Beleid historische schepen Harderwijk1. Inleiding 1.1 Aanleiding Op 29 september 2016 heeft de gemeenteraad van Harderwijk de Havenvisie Harderwijk 2016 vastgesteld. Het doel van de havenvisie is op hoofdlijnen richting te geven aan ontwikkeling, gebruik en beheer van de havens van Harderwijk. De visie geeft de reikwijdte en ambitie aan en welke onderdelen wij verder willen uitwerken. Een van de uit te werken onderdelen, is het Beleid historische schepen Harderwijk. In de Havenvisie Harderwijk 2016 is een ambitie opgenomen voor het noordelijk en het zuidelijk havengebied. Het Beleid historische schepen Harderwijk is bedoeld om een invulling te geven aan een onderdeel van de ambitie voor het zuidelijk havengebied, namelijk de beleving en uitstraling In de Havenvisie Harderwijk 2016 is over beleving het volgende opgenomen: De havens zijn een visitekaartje van de stad Harderwijk. De havens, de historische binnenstad van Harderwijk en de Veluwe vullen elkaar aan. De verbindingen tussen de havens, de binnenstad en de Veluwe zijn optimaal en aantrekkelijk vorm gegeven. Het gehele jaar is er levendigheid in de havens door in te spelen op een gemengd aanbod, het gehele jaar door zijn schepen in het gebied aanwezig. Om de levendigheid te vergroten zijn op aangewezen locaties (historische) schepen met een horecafunctie of woonfunctie in het gebied aanwezig. De inrichting van de havens draagt bij aan een optimale verbinding tussen de stad en het Wolderwijd. Een openbare functie van het voormalige surfcentrum 1) en voor het publiek toegankelijke strekdam op het Dolfinariumeiland 2) dragen bij aan een optimale verbinding. Het open beeld vanaf de Strandboulevard West richting het Wolderwijd blijft behouden. 1) Het Dolfinarium Het Surfcentrum heeft aangegeven dat zij het gebouw van het voormalige surfcentrum nodig heeft als onderdeel van het park. Hierdoor vervalt voorlopig de mogelijkheid op een openbare functie van het Surfcentrum. 2) Een publiek toegankelijke strekdam is niet haalbaar vanwege de ligging in het Natura 2000-gebied Veluwerandmeren, de begaanbaarheid van de strekdam en het bestaand gebruik, zie hiervoor ook paragraaf 'Bezetting aangewezen kades'. De gemeente Harderwijk ontwikkelt in nauwe samenwerking met andere partijen het Waterfront. Waterfront leidt in het gebied rondom de binnenstad tot een grootschalige transformatie. Onderdeel van de transformatie is de aanleg van de nieuwe havens: Strandhaven, Stadshaven en Waterstadhaven. Gecombineerd met de bestaande Vissershaven en Lelyhaven ontstaat een nieuw havengebied met meer mogelijkheden voor de recreatie op en om het water. De uitbreiding met de drie nieuwe havens biedt extra mogelijkheden voor historische schepen. Er komen extra ligplaatsen beschikbaar en voor het toerisme geven historische schepen een extra dimensie aan de aantrekkingskracht van Harderwijk. Historische schepen in de havens bieden een uniek decor voor de toeristensector en evenementen en fungeren op die manier als een vliegwiel voor de economie van Harderwijk. Over toekomstige ontwikkelingen met gevolgen voor historische schepen die wij nu niet kunnen overzien en waarvoor een praktische oplossing niet mogelijk is, besluiten wij op het moment dat die ontwikkeling zich voordoet of actualiseren van het Beleid historische schepen Harderwijk noodzakelijk is. 1.2 Doel Doel van het Beleid historische schepen Harderwijk is de bijdrage van historische schepen aan een aantrekkelijke uitstraling en het historisch karakter van Harderwijk, ook buiten het vaarseizoen. Een historisch schip is in het kader van het Beleid historische schepen Harderwijk een vaartuig dat bestemd is en gebruikt wordt om te varen en dat voldoet aan de in het Beleid historische schepen Harderwijk opgenomen toetsingskader. Het toetsingskader zoals verwoord in hoofdstuk 4, luidt: Het schip is ingeschreven in het Register Varend Erfgoed Nederland (RVEN) van de Federatie Varend Erfgoed Nederland (FVEN) en van de inschrijving is een schriftelijk bewijs overlegd; Het schip heeft een toegevoegde waarde voor de ruimtelijke kwaliteit van (de havens van) Harderwijk; Het exterieur van het schip verkeert zichtbaar in goede en verzorgde staat van onderhoud. Op de schepen die onder de voorwaarden van het Beleid historische schepen Harderwijk een ligplaatsvergunning hebben gekregen, is onder voorwaarden ook wonen mogelijk. In Hoofdstuk 3 zijn de voorwaarden waaronder wonen op een historisch schip mogelijk is, verder uitgewerkt. Hoofdstuk 4 gaat in op het toelatingskader voor een ligplaats. Een ligplaats kan alleen ingenomen worden als op grond van de havenverordening een ligplaatsvergunning of ontheffing is verleend. Met het Beleid historische schepen Harderwijk streven wij een aantal doelen na: historische schepen in de havens van Harderwijk versterken de aantrekkelijke uitstraling en versterken het historisch karakter van Harderwijk, niet alleen tijdens het vaarseizoen maar juist ook buiten het vaarseizoen, als de bezettingsgraad van de havens laag is; locaties aanwijzen waar een historisch schip een ligplaats kan krijgen, de Havenvisie Harderwijk 2016 is hiervoor de basis. Een bijkomend effect, maar geen specifiek doel van het Beleid historische schepen Harderwijk, is het behoud van historische schepen, door het bieden van een ligplaats voor historische schepen. Behoud van historische schepen is geen kerntaak van de gemeentelijke overheid. Kennis en capaciteit hiervoor ontbreekt. Voor het behoud van historische schepen zijn landelijke behoudsorganisaties opgericht die hierin voorzien. Commerciële en bedrijfsmatige activiteiten op een schip vallen niet onder de reikwijdte het Beleid historische schepen Harderwijk 1.3 Bestaand beleid Het huidige beleid ten aanzien van historische schepen is door het college van burgemeester en wethouders van Harderwijk in 1993 vastgesteld. Onder bijzondere voorwaarden zijn ligplaatsen voor historische schepen mogelijk voor de verfraaiing van het havenbeeld in de kom van de Vissershaven. Door de ontwikkeling van Waterfront ontstaat een groter potentieel aan ligplaatsen, ook voor historische schepen. Het beleid uit 1993 biedt te weinig handvatten om de kwaliteit van de havens na de realisatie van Waterfront te kunnen waarborgen. Dat is reden om het inmiddels meer dan 20 jaar oude beleid te actualiseren. 2. Ligplaatsen voor historische schepen 2.1 Inleiding en reikwijdte Om de doelen zoals die in paragraaf 1.2 van de inleiding zijn geformuleerd te bereiken, is een duidelijk toetsingskader nodig voor de toekenning van ligplaatsen ten behoeve van historische schepen. Het Beleid historische schepen Harderwijk stelt kaders voor ligplaatsen voor historische schepen aan openbare kades, dat wil (in ieder geval) zeggen de kades die in eigendom zijn van de gemeente Harderwijk. Havens en kades of kadedelen in particulier eigendom, vallen buiten het bereik van de Havenvisie Harderwijk 2016 en het Beleid historische schepen Harderwijk. Ook kades of kadedelen die toebehoren aan c.q. gebruikt worden door bedrijven (bijv. voor laden en lossen) vallen buiten de Havenvisie Harderwijk 2016 en het Beleid historische schepen Harderwijk. Op kaart 1 is de indeling naar gebruikstype aangegeven en zijn de havens en kades in particulier-/bedrijfseigendom aangegeven. Kaart 1 In de Havenvisie Harderwijk 2016 zijn de havens in twee delen gesplitst: het havengebied zuid (Vissershaven, Lelyhaven, Stadshaven Strandhaven en Waterstadhaven) en het havengebied noord. Schepen die voldoen aan het toetsingskader voor historische schepen komen in aanmerking voor een ligplaats in (uitsluitend) het havengebied zuid. Kaart 2 - indeling havengebied noord en havengebied zuid 2.2 Wijzigingen ten opzichte van de Havenvisie Harderwijk 2016 In de Havenvisie Harderwijk 2016 is een aantal kades opgenomen voor historische schepen die om verschillende redenen niet meer beschikbaar zijn voor historische schepen. Het gaat om de kades tussen de Flevobrug en de Lelybrug en de strekdam bij de ingang van de Waterstadhaven. Deze locaties voor ligplaatsen voor historische (en andere) schepen vallen om de volgende reden af: de noordkade tussen de Flevobrug en de Lelybrug heeft in de plannen van Waterfront een specifiek stedenbouwkundig doel. De kade aan de noord zijde heeft een lage kade die is ingericht als een verblijfsruimte om aan het water te zitten. Hiervoor is een 45 meter lange bank geplaatst. Het permanent of voor langere tijd afmeren van schepen, past niet in de stedenbouwkundige uitgangspunten en stuit op bezwaren bij de supervisor die toeziet op de uitvoering van de plannen. Ook is de manoeuvreerruimte in de havenkom beperkt en aan deze kade brengen wij geen voorzieningen aan voor het afmeren van schepen. aan de zuidkade tussen de Flevobrug en de Lelybrug blijft te weinig ruimte over om veilig te kunnen manoeuvreren als aan de zuid kade schepen zijn afgemeerd. De locatie Strekdam (binnen Natura 2000) valt af omdat: - de strekdam ligt in het Natura 2000-gebied Veluwerandmeren; - op de strekdam zijn geen voorzieningen voor afmeren aanwezig en voorzien; - op de strekdam zijn geen voorzieningen voor bewoning aanwezig; - de strekdam is niet begaanbaar; - door bestaand gebruik is de toegang tot de strekdam beperkt. Investeringen om ligplaatsen mogelijk te maken, staan op de locatie Strekdam niet in verhouding tot het potentiële gebruik door een beperkt aantal historische schepen. Ten opzichte van de havenvisie zijn ook nieuwe kades toegevoegd die wel beschikbaar zijn voor historische schepen: De stedenbouwkundige uitwerking van fase 3 van Waterfront ligt nog niet vast. De conceptuitwerking waar in dit beleidsdocument van is uitgegaan, is de meest recente uitwerking die beschikbaar was tijdens het opstellen van het Beleid historische schepen Harderwijk. Die stedenbouwkundige ideeën voor de uitwerking biedt meer mogelijkheden voor ligplaatsen voor historische schepen. Aan de Strekdam tussen de boothuizen en de Kanovereniging Dolfijnen is een nieuwe kade met een lengte van ± 45 meter toegevoegd. Dit deel ligt buiten het Natura 2000-gebied Veluwerandmeren. De kade in de noordoost hoek van de kom van de Vissershaven is een historisch gegroeide situatie waarbij de kade en het water in gemeentelijk eigendom ligt maar waarvan het gebruik sinds jaar en dag gekoppeld is aan de eigenaar van het aangrenzende privéterrein. Over land is deze kade niet via de openbare ruimte toegankelijk. Het gevolg is een inmiddels jaren lang specifiek gebruik door de eigenaar of gebruik met toestemming van de eigenaar van het aangrenzende privéterrein. 2.3 Ligplaatsen bruine vloot Karakteristiek voor de havens van Harderwijk is de bruine vloot. De bruine vloot - zijnde, zeilende voormalige vracht- en vissersschepen, tegenwoordig veelal ingezet als recreatievaartuig of passagiers-/rondvaartschap - van Harderwijk bestaat voor een groot deel uit botters. Botters, een scheepstype dat is ontstaan in de 2e helft van de 18e eeuw, zijn al ruim 1 1/2 eeuw beeldbepalend voor de havens van Harderwijk. Maar de bruine vloot van Harderwijk bestaat ook uit andere schepen zoals de Wieringeraak, Vollenhoofse bol en een tweetal unieke schepen: een pluunter 3) en het enige ooit in Harderwijk van ijzer gebouwde vissersschip 4). Een pluunter bevindt zich qua type tussen de pluut en de punter. De bouwer, Daan Balk, deed over zijn scheepje de volgende uitspraak: "ik bouwde de pluut naar model van een punter maar dan veel brejer". Sommigen noemen de HK4 meer bonsachtig. Al met al een zeldzaam scheepje van welke er geen tweede rondvaart. Uitgebreide informatie in Tagrijn 1996/2 "Geschiedenis van een pluunter". Bron www.bu9.nl. Bron: www.bu9.nl Anno 2018 bestaat de bruine vloot uit ongeveer 12 schepen. De bruine vloot is een unieke verzameling schepen die onderdeel zijn van het nautisch verleden van Harderwijk. De combinatie van de ligplaatsen met de scheepswerf, visafslag, botterloods en molen, leveren in dit deel van de haven een belangrijke bijdrage aan een historisch en sfeervol beeld. Deze schepen hebben Harderwijk als thuishaven, in de kom van de Vissershaven heeft de bruine vloot vaste ligplaatsen. De kom van de Vissershaven is een logische locatie vanwege de combinatie met de eerder genoemde voorzieningen. Op kaart 3 zijn de kades met ligplaatsen voor de bruine vloot aangegeven. In de kom Van de Vissershaven liggen ook enkele opduwertjes. Een opduwer of opdrukker is een klein duw- en sleepbootje. Deze opduwertjes behoren niet tot de bruine vloot, maar omdat dergelijke scheepjes in de eerste helft van de twintigste eeuw werden gebruikt als bijboot van tjalken en klippers, worden deze schepen ook als historische schepen aangemerkt. Gezien hun afmeting, lengte 3 à 4 meter, en hun voormalige functie passen deze schepen goed in de kom van de Vissershaven. 2.4 Ligplaatsen historische schepen Op kaart 3 zijn de kades met ligplaatsen voor historische schepeen aangegeven. In hoofdstuk 4, paragraaf 4.2 zijn de toetsingskaders opgenomen voor historische schepen. Kaart 3 Op kaart 3 is onderscheid gemaakt in ligplaatsen waar wonen op een historisch schip mogelijk is en ligplaatsen waar wonen niet mogelijk is. De aanduiding “wonen mogelijk” houdt niet in dat wonen hier moet maar kan. Een ligplaats zonder bewoning op het historische schip is op deze locaties ook mogelijk. In hoofdstuk 3 is dit verder uitgewerkt. NB op dit moment zijn de mogelijkheden voor een ligplaats bij de Vispoortbrug vanwege de beschikbare ruimte beperkt. De oever is uitgevoerd met stortstenen zonder afmeervoorzieningen. 2.5 Bezetting aangewezen kades De kades die in de Havenvisie Harderwijk 2016 zijn aangewezen als potentiële ligplaatsen voor historische schepen, zijn niet exclusief voor historische schepen gereserveerd. Ook andere typen schepen kunnen hier een ligplaats innemen c.q. voor een ligplaats in aanmerking komen. Om ook de andere categorieën ligplaatsen te bieden, geven wij niet alle kades in z’n geheel aan historische schepen uit. Tabel 1 - beschikbare kades en kadelengtes voor historische schepen De bezetting van de potentiële ligplaatsen in de Lelyhaven is niet opgenomen in tabel 1. De bezetting van dit deel van de kade is afhankelijk van de uitwerking van de plannen voor fase 3 van Waterfront. 2.6 Schaarse rechten De (totale) kadelengte die in het Beleid historische schepen Harderwijk is aangewezen als potentiële ligplaatsen voor historische schepen is beperkt. Daardoor kan een situatie ontstaan waarbij het aantal geïnteresseerden in een ligplaats voor historische schepen groter is dan het aantal beschikbare ligplaatsvergunningen. In dat geval is sprake van schaarse rechten. Bij de verdeling van schaarse rechten moeten bepaalde procedurele eisen in acht worden genomen. Dit vloeit voort uit de “nationale mededingingsnorm”, die de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft geïntroduceerd in de uitspraak van 2 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2927. Voor het Beleid historische schepen Harderwijk is onderzoek gedaan naar de behoefte aan ligplaatsen voor historische schepen. Hieruit blijkt dat op dit moment de bestaande behoefte ruim kan worden opgevangen binnen de beschikbare kadelengte. Dit hangt onder meer samen de vergrijzing van de eigenaren van historische schepen, de afnemende belangstelling voor historische schepen bij de jongere generatie en een krimpende vloot door strenge regelgeving waar historische schepen aan moeten voldoen[5]. Ook blijkt dat in verschillende havens in Nederland, waaronder in Alphen aan de Rijn en Schiedam, moeite gedaan moet worden om eigenaren te verleiden om een ligplaats in te nemen met een historisch schip om de beleving en uitstraling van deze havens te vergroten. [5] Prognose ontwikkeling recreatievaart in 2030, 2040 en 2050, Waterrecreatie Advies, augustus 2016. De conclusie is dat op dit moment de omvang van de geïnteresseerden niet het aantal beschikbare ligplaatsvergunningen overschrijdt. Daarmee is op dit moment geen sprake van schaarse rechten en daaraan verbonden procedurele waarborgen. Mocht op enig moment blijken dat sprake is van schaarste, in de hiervoor bedoelde zin, zal een nader besluit worden genomen waarbij voor de bestaande ligplaatshouders in overgangsrecht wordt voorzien, om aan de voor schaarse rechten geldende procedurele eisen te voldoen. 2.7 Voorzieningen Om een ligplaats voor historische schepen in gebruik te kunnen nemen, is een aantal voorzieningen noodzakelijk. Voor een historisch schip waarop niet gewoond wordt, volstaat een aantal standaardvoorzieningen, zoals bolders met voldoende trekkracht, elektriciteit en voldoende waterdiepte (2,60 m). Voor een historisch schip waarop wel gewoond wordt, kunnen extra voorzieningen wenselijk zijn, waaronder: - glasvezel / internet; - riolering / afgifte vuilwater; - drinkwater / innamepunt drinkwater; - centrale afvalcontainer; - aansluiting op de openbare weg; - parkeren. De gemeente brengt in principe de voorzieningen in de openbare ruimte aan, zowel voor historische schepen waarop niet wordt gewoond, als voor historische schepen waarop - op de aangewezen plekken - wel kan worden gewoond, als onderdeel van de plannen voor fase 3 van Waterfront. De kosten voor aansluiting op en het gebruik van de voorzieningen zijn voor rekening van de eigenaar van het schip. Andere voorzieningen op de wal (openbare kade) door particulieren aangebracht zoals schuurtjes, fietsenstallingen, (afval)containers en tuintjes/bloembakken, zijn niet toegestaan. 2.8 Onderhoud en restauratie In de Havenvisie Harderwijk 2016 hebben wij onderscheid gemaakt in de karakters van de havens, zie kaart 1. Het havengebied noord heeft de functie van werkhavens[6]. De havens van het havengebied zuid zijn woning gerelateerde havens[7] en recreatiehavens[8]. Deze indeling betekent dat (groot) onderhoud en restauratie van (potentiële) historische schepen in het noordelijk havengebied, mits de voorzieningen daarvoor aanwezig zijn, of buiten Harderwijk moet plaatsvinden. De havens in het havengebied zuid zijn vanwege de functies niet geschikt voor (groot) onderhoud en restauratie. In de regel vindt (groot) onderhoud plaats op een daarvoor geschikte locatie. [6] Werkhavens conform de havenvisie: Lorentzhaven en de Pasteurhaven, beroepsvaart voor op- en overslag van goederen en containers, openbare laad- en loskade en watersportbedrijven (reparatie, productie en winterstalling). [7]Woning gerelateerde havens conform de havenvisie: Waterstadhaven, Lelyhaven en Vissershaven (gedeeltelijk), een combinatie van wonen op de wal met een ligplaats ‘voor de deur’ en wonen op het water. [8] Recreatiehavens conform de havenvisie: Stadshaven, Strandhaven en Vissershaven (gedeeltelijk), hoofdfunctie recreatievaart en evenementen op het water al dan niet gecombineerd met evenementen in de omliggende gebieden. Overigens beschikt de Vereniging historische schepen Harderwijk zelf over voorzieningen aan de kade van de Marie Curiestraat op het industrieterrein Lorentz waar (groot) onderhoud kan plaatsvinden. 2.9 Havengeld en liggeld Voor een ligplaats wordt liggeld geïnd. Dat geldt ook voor schepen die met in achtneming van het Beleid historische schepen Harderwijk een ligplaats toegewezen krijgen en innemen. Voor het innemen van een ligplaats in de havens van Harderwijk innen wij havengelden conform de vigerende Verordening havengelden. De Verordening havengelden is ook van toepassing op de historische schepen. In de Verordening havengelden zijn nog geen tarieven opgenomen voor historische schepen en voor historische schepen waarop bewoning is toegestaan. Voor het vaststellen van de tarieven voor haven- en liggelden moeten wij onder andere rekening houden met de exploitatiekosten van de havens en met de geldende wet- en regelgeving. Wij overwegen om voor de historische schepen een apart tarief vast te stellen dat recht doet aan het doel van het Beleid historische schepen Harderwijk. De hoogte van het tarief is nog niet bekend, dat stellen wij vast bij de herziening/evaluatie van de Verordening havengelden. Voor de exploitatie van de havens (in zijn geheel) geldt het principe dat de gebruiker betaalt voor de voorzieningen die hij of zij gebruikt. 2.10 Afstemming realisatie Waterfront fase 3 Het plangebied Waterfront fase 3 is nog volledig in ontwikkeling. Hoe fase 3 van Waterfront zich de komende jaren gaat ontwikkelen, kunnen wij tijdens het opstellen van het Beleid historische schepen Harderwijk niet volledig overzien. Om de realisatie van fase 3 van Waterfront te waarborgen is een aantal uitgangspunten en randvoorwaarden van belang: Het plan fase 3 van Waterfront voorziet in ligplaatsen voor historische schepen aan de noordoostkade van de Lelyhaven, de zuidwestkade is niet beschikbaar voor historische schepen. In de Lelyhaven afgemeerde (historische) schepen mogen (de voortgang) van de realisatie van fase 3 van Waterfront op geen enkele wijze belemmeren. Indien een historisch schip, of de ligging daarvan, de uitvoeringswerkzaamheden voor fase 3 van Waterfront belemmert, moet het historische schip plaatsmaken voor die werkzaamheden. In overleg met de havenmeester bieden wij voor de duur van de werkzaamheden een tijdelijke ligplaats elders in Harderwijk aan, voor een ligplaats buiten Harderwijk is, indien de eigenaar daar voor kiest, de eigenaar zelf verantwoordelijk 3. Wonen op historische schepen Om de in paragraaf 1.2 beschreven doelen een reële kans te geven, sluiten wij bewoning van een historisch schip niet uit. De kosten voor het onderhoud van een historisch schip zijn hoog. Dat betekent dat niet alle eigenaren van een historisch schip de combinatie van de financiële last van een schip en de financiële last van een woning op de wal, kunnen opbrengen. Bewoning van een historisch schip is daarom toegestaan, mits het bevoegd gezag daarvoor toestemming heeft gegeven. Het wonen op een schip, dus ook een historisch schip, moet planologisch gereguleerd zijn. De havens van Harderwijk hebben/krijgen de bestemming ‘Water’. Deze bestemming staat wonen op een schip niet toe. Voor de realisatie van fase 3 van Waterfront moeten wij, onder andere, een stedenbouwkundig plan en een bestemmingsplan vaststellen. Het uitgangspunt voor de uitvoering van het Beleid historische schepen Harderwijk is om in het bestemmingsplan voor fase 3 van Waterfront op de locaties die in dit beleidsplan zijn genoemd de bestemming “Wonen op een historisch schip” op te nemen. Het bestemmingsplan maakt, door de toekenning van de bestemming wonen, het alleen planologisch mogelijk om in principe op een historisch schip te kunnen wonen. Om daadwerkelijk te mogen wonen op een historisch schip, is echter niet alleen het bestemmingsplan van betekenis. Op grond van de havenverordening is ook een vergunning/ontheffing voor een ligplaats voor een historisch schip noodzakelijk, alsmede een vergunning/ontheffing voor het wonen. Wonen op een historische schip is voornamelijk mogelijk in en direct rondom het gebied fase3 van Waterfront zoals aangegeven op kaart 4 3.1 Beperking voor bewoning Op grond van het Besluit geluid milieubeheer is een ligplaats in het water, bestemd om met een woonschip in te nemen, aangewezen als geluidsgevoelig terrein. Voor wat betreft de functie wonen is een ligplaats voor een historisch schip waarop wonen is toegestaan niet wezenlijk anders dan voor een woonschip. Dat betekent dat ook een ligplaats voor historische schepen waarop wonen toegestaan is een geluidgevoelig terrein is. De oever aan de Strekdam (buiten Natura 2000) en de oevers in de Strandhaven liggen binnen de afstand van de geluidnormen voor geluidgevoelige objecten waar het Dolfinarium aan moet voldoen. Dat betekent dat wonen op beide locaties niet mogelijk is. 3.2 Voorwaarden wonen op historisch schip Bij de wijziging van de Woningwet, waarbij verduidelijkt is onder welke omstandigheden woonschepen als een bouwwerk zijn aan te merken en daardoor moeten voldoen aan – voor zover relevant – bouwkundige eisen, is verduidelijk dat deze wet- en regelgeving niet van toepassing is op historische schepen (Mvt; Kamerstukken II, 2015-2016, 34 434, nr. 3, p. 3). Uit de memorie van toelichting volgt tevens dat gemeenten niet – omdat historische schepen buiten het regime van de Woningwet vallen – alsnog zelf, in lokale verordeningen of beleidsregels, bouwtechnische eisen kunnen stellen aan deze schepen. Wel kunnen gemeenten over aspecten waarvoor de Woningwet géén uitputtende regels stelt, eisen stellen aan historische schepen (Mvt; Kamerstukken II, 2015-2016, 34 434, nr. 3, p. 7). In verband met dit laatste worden bij de beoordeling of op een historisch schip wonen is toegestaan de volgende eisen gesteld: door het wonen mag de woon- en leefsituatie, veiligheid, gezondheid en/of openbare orde op en in de omgeving van het historisch schip niet op ontoelaatbare wijze nadelig worden beïnvloed. Hierbij wordt o.a. rekening gehouden met overlast- en veiligheidsaspecten voor bewoners van en (andere) aanwezigen op het historisch schip zelf en voor die van gebruikers en aanwezige personen in of op omliggende functies (ook op de kade), zoals door de aanwezigheid van gevaarlijke en/of brandbare materialen of verbrandings- en/of verwarmingsapparaten; door het wonen mag niet het doelmatig gebruik van de ligplaats, omliggende ligplaatsen en de haven worden gefrustreerd, zoals door de opslag van materialen op het historisch schip of op de kade, of door het lozen van afvalstoffen, dan wel door het anderszins veroorzaken van hinder in de zin van artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek; door het wonen mag de veilige en vlotte doorvaart van passerende schepen in de haven niet worden gehinderd, zoals door het veroorzaken van licht- of rookhinder. Het recht op bewoning van een historisch schip heeft een persoonsgebonden karakter. Het recht op bewoning op grond van een vergunning ingevolge de Havenverordening is gekoppeld aan een schip en aan een natuurlijk persoon die het feitelijk bezit uitoefent. Degene aan wie het recht op bewoning is verleend, moet zijn ingeschreven in de gemeente Harderwijk. Het recht op bewoning is niet overdraagbaar. Deze bepalingen zijn onder andere in het beleid opgenomen om speculatie te voorkomen. Door of namens het college van burgemeester en wethouders zal, na de ontvangst van een aanvraag om op een historisch schip te mogen wonen, aan deze voorwaarden worden getoetst. Voor het recht om op een historisch schip te wonen, wordt in de ligplaatsvergunning een specifieke toestemming opgenomen/toegevoegd. Dit is een separaat besluitonderdeel dat vatbaar is voor bezwaar en beroep 4. Toelatingskader en toewijzing ligplaats 4.1 Inleiding Doel van het Beleid historische schepen Harderwijk is de bijdrage van historische schepen aan een aantrekkelijke uitstraling en het historisch karakter van Harderwijk, ook buiten het vaarseizoen. In het Beleid historische schepen Harderwijk is niet opgenomen welke technische of scheepskundige eisen het schip moet voldoen, zoals de pomp, opbouw, voortstuwing en het interieur. Om vast te stellen of wij een schip aan kunnen merken als historisch schip, maken wij gebruik van de expertise van de Federatie Varend Erfgoed Nederland (FVEN) en de bij de federatie aangesloten behoudsorganisaties. Voor de basis van het toetsingskader sluiten wij daarom aan bij het kader van de Federatie Varend Erfgoed Nederland. De FVEN hanteert toelatingseisen op grond waarvan een schip als varend erfgoed in het Register Varend Erfgoed Nederland (RVEN) wordt ingeschreven. Aanvullend op het toetsingskader van de FVEN hebben wij twee lokale criteria toegevoegd om recht te doen aan het doel van het Beleid historische schepen Harderwijk en als waarborg voor een blijvend aantrekkelijke uitstraling en historisch karakter. Om in aanmerking te komen voor een ligplaats voor historische schepen moet een schip moet aan het volledige toelatingskader voldoen zoals beschreven in de paragrafen 4.2 t/m 4.4. 4.2 Toelatingseisen FVEN Voor aanmelding en opname in het Register gelden op dit moment de volgende toelatingseisen: de aanmelding betreft een schip oorspronkelijk ontworpen en gebouwd om mee te varen; het schip is meer dan 50 jaar geleden te water gelaten; het schip heeft ligplaats in Nederland of vaart onder Nederlandse vlag; het scheepstype was meer dan 50 jaar geleden beeldbepalend op de Nederlandse wateren of was typerend binnen de ontwikkeling van de Nederlandse scheepsbouw. Aanvullend toetst de FVEN het schip op de romp, opbouw, voortstuwing en interieur. Bij elk van deze punten wordt gekeken naar de vorm, het materiaal en de gebruikte techniek. Het eerste onderdeel van het toelatingskader waar aan een schip moet voldoen om in aanmerking te komen voor een ligplaats voor een historisch schip is dat het schip is ingeschreven in het Register Varend Erfgoed Nederland van de FVEN en van de inschrijving is een schriftelijk bewijs overlegd. Voor de toewijzing van een ligplaats voor een historisch schip in Harderwijk is de inschrijving in het register bepalend, de specifieke toelatingseisen van de FVEN, of eventuele wijzigingen daarvan in de toekomst, spelen hierin geen rol. 4.3 Gemeentelijke toetsinskader Het lokale toetsingskader waaraan het schip moet voldoen is: het schip heeft een toegevoegde waarde voor de ruimtelijke kwaliteit van de havens van Harderwijk; het exterieur van het schip verkeert zichtbaar in goede en verzorgde staat van onderhoud. Een schip moet aan alle drie criteria voldoen om aanspraak te kunnen doen op een ligplaats voor een historisch schip in het havengebied zuid. 4.4 Toelichting op het gemeentelijk toetsingskader Het gemeentelijk toelatingskader is gericht op een aantrekkelijke uitstraling en het historisch karakter van Harderwijk, om dat te bereiken zijn in het Beleid historische schepen Harderwijk eisen geformuleerd waaraan historische schepen qua uitstraling/kwaliteit moeten voldoen om toegelaten te worden op een ligplaats in de havens op de daartoe aangewezen plekken. Het schip heeft een toegevoegde waarde voor de ruimtelijke kwaliteit van de havens van Harderwijk Het doel is de meerwaarde die wij met historische schepen kunnen bereiken. De uiterlijke verschijningvorm van het schip is van toegevoegde waarde voor de ruimtelijke kwaliteit vanwege hun schoonheid, betekenis voor de wetenschap of hun hoge cultuurhistorische waarde of betekenis. Het schip draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit door een beeldbepalende rol in het stedelijk gebied of de havens en is een aanvulling op de omgeving. Schepen met een aantoonbare historische binding met Harderwijk kunnen een extra toegevoegde waarde hebben, bijvoorbeeld schepen die in het verleden Harderwijk als thuishaven hadden. De verschijningsvorm van het historische schip en het stadsbeeld (Waterfront) moeten op elkaar afgestemd zijn. Dat houdt in dat het schip voor wat betreft maat en schaal past bij het stedenbouwkundige beeld van de haven, de kade en de aangrenzende bebouwing. De relatie met en het zicht op het water zijn belangrijke onderdelen van Waterfront. Dat betekent onder andere dat er een balans moet zijn tussen toegevoegde waarde van historische schepen in het gebied en het behoud van het visuele contact met het water. Met de afmeting van het historische schip en het niet te dicht op elkaar afmeren van historische schepen blijft de relatie met en het zicht op het water in stand. Het exterieur van het schip verkeert zichtbaar in goede en verzorgde staat van onderhoud Een waarborg voor een blijvend aantrekkelijke uitstraling en het behoud van het historisch karakter is onderhoud, wat in ieder geval wil zeggen: het schip is vrij van roest, het schilderwerk van het schip verkeert in goede staat en het houtwerk van het schip is beschermd tegen weersinvloeden met bijvoorbeeld lak of olie. Het Beleid historische schepen Harderwijk vergt ook dat degene(
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.