Nota Erfpacht 2023 (Vlaardingen)

Nota Erfpacht 20231.Inleiding In de gemeente Vlaardingen is erfpacht ruim 150 jaar het belangrijkste instrument geweest voor het regelen van het grondgebruik bij de uitgifte van (bouw)grond, aanvankelijk zonder algemene bepalingen. De eerste algemene erfpachtvoorwaarden dateren van 1910. Door de jaren heen zijn deze algemene bepalingen regelmatig geactualiseerd. Ondanks dat gronduitgifte in erfpacht geen regel meer is en er sinds de jaren ’90 van de vorige eeuw een actief beleid is gevoerd om omzetting van erfpacht in volle eigendom mogelijk te maken, bezit de gemeente nog steeds een omvangrijke voorraad bestaande erfpachten (circa 10.500 stuks), met verschillende looptijden en verschillende algemene erfpachtvoorwaarden. Het huidige erfpachtbeleid is in 2013 vastgesteld. De actuele omstandigheden vragen om herijking van het bestaande beleid. Enerzijds kan de optimalisatie van het erfpachtbeleid een bijdrage leveren aan de verbetering van de financiële positie van de gemeente en anderzijds is er de wens uit de uitvoeringspraktijk om het beleid te uniformeren en te actualiseren. Van belang is voorts de inmiddels sterk veranderde situatie op de vastgoedmarkt: de historisch lage rentestanden en de ontwikkeling van de grondprijzen. Deze Nota Erfpacht 2023 en de Bijlagen daarbij (hierna tezamen: de Nota) werkt de in de Nota Grondbeleid gestelde kaders voor het nieuwe erfpachtbeleid uit. Daarbinnen geven ons college en de ambtelijke organisatie uitvoering aan de diverse aspecten van het erfpachtbeleid. 2.Huidige erfpachtbeleid In het huidige erfpachtbeleid zijn de kaders gegeven voor: het in erfpacht uitgeven van bouwgrond of bebouwde grond in eigendom van de gemeente (hierna: nieuwe uitgifte); het omzetten van bestaande erfpachten in volle eigendom door het verkopen aan de erfpachter van de zogenaamde bloot-eigendom (hierna: verkoop bloot-eigendom); een aantal uitvoeringsaspecten bij bestaande erfpachten; een in 2013 nieuw ingevoerde mogelijkheid: het omzetten van een bestaande (meestal tijdelijke) erfpacht in een nieuwe, eeuwigdurende erfpacht (hierna: heruitgifte). In grote lijnen kan het huidige erfpachtbeleid samengevat worden als volgt. Looptijd De looptijd in geval van een nieuwe uitgifte en een heruitgifte is eeuwigdurend. Grondwaardebepaling De grondwaarde is de waarde in het economisch verkeer van het perceel grond, die door een onafhankelijke taxateur wordt bepaald op basis van het huidige gebruik (bij een heruitgifte / verkoop bloot-eigendom) of het voorgenomen gebruik (bij een nieuwe uitgifte. De waarde in het economisch verkeer bij een heruitgifte / verkoop bloot-eigendom is de marktwaarde van een vergelijkbare, onbebouwde bouwkavel met dezelfde ligging en dezelfde oppervlakte als de erfpachtkavel en waarop hetzelfde object mag worden gerealiseerd als er nu op staat. Canon Het rentepercentage waarmee wordt gerekend bij het bepalen van de aanvangscanon bij een nieuwe uitgifte en een heruitgifte, is de rekenrente van de gemeentebegroting (hierna: de rekenrente). De canon wordt jaarlijks geïndexeerd met het verloop van het consumentenprijsindexcijfer van het Centraal Bureau voor de Statistiek (hierna: het CPI). Van bestaande en ongewijzigde erfpachten wordt de canon conform de toepasselijke algemene erfpachtvoorwaarden periodiek herzien. De verplichting tot het betalen van een jaarlijkse canon kan bij een nieuwe uitgifte of bij een heruitgifte niet worden afgekocht door betaling van een bedrag ineens (hierna: de afkoopsom). Van bestaande en ongewijzigde erfpachten kan de canon wel worden afgekocht. Dat geschiedt altijd per 1 januari van het jaar volgend op het verzoek. Verzoek om heruitgifte / verkoop bloot-eigendom De erfpachter kan gedurende de looptijd van een erfpacht een verzoek indienen voor een heruitgifte / verkoop bloot-eigendom. Voor het in behandeling nemen van een verzoek om heruitgifte / verkoop bloot-eigendom is de verzoeker een bedrag aan behandelingskosten verschuldigd. Op de getaxeerde grondwaarde wordt een depreciatie toegepast van 1% per jaar dat de erfpacht tot het moment van heruitgifte / verkoop bloot-eigendom heeft voortgeduurd, met een maximum van 40%. Bij een nieuwe uitgifte in erfpacht wordt geen depreciatie toegepast. Bij de heruitgifte / verkoop bloot-eigendom van een erfpacht waarvan de canon is afgekocht, ontvangt de erfpachter het teveel betaalde deel van de afkoopsom retour. Op een nieuwe uitgifte en een heruitgifte worden de algemene erfpachtvoorwaarden van 2014 (hierna: AEV 2014) van toepassing verklaard en op een verkoop bloot-eigendom de algemene omzettingsvoorwaarden van 2014 (hierna: AOVV 2014) Oude eeuwigdurende erfpachten Voor oude eeuwigdurende erfpachten met een vaak (zeer) lage canon is in de AOVV 2014 geregeld dat de koopsom bloot-eigendom wordt bepaald op 2,5% van de getaxeerde grondwaarde minus de maximale depreciatie. Expireren van een tijdelijke erfpacht Bij het einde van de looptijd van een voor bepaalde tijd uitgegeven erfpacht (hierna: expireren van een tijdelijke erfpacht) heeft de erfpachter de keuze tussen een nieuwe eeuwigdurende erfpacht of verkrijging in volle eigendom (verkoop). Daarbij wordt de maximale depreciatie toegepast op de getaxeerde grondwaarde. Bij geëxpireerde tijdelijke erfpachten worden geen behandelingskosten in rekening gebracht. Erfpachtbestemmingswijziging Als een erfpachter het gebruik van de in erfpacht uitgegeven onroerende zaak wil wijzigen ten opzichte van het in de akte van vestiging opgenomen gebruik (hierna te noemen: (erfpacht) bestemmingswijziging), zonder dat tevens sprake is van een verkoop bloot-eigendom, heeft hij daar de voorafgaande schriftelijke toestemming van de gemeente voor nodig. Aan deze toestemming kan de gemeente voorwaarden verbinden, waaronder een verhoging van de canon. Het beleidskader voor deze bestemmingswijzigingen is de in 1993 door ons college vastgestelde Kadernota Bestemmingswijziging in de erfpachtscontracten. Herstructureringsgebieden In geval van grootschalige gebiedsontwikkelingen (herstructureringen), waarin bestaande erfpachten zijn betrokken, worden in de met de betreffende erfpachter(

1. s)– meestal een corporatie of een ontwikkelaar – te sluiten ontwikkelovereenkomst specifieke afspraken gemaakt over hoe om te gaan met de bestaande erfpachten (maatwerk). In de herstructureringsgebieden wordt een verzoek om heruitgifte / verkoop bloot-eigendom van een particuliere erfpachter door de gemeente niet gehonoreerd. Corporatiebezit op erfpacht Als een corporatie verzoekt om heruitgifte / verkoop bloot-eigendom van een bestaand complex wordt gerekend met een vast bedrag per woning, waarop geen depreciatie wordt toegepast. De bedragen per woning worden jaarlijks in de door uw raad vast te stellen Grondbrief geïndexeerd en vastgesteld. Voor 2022 zijn de vaste bedragen € 18.272,00 voor een grondgebonden woning en € 12.181,00 voor een appartement. Verder is er geen sprake van de terugbetaling van het teveel betaalde deel van de eventueel betaalde afkoopsom. 3.Nieuwe erfpachtbeleid In het nieuwe erfpachtbeleid wordt de hoofdstructuur van het huidige erfpachtbeleid niet gewijzigd. Er is wel gekeken naar hoe het product Erfpacht beter kan renderen. In deze paragraaf worden de voornaamste wijzigingen in het nieuwe erfpachtbeleid ten opzichte van het huidige beleid samengevat. In Bijlage 1 bij deze Nota wordt een en ander nader toegelicht. Daarin wordt tevens aan de hand van rekenvoorbeelden het financiële effect van de wijzigingen inzichtelijk gemaakt. Canon Het berekeningspercentage (hierna: de canonrente), waarmee de aanvangscanon bij een nieuwe uitgifte / heruitgifte wordt berekend van de grondwaarde, bestaat per 1 april 2023 uit twee componenten: een rentepercentage (de rekenrente)) en een opslag van 1% voor risicodekking en 0,5% voor administratiekosten. Tijdvakken Om de marktconformiteit van de onder het nieuwe beleid te vestigen erfpachten te vergroten worden per 1 april 2023 bij een nieuwe uitgifte / heruitgifte binnen de eeuwigdurende looptijd tijdvakken van 50 jaar ingevoerd. Na afloop van een tijdvak wordt de grondwaarde opnieuw bepaald. Na afloop van een tijdvak wordt de grondwaarde opnieuw getaxeerd door een onafhankelijke taxateur. Daarop wordt standaard de maximale depreciatie toegepast. Met de dan geldende canonrente wordt de aanvangscanon voor het nieuwe tijdvak bepaald, die vervolgens weer jaarlijks wordt geïndexeerd. In de op 12 december 2023 door ons college vastgestelde Algemene Erfpachtvoorwaarden Vlaardingen (AEV) 2023 (zie Bijlage 3) is bij de regeling van het telkens na verloop van een tijdvak van 50 jaar opnieuw bepalen van de grondwaarde en de daarop gebaseerde canon opgenomen dat – als de gemeente en de erfpachter het over de nieuwe grondwaarde niet eens worden – deze grondwaarde wordt bepaald door een commissie van drie deskundigen, waarvan er één wordt aangewezen door de gemeente, één door de erfpachter en de derde door de twee aldus aangewezen deskundigen. Canonverhoging bij latere vergroting bebouwing Met ingang van 1 april 2023 wordt bij een nieuwe uitgifte / heruitgifte de canon aangepast bij een latere vergroting van de bebouwde oppervlakte op de erfpachtgrond. De canon wordt verhoogd als de vergroting van het bebouwde oppervlak meer dan 15% bij woningen of meer dan 10% bij niet-woningen is. Het percentage van de BVO-vergroting is tevens het percentage van verhoging van de canon. Verzoeken om heruitgifte / verkoop bloot-eigendom Het maximum van de depreciatie bij heruitgifte / verkoop bloot-eigendom gedurende de looptijd van een erfpacht en bij verkoop of uitgifte in eeuwigdurende erfpacht na het expireren van een tijdelijke erfpacht wordt met ingang van 1 april 2023 verlaagd tot 30%. De terugbetaling van het teveel betaalde deel van de afkoopsom van een afgekochte erfpacht wordt met ingang van 1 januari 2022 alleen toegepast als de huidige erfpachter tot heruitgifte / omzetting in volle eigendom overgaat. Wanneer de heruitgifte / verkoop bloot-eigendom plaatsvindt in combinatie met de verkoop van het object, wordt deze terugbetaling niet toegepast. De koper van het object heeft immers niet de afkoopsom betaald aan de gemeente en wordt door de terugbetaling onevenredig bevoordeeld. Mede als gevolg van gewijzigde regels rond taxaties heeft ons college op 18 mei 2021 besloten om vooruitlopend op de besluitvorming op deze Nota voor woningen de behandelingskosten voor een heruitgifte / verkoop bloot-eigendom met ingang van 1 mei 2021 te verhogen tot € 500,00 exclusief de eventueel daarover verschuldigde BTW. Deze behandelingskosten worden niet gerestitueerd als partijen geen overeenstemming over de heruitgifte / verkoop bloot-eigendom bereiken. Het bedrag wordt met ingang van 1 januari 2022 jaarlijks geïndexeerd met het verloop van het CPI. De behandelingskosten voor niet-woningen bedragen met ingang van 1 april 2023€ 1.200,00 exclusief eventueel verschuldigde BTW. Deze behandelingskosten worden niet gerestitueerd als partijen geen overeenstemming bereiken over de heruitgifte / verkoop bloot-eigendom. Het bedrag wordt met ingang van 1 januari 2025 jaarlijks geïndexeerd met het verloop van het CPI. De behandelingskosten voor niet woningen, waarop een herontwikkeling naar een andere functie (bijvoorbeeld woningbouw) plaats heeft (een herontwikkelingslocatie als bedoeld in paragraaf 4), bedragen met ingang van 1 januari 2024€ 3.000,00 exclusief eventueel verschuldigde BTW. Ook deze behandelingskosten worden niet gerestitueerd als partijen geen overeenstemming bereiken over de heruitgifte / verkoop bloot-eigendom. Het bedrag wordt met ingang van 1 januari 2025 jaarlijks geïndexeerd met het verloop van het CPI. Oude eeuwigdurende erfpachten Van de in de AOVV 2014 is opgenomen tegemoetkoming voor de verkoop bloot-eigendom van deze oude eeuwigdurende erfpachten wordt sporadisch gebruik gemaakt. Deze tegemoetkoming wordt met ingang van 1 april 2023 geschrapt. Als alternatief zal de gemeente de groep erfpachters van deze oude eeuwigdurende rechten gericht benaderen met een aanbieding om de canon af te kopen. Doordat deze erfpachten geen einddatum hebben, wordt de afkoopsom berekend met de factor 26. Afkoop geschiedt altijd per 1 januari van een jaar. Erfpachtbestemmingswijziging Een erfpachtbestemmingswijziging door de erfpachter zonder dat tevens sprake is van een verkoop bloot-eigendom, wordt met ingang van 1 april 2023 afgewikkeld als een heruitgifte. Dat betekent dat de grondwaarde voor het veranderde gebruik wordt getaxeerd. Op de getaxeerde grondwaarde wordt de depreciatie toegepast en het resultaat is de basis voor de aangepaste canon als gevolg van het veranderde gebruik. De oorspronkelijke erfpacht wordt een nieuwe eeuwigdurende erfpacht. Door de afwikkeling als een heruitgifte is de erfpachter met ingang van 1 april 2023 ook bij een bestemmingswijziging de behandelingskosten verschuldigd. De Kadernota Bestemmingswijziging in de erfpachtscontracten wordt na vaststelling van deze Nota per 1 april 2023 ingetrokken. 4.Herontwikkelingslocaties op erfpacht Bij herontwikkelingslocaties wordt een bestaand erfpachtperceel of een aantal aangrenzende bestaande erfpachtpercelen door de erfpachter (vaak een ontwikkelaar) ontwikkeld voor een nieuw gebruik dat afwijkt van het huidige gebruik volgens de erfpachtovereenkomst(en). Daarbij is ook sprake van het slopen van de bestaande bebouwing en eventuele bodemsanering. Daar heeft de ontwikkelaar zowel de publiekrechtelijke (bestemmingsplan) als de privaatrechtelijke medewerking van de gemeente (als grondeigenaar) voor nodig. Als de gemeente publiekrechtelijk wil meewerken, zal ook de privaatrechtelijke medewerking worden verleend. Dat gebeurt door een heruitgifte / verkoop bloot-eigendom. Marktpartijen hebben in de praktijk meestal de voorkeur voor een verkoop bloot-eigendom. De in het huidige erfpachtbeleid gehanteerde berekening van de koopsom bloot-eigendom (taxatie grondwaarde nieuwe bestemming minus depreciatie = koopsom bloot-eigendom) leidt vaak niet tot overeenstemming met de marktpartij, waardoor de herontwikkeling naar woningbouw (die ook de gemeente voorstaat) niet tot stand komt of ernstig wordt vertraagd. Een andere benadering voor dit soort locaties is dan ook gerechtvaardigd, waarbij evenwicht moet worden gevonden tussen het verminderen van de financiële belemmeringen voor de herontwikkeling en het voorkomen dat de gemeente de bloot-eigendom tegen een te lage koopsom verkoopt (ongerechtvaardigde staatssteun). Met ingang van 1 april 2023 wordt voor herontwikkelingslocaties een bandbreedte bepaald door twee hierna toe te lichten methoden. De marktpartij krijgt een aanbieding die is gebaseerd op de methode met de hoogste opbrengst voor de gemeente. Wanneer dat aantoonbaar tot te grote belemmeringen voor de realisatie van de herontwikkeling leidt, kan de aanbieding worden aangepast tot maximaal de onderkant van de bandbreedte. De eerste methode is het huidige erfpachtbeleid. Daarbij is echter sprake van afroming van waarde die er op het moment van de verkoop bloot-eigendom (nog) niet is. De marktwaarde van de grond bij de nieuwe bestemming is er pas als ook de productiekosten (sloop, bouwrijp maken, bodemsanering, woonrijp maken) zijn gemaakt. Daarmee wordt in het huidige beleid maar beperkt rekening gehouden (de depreciatie). Met ingang van 1 april 2023 wordt de getaxeerde residuele grondwaarde voor het nieuwe gebruik (de bruto residuele grondwaarde) verminderend met de productiekosten. Op het resultaat (de netto residuele grondwaarde) wordt vervolgens de depreciatie toegepast. Door het belang van deze herontwikkelingen voor de gemeentelijke woningbouwtaakstelling wordt in deze situaties de maximale depreciatie gehandhaafd op 40%. De tweede methode gaat uit van het verschil tussen de netto residuele grondwaarde voor het nieuwe gebruik en de getaxeerde bruto residuele grondwaarde voor het huidige gebruik volgens de erfpachtovereenkomst(en). Op de laatste waarde worden dus geen productiekosten in mindering gebracht. De depreciatie speelt in deze methode geen rol meer. Omdat voor het bepalen van de bandbreedte zowel de grondwaarde voor het nieuwe gebruik als die voor het huidige gebruik getaxeerd moeten worden, hebben wij in onze vergadering van 12 december 2023 besloten de behandelingskosten voor herontwikkelingslocaties (meestal niet-woningen) per 1 januari 2024 te bepalen op € 3.000,00, zoals hiervoor in paragraaf 3 al is aangegeven. De concrete (kengetallen voor
2. de)productiekosten zijn door een deskundig bureau bepaald en opgenomen in de Kengetallen Vlaardingen 20130519, die als Bijlage 2 zijn bijgevoegd. De hierin opgenomen kengetallen per m² grond worden met ingang van 1 januari 2025 jaarlijks per 1 januari geïndexeerd met het percentage kostenstijging, dat jaarlijks in de door de gemeenteraad vast te stellen Grondbrief wordt opgenomen voor de grondexploitaties. 5.Corporatiebezit op erfpacht Bij erfpachten van woningcorporaties wordt onderscheid gemaakt tussen bestaande erfpachten waarbij geen sprake is van gewijzigd gebruik en bestaande erfpachten waar dat wel het geval is (herontwikkelingslocaties en herstructureringen). Bestaande ongewijzigde erfpachten Het voorstel was om met ingang van 1 april 2023 bij bestaande ongewijzigde erfpachten van corporaties de grondwaarde te taxeren en daarop de andere spelregels bij een heruitgifte / verkoop bloot-eigendom (zoals depreciatie en terugbetaling van het teveel betaalde deel van de afkoopsom) van toepassing te laten zijn. Daardoor worden corporaties in dit soort situaties op dezelfde wijze behandeld als particuliere erfpachters. Omdat het taxeren van sociale huurwoningen gecompliceerd is, zou er een ondergrens moeten zijn, een minimale grondprijs. Voor een objectieve bepaling daarvan is aansluiting gezocht bij de jaarlijks verschijnende Monitor nieuwbouw sociale huurwoningen, die in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt gemaakt. Daaruit volgt een gemiddelde grondprijs voor nieuw te bouwen sociale huurwoningen van € 21.100,00 voor een grondgebonden woning en € 17.300,00 voor een appartement. Deze bedragen zouden voor 2023 de minimale grondwaarde bij heruitgifte / verkoop bloot-eigendom van corporatiebezit zijn wanneer de taxatie daaronder uitkomt. Zij weerspiegelen veel meer de realistische grondprijs voor een sociale huurwoning dan de vaste bedragen in het oude beleid. Het jaarlijks vaststellen van de vaste grondwaarden voor sociale huurwoningen in de Grondbrief komt hiermee te vervallen. Herontwikkeling en herstructurering In geval van herontwikkelingen door corporaties van bestaande erfpachten wordt voorgesteld om ook daar de in paragraaf 7 omschreven nieuwe handelwijze te hanteren. Bij herstructureringsopgaven worden door de gemeente en de corporaties specifieke afspraken (maatwerk) gemaakt over hoe wordt omgegaan met de bestaande erfpachten in het desbetreffende gebied. Een herstructureringsgebied is een groter aaneengesloten geografisch gebied (wijk, buurt), waar een integrale ontwikkeling wordt voorgestaan en waarbij ook het openbare gebied betrokken is en in een herverkaveling betrokken wordt. De afspraken voor een dergelijke herstructurering worden neergelegd in een gebiedsovereenkomst. Verzoek Waterweg Wonen Waterweg Wonen heeft verzocht om haar bestaande complexen, waar de komende 25 jaar geen sloop/nieuwbouw of verkoop (uitponden) is voorzien, om te mogen zetten in volle eigendom. Daarvoor is een aantal proefcomplexen doorgerekend op basis van het huidige en het nieuwe erfpachtbeleid. Ook is één proefcomplex getaxeerd. Die taxatie kwam uit op een negatieve grondwaarde. Het taxeren van de grondwaarde voor corporatiebezit op erfpacht schiet dan ook het doel voorbij en kan als procedurestap kan worden geschrapt. Daarmee komt een vaste grondwaarde weer in beeld. In 2023 is een benchmark gemeentelijke grondprijzen gedaan door de Stec Groep. Daaruit blijkt dat ongeveer 60% van de Nederlandse gemeenten een vaste grondprijs voor sociale huurwoningen hanteert. Deze grondprijs ligt landelijk gemiddeld tussen de € 15.000,00 en € 25.000,00 per woning. Ook zijn de in de regiogemeenten gehanteerde grondprijzen voor sociale huurwoningen in beeld gebracht (zie paragraaf 8 van Bijlage 1). De minimale grondprijzen als hiervoor bedoeld zijn zowel in het licht van de landelijke benchmark als in vergelijking met de regio realistisch te noemen, al zijn ze aan de lage kant. Wij hebben in onze vergadering van 12 december 2023 besloten om met ingang van 1 januari 2024 als vaste grondprijs bij bestaande ongewijzigde erfpachten van corporaties aan te houden een bedrag van € 25.000,00 per grondgebonden sociale huurwoning en € 17.300,00 per sociale huurappartement. Vanaf 1 januari 2025 worden deze bedragen jaarlijks geïndexeerd met het verloop van het CPI. Voor het overige blijft het hiervoor bepaalde onverminderd van toepassing (depreciatie en terugbetaling van teveel betaalde afkoopsom indien van toepassing). 6.Algemene erfpacht- en omzettingsvoorwaarden Uit de vorige paragrafen blijkt dat het erfpachtbeleid deels ongewijzigd blijft en deels wijzigt. In Bijlage 1 bij deze Nota is een nadere uitwerking van de wijzigingen opgenomen, waarin ook een aantal aanpassingen vanuit de dagelijkse praktijk zijn opgenomen. De in 2014 vastgestelde AEV 2014 en AOVV 2014 dekken daarmee niet meer de lading. In onze vergadering van 12 december 2023 hebben wij dan ook de Algemene Erfpachtvoorwaarden Vlaardingen (AEV) 2023 (Bijlage 3) en de Algemene Omzettingsvoorwaarden Vlaardingen (AOVV) 2023 (Bijlage 4) vastgesteld. In deze nieuwe algemene voorwaarden worden alle beleidsuitgangspunten en de daaruit voortvloeiende spelregels uitgewerkt, zodat deze als algemeen geldend kader bij nieuwe uitgiften, heruitgiften of verkopen bloot-eigendom kunnen gelden. 7.Ingangsdatum nieuw erfpachtbeleid De ingangsdatum van het nieuwe erfpachtbeleid is – als gevolg van de door ons college op 12 december 2023 vastgestelde aanpassingen in de Nota Erfpacht 2022 – 1 januari 2024, op welke datum eveneens de nieuwe Algemene Erfpachtvoorwaarden Vlaardingen (AEV) 2023 en Algemene Omzettingsvoorwaarden Vlaardingen (AOVV) 2023 in werking treden. De eerder door ons college vastgestelde en gepubliceerde Nota Erfpacht 2022, die per 1 april 2023 in werking is getreden, wordt per 1 januari 2024ingetrokken. De meeste beleidswijzigingen uit de Nota Erfpacht 2022 zijn niet aangepast in ons besluit van 12 december 2023, maar wel ingevoerd op 1 april 2023. In de Nota Erfpacht 2023 is voor die aspecten de ingangsdatum van 1 april 2023 dan ook gehandhaafd. Gemeente Vlaardingen Westnieuwland 6 3131 VX Vlaardingen Postadres: Postbus 1002 3130 EB Vlaardingen T