Uitvoeringsprogramma vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht 2023 (Bergen (L))

Uitvoeringsprogramma vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht 2023Hoofdstuk1:Algemeen 1.1.Inleiding In 2016 is de Wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (Wet VTH) in werking getreden. De wet is geïntegreerd in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Doel van de Wet VTH is om de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van het omgevingsrecht beter te organiseren. Gemeenten moeten zorgen voor een goede kwaliteit van de taken op het gebied van uitvoering en handhaving. Ze moeten daarom, onder andere, beleid vaststellen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. In het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor) is vandaag de dag de verplichting opgenomen om jaarlijks een programma voor de uitvoering van VTH-taken vast te stellen (art. 7.3 Bor). Dit programma moet door het college van burgemeester en wethouders worden vastgesteld en ter informatie aan de gemeenteraad worden aangeboden. Daarnaast dient dit programma het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) dient het uitvoeringsprogramma voor 2023 en het jaarverslag over 2022 ter kennisgeving toegezonden te worden aan het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Limburg. Met de vaststelling van een nieuw VTH-beleidsplan en VTH-uitvoeringsprogramma 2021 werd in de gemeente Bergen (L) voor het eerst tegemoet gekomen aan de wettelijke verplichtingen en provinciale aanbevelingen. Begin 2023 is het tweede VTH-uitvoeringsprogramma ambtelijk geëvalueerd. Aan de hand van de inzichten die hierbij verkregen zijn is dit uitvoeringsprogramma vormgegeven en is beschreven waar we in 2023 mee aan de slag gaan. Het onderhavige programma beschrijft hoe vergunningverlening, toezicht en handhaving georganiseerd zijn bij verschillende onderwerpen. Het beschrijft de reguliere taken, de projecten en de activiteiten die op het gebied van het omgevingsrecht worden opgepakt. Het gaat hier onder andere om de gemeentelijke taken op het gebied van bouwen, slopen, kappen, milieurechtelijk relevante activiteiten, brandveilig- en bestemmingsplanconform gebruik en openbare orde. In het kader van dit VTH-uitvoeringsprogramma wordt ervan uitgegaan dat de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) op 1 januari 2024 in werking zullen treden. Onder de vigeur van de Omgevingswet is het vaststellen van uitvoerings- en handhavingsbeleid wettelijk verplicht (artikel 18.19 van de Omgevingswet in samenhang met artikelen 13.5 en 13.6 van het Omgevingsbesluit). In artikel 13.8 van het Omgevingsbesluit zal de verplichting worden opgenomen om een jaarlijks uitvoeringsprogramma vast te stellen. Voor de gemeentelijke taken op basis van de Algemene plaatselijke verordening, de Verordening fysieke leefomgeving en de bijzondere wetten is en wordt het niet wettelijk verplicht om een VTH-beleid en VTH-uitvoeringsprogramma vast te stellen, maar wordt er in de gemeente Bergen wel voor gekozen om ook deze taakvelden in het VTH-beleid en VTH-uitvoeringsprogramma mee te nemen. Een jaarlijks uitvoeringsprogramma waar de verschillende beleidsvelden samenkomen versterkt immers de gewenste samenhang (meer integraal werken). 1.2Overzicht van de taakvelden die het VTH-uitvoeringsprogramma omvat In het kader van het afhandelen van vergunningaanvragen en het houden van toezicht op grond van de regels van de Omgevingswet/Wabo en Apv, zijn de volgende wetten en (beleids)documenten relevant (toekomstige regelgeving is schuin gedrukt): Landelijk: Omgevingswet Besluit kwaliteit leefomgeving Besluit activiteiten leefomgeving Besluit bouwwerken leefomgeving (Bouwbesluit 2012) Omgevingsregeling (Mor) Omgevingsbesluit Algemene wet bestuursrecht (Awb) Asbestverwijderingsbesluit 2005 Besluit brandveilig gebruik bouwwerken Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen Erfgoedwet Monumentenwet Gemeentewet Huisvestingswet 2014 Alcoholwet (Aw) Wet Bibob Opiumwet Vuurwerkbesluit Wet basisregistratie personen (BRP) Wegenverkeerswet 1994 Wet op de kansspelen (WOK) Woningwet Wet milieubeheer Wet geluidhinder Wet bodembescherming Wet inzake de luchtverontreiniging Visserijwet Binnenvaartpolitiereglement Wegenverkeerswet 1994 en Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 Gemeentelijk: Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Bergen (L) Verordening fysieke leefomgeving gemeente Bergen (L) Bestemmingsplannen / Omgevingsplan Welstandsbeleid Erfgoedverordening Damoclesbeleid Handhavingsarrangement horeca In het ‘Beleidsplan leefomgeving – vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht’ van de gemeente Bergen zijn de volgende vijf doelen die met vergunningverlening worden nagestreefde opgenomen: Servicegerichte besluitvorming binnen wettelijke beslistermijnen Rechtszekerheid – Er worden integrale en correcte besluiten genomen Beschermen en verbeteren van de leefomgeving Redeneren vanuit oplossingen en leveren van maatwerk Goede en tijdige participatie van burgers en bedrijven bij besluitvorming De gemeentelijke taken op het gebied van vergunningverlening waar dit programma betrekking op heeft zijn de volgende: Het beoordelen en afhandelen van een aanvraag om een omgevingsvergunning voor het bouwen of slopen van bouwwerken; Het beoordelen en afhandelen van een aanvraag om een omgevingsvergunning voor uitweg-, inrit-, kap- en reclameactiviteiten; Het beoordelen en afhandelen van een aanvraag om een omgevingsvergunning voor monumenten; Het beoordelen en afhandelen van een aanvraag om een omgevingsvergunning of melding met betrekking tot milieuactiviteiten; Het beoordelen en afhandelen van een aanvraag om een omgevingsvergunning of melding brandveilig gebruik; Het beoordelen en afhandelen van een aanvraag om een exploitatievergunning, standplaatsvergunning, evenementenvergunning, melding kleinschalig evenement en Drank- en horecawetvergunning; Het beoordelen en afhandelen van een aanvraag omgevingsvergunning voor tijdelijke ontheffingen, binnenplanse ontheffingen en buitenplanse ontheffingen (art. 2.12 lid 1a en b: kruimelgevallen); Het inhoudelijk beoordelen van de aanvraag om een projectbesluit; Het beoordelen van legalisatieverzoeken, voortkomend uit een handhavingszaak; Het beoordelen en afhandelen van informatieverzoeken/vooroverleg/schetsplan, inclusief het juridisch beoordelen van vergunningsvrije bouwwerken; Het uitvoeren van een quickscan op basis van de Wet Bibob; Het leveren van input bij de behandeling van legesbezwaren; Het ambtshalve beoordelen of een bepaalde vergunning ingetrokken dient te worden. De werkzaamheden die benoemd zijn onder punt 4 zijn nagenoeg geheel bij de medewerkers van de Regionale uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUDLN) ondergebracht en de werkzaamheden als bedoeld onder punt 5 zijn grotendeels belegd bij de medewerkers van de Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN). De overige werkzaamheden worden verricht door de medewerkers van de gemeente Bergen. 1.3Ontwikkelingen In deze paragraaf worden de voor 2023 meest relevante ontwikkelingen op het gebied van regelgeving en jurisprudentie beschreven waar bij de uitvoering van VTH-gerelateerde werkzaamheden rekening mee gehouden dient te worden. Wereldwijd Financiële problemen in bredere lagen van de bevolking Een van de gevolgen van de lockdowns in coronatijd was dat in brede lagen van de bevolking in 2020 en 2021 veel gespaard werd. Als gevolg hiervan werden er in het wereldwijde bancaire systeem historisch gezien extreem hoge spaartegoeden aangehouden. Issues in de wereldwijde bevoorradingsketen als gevolg coronamaatregelen en de het uitbreken van de oorlog in de Oekraïne zorgden voor een dusdanig hoge prijsverhoging van energie en producten dat de inflatiecijfers opliepen tot een hoogte die na de jaren 70 van de vorige eeuw niet meer waren bereikt in Nederland. Het gevolg van deze recordhoge inflatie is dat de recordhoge spaartegoeden in het bancaire systeem in iets meer dan 1 jaar tijd zijn verdampt tot een niveau dat lager ligt dan de afgelopen 30 jaren het geval is (zie de hiernaast opgenomen afbeelding van het aggregaat aan bancaire spaartegoeden). Ofschoon in financieel zwaar weer verkerende bedrijven momenteel sinds de coronatijd nog veelal met financiële steunpakketten van de overheid en belastinguitstel de hand boven het hoofd wordt gehouden en grote faillissementsgolven tot nog toe zijn uitgebleven, worden er met name op kampeerterreinen in de gemeente in 2021 en 2022 steeds meer mensen gesignaleerd die hier illegaal wonen omdat ze geen reguliere huurwoning meer kunnen betalen. Omdat de marges van het bedrijfsleven en de koopkracht van de huishoudens in de loop van 2022 sterk uitgehold zijn, is de kans dat de Nederlandse economie in 2023 in een economische recessie terecht komt reëel. In dat geval kunnen de volgende gevolgen verwacht worden. Stijging ontslagen en werkloosheid Daling van (consumptie-)uitgaven houdt aan/versnelt Stijging van faillissementen Sombere vooruitzichten houden investeringen tegen Recessies zorgen voor negatieve sociale en maatschappelijke gevolgen Indien deze gevolgen intreden zullen deze een aanzienlijke impact hebben op de hoeveelheid omgevingsvergunningen die aangevraagd worden (deze hoeveelheid daalt) en de lengte van de termijnen waarbinnen overtredingen rekening houdend met de financiële mogelijkheden van betrokkenen beëindigd kunnen worden. Het is echter te prematuur om in het kader van dit uitvoeringsprogramma te speculeren op verlichting van de werkdruk door een afname van vergunningaanvragen door recessieperikelen. Landelijk Invoering Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is volgens de laatste berichtgeving uitgesteld naar 1 januari 2024 Deze wet is één van de belangrijkste ontwikkelingen voor de werkzaamheden van de werkateliers VTH en Gebiedsontwikkeling en planologie (GOeP). Door de komst van de Omgevingswet zullen de uitvoeringstaken van deze twee werkateliers dichter bij elkaar komen te liggen. In 2022 is met het oog op de introductie van de Omgevingswet de Verordening fysieke leefomgeving vastgesteld. De juridisch-bestuurlijke aspecten van de uitvoering van de Omgevingswet, zoals delegatie, raadsadvies, burgerparticipatie en het instellen van de commissie kwaliteit leefomgeving zijn in 2022 ook onderzocht. Daarnaast zijn ook de gemeentelijke legesverordening en de verordening VTH onder de loep genomen. Een advies hoe met burgerparticipatie onder de vigeur van de Omgevingswet om te gaan leggen wordt in 2023 aan de gemeenteraad voorgelegd. Bij de Rijksoverheid lopen momenteel voorbereidingswerkzaamheden voor de invoering van de nieuwe digitale informatievoorziening die bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet nodig is. De introductie van deze informatievoorziening heeft ook invloed op onze eigen werkprocessen en de vormgeving van onze omgevingsplannen (inclusief de bruidschatregelgeving). In 2023 is het mitsdien noodzakelijk om de ontwikkelingen met betrekking tot de introductie van het landelijk Digitaal Systeem Omgevingswet (DSO) te blijven volgen en te zorgen dat noodzakelijke actie ondernomen wordt om onze eigen werkprocessen en systemen hierop aan te kunnen haken. De introductie van de Omgevingswet vergt dat medewerkers van het team VTH ook in 2023 opleidingen en trainingen (zowel op inhoud als op feitelijke afloop van processen) dienen te volgen om goed voorbereid met de nieuwe wet- en regelgeving en systemen te kunnen werken. Eisen aan VTH-uitvoeringsprogramma na introductie Omgevingswet Naar verwachting zullen de volgende wettelijke verplichting tot het opstellen van uitvoerings- en handhavingsbeleid opgenomen worden in de artikelen 13.5 en 13.6 van het Omgevingsbesluit: De uitvoerings- en handhavingsstrategie biedt in ieder geval inzicht in: de prioriteitenstelling voor het verrichten van de werkzaamheden; de methode die wordt gebruikt om te bepalen of de doelen, uit het beleid worden bereikt; de criteria die worden gebruikt bij het beoordelen van en beslissen op aanvragen om omgevingsvergunningen en het beoordelen van meldingen; de werkwijze bij het verlenen van omgevingsvergunningen en het beoordelen van meldingen. De handhavingsstrategie biedt ook inzicht in: de afspraken die door bestuursorganen onderling en met de instanties die zijn belast met de strafrechtelijke handhaving zijn gemaakt over samenwerking bij en afstemming van werkzaamheden; de wijze waarop toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens de wet wordt gehouden; de wijze waarop wordt gerapporteerd over bevindingen over de naleving van het bepaalde bij of krachtens de wet en eventueel daaraan verbonden consequenties; de wijze waarop bestuurlijke sancties en termijnen die bij het opleggen en ten uitvoer leggen daarvan worden gehanteerd en de strafrechtelijke handhaving onderling worden afgestemd; de wijze waarop wordt gehandeld na geconstateerde overtredingen die zijn begaan door of in naam van een bestuursorgaan of een andere tot de overheid behorende instantie. Wet kwaliteitsborging De Wet kwaliteitsborging (Wkb) treedt naar verwachting tegelijk met de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De Wet Kwaliteitsborging heeft drie doelen, te weten: verbeterde (borging van

1. de)bouwkwaliteit; verbeterde positie van de consument; stimuleren van kwaliteitsverbetering en faalkostenvermindering. Om de doelen van de Wkb te bewerkstelligen wordt het proces voor vergunningverlening in tweeën opgeknipt: De ruimtelijke component (toets aan omgevingsplan en -veiligheid): deze wordt beoordeeld door de gemeente. De bouwtechnische component: hiervoor wordt de check van het bouwplan vooraf vervangen door toetsing in de praktijk op het bouwwerk zoals gebouwd. De gemeente voert dan ook geen bouwtechnische toets meer uit voor de ingediende aanvragen of meldingen. Wel toetsen we of de ingeschakelde kwaliteitsborger voldoet aan de eisen uit de Wkb. De eerste fase die in 2023 in werking treedt is gericht op de lichtste categorieën (gevolgklasse 1) uit het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). De initiatiefnemer (opdrachtgever) wordt verplicht een onafhankelijke kwaliteitsborger in te schakelen die tijdens de bouw toetst op conformiteit met de bouwtechnische voorschriften uit het BBL en verklaart of de getoetste onderdelen aan de voorschriften voldoen. Dit wordt bij private partijen belegd. Het bouw- en woningtoezicht, zoals gemeenten dat nu uitvoeren, wordt een taak van marktpartijen. Een verklaring van de kwaliteitsborger zal bij oplevering voorwaarde zijn voor ingebruikname. Dit betekent dat de rol van de gemeente in het bouwproces anders wordt. Aan de ene kant gaan er taken weg, de bouwtechnische toets vooraf en de eindcontrole achteraf. Aan de andere kant komen er taken bij want van de gemeente wordt verwacht dat die onder andere het werk van de kwaliteitsborger gaan controleren. Voldoet deze aan de eisen die de wet stelt hierover, bijvoorbeeld of het een gecertificeerde kwaliteitsborger is. Daarnaast moet de gemeente toetsen of alle risico’s voor dat specifieke bouwwerk goed worden geborgd en vastgelegd in het borgingsplan met risicobeoordeling. Eventueel kan de gemeente controle- en stopmomenten opleggen. Ook zal bij het toezicht de rol anders worden ten gevolge van deze wet. Voor bestaande bouw blijven we bevoegd gezag de verandering zit met name bij het toezicht op nieuwbouw. Wanneer we onder de nieuwe wetgeving van de kwaliteitsborger een gereed melding ontvangen dan kan binnen tien werkdagen daarna (zoals vermeld in de wet Kwaliteitsborging, sectie ‘Ingebruikname bouwwerk) bij het ontbreken van de voor gereed melding van belang zijnde gegevens besloten worden dat het bouwwerk niet in gebruik mag worden genomen. Een controle door de gemeente zal dan toch nog plaats vinden. Naast de preventieve toets van het bouwplan aan de bouwregelgeving vooraf wordt ook het toezicht tijdens en na realisatie van de bouw vervangen door toezicht door private kwaliteitsborgers. Hierdoor verschuift het toezicht van de voorkant van het proces naar handhaving achteraf. Bij het vervullen van deze nieuwe rol, biedt de Wkb ruimte aan gemeenten om in beleid specifieke keuzes te maken. Het betreft keuzes over: Bij welk type bouwwerk of onderwerp wil de gemeente (wanneer) wel/niet betrokken worden? Artikel 2.20 van het Bbl biedt de gemeente de mogelijkheid om voor specifieke bouwwerkzaamheden en de momenten waarop deze worden uitgevoerd gegevens en bescheiden op te vragen met het oog op het voorkomen en of beperken van risico’s die van invloed kunnen zijn op het voldoen van het te bouwen bouwwerk aan de regels. Indien er sprake is van een strijdigheid met de bouwregelgeving moet de kwaliteitsborger de gemeente hierover informeren. Een gemeente kan zelf bepalen hoe zij vanuit haar handhavende rol met de verstrekte informatie omgaat. Dat kan bijvoorbeeld door middel van het aanschrijven van de indiener waarin een verbod op gebruik wordt opgelegd totdat er informatie wordt overlegd waaruit blijkt dat het probleem is opgelost. Of inhoudelijk door middel van een fysieke controle door de toezichthouder. De gemeente kan kiezen hoe zij met de gereedmelding bouwen omgaat. Bij de gereedmelding wordt een ‘As build’ dossier aan het bevoegd gezag verstrekt. Een gemeente kan vervolgens - net als bij de bouwmelding - kiezen om het dossier inhoudelijk te beoordelen met als doel eventueel nog zelf een controle uit te voeren. Het is ook mogelijk om deze stukken – zonder verdere inhoudelijke beoordeling – te archiveren voor toekomstig gebruik. Onder de Wkb ziet een onafhankelijke (gecertificeerde) kwaliteitsborger erop toe dat het bouwwerk daadwerkelijk aan de eisen uit het Bbl (Bouwbesluit 2012) voldoet. Het is ook de kwaliteitsborger die aan de vergunninghouder een verklaring afgeeft op het moment dat er een gerechtvaardigd vertrouwen bestaat dat het bouwwerk voldoet aan het Bbl (Bouwbesluit 2012). Het bevoegd gezag, de gemeente, vertrouwd (en mag in beginsel vertrouwen) op de deskundigheid van de kwaliteitsborger en laat de verantwoordelijkheid voor het voldoen van het bouwwerk aan wet- en regelgeving daar waar deze hoort. Uiteindelijke dienen er op voornoemde punten keuzes gemaakt te worden door de gemeente. Momenteel worden er landelijk grote vraagtekens gezet bij de praktische uitvoerbaarheid van de controle van de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht door private kwaliteitsborgers vlak na de introductie van de Wkb. De vrees is dat er na de introductie van deze wet maandenlang landelijk niet voldoende private kwaliteitsborgers actief zullen om al het noodzakelijke toezichtwerk te kunnen verrichten. Met het oog hierop wordt daarom voor 2023 nog niet verwacht dat bouwplantoetsers en toezichthouders bouwzaken minder werk dan gewoonlijk zullen hebben. De gemeente Bergen wenst de ontwikkelingen op dit punt eerst af te wachten alvorens keuzes omtrent voornoemde punten in beleid vast te leggen. Wet elektronische publicaties (WEP) Op 1 juli 2021 is de Wet elektronische publicaties (WEP) in werking getreden. Deze wet verplicht ook gemeentelijke bestuursorganen om alle officiële publicaties online te zetten via de website officielebekendmakingen.nl. Gemeente bergen publiceert sinds 2022 al volledig via deze weg. Tegelijkertijd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt het op grond van deze wet ook verplicht om de vergunning zelf (met de bijlagen) digitaal ter inzage te leggen. Hiervoor zijn aanpassingen noodzakelijk zodat de digitale stukken, met in acht name van de AVG (algemene verordening gegevensbescherming), online ter inzage kunnen worden gelegd. Deze omstandigheid vergt in 2023 extra aandacht en training van VTH-medewerkers. Stikstofproblematiek (PAS) en problematiek grondafvoer (PFAS) Naar aanleiding van een uitspraak van de Raad van State in 2019 is komen vast te staan dat het landelijke Programma Aanpak Stikstof (PAS) strijdig is met Europese regelgeving. Daardoor kan het PAS geen juridische grondslag meer bieden voor vergunningverlening en heeft dit grote gevolgen voor met name de vergunningverlening voor de agrarische sector en de bouwsector. PFAS is een afkorting van poly- en perfluoralkylstoffen. Op veel (bouw)locaties zitten deze in de grond. Bij grondafgravingen (o.a. in verband met bouwactiviteiten) dient aan deze regels te worden voldaan, maar dit levert in de praktijk vaak problemen op. In 2020 heeft de gemeente Bergen een nieuw bodembeleid vastgesteld waardoor de belemmeringen voor grondverzet die veroorzaakt werden door problemen rondom landelijke PFAS-regelgeving op het grondgebied van de gemeente Bergen zijn weggenomen. Op 1 juli 2021 is de Wet stikstofreductie en natuurverbetering in werking getreden. De Wet stikstofreductie en natuurverbetering regelt onder meer drie resultaatsverplichtingen voor stikstofreductie: in 2025 moet minimaal 40% van het areaal van de stikstofgevoelige natuur in beschermde Natura 2000-gebieden een gezond stikstofniveau hebben; in 2030 minimaal de helft en in 2035 minimaal 74%. De wet geeft de opdracht voor een programma van maatregelen om die reductie te bereiken en de natuur te herstellen. De bouwfase is in de nieuwe wetgeving vrijgesteld van de omgevingsvergunning natuur onderdeel stikstof (waarvoor het college van Gedeputeerde Staten het bevoegd gezag is). In oktober 2022 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State geoordeeld dat de bouwvrijstelling ten aanzien van stikstofregels niet gebruikt mag worden bij bouwprojecten. Een bouwvrijstelling houdt in dat voor de tijdelijke stikstofuitstoot die tijdens de bouw ontstaat geen vergunning nodig is. De Raad van State vindt dit niet juist, omdat het niet is uit te sluiten dat de natuur hierdoor schade oploopt. De bouwvrijstelling voldoet daarmee niet aan het Europees natuurbeschermingsrecht volgens de Afdeling. Deze omstandigheid heeft er in het laatste kwartaal van 2022 voor gezorgd dat er bij iedere bouwaanvraag een extra toets plaats moet vinden om te bezien of er eventueel een Wet natuurbeschermingsvergunning vereist is wegens de overschrijding van stikstofdepositie-voorschriften ten aanzien van bouwprojecten. Gelet op de complexiteit van deze materie heeft deze uitspraak geleid tot wachtrijen voor adviezen hieromtrent bij RO-bureaus die hieromtrent adviseren. Voor 2023 wordt bezien of er specifiek op dit onderdeel extra kennis in de eigen organisatie geborgd kan worden om de voortgang van vergunningtoetsen te kunnen blijven waarborgen. Regionaal en lokaal Vaststelling Coalitieprogramma CDA/PK/VVD 2022-2026 In 2022 is het Coalitieprogramma CDA/PK/VVD 2022-2026 (https://www.bergen.nl/coalitieprogramma) vastgesteld. In dit coalitieprogramma is ten aanzien van het uitvoeren van VTH-taken het volgende geschreven: “Handhaving door de gemeente is primair gericht op het in overleg bereiken van oplossingen. Deze handhaving houden we op een hoog niveau door de inzet van bijzondere opsporingsambtenaren (boa’
2. s)en intensieve samenwerking met de wijkagenten. Ook in onze gemeente speelt het risico van ondermijning, georganiseerde criminaliteit waarbij de onderwereld en bovenwereld met elkaar zijn verweven. Wij besteden duurzaam aandacht aan het bestrijden van ondermijning.” Deze insteek en aandachtspunten dienen in het onderhavige VTH-uitvoeringsprogramma 2023 geborgd te worden. Het uitgangspunt van dit programma is dat er altijd eerst overwogen wordt of problemen kunnen worden opgelost zonder dat er formele stappen worden gezet. Alleen wanneer minnelijk overleg, of het interveniëren niet leidt tot beëindiging van de overtreding worden er handhavingsinstrumenten ingezet. Verordening kwaliteit VTH In 2018 heeft de gemeenteraad de Verordening kwaliteit VTH omgevingsrecht vastgesteld. Deze verordening vormt een uitwerking van de kwaliteitscriteria zoals die zijn opgenomen in het BOR. Met de vaststelling hiervan heeft de gemeente Bergen zich geconformeerd aan het voldoen aan deze criteria op minimaal het bodemniveau zoals opgenomen in de verordening. In 2019 heeft een extern bureau een assessment van iedere VTH-medewerker uitgevoerd en getoetst of de medewerkers voldoen aan de kwaliteitscriteria. De indruk bestond dat de gemeentelijke organisatie beschikte over voldoende gekwalificeerd personeel in de diverse voor de werkpraktijk meest noodzakelijke deskundigheidsgebieden binnen het werkveld van VTH. Voor enkele specifieke deskundigheidsgebieden ontbreekt het aan personeel dat aan de VTH-kwaliteitscriteria voldoet en is de gemeente afhankelijk van adviezen van externe medewerkers van de RUD of inhuurkrachten. Met de komst van de Omgevingswet komt de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) te vervallen. Daarmee vervalt tegelijkertijd de wettelijke grondslag voor de Verordening kwaliteit VTH. In de artikelen 18.20 en 18.23 van de Omgevingswet wordt de nieuwe grondslag gegeven. Met het oog op deze grondslagwijziging is in 2022 al een wijziging van de Verordening kwaliteit VTH voorbereid die hierop anticipeert en ervoor zorgt dat deze verordening op basis van de nieuwe wettelijke grondslag tegelijkertijd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet van kracht wordt. Deze verordening wordt tegelijk met het in werking treden van de Omgevingswet vastgesteld. Bibob-beleid Op grond van artikel 7 van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob) kunnen het college en de burgemeester bij de behandeling van een aanvraag om vergunning, een advies vragen aan het Bureau bevordering integriteitsbeoordelingen op basis waarvan de vergunning mogelijk geweigerd kan worden. Om te komen tot een eenduidige en effectieve uitvoering van de bevoegdheden van de wet Bibob is eind 2021 het gemeentelijke Bibob-beleid vastgesteld. Het is net als 2022 de bedoeling om vergunningaanvragen in 2023 conform dit beleid te beoordelen. Herijking Damoclesbeleid en voorbereiding Politie-handhavingsarrangement Een gedeelte van de geplande uren bij toezicht en juridische handhaving is gericht op de uitvoering van het Damoclesbeleid, voorkomen van overlast en ondermijning. Dit zijn uiteenlopende taken zoals opvolging meldingen, opvolging bestuurlijke rapportages van de politie, opvolging van klachten maar ook het daadwerkelijk sluiten van panden, houden van toezicht en overgaan tot bestuurlijke handhaving. Het thema ondermijning heeft een hoge prioriteit. Bij reguliere controles (milieu, bouwen, ruimtelijke ordening, BRP, BAG), klachten en meldingen worden signalen voor ondermijnende criminaliteit altijd in een lokaal informatieoverleg besproken. Ondermijning gaat verder dan alleen drugs maar bestaat uit diverse activiteiten. In verband met de aanpak zijn diverse afspraken vastgelegd. Dit om mogelijke terechte signalen in vroeg stadium te kunnen volgen of actie op uit te zetten. Dat kan via de verschillende strategieën en is natuurlijk afhankelijk van de aanpak. Integraal en daadkrachtig optreden tegen ondermijning gaat in samenwerking met de politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst, het RIEC en overige overheidspartners. Ook in 2023 zal een van onze BOA’s deelnemen aan het intergemeentelijk opererende ACT!-team dat als doel heeft om ondermijningsignalen te onderzoeken. Daarnaast hebben zich de laatste jaren ontwikkelingen in de jurisprudentie voorgedaan met betrekking tot het vraagstuk van de evenredigheid van het sluiten van een woning na de ontdekking van een verboden handelshoeveelheid drugs. Het huidige Damoclesbeleid van de gemeente voorziet momenteel niet in alle nuances met betrekking tot noodzakelijke maatwerkoplossingen zoals deze voortvloeien uit de meest recente jurisprudentie. Dit beleid dient mitsdien in 2023 herzien te worden. Tenslotte moet vastgesteld worden dat het in de praktijk niet altijd duidelijk is welke diensten en inzet gemeentelijke BOA’s van de politie kunnen verwachten. In 2022 is gebleken dat het niet goed tussen de BOA’s en de politie geregeld is hoe er in de praktijk gehandeld dient te worden wanneer BOA’s een verdachte van een strafbaar feit aangehouden hebben. Afspraken met de politie over onder andere het vervoeren van deze persoon naar het politiebureau zijn noodzakelijk. Door een politie-arrangement op te stellen en te laten accorderen over en weer kan duidelijkheid geschapen worden over de verwachtingen die BOA’s en politieagenten onderling mogen hebben. Hier ligt voor 2023 een opgave voor het VTH-team. Wet politiegegevens-Audit en verbeterplan Eind december 2022 werd het rapport opgeleverd met betrekking tot de externe Audit omtrent de registratie van politiegegevens die in de gemeentelijke organisatie worden verwerkt (WPG-audit). Dit is een nieuwe wettelijke verplichting waar in 2022 voor het eerst in onze organisatie naar gekeken is door een externe Auditor. Net zoals bij 95% van alle andere gemeenten in Nederland het geval is, ontbreekt het ook in de gemeente Bergen aan op schrift vastgestelde werkprocessen en aangewezen personen om aan al de criteria van de Audit te voldoen. In 2023 dient hiervoor een verbeterplan opgesteld te worden. Inspectieview milieu, Squit2020 en RXmission Inspectieview Milieu is een informatieportaal dat vooral toezichthouders, maar ook vergunningverleners in staat stelt informatie over (toezichts)objecten te raadplegen die afkomstig is van de databases van andere inspectie- en omgevingsdiensten. De wetgever ziet deze samenwerking tussen verschillende toezichthoudende organen en het delen van (inspectie)informatie namelijk als een belangrijke voorwaarde om meer risicogericht en informatie-gestuurd te kunnen handhaven en om de handhaving efficiënter en effectiever in te richten. Het aansluiten op Inspectieview is voor omgevingsdiensten verplicht. Deze wettelijke verplichting bestaat al langer, maar vanwege technische problemen bij de ontwikkeling van informatiesystemen afgestemd op de nieuwe omgevingswet, is uitstel verleend. Inmiddels zijn de technische problemen overwonnen en zijn per 1 juli 2022 zijn alle andere omgevingsdiensten aangesloten. De RUD LN is technisch en administratief klaar voor de aansluiting op Inspectieview, maar deze kan pas aansluiten als er ook data worden geleverd door alle deelnemers in de RUD LN. Dat is nu nog niet het geval. Hiervoor moeten de medewerkers van uw gemeente de (bij de RUD ingebrachte) de toezichtsinformatie gaan vastleggen in de werkomgeving die daarvoor bij de RUD LN is ingericht. Alleen dan kan gewerkt worden zoals iedere andere omgevingsdienst dit doet en kan voldaan worden aan de wettelijke verplichting. De VTH-applicatie Squit20/20 ondersteunt de koppeling met Inspectieview niet (goed). Vandaar dat in december van 2022 de overstap gemaakt is van Squit20/20 naar RXmission. Laatstgenoemd zaaksysteem kent wel een goed werkende koppeling met Inspectieview milieu (de koppeling met Djuma werkt media februari 2023 echter nog niet). VTH-medewerkers worden in 2023 geacht met dit programma te werken. Servicenormen In 2022 heeft de gemeente Bergen in het kader van het project omtrent de verbetering van de dienstverlening de volgende servicenormen vastgesteld, waar ook de medewerkers van het VTH-team zich aan zullen conformeren. Wij staan u vriendelijk en deskundig te woord; Wij informeren u correct en volledig. We leggen graag uit hoe zaken werken en waarom; Wij waken over uw privacy. Informatie en kennis met een vertrouwelijk karakter blijven vertrouwelijk en worden alleen gebruikt voor de doelen waarvoor ze bestemd zijn; Wij spreken en schrijven in een taal die voor u begrijpelijk is. Soms is dat lastig, omdat de materie ingewikkeld is. Snapt u iets niet? Laat het ons weten en wij helpen u graag verder; Wij staan open voor uw ideeën en suggesties om het een volgende keer (nog) beter te kunnen doen; Wij nemen klachten serieus en nemen deze binnen 2 werkdagen in behandeling; Wij handelen uw bezwaarschrift, indien mogelijk, in overleg met u op een alternatieve wijze af; In principe werken we op afspraak. Loopt u spontaan binnen, dan proberen we u zo snel mogelijk te helpen: U kunt 24 uur per dag, 7 dagen per week terecht op bergen.nl; Wij houden de informatie op onze website correct, actueel, begrijpelijk, gemakkelijk vindbaar en goed toegankelijk. Kunt u iets niet vinden? Laat het ons weten en wij helpen u graag verder. Richtlijnen voor externe communicatie In 2022 heeft de gemeente Bergen in het kader van het project omtrent de verbetering van de dienstverlening de volgende richtlijnen voor externe communicatie vastgesteld, waar ook de medewerkers van het VTH-team zich aan zullen conformeren. Je bezoekt mensen die een zaak bij de gemeente hebben aangekaart, als: Zij daar zelf behoefte aan hebben; Dit bezoek van meerwaarde kan zijn. Je rondt je werk af binnen de wettelijke termijnen. Lukt dat niet? Stuur dan een verdagingsbrief met redenen waarom het niet gaat lukken. Bij signalering van een termijnoverschrijding of bij het versturen van een verdagingsbrief wijs je de aanvrager erop dat er wettelijke mogelijkheden zijn om dwangsommen te claimen wegens het niet-tijdig beslissen op een aanvraag. Bij beschikkingen die worden uitgevaardigd, wordt de naam van de behandelaar van de zaak duidelijk vermeld. Ook wordt zijn of haar directe telefoonnummer, inclusief tijden waarop hij of zij doordeweeks telefonisch bereikbaar is, benoemd. Uitzondering zijn beschikkingen omtrent criminele activiteiten zoals Opiumwetbeschikkingen. In alle andere uitgaande brieven wordt het algemene telefoonnummer en e-mailadres van de gemeente gebruikt: