Uitvoeringsprotocol social return on investment Zaanstreek-Waterland 2020MEER MOGELIJKHEDEN, MEER KANSEN Een leidraad voor opdrachtnemers van de gemeenten in de regio Zaanstreek – Waterland bij de invulling van hun SROI verplichting 30 maart 2020 Inleiding In de gemeenten in de arbeidsmarktregio Zaanstreek-Waterland is het uitgangspunt dat iedereen zoveel mogelijk meedoet in de maatschappij, liefst door het hebben van betaald werk. Wie kan werken, wordt actief geholpen om een baan te krijgen. Om deze reden wordt sterk ingezet op beleid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Eén van de instrumenten om de arbeidsparticipatie en -ontwikkeling in samenspraak met werkgevers te verhogen, is social return on investment (SROI). Hierbij vragen gemeenten hun opdrachtnemers met SROI om iets terug te doen voor de samenleving, omdat ze een opdracht voor de gemeente gaan uitvoeren. De gemeenten in de arbeidsmarktregio Zaanstreek-Waterland hebben met elkaar afspraken gemaakt om het SROI-beleid te verbreden, versterken en vernieuwen om op die manier de kansen van werkzoekenden te vergroten. Ondernemers krijgen bredere mogelijkheden om invulling te geven aan SROI. Voor werkzoekenden betekent de aanpak een versterking van de eigen talenten door training, scholing, werkervaring en meer perspectief op duurzaam werk. Maatwerk SROI is maatwerk en wordt ná gunning in dialoog met de opdrachtnemer ingevuld. Er zijn tal van mogelijkheden om iets te betekenen voor de gemeente en haar inwoners. Om opdrachtnemers zoveel mogelijk vrijheid te geven bij de invulling van SROI wordt de bouwblokkenmethode toegepast. Hierbij zijn brede mogelijkheden voor invulling van de SROI verplichting beschikbaar. Ook innovatieve ideeën voor de invulling zijn welkom. 1. Toepassing van dit protocol Dit protocol is van toepassing op alle gemeentelijke aanbestedingen waarbij een SROI-eis is opgenomen. Het bevat de handvatten die gebruikt kunnen worden om de SROI-eis in te vullen. Lokale of regionale ontwikkelingen of de aard van de opdracht kunnen aanleiding zijn voor gemeenten met opdrachtnemers afspraken te maken die afwijken van dit protocol. Bij de aanbesteding wordt SROI als contracteis (bijzondere uitvoeringsvoorwaarde) opgenomen. Opdrachtnemer verplicht zich bij de inschrijving om een bepaald percentage van de opdrachtwaarde in te zetten voor SROI. 2. Doelstellingen SROI De doelstellingen van SROI zijn: Bijdragen aan opgaven op de arbeidsmarkt: Vergroten van (arbeids)participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt; Voorkomen en terugdringen van voortijdige schooluitval; Verbinden onderwijs en arbeidsmarkt; Stimuleren sociaal ondernemerschap; Bijdragen aan andere sociale en maatschappelijke opgaven van de gemeente. 3. Doelgroep SROI Tot de doelgroep van SROI behoren: Personen met een indicatie Beschut werk; Personen met een arbeidsbeperking die onder de banenafspraak vallen (doelgroepregister); Personen met een uitkering Participatiewet, WW, WGA, WIA, WAO; Voortijdige schoolverlaters en kwetsbare jongeren die niet meer naar school kunnen; Leerlingen Beroeps Opleidende leerweg (BOL) en Beroeps Begeleidende Leerweg (BBL); Leerlingen Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en Praktijkonderwijs (PrO); Werkzoekende niet-uitkeringsgerechtigden (Nuggers); Werkenden zonder startkwalificatie en kwetsbare werkende statushouders. 4. Hulp bij invulling SROI Voor de invulling van SROI wordt samengewerkt met partners in het Werkgeversservicepunt Zaanstreek-Waterland (WSP) en met andere maatschappelijke partners. De SROI-adviseurs en WSP-adviseurs helpen de ondernemer op weg. De adviseurs verbinden bedrijven en organisaties aan sociale en maatschappelijke opgaven in de gemeente. Het WSP kan helpen met het vinden van passende kandidaten voor de werkgever. De WSP-adviseurs ondersteunen bij werving, selectie, matching en plaatsing. Zij geven informatie en advies over de beschikbare instrumenten en voorzieningen en over het passend maken van werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Gedurende de looptijd van het contract monitort de SROI-adviseur de resultaten en informeert de contractmanager van de gemeenten. 5. Brede mogelijkheden voor invulling SROI De invulling van SROI vindt in eerste instantie op de opdracht plaats. Als het invullen niet mogelijk lijkt op de opdracht, kijk dan ook naar arbeidsparticipatiemogelijkheden binnen de bredere bedrijfsvoering en bij onderaannemers. Daarnaast zijn er mogelijkheden van sociale inkoop en co-creatieve samenwerkingsprojecten. Als dit ook niet mogelijk is, dan kan opdrachtnemer in overleg met en na toestemming van de opdrachtgever invulling geven door een bijdrage aan maatschappelijke activiteiten. Voor het invullen van de SROI-verplichting bestaan aldus de volgende mogelijkheden: A, B of C en als laatste D. Dit is ook de volgorde van voorkeur. Een combinatie van deze mogelijkheden is toegestaan. De opdrachtnemer maakt zelf een plan van aanpak in overleg met de SROI-adviseur en de WSP-adviseur. A. Arbeidsparticipatie Het werk bieden aan kandidaten heeft de voorkeur. Het kan gaan over betaald werk, een leerbaan, stage of werkervaringsplek. Ook opleidingskosten en bijzondere begeleidingskosten voor de kandidaten horen hierbij. Opleiding kan bijvoorbeeld gericht zijn op vakinhoudelijke kennis, maar ook op het verkleinen of wegnemen van taalachterstand. B. Sociaal inkopen De SROI verplichting kan ook worden ingevuld door sociaal inkopen van diensten of producten bij door de arbeidsmarktregio erkende sociaal ondernemers. Hierbij hanteren we de internationaal geaccepteerde definitie van ‘sociale onderneming'. Ook de Sociaal Economische Raad (SER) heeft deze geadopteerd. Social Enterprise NL heeft deze ontwikkeld tot een landelijke Code Sociale Ondernemingen. Sociaal inkopen betreft zodoende een diensten- of productenafname van: een sociale werkvoorziening (SW bedrijven of ook wel de sociale werkplaats genoemd); een sociale onderneming, d.w.z. lid code sociale ondernemingen of lid social enterprise, of gelijkwaardig en dit op onafhankelijke wijze kunnen aantonen; een PSO-30+ gecertificeerde onderneming, d.w.z. minimaal 30% van de werknemers is gehandicapt of kansarm. Als een onderneming (nog) niet in het bezit is van een PSO-30+ certificaat, maar wel onafhankelijk (via vergelijkbare certificering of accountantsverklaring) kan aantonen dat zij voldoen aan gelijke criteria, geldt dat minimaal 30% van de werknemers gehandicapt of kansarm moeten zijn. C. Co-creatieve projecten gericht op kandidaat-ontwikkeling Bij co-creatieve projecten gaat het om samenwerking met bedrijven, onderwijs en/of andere maatschappelijke partners om kandidaten te ontwikkelen. Bijvoorbeeld een praktijkopleidingstraject dat ook ingezet kan worden om de positie van werkenden zonder startkwalificatie en kwetsbare werkende statushouders te verbeteren of een Wijkleerbedrijf voor de zorg. Het gaat hier om samenwerking op maat, met specifieke afspraken over de manier waarop een of meerdere SROI verplichtingen worden ingezet voor de doelgroep. Dergelijke projecten kunnen ook met meerdere bedrijven worden vormgegeven. D. Bijdragen aan maatschappelijke activiteiten Als een opdrachtnemer geen - of niet volledig - invulling kan geven aan de SROI verplichting met de opties A, B en C, dan kan hij (na overleg en goedkeuring) door het uitvoeren van activiteiten die bijdragen aan andere maatschappelijke opgaven in de gemeenten invulling geven. Denk aan activiteiten gericht op (arbeids)participatie, armoedebestrijding, eenzaamheid, gezondheidsbevordering of onderwijs. Voorwaarde is dat deze activiteiten een relatie hebben met de arbeidsmarkt, het onderwijs en/of de maatschappelijke beleidsdoelen van de gemeenten. Het gaat om inzet, in natura, door het verrichten van activiteiten die: arbeidsparticipatie of vakmanschap bevorderen. Denk bijv. aan gastlessen over het bedrijf, de branche of sector, bedrijfsbezoeken; actief bijdragen aan maatschappelijke initiatieven: combinatie van kennis, expertise of middelen delen. Bijvoorbeeld een communicatieplan of organisatieadvies voor een maatschappelijke stichting maken; zijn gericht op (taal)ontwikkeling van mensen, het bestrijden van eenzaamheid/sociaal isolement of die bijdragen aan de armoede en schuldenaanpak. 6.Bouwblokkenschema – de waardering van SROI-invulling Om de waarde van de inspanningen voor de SROI verplichting te meten, gebruikt de gemeente de bouwblokkenmethode. Iedere doelgroep of activiteit heeft in het bouwblokkenmodel een bedachte waarde, een inspanningswaarde. De inspanningswaarde is niet de uitgave aan loon, maar er is rekening gehouden met de mate van inspanning voor de begeleiding van de doelgroep, d.w.z. de afstand tot de arbeidsmarkt. Met andere woorden hoe moeilijker de kandidaat doorgaans aan betaald werk komt of blijft, des te hoger de inspanningswaarde waarmee wordt gerekend. Lokale of regionale ontwikkelingen of de aard van de opdracht kunnen aanleiding zijn voor gemeenten met opdrachtnemers andere afspraken te maken over de toepassing van de bouwblokken. SOCIAL RETURN ON INVESTMENT BOUWBLOKKEN SCHEMA ARBEIDSMARKTREGIO ZAANSTREEK-WATERLAND Bouwblok SROI waarde Duur meetellen A. Arbeidsparticipatie Betaald dienstverband per jaar per fte (36 uur) 1 Beschut werk 50.000 Altijd 2 Banenafspraak (doelgroepregister, ook Wajong, Wsw) 40.000 Altijd 3 Wsw detachering Factuurbedrag 4 WIA/WAO 35.000 5 jaar 5 Participatiewet 35.000 2 jaar 6 Voortijdig schoolverlaters / kwetsbare jongeren tot 27 35.000 2 jaar 7 Na uitstroom BBL 1-2, VSO, PrO 35.000 2 jaar 8 Niet Uitkeringsgerechtigde (P-wet Nugger) 15.000 1 jaar 9 WW 15.000 1 jaar Werkervaringsplaats 10 Werkervaringsplaats 7.500 1250,- per maand Leerlingen 11 Leerling BBL leerbaan niveau 1-2 20.000 Studieperiode 12 Leerling BBL leerbaan niveau 3-4 10.000 Studieperiode 13 Leerling BOL stage niveau 1-2 7.500 Studieperiode 14 Leerling BOL stage niveau 3-4 5.000 Studieperiode 15 Leerling VSO/Praktijkonderwijs stage 10.000 Studieperiode Extra 16 Dienstverband onbepaalde tijd 10.000 Eenmalig/naar rato 17 Dienstverband 50 + 10.000 Eenmalig/naar rato 18 Dienstverband statushouder/personen met taalachterstand 15.000 Eenmalig/naar rato 19 Opleidingskosten Kosten in overleg en na goedkeuring 20 Bijzondere begeleidingskosten Kosten in overleg en na goedkeuring 21 Prestatie ladder Socialer Ondernemen (PSO) trede 1, trede 2, trede 3 Korting SROI-verplichting 10%, 25%, 50% Eenmalig 22 PSO-ladder, 30+ = minimaal 30% van de werknemers gehandicapt of kansarm Vrijstelling SROI-verplichting Eenmalig B. Sociaal inkopen 23 Sociaal inkopen van diensten of producten bij een sociale werkvoorziening een sociale onderneming PSO 30+ gecertificeerde organisatie Factuurbedrag C. Co-creatieveprojecten 24 Co-creatief project gericht op kandidaat-ontwikkeling Waarde traject D. Maatschappelijke activiteiten 25 Hulp, kennis en expertise bieden, in natura, aan maatschappelijke activiteiten en initiatieven Waarde in uren op basis van goedgekeurd plan 7. Verantwoordelijkheid opdrachtnemer en opdrachtgever De opdrachtnemer is te allen tijde zelf verantwoordelijk voor de invulling van zijn SROI verplichting. Er is sprake van een contractuele verplichting om aan de eis te voldoen. De SROI-adviseurs en WSP-adviseurs kunnen de opdrachtnemer adviseren en ondersteunen bij de invulling van de SROI verplichting. De gemeente en haar partners in het WSP hebben echter geen leveringsverplichting van kandidaten. 8. Geen dubbelingen en geen verdringing Het is niet toegestaan om kandidaten die in andere gemeenten zijn meegerekend voor de invulling van een SROI-verplichting, opnieuw mee te rekenen voor dezelfde periode. SROI mag niet leiden tot verdringing van bestaande arbeidsplaatsen, leerwerkplekken of stageplaatsen. Op verzoek maakt de opdrachtnemer dit aannemelijk. De opdrachtnemer verklaart geen vergoedingen of subsidie(
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.