Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeente ScherpenzeelINLEIDING Jaarlijks geeft de gemeente Scherpenzeel tussen en 12 en 18 miljoen euro uit aan verschillende producten, diensten en werken. Deze inkopen zijn nodig voor het aanschaffen of onderhouden van publieke voorzieningen en voor het in stand houden en functioneren van de gemeentelijke organisatie. Hiervoor handelt de gemeente binnen de wettelijke kaders, zoals bijvoorbeeld de Aanbestedingswet. Eigen gemeentelijk Inkoopbeleid- en aanbestedingsbeleid geeft invulling aan de gemeentelijke beleidsvrijheid die de wetgeving biedt. De gemeente kan daarbij sturen op de manier waarop de inkopen tot stand komen, hetgeen juist voor een publieke organisatie van belang is. Het geeft immers mogelijkheden om naast het primaire inkoopdoel ook invulling te geven aan andere (beleids-) doelstellingen die verband houden met het algemeen belang. Zoals het stimuleren van een lokaal ondernemersklimaat en kansen creëren voor mensen met een afstand van de arbeidsmarkt of invulling geven aan duurzaamheidsambities en CO2-reductie. In het Inkoopbeleid- en aanbestedingsbeleid liggen dus niet alleen de kaders vast waarbinnen wordt ingekocht, maar ook welke uitgangspunten de gemeente met haar inkopen hanteert en nastreeft. Ter zake onderscheiden we in dit inkoopbeleid drie uitgangspunten: Juridische uitgangspunten; Economische uitgangspunten; Ideële uitgangspunten. Dit inkoopbeleid geeft richting aan de manier hoe aan deze uitgangspunten invulling wordt gegeven. Het is hiermee een door de gemeenteraad vastgesteld kader waarbinnen het College (uitgevoerd door de ambtelijke organisatie) de inkopen vormgeeft. De basis voor dit inkoopbeleid is dat voorafgaande aan een individuele (concrete) inkoop zal worden afgewogen, hoe aan de drie uitgangspunten invulling gegeven wordt. Uiteraard is hierbij rechtmatigheid en het naleven van de relevante wet- en regelgeving als vanzelfsprekend een gegeven. De te volgen inkoopprocedure (enkelvoudig onderhands, meervoudig onderhands, nationaal openbaar dan wel Europees openbaar) echter niet. Deze wordt bepaald door (een) concrete afweging(-
(2015)waarin 195 landen afspraken om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden. De Gemeente wil stappen maken naar een klimaat neutrale bedrijfsvoering binnen de Gemeente (zoals in energie, mobiliteit en materiaalgebruik). Daarnaast worden ook Ondernemers, waar mogelijk en aangewezen, aangespoord tot CO2-reductie. 3.2.5Biobased Inkopen Bij Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) speelt Biobased Inkopen een rol. Bij biobased Inkopen worden producten ingekocht die geheel of gedeeltelijk van hernieuwbare grondstoffen zijn gemaakt. Het gebruik van fossiele grondstoffen wordt teruggedrongen, waardoor de transitie naar een koolstofarme economie wordt ondersteund. De Gemeente streeft ernaar daar waar mogelijk en gewenst biobased producten in te kopen. 3.2.6Circulair Inkopen Bij Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) speelt Circulair Inkopen een rol. Bij circulair Inkopen wordt het inkoopinstrument ingezet om productie en (her)gebruik van producten en diensten te stimuleren en daarmee de transitie naar een circulaire economie te bevorderen. De Gemeente kan bij Inkopen en aanbestedingen bijvoorbeeld het hergebruik van materialen en afvalreductie vereisen. Met het ondertekenen van het ‘Convenant duurzaam beton’ beoogt de Gemeente het verhogen van hergebruik van secundaire bouwgrondstoffen, reductie in CO2-uitstoot, en een regionale circulaire economie op het gebied van beton. Bovendien leidt dit tot meer uniformiteit in aanbestedingen in de regio FoodValley. 3.2.7Innovatie Bij Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) speelt Innovatie een rol. De Gemeente moedigt - daar waar mogelijk - innovatiegericht Inkopen (en aanbesteden) aan. Bij innovatiegericht Inkopen wordt gezocht naar een innovatieve oplossing of laat de Gemeente ruimte aan de Ondernemer om een innovatieve oplossing aan te bieden. Het kan bijvoorbeeld gaan om een volledig nieuwe innovatieve oplossing, maar ook om de verdere ontwikkeling van de eigenschappen van een bestaand ‘product’. 3.2.8Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN Bij Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) spelen Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN een rol. Door Maatschappelijk Verantwoord Inkopen draagt de Gemeente bij aan het verwezenlijken van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals) van de Verenigde Naties. Doel 11 van de 17 Doelen gaat specifiek in op het realiseren van duurzame steden en gemeenschappen. Doel 12 (in het bijzonder doel 12.7) ziet op duurzame praktijken bij overheidsopdrachten. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen draagt onder meer bij aan het zorgen voor duurzame energie (doel 7), het terugdringen van klimaatverandering (doel 13) en het bevorderen van fatsoenlijk werk en gelijk loon voor gelijk werk (doel 8). 3.3Lokale economie, MKB en de zelfstandige (ZZP) De gemeente wil middels haar inkoopbeleid het lokaal ondernemersklimaat stimuleren. Hierbij is in het bijzonder aandacht voor het Midden en Klein Bedrijf (MKB) en de zelfstandige zonder personeel (ZZP). Voor zover juridisch mogelijk zullen (overheids-) opdrachten van de Gemeente (dan ook) worden gegund aan lokale ondernemers uit de gemeente Scherpenzeel. Zij moeten dan wel concreet hebben aangetoond geschikt te zijn en marktconform te handelen in verband met (uitvoering van) de betreffende (overheids-) opdracht. 4.DE INKOOPSTRATEGIE Professioneel inkopen houdt onder andere in, dat zorgvuldig en bewust wordt nagedacht over een voorgenomen inkoop en dat alle daarmee verband houdende relevante aspecten schriftelijk worden vastgelegd. Bijvoorbeeld ook in verband met controle en verantwoording. De inkoop- of aanbestedingsprocedure wordt bepaald aan de hand van een zogenaamde ‘inkoopstrategie’ die per concrete inkoop voor het specifieke geval wordt geschreven. Een juist gebruik van een inkoopstrategie leidt er onder meer toe, dat bewust keuzes worden gemaakt en dat kan worden voldaan aan de motiveringsverplichtingen die vanuit de aanbestedingsregels op de Gemeente rusten. Denk daarbij aan de artikelen 1.4 en 1.5 Aanbestedingswet 2012 en/of aan het “Pas toe, of leg uit-beginsel” (in verband met de bij AMVB aangewezen Richtsnoeren ARW 2016 en Gids Proportionaliteit). Zoals in de inleiding van dit inkoopbeleid is beschreven, wordt zorgvuldig bepaald op welke manier aan de inkoop invulling wordt gegeven. De inkoop van leveringen en diensten gelijk aan of groter dan € 5.000,--, maar kleiner dan € 15.000,-- exclusief BTW wordt vooraf deugdelijk schriftelijk gemotiveerd op basis van een verkorte inkoopstrategie. De inkoop van werken gelijk aan of groter dan € 5.000,--, maar kleiner dan € 50.000,-- exclusief BTW wordt vooraf deugdelijk schriftelijk gemotiveerd op basis van een verkorte inkoopstrategie. De inkoop van leveringen en diensten gelijk aan of groter dan € 15.000,-- exclusief BTW en de inkoop van werken gelijk aan of groter dan € 50.000,-- exclusief BTW wordt vooraf deugdelijk schriftelijk gemotiveerd op basis van een uitgebreide inkoopstrategie inclusief het toepassen van de MVI Criteriatool (www.mvicriteria.nl). Zie ook onderstaand schema: Leveringen en Diensten Werken Schriftelijke motivering op basis van een verkorte inkoopstrategie Van € 5.000 tot € 15.000,- Van € 5.000 tot € 50.000,- Schriftelijke motivering op basis van een uitgebreide inkoopstrategie inclusief het toepassen van de MVI Criteriatool (www.mvicriteria.
- nl)Vanaf € 15.000,- Vanaf € 50.000,- Bedragen exclusief BTW De verkorte inkoopstrategie bevat minimaal: De doelstelling van de inkoop, aard en raming van de opdracht, de ondernemerskeuze en de inkoopprocedure. De uitgebreide inkoopstrategie bevat naast de hierboven genoemde onderdelen van de verkorte inkoopstrategie minimaal een product-/marktanalyse en een analyse / afweging betreffende Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (zie paragraaf 3.2). Tevens dient in het kader van (het opstellen van) de uitgebreide inkoopstrategie de MVI criteriatool (www.mvicriteria.
- nl)te worden ingevuld, waarbij tenminste de ‘eisen’ genoemd in de MVI criteriatool worden toegepast en vermeld in de inkoopstrategie, maar waar (verder) ook verantwoord MVI-keuzes worden gemaakt waar keuzemogelijkheden worden gegeven in de MVI criteriatool. Er dient verder deugdelijk te worden gemotiveerd omtrent de beslissingen die genomen worden over het al dan niet toepassen van uitsluitingsgronden, geschiktheidseisen, gunningscriteria en contractbepalingen. Het College draagt zorg voor een praktisch instrument waarmee een deugdelijke inkoopstrategie kan worden vormgegeven. 5.RAPPORTAGE EN EVALUATIE 5.1Inkoopdossier (De betreffende) Inkoop wordt schriftelijk vastgelegd in een (digitaal) inkoopdossier De drempelwaarde voor het vormen van een inkoopdossier is € 5.000,00 exclusief BTW. Het inkoopdossier bevat alle, ten behoeve van de interne en externe controle benodigde, relevante inkoop- en aanbestedingsdocumenten. Het inkoopdossier wordt op de voorgeschreven wijze gearchiveerd. 5.2Contractbeheer en contractmanagement De gemeente streeft naar een actief contractbeheer en -management. 5.3Controle en rechtmatigheid Het toetsen van de naleving van dit beleid maakt onderdeel uit van de interne controle. Het Inkoop- en aanbestedingsbeleid valt buiten het normenkader voor de financiële rechtmatigheid. De accountant rapporteert in een rapport van bevindingen over het toepassen van gemeentelijke regelgeving omtrent inkopen en aanbesteden en kan hierbij gebruik maken van de rapportage van de interne controle. 5.4Evaluatie De jaarlijkse rapportage vanuit de interne controle wordt gebruikt voor evaluatie van de inkoopprocessen binnen de organisatie. Dit Inkoop- en aanbestedingsbeleid wordt minimaal eens per vier jaar geactualiseerd. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van 26 april 2023 B.S. van Ginkel-Schuur griffier M.C. Teunissen-Willemsen voorzitter BIJLAGEDEFINITIES EN TOELICHTINGEN Aanbestedingsregels Het geheel van geldende geschreven en ongeschreven rechtsregels bij inkoop en aanbesteden voortvloeiende uit nationale en Europese wet- en regelgeving en jurisprudentie. Aanbestedingswet De vigerende Aanbestedingswet 2012. Algemene beginselen van behoorlijk bestuur Relevant bij Inkoop onder meer: Het ‘zorgvuldigheidsbeginsel’ (art. 3:4 lid 1 Awb), het ‘fairplay beginsel’ (art. 2:4 Awb), het ‘evenredigheids- (proportionaliteits-) beginsel’ (art. 3:4 lid 2 Awb), het ‘gelijkheidsbeginsel’ (art. 1 Gw), het ‘motiveringsbeginsel’ (Art 3:47 Awb) en het ‘vertrouwensbeginsel’ (niet in de wet vastgelegd. Algemene beginselen van het Europese aanbestedingsrecht ‘Gelijkheidsbeginsel’ (‘gelijke behandeling’ en/of ‘verbod van discriminatie naar nationaliteit’), ‘transparantiebeginsel’, ‘evenredigheidsbeginsel’ en ‘wederzijdse erkenning’. Concessieopdrachten Concessieopdrachten als genoemd in artikel 1.1 Aanbestedingswet. Contractant De in de Overeenkomst genoemde wederpartij van de Gemeente. Diensten Diensten van een ‘dienstverlener’ als genoemd in artikel 1.1 Aanbestedingswet. DNR De Nieuwe Regeling 2011, algemene (uitvoerings-)voorwaarden op het gebied van architecten en ingenieurs opdrachten of (
- de)opvolgers van die algemene (uitvoerings-) voorwaarden. Europese drempelwaarden De financiële bedragen ter bepaling of een opdracht Europees moet worden aanbesteed. De drempelbedragen worden tweejaarlijks per EU-verordening gewijzigd. Gemeente De gemeente Scherpenzeel, zetelend Stationsweg 389a, 3925 CC te Scherpenzeel. GIBIT De Gemeentelijke Inkoopvoorwaarden bij IT 2020 of (
- de)opvolgers van die algemene (uitvoerings-) voorwaarden. IBMN Inkoopbureau Midden-Nederland. Inkoop (Rechts)handelingen van de Gemeente gericht op de verwerving van werken, leveringen of diensten en die een of meerdere facturen van een Ondernemer met betrekking tot bedoelde werken, leveringen of diensten tot gevolg hebben. Inkoopfunctie De functie binnen de Gemeente die uit oogpunt van haar taak bevoegd en verantwoordelijk is voor het tegen betaling verkrijgen van werken, leveringen of diensten van derden (-ondernemers) ter verwezenlijking van (een) doelstelling (-
- en)van de gemeente. Leveringen Leveringen van een ‘leverancier’ als genoemd in artikel 1.1 Aanbestedingswet. Ondernemer Een ‘aannemer’, een ‘leverancier’ of een ‘dienstverlener’. Overeenkomst De met de Inkoop beoogde en/of (uiteindelijk) gerealiseerde overeenkomst (overheidsopdracht). Overheidsopdrachten Overheidsopdrachten (voor Werken, Leveringen of Diensten) als bedoeld in artikel 1.1 Aanbestedingswet UAV Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken en van technische installatiewerken 2012 of (
- de)opvolgers van die algemene (uitvoerings-) voorwaarden. UAV-GC Uniforme Administratieve Voorwaarden voor geïntegreerde contracten 2005 of (
- de)opvolgers van die algemene (uitvoerings-) voorwaarden. Relevante wet- en regelgeving De voor de gemeente-praktijk meest relevante wet- en regelgeving: De Aanbestedingswet 2012, de Europese Richtlijnen 2014/24/EU (klassiek) en 2014/23/EU (concessies), de Rechtsbeschermingsrichtlijn 2007/66/EG (tot wijziging van de Richtlijnen 89/665/EG en 92/13/EEG), de (CPV-) Verordening (EG) nr. 213/2008, de geconsolideerde versie van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU)en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VwEU), de geschreven en ongeschreven algemene beginselen van behoorlijk bestuur, de algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht, het Burgerlijk Wetboek en de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie, het Europese Gerecht van eerste Aanleg, de Nederlandse Hoge Raad, de gerechtshoven, de rechtbanken en de Raad van Arbitrage voor de Bouw. Verder zijn in verband met inkoop en aanbesteding de artikelen 212 t/m 215 van de Gemeentewet relevant. Werken Werken als genoemd in artikel 1.1 Aanbestedingswet die door een ‘aannemer’ als genoemd in artikel 1.1 Aanbestedingswet worden uitgevoerd.