 voor de verdere kaders m.b.t. deze bestemmingsreserve. Bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningenIn de Notitie grondexploitaties 2016 doet de commissie BBV de volgende stellige uitspraak: “Het is vanaf 2016 niet meer toegestaan om toevoegingen te doen aan een voorziening voor bovenwijkse voorzieningen. Bestaande voorzieningen per ultimo 2015 mogen worden gehandhaafd en kunnen volgens planning worden afgewikkeld. Sparen voor bovenwijkse voorzieningen die na het afsluiten van een grondexploitatie zullen worden aangelegd, is nog wel mogelijk via een door de raad in te stellen bestemmingsreserve. Toevoegingen aan deze bestemmingsreserve kunnen alleen plaatsvinden via resultaatsbestemming.” Dit betekent dat we met ingang van 2017 niet meer doteren aan de huidige voorziening Bovenwijkse voorzieningen. Omdat we nog wel inkomsten voor bovenwijkse voorzieningen hebben op enkele verspreid liggende resterende kavels en vanuit individuele ontwikkelingen en deze inkomsten uitsluitend binnen de kaders van de Wro aangewend mogen worden stellen we hiervoor een nieuwe bestemmingsreserve in. 9.Beslispunten en financiële consequenties BeslispuntenDe volgende beslispunten zijn nieuw/anders ten opzichte van de vorige Nota reserves en voorzieningen gemeente Bronckhorst
- (Verplichte wijzigingen als gevolg van wet- en regelgeving worden niet genoemd.) We stellen u voor: De adviezen van de commissie BBV te volgen en met ingang van 2018 geen bespaarde rente meer over onze reserves en voorzieningen te berekenen (Hoofdstuk 4) De tarieven voor afval en grafrechten met ingang van 2018 te verlagen met het bedrag voor bespaarde rente (Hoofdstuk 4) De tarieven voor riool met ingang van 2018 niet te verlagen met het bedrag van de bespaarde rente en dit bedrag toe te voegen aan de voorziening Vervangingsinvesteringen riolering (Hoofdstuk 4) Geen maximum te stellen aan de algemene reserve (Hoofdstuk 7) Voor de solvabiliteitsratio een ondergrens te hanteren van 50% (Hoofdstuk 7) Daarnaast voor de algemene reserve een ondergrens te hanteren van € 11.5 miljoen (bufferfunctie) (Hoofdstuk 7) De bestemmingsreserve Uitgifte eigen graven op te heffen en het saldo over te hevelen naar de Algemene reserve (Hoofdstuk 8) De bestemmingsreserve Centrumplan Vorden op te heffen en het saldo over te hevelen naar de Algemene reserve. (Hoofdstuk 8) De bestemmingsreserve Centrumplan Hengelo op te heffen en het saldo over te hevelen naar de Algemene reserve (Hoofdstuk 8) Een bestemmingsreserve Sociaal Domein in te stellen (Hoofdstuk 8) Een bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen in te stellen (Hoofdstuk 8) Resumé van de financiële consequenties:De financiële consequenties worden weergegeven op basis van de cijfers begroting
- Omdat het niet meer berekenen van bespaarde rente ingaat m.i.v. de begroting 2018 zullen de werkelijke cijfers wat afwijken. Aan de reserves wordt geen bespaarde rente meer toegerekend, dit betekent dat aan de reserves geen € 659.801 wordt toegevoegd. Wel wordt aan de bestemmingsreserve Afkoop onderhoud graven 3% rente toegevoegd. Dit komt overeen met € 41.
- Binnen de exploitatie vallen de lasten voor bespaarde rente weg ad. € 1.359.801 Binnen de exploitatie valt de €700.000 bespaarde rente-inkomst weg Binnen de exploitatie vallen de inkomsten wegens bespaarde rente in de tarieven voor afval en grafrechten weg (respectievelijk € 24.652 en € 6.063). Er komt een (extra) dotatie aan de voorziening Vervangingsinvesteringen riool van € 455.
- Per saldo betekent dit in de exploitatie: Lagere lasten bespaarde rente 1.359.801 V Vervallen bespaarde rente-inkomst 700.000 N Lagere tarieven voor afval en grafrechten 30.715 N Hogere dotatie voorziening Vervangingsinvesteringen riool 455.004 N Rentetoevoeging aan reserve Afkoop onderhoud graven 41.937 N Totaal voor de exploitatie 132.145 V Aldus besloten door de raad van de gemeente Bronckhorst in zijn openbare vergadering van 23 februari 2017,de griffier,M. van derLeurde voorzitter,M.BesselinkBijlage1Omvang van reserves en voorzieningen volgens begroting 2017 2017 omschrijving saldo 1/1 storting onttrekking saldo 31/12 Algemene reserves 1 Algemene reserve 42.282.008 617.864 737.475 42.162.397 Jaarresultaat 0 0 subtotaal 42.282.008 617.864 737.475 42.162.397 Bestemmingsreserves 1 Afkoop onderhoud graven 1.397.910 116.937 156.152 1.358.695 2 Uitgifte eigen graven 122.841 15.708 3.389 135.160 3 Minimafonds 96.132 96.132 4 Nuongelden, dividendderving 2.583.000 516.600 2.066.400 5 Gemeentehuis 5.106.507 700.000 179.539 5.626.968 6 Centrumplan Vorden 1.700.000 1.700.000 7 Centrumplan Hengelo 253.000 253.000 subtotaal 11.259.391 832.645 855.680 11.236.356 Risicovoorziening 1 Bedrijvenpark A18 1.527.218 1.527.218 2 Wethouders pensioen/wachtgeld 1.867.760 29.233 107.509 1.789.484 3 Wachtgeld huidige wethouders 240.121 17.282 65.917 191.486 4 Pensioen huidige wethouders 1.951.171 96.839 14.292 2.033.718 subtotaal 5.586.270 143.354 187.718 5.541.906 Egalisatievoorziening 1 Onderhoud gemeentelijke gebouwen 1.173.776 460.873 278.908 1.355.741 2 Onderhoud sportaccommodaties 610.932 293.239 109.801 794.370 subtotaal 1.784.707 754.112 388.709 2.150.110 Voorziening middelen derden 1 Reïntegratietrajecten 32.742 32.742 2 Bovenwijkse voorzieningen 2.201.608 2.201.608 3 Riolering 0 462.223 462.223 0 4 Afvalstoffenheffing 394.358 105.091 353.022 146.427 0 0 subtotaal 2.628.708 567.314 815.245 2.380.777 Totaal 63.541.084 2.915.289 2.984.827 63.471.546 Bijlage2Overzicht van Reserves en Voorzieningen (inclusief de wijzigingen beschreven in hoofdstuk 8) ALGEMENE RESERVE
- Algemene reserve Beleidsmatige relatie met programma De algemene reserve is niet gekoppeld aan een specifiek programma Budgethouder J.H.M. Tiemessen Soort Algemene reserve Doel Opvangen van calamiteiten en incidentele bestedingen Omschrijving In de algemene reserve wordt een deel aangehouden om financiële gevolgen bij calamiteiten te kunnen opvangen. Daarnaast kunnen wensen voor incidenteel nieuw beleid en projecten gedekt worden uit deze reserve. Omvang Het eigen vermogen, wat niet is afgezonderd in bestemmingsreserves, vormt de algemene reserve. Hierbinnen wordt voor het opvangen van calamiteiten een buffer aangehouden van € 11.500.
- Rente toevoegen n.v.t. Randvoorwaarden • De raad bepaalt ieder jaar bij de perspectiefnota (voorlopig) en de begroting welke wensen hij voor de komende jaren (meerjarenperspectief) wil dekken met een bijdrage uit de Algemene reserve • Bij het vaststellen van de begroting worden uitsluitend de bijdragen voor de betreffende jaarschijf toegekend. De overige wensen zijn in de opvolgende jaarschijven ieder jaar uitwisselbaar, waardoor het prioriteren van wensen een dynamisch karakter blijft behouden • Aanwending van de (algemene) reserve leidt tot hogere rentelasten binnen de exploitatie • De algemene reserve kan in principe alleen worden ingezet voor incidentele uitgaven Relevante ontwikkelingen (verantwoording) Gewenste incidentele bestedingen voor nieuw beleid of projecten worden vastgelegd in de perspectiefnota en begroting. Op basis van (afzonderlijke) raadsvoorstellen en besluiten worden middelen daadwerkelijk vrijgegeven en bestemd. BESTEMMINGSRESERVES
- Afkoop onderhoud graven Beleidsmatige relatie met programma Aantrekkelijke leefomgeving (2B) Budgethouder C. Elferink Soort Bestemmingsreserve Doel De baten afstemmen c.q. toerekenen aan het jaar waarin de lasten worden gemaakt (matching) Kader Jaarlijkse vaststelling tarieven Startjaar Bestaand voor 2005 Omschrijving Het onderhoud van graven kan worden afgekocht. De koopsommen worden toegevoegd aan de reserve en vallen vrij in de jaren waarvoor het onderhoud is afgekocht en wordt uitgevoerd. Van het afgekochte onderhoud tot en met 2007 valt een vast bedrag vrij. Omvang De omvang wordt bepaald door de lopende (afgekochte) onderhoudsverplichtingen. Rente toevoegen 3% rente over saldo per 1-1 wordt als dotatie toegevoegd Dotatie De per jaar ontvangen afkoopsommen Planning De reserve is eeuwigdurend Randvoorwaarden Geen bijzondere randvoorwaarden Relevante ontwikkelingen (verantwoording) Tarieven voor onderhoud en afkoop onderhoud worden jaarlijks vastgesteld met kostendekkendheid als randvoorwaarde.
- Minimafonds Beleidsmatige relatie met programma Zorg en ondersteuning: Individuele voorzieningen (1C) Budgethouder D. Nijland Soort Bestemmingsreserve Doel Incidentele uitgaven Kader Oorspronkelijk vanuit een legaat van Mej. Becking en vervolgens door gemeentelijke toevoegingen gevormde reserve Startjaar Bestaand voor 2005 Omschrijving De reserve is bedoeld voor het verstrekken van incidentele bijdragen aan burgers voor het opvangen van calamiteiten, waarvoor ze geen beroep kunnen doen op bestaande regelingen (bijstand) tot maximaal € 5.
- Omvang Geen limiet Rente toevoegen n.v.t Dotatie n.v.t Planning Doorlopend Randvoorwaarden De uitvoerende afdeling is gemachtigd voor het toekennen van vergoedingen. Achteraf wordt verantwoording afgelegd in de jaarrekening over de verstrekkingen. Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t
- Nuongelden, dividendderving Beleidsmatige relatie met programma Bestuur: Middelen (4B) Budgethouder C. Sloot Soort Bestemmingsreserve Doel Het opvangen van gemis aan dividendopbrengsten door de verkoop van Nuon-aandelen Kader Jaarstukken 2009 Startjaar 2010 Omschrijving Door de verkoop van de aandelen Nuon is het dividend als bate vervallen in de begroting. Om het gemis op te vangen is een deel van de verkoopopbrengst afgezonderd in deze bestemmingsreserve. Jaarlijks valt een deel van de bestemmingsreserve vrij ten gunste van de exploitatie. Omvang De omvang van de reserve is bepaald op basis van het gewenste batenniveau en het verwachte dividend (netwerkbedrijf) waarbij rekening wordt gehouden met een ingroeimodel (getrapte daling). Rente toevoegen n.v.t Dotatie n.v.t Planning Vrijval in de periode 2010 – 2025 Randvoorwaarden n.v.t Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t
- Gemeentehuis Beleidsmatige relatie met programma Bestuur: Bedrijfsvoering (4C) Budgethouder J.H.M. Tiemessen Soort Bestemmingsreserve Doel Het inzetten van de verkoopopbrengst oude gemeentehuizen als dekking van de lasten van het huidige gemeentehuis Kader Raadsbesluit bouw huidig gemeentehuis Startjaar 2010 Omschrijving Voor de (gedeeltelijke) dekking van de kapitaallasten van het gemeentehuis is uit de opbrengst van de verkoop van de voormalige gemeentehuizen deze bestemmingsreserve gevormd. Jaarlijks valt een gedeelte vrij ten gunste van de exploitatie. Daarnaast is 2/3e deel van de "IZA-middelen" toegevoegd aan deze bestemmingsreserve voor de dekking van kapitaallasten van de in het gemeentehuis aangebrachte (extra) personeelsvoorzieningen. Omvang Gebaseerd op de verkoopopbrengst van de voormalige gemeentehuizen en de ontvangen “IZA-middelen” Rente toevoegen n.v.t Dotatie n.v.t Planning Vrijval verkoopopbrengst gemeentehuizen: 2010 – 2049 Vrijval IZA-middelen: 2010 - 2029 Randvoorwaarden n.v.t Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t
- Sociaal Domein Beleidsmatige relatie met programma Zorg en ondersteuning (1A, 1B en 1C) Budgethouder J. van Cranenburgh Soort Bestemmingsreserve Doel Egaliseren van overschotten en taakstellingen binnen het sociaal domein Kader Vanaf 2014 zijn restantbudgetten van het Sociaal Domein opgevangen in een tijdelijke “peilstok”. De peilstok die werd aangehouden in de exploitatie wordt omgezet in een tijdelijke bestemmingsreserve. Startjaar 2016 Omschrijving Overschotten en tekorten op programma 1 Zorg en ondersteuning worden aan deze bestemmingsreserve toegevoegd c.q. onttrokken. Daarnaast kan deze bestemmingsreserve gebruikt worden voor incidentele projecten binnen het programma. Omvang Geen limiet Rente toevoegen n.v.t Dotatie Naar rato van overschotten of tekorten binnen het sociaal domein Planning In principe doorlopend t/m 2020 Randvoorwaarden Het college is bevoegd over deze reserve te beschikken voor incidentele projecten in het kader van het sociaal domein. Achteraf wordt in de tussenrapportages (indien van toepassing) en in de jaarrekening verantwoording afgelegd Relevante ontwikkelingen (verantwoording) Zie onderdeel randvoorwaarden
- Bovenwijkse voorzieningen Beleidsmatige relatie met programma Wonen en leefomgeving: Passend wonen (2A) Budgethouder E. van Eck Soort Bestemmingsreserve Doel Bekostiging van uitgaven buiten de grenzen van het feitelijke exploitatiegebied Kader Raadsbesluit over exploitatieplan complex Startjaar 2017 Omschrijving Een bovenwijkse voorziening is een voorziening van openbaar nut, waarvan het belang en de baat uitstijgen boven de exploitatie van een (exploitatie)gebied en waarvan de kosten, vanwege het nut voor meerdere gebieden, niet door één exploitatiegebied moet worden gedragen. De gemeente Bronckhorst verhaalt kosten bovenwijkse voorzieningen wanneer een ruimtelijke ontwikkeling ruimtebeslag heeft (bedrijvigheid, verdichting mens, extra verkeersbewegingen). De verhaalde kosten komen in de bestemmingsreserve bovenwijks. Omvang Periodiek wordt de nota bovenwijkse voorzieningen herzien. De omvang van de bestemmingsreserve is afhankelijk van de uitgevoerde bestemmingsplanwijzigingen waar ruimtebeslag plaatsvond en waar kostenverhaal kan worden uitgevoerd. Rente toevoegen n.v.t Planning Doorlopend tot en met het jaar dat er geen bijdragen voor bovenwijks worden ontvangen en de bestemmingsreserve is uitgeput Dotatie Een deel van de ontvangen grondprijzen of bijdragen van (project)ontwikkelaars wordt gestort op basis van het aandeel van de geraamde kosten voor bovenwijkse investeringen in de verkoopprijs van de grond Randvoorwaarden - De bovenwijks te verhalen kosten moeten voorkomen in de kostensoortenlijst volgens art. 6.2.3 t/m 6.2.7 Bro - De bovenplans te verhalen kosten moeten zijn vermeld in de structuurvisie - Bijdragen in ruimtelijke ontwikkelingen vormen onderdeel van de bovenwijkse kosten - In de nota bovenwijks moet zijn vastgesteld op welke wijze de investeringen worden omgeslagen. Iedere jaar wordt het exploitatieplan opnieuw vastgelegd met het kostendekkingsplan bij de jaarstukken Relevante ontwikkelingen (verantwoording) Zie paragraaf Grondexploitatie RISICOVOORZIENINGEN
- Bedrijvenpark A18 Beleidsmatige relatie met programma Bedrijvigheid en ontwikkeling: Economie (3A) Budgethouder E. van Eck Soort Risicovoorziening Doel Afdekken van financiële risico’s binnen het regionale bedrijventerrein A18 Kader Het risico zoals dat blijkt uit de grex Startjaar 2014 Omschrijving Bronckhorst neemt deel in de Samenwerkingsovereenkomst bedrijventerreinen West achterhoek (verder SOK). Wij participeren naar rato van onze deelneming in een eventueel tekort. Omvang De omvang van de voorziening wordt periodiek bepaald op basis van de grex. De voorziening omvat ons deel daarin. Dotatie Dotaties of vrijval zijn afhankelijk van actuele berekeningen. Rente toevoegen n.v.t Planning De voorziening loopt door totdat het regionale bedrijventerrein is afgerond of tot het moment dat duidelijk is dat er geen risico meer wordt gelopen. Randvoorwaarden n.v.t Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t
- Pensioenen en wachtgeld voormalige wethouders Beleidsmatige relatie met programma Bestuur: Besturen (4A) Budgethouder I. Mayer Soort Risicovoorziening Doel Uitkeren van verplichte pensioenen en wachtgelden Kader Rechtspositieregeling volgens Gemeentewet Startjaar 2005 Omschrijving Dit betreft de uit te keren pensioenen en wachtgelden aan wethouders van de voormalige gemeenten Omvang De omvang van de voorziening wordt periodiek bepaald op basis van actuele berekeningen Dotatie Dotaties zijn afhankelijk van actuele berekeningen en mutaties Rente toevoegen n.v.t Planning De voorziening loopt door totdat de opgebouwde rechten zijn afgewikkeld Randvoorwaarden n.v.t Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t
- Wachtgeld wethouders Beleidsmatige relatie met programma Bestuur: Besturen (4A) Budgethouder I. Mayer Soort Risicovoorziening Doel Uitkeren van wachtgelden Kader Rechtspositieregeling volgens wet APPA Startjaar 2005 Omschrijving De gemeente loopt het risico dat ze wachtgeld moet uitbetalen aan gewezen wethouders. Daarvoor wordt een voorziening getroffen die een gedeelte van het maximale risico afdekt. Het wachtgeld is gebaseerd op de rechten zoals die zijn vastgelegd in de wet APPA. De uitbetaling van een uitkering komt ten laste van de voorziening. Omvang De omvang van de voorziening is gebaseerd op de totale verplichting die de gemeente heeft op grond van de wet APPA. Voor zittende wethouders bedraagt dit 25% van de maximale verplichting. Rente toevoegen n.v.t Dotatie Dotaties zijn afhankelijk van actuele berekeningen en mutaties Planning Aanspraken op een uitkering worden afgewikkeld op basis van de opgebouwde rechten Randvoorwaarden n.v.t Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t
- Pensioenen wethouders Beleidsmatige relatie met programma Bestuur: Besturen(4A) Budgethouder I. Mayer Soort Risicovoorziening Doel Uitkeren van verplichte pensioenen Kader Rechtspositieregeling volgens wet APPA Startjaar 2005 Omschrijving Bij de opbouw van pensioenen voor wethouders van de Gemeente Bronckhorst doteren wij jaarlijks een bedrag, overeenkomend met de toename van de opgebouwde rechten, aan de voorziening. De uitbetaling van de pensioenen komt ten laste van de voorziening Omvang De omvang van de voorziening wordt periodiek bepaald op basis van actuele berekeningen Rente toevoegen Toevoeging middels dotatie Dotatie Dotaties zijn afhankelijk van actuele berekeningen en mutaties Planning Aanspraken op een uitkering worden afgewikkeld op basis van de opgebouwde rechten Randvoorwaarden n.v.t Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t EGALISATIEVOORZIENINGEN
- Onderhoud gemeentelijke gebouwen Beleidsmatige relatie met programma Alle programma’s Budgethouder W.A. Berenpas Soort Egalisatievoorziening Doel Onregelmatig gespreide onderhoudskosten aan gemeentelijke gebouwen te egaliseren Kader Raadsbeleid onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen van 2006 Startjaar 2007 Omschrijving Voor de uitvoering van het onderhoud aan gemeentelijke gebouwen wordt jaarlijks een vast bedrag toegevoegd aan de voorziening. De werkelijke onderhoudskosten, welke een onregelmatig verloop (kunnen) hebben, worden ten laste van de voorziening gebracht. Omvang De omvang van de voorziening is gebaseerd op het onderhoudsplan Rente toevoegen n.v.t Dotatie Dotaties vinden plaats op basis van het onderhoudsplan. De dotatie is het gemiddelde van wat er over de planperiode nodig is aan budget, waarbij rekening wordt gehouden met omvang van de voorziening. Dotaties worden bijgesteld op het moment dat het onderhoudsplan wordt geactualiseerd. Planning Doorlopend Randvoorwaarden n.v.t Relevante ontwikkelingen n.v.t
- Onderhoud sportaccommodaties Beleidsmatige relatie met programma Wonen en leefomgeving: Aantrekkelijke leefomgeving (2B) Budgethouder W.A. Berenpas Soort Egalisatievoorziening Doel Onregelmatig gespreide onderhoudskosten aan gemeentelijke gebouwen, die voor sportdoeleinden worden gebruikt, te egaliseren Kader Raadsbeleid onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen van 2006 Startjaar 2007 Omschrijving Voor de uitvoering van het onderhoud aan gemeentelijke gebouwen die gebruikt worden voor sportdoeleinden, wordt jaarlijks een vast bedrag toegevoegd aan de voorziening. De werkelijke onderhoudskosten, welke een onregelmatig verloop (kunnen) hebben, worden ten laste van de voorziening gebracht. Omvang De omvang van de voorziening is gebaseerd op het onderhoudsplan Rente toevoegen n.v.t Dotatie Dotaties vinden plaats op basis van het onderhoudsplan. De dotatie is het gemiddelde van wat er over de planperiode nodig is aan budget, waarbij rekening wordt gehouden met omvang van de voorziening. Dotaties worden bijgesteld op het moment dat het onderhoudsplan wordt geactualiseerd. Planning Doorlopend Randvoorwaarden n.v.t Relevante ontwikkelingen n.v.t VOORZIENINGEN VOOR MIDDELEN VAN DERDEN
- Re-integratietrajecten medewerkers Gemeente Bronckhorst Beleidsmatige relatie met programma Middelen; Bedrijfsvoering (4C) Budgethouder I.Mayer Soort Voorziening middelen derden Doel In het kader van de Regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) re-integratietrajecten starten om medewerkers te behouden voor het arbeidsproces Kader Collegebesluit WGA-bijdrage van medewerkers van december 2006 Startjaar 2007 Omschrijving Sociale partners binnen de Stichting van de Arbeid (STAR) hebben afgesproken om de WGA-lasten voor 50% te verhalen op het nettoloon van de medewerkers. De middelen worden ingezet voor re-integratie van langdurig zieke medewerkers waarvoor werkhervatting aanvullende maatregelen vergt Omvang De omvang wordt bepaald door de bijdragen verminderd met de kosten van de re-integratietrajecten Rente toevoegen n.v.t Planning De daadwerkelijke inzet van de middelen is afhankelijk van het aantal werknemers dat hiervoor in aanmerking komt en wordt jaarlijks gevolgd bij de jaarstukken Dotatie Percentage van de bezoldiging van de medewerkers Randvoorwaarden Voor een re-integratietraject mag maximaal 50% ten laste van de voorziening gebracht worden (aandeel vanuit bijdrage van medewerkers) Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t
- Bovenwijkse voorzieningen Beleidsmatige relatie met programma Wonen en leefomgeving (2A en 2B) Budgethouder E. van Eck Soort Voorziening middelen derden Doel Bekostiging van uitgaven buiten de grenzen van het feitelijke exploitatiegebied Kader Raadsbesluit over exploitatieplan complex Startjaar 2011 Omschrijving Een bovenwijkse voorziening is een voorziening van openbaar nut, waarvan het belang en de baat uitstijgen boven de exploitatie van een (exploitatie)gebied en waarvan de kosten, vanwege het nut voor meerdere gebieden, niet door één exploitatiegebied moet worden gedragen. De gemeente Bronckhorst verhaalt kosten bovenwijkse voorzieningen wanneer een ruimtelijke ontwikkeling ruimtebeslag heeft (bedrijvigheid, verdichting mens, extra verkeersbewegingen). De verhaalde kosten komen in de voorziening bovenwijks. Omvang Periodiek wordt de nota bovenwijkse voorzieningen herzien. De omvang van de voorziening is afhankelijk van de uitgevoerde bestemmingsplanwijzigingen waar ruimtebeslag plaatsvond en waar kostenverhaal kan worden uitgevoerd. Rente toevoegen n.v.t Planning Dotaties zijn m.i.v. 2017 niet meer toegestaan, de voorziening eindigt nadat de laatste middelen uit de voorziening zijn aangewend. Dotatie Een deel van de ontvangen grondprijzen of bijdragen van (project)ontwikkelaars wordt gestort op basis van het aandeel van de geraamde kosten voor bovenwijkse investeringen in de verkoopprijs van de grond Randvoorwaarden - De bovenwijks te verhalen kosten moeten voorkomen in de kostensoortenlijst volgens art. 6.2.3 t/m 6.2.7 Bro - De bovenplans te verhalen kosten moeten zijn vermeld in de structuurvisie - Bijdragen in ruimtelijke ontwikkelingen vormen onderdeel van de bovenwijkse kosten - In de nota bovenwijks moet zijn vastgesteld op welke wijze de investeringen worden omgeslagen. Iedere jaar wordt het exploitatieplan opnieuw vastgelegd met het kostendekkingsplan bij de jaarstukken Relevante ontwikkelingen (verantwoording) Zie paragraaf Grondexploitatie
- Vervangingsinvesteringen riolering Beleidsmatige relatie met programma Aantrekkelijke leefomgeving (2B) Budgethouder R.A.M. Waanders Soort Voorziening middelen derden Doel Bijdrage aan toekomstige vervangingsinvesteringen Kader Raadsbesluit gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Startjaar 2014 Omschrijving De lasten voor riolering worden gedekt door heffingen met als uitgangspunt kostendekkendheid. Om ongewenste tariefschommelingen te voorkomen, wordt het tarief bepaald op basis van een meerjarig kostendekkingsplan (GRP). Hierbij wordt rekening gehouden met toekomstige vervangingsinvesteringen. Vervangingsinvesteringen worden, voor zover mogelijk, uit de voorziening gedekt. Omvang De omvang wordt bepaald door de jaarlijkse dotatie verminderd met vervangingsinvesteringen. Rente toevoegen n.v.t. Dotatie De dotatie wordt jaarlijks bepaald op basis van het meerjarige kostendekkingsplan. Planning Doorlopend Randvoorwaarden Een negatieve voorziening is niet mogelijk Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t
- Afvalstoffenheffing Beleidsmatige relatie met programma Aantrekkelijke leefomgeving (2B) Budgethouder M. Niessink Soort Voorziening middelen derden Doel Opvangen ongewenste tariefschommelingen Kader Raadsbesluit beleidsplan afval van 21 december 2006 Startjaar 2007 Omschrijving De lasten voor de inzameling en verwerking van afvalstoffen worden gedekt door heffingen met als uitgangspunt kostendekkendheid. Om ongewenste tariefschommelingen te voorkomen, wordt het tarief bepaald op basis van een meerjarig kostendekkingsplan. Pieken en dalen in geraamde en werkelijke jaarlasten en heffingen worden door het gebruik maken van deze voorziening geëlimineerd. Omvang De omvang wordt bepaald door de jaarlijkse overschotten en tekorten op de afvalstoffenheffing Rente toevoegen n.v.t. Dotatie De voorziening wordt jaarlijks gemuteerd met het saldo tussen de opbrengst van de heffingen en de lasten Planning Doorlopend Randvoorwaarden Een negatieve voorziening is niet mogelijk Relevante ontwikkelingen (verantwoording) n.v.t Bijlage3Model voor instellen bestemmingsreserve of voorziening Omschrijving benaming Beleidsmatige relatie met programma naam programma programmabegroting Budgethouder naam budgethouder Soort de soort reserve of voorziening aangeven Doel beschrijving doel reserve of voorziening Motivatie bij eerste instelling de argumenten die aan de keuze voor een reserve ten grondslag liggen Kader benoemen grondslag voor reserve of voorziening (bijv. naam onderhoudsplan) Startjaar jaar dat bedrag gereserveerd moet worden Omschrijving korte omschrijving welke kosten de reserve of voorziening moet dekken Omvang verwijzing naar plan of berekening waarin de hoogte en duur van de reserve of voorziening wordt berekend (bijv. onderhoudsplan, beleidsplan, berekening dubieuze debiteuren), zodat controle mogelijk is en benoemen van waarde op het moment dat model wordt ingevuld Rentetoevoeging aangeven indien van toepassing Dotatie hoe komen dotaties tot stand Planning aangeven wanneer welke uitgaven verwacht worden Randvoorwaarden bijzondere voorwaarden voor besteding, omvang en duur Relevante ontwikkelingen (verantwoording) jaarlijks benoemen van relevante ontwikkelingen in begroting en relevante afwijkingen in jaarstukken of eerder wanneer inzet politiek gevoelig onderwerp betreft Bijlage4Communicatiemomenten De nota reserves en voorzieningen wordt in principe elke 4 jaar geactualiseerd. Dat is het moment waarop het college met de raad communiceert over reserves en voorzieningen. Ook in de loop van het jaar communiceert het college op diverse momenten met de raad over reserves en voorzieningen. De voornaamste communicatiemomenten ziet u in onderstaand overzicht. PN PB TR JR Overig Voorstellen incidentele besteding Algemene reserve X X O O O Instellen bestemmingsreserve O O O O Overzicht reserves en voorzieningen X O X X = van toepassing O = optioneel (indien van toepassing) PN = Perspectiefnota PB = Programmabegroting TR = Tussenrapportage JR = Jaarrekening Overig = middels een afzonderlijk raadsvoorstel Bijlage5Verklarende woordenlijst Doteren Doteren aan een voorziening is het, ten laste van de exploitatie, bedragen aan de voorziening toevoegen. Bestemmen Een positief rekeningsresultaat kan worden bestemd. De bestemming kan zijn toevoegen aan een reserve maar ook aan de exploitatie van een volgend boekjaar. Aanwenden Aanwenden van een reserve of voorziening is het gebruiken van een reserve of voorziening. Hierdoor neemt de reserve of voorziening af. Aanwenden van een reserve loopt altijd via de exploitatie. Activeren Is het op de balans brengen van een investering. Vervolgens wordt hierop afgeschreven. De afschrijvingslasten komen ten laste van de exploitatie. Dekken Is zorgen dat tegenover lasten op de begroting voldoende baten staan. (NB: Een last is niet altijd een uitgaaf, denk b.v. aan kapitaallasten.) Financieren Is zorgen dat er voldoende financiële middelen (dus banksaldo) is om betalingen te kunnen doen.