Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente De Bilt 2024 – 2027 (De Bilt)

Uitvoerings- en handhavingsstrategie gemeente De Bilt 2024 – 20271.Inleiding 1.1Aanleiding Voor u ligt de Uitvoerings- & Handhavingsstrategie (U&HS) van gemeente De Bilt voor de periode 2024-2027. Dit beleidsstuk vervangt het Beleidsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2023. De term uitvoerings- en handhavingsstrategie vloeit voort uit de Omgevingswet en vervangt de term VTH-beleid dan wel (integraal) handhavingsbeleid uit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Waarom een Uitvoerings- en Handhavingsstrategie? Wettelijke plicht De eerste reden voor het opstellen van deze strategie is gelegen in de wettelijke plicht om de werkwijze en keuzes rond de vergunningverlening- , toezicht- en handhavingstaken op basis van de Wabo in beleid vast te leggen. Logischerwijs kent de Omgevingswet deze verplichting ook. Nieuwe wetgeving Naast het tijdsverloop sinds het vaststellen van het voorgaande beleidsplan, zijn de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen aanleiding om deze uitvoerings- en handhavingsstrategie op te stellen. Big 8 Mede door het opstellen van dit beleidsstuk geven we invulling aan de zogenoemde Big-8 beleids- en uitvoeringscyclus. (Zie figuur hiernaast). Daarnaast zijn we door vaststelling van deze strategie transparant over hoe we invulling geven aan onze taken. Uitvoeringspraktijk De vertaling van het beleid naar de uitvoeringspraktijk wordt jaarlijks gemaakt in een uitvoeringsprogramma. De verslaglegging over de uitvoering wordt ieder jaar uitgewerkt in een jaarverslag. Hierbij kan worden gedacht aan het vastleggen van bepaalde gegevens om de invloed en effecten van de inspanningen op het gebied van VTH te kunnen meten. Voorbeelden van dergelijke gegevens zijn het aantal vergunningen, uitgevoerde controles, het aantal en soort overtredingen en bestuurlijke handelingen. Deze gegevens moeten per taakveld worden vastgelegd. Gemeente De Bilt doet dat in het zaaksysteem. Belangrijk hierbij is dat niet alleen de VTH-taken die de gemeente uitvoert worden gemonitord, maar ook de taken van de ODRU en de VRU. Dit om de voortgang van de geprogrammeerde, overgedragen taken te kunnen monitoren. Gemeente De Bilt, maar ook de ODRU en VRU, hebben allen een separaat registratiesysteem en om die reden ook separate jaarverslagen waarop sturing en monitoring plaatsvindt. Evaluatie Bij de evaluatie van de uitvoerings- en handhavingsstrategie toetsen we of de geleverde inspanningen ook hebben opgeleverd dat de doelstellingen zijn bereikt. Indien deze doelstellingen zijn bereikt, zal dit in algemene zin leiden tot een beter naleefgedrag en - indirect - tot positieve effecten op de omgevingskwaliteit. Indien deze doelstellingen niet zijn bereikt, kan dit leiden tot conclusies en aanbevelingen over aanpassingen van het beleid, het uitvoeringsprogramma of de uitgevoerde activiteiten. Deze uitvoerings- en handhavingsstrategie is een ontwikkeldocument. Gelet op de ontwikkelingen rond de (implementatie van

1. de)Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, is de verwachting dat gaandeweg de implementatie van deze wetten en na de eerste ervaringen met de nieuwe wetgeving, het beleid op onderdelen aanpassing behoeft. Om die reden zal dit document in ieder geval in het jaarverslag 2024 geëvalueerd worden. Dan zijn de eerste ervaringen met de Omgevingswet en de Wkb opgedaan en blijkt ook uit cijfers of bijsturing dan wel tussentijdse aanpassing van deze U&HS nodig is. 1.2Leeswijzer Deze paragraaf heeft als doel kort weer te geven waar welke informatie staat in dit document. Hoofdstuk 1 leidt het document in. Hier wordt beschreven waarom gemeente De Bilt deze strategie heeft opgesteld. Hier vindt u ook de wettelijke basis voor het dit document en de wetswijzigingen waarmee rekening is gehouden. Hoofdstuk 2 is algemeen van karakter en benoemt vooral de bestuurlijke ambitie die tot uiting komt in onder andere het coalitieakkoord en de omgevingsvisie. Tot slot vindt u hier de missie en visie in relatie tot de fysieke leefomgeving. In hoofdstuk 3 worden de doelstellingen voor de komende beleidsperiode benoemd. In hoofdstuk 4 vindt u de omgevingsanalyse. De omgevingsanalyse bestaat onder andere uit een risicoanalyse op basis waarvan prioriteiten zijn gesteld. Hoofdstuk 5 beschrijft hoe gemeente De Bilt invulling geeft aan de verschillende strategieën binnen het VTH-werkveld. Hier worden vijf strategieën onderscheiden, te weten de preventiestrategie, de vergunningenstrategie, de toezichtstrategie, de sanctiestrategie en de gedoogstrategie. In hoofdstuk 6 vindt u informatie over de uitvoeringorganisatie van gemeente De Bilt. De organisatie moet zo zijn ingericht dat voldoende is gewaarborgd dat deze uitvoerings- en handhavingsstrategie, maar ook het uitvoeringsprogramma, goed kan worden uitgevoerd. De samenwerking met de ketenpartners wordt omschreven in hoofdstuk 7. Tot slot vindt u de lijst van bijlagen en uiteraard de daadwerkelijke bijlagen in hoofdstuk 8. 1.3Wettelijk kader en reikwijdte De grondslag voor deze U&HS is te vinden in landelijke wet- en regelgeving zoals de Omgevingswet, met bijbehorende algemene maatregelen van bestuur (amvb’
2. s)en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De Omgevingswet met bijbehorende amvb’s komt in de plaats van diverse wet- en regelgeving binnen het omgevingsrecht, waarvan de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en het Bouwbesluit de meest bekende zijn. In onze uitvoering speelt daarnaast de Algemene plaatselijke verordening De Bilt (Apv) een rol, omdat daarin ook enkele omgevingsvergunningplichtige activiteiten zijn benoemd. Dit beleidsstuk heeft eenvoudig gezegd betrekking op de fysieke leefomgeving en op activiteiten die gevolgen (kunnen) hebben voor de fysieke leefomgeving. Dat is waar de Omgevingswet over gaat. Wat onder andere onder fysieke leefomgeving moet worden verstaan, is terug te vinden in artikel 1.2 van de Omgevingswet: bouwwerken, infrastructuur, watersystemen, water, bodem, lucht, landschappen, natuur, cultureel erfgoed en werelderfgoed. Een exacte definitie van het begrip fysieke leefomgeving is niet geformuleerd. Als ‘gevolgen voor de fysieke leefomgeving’ worden in ieder geval aangemerkt gevolgen die kunnen voortvloeien uit: Het wijzigen van onderdelen van de fysieke leefomgeving of het gebruik daarvan Het gebruik van natuurlijke hulpbronnen Activiteiten waardoor emissies, hinder of risico’s wordt veroorzaakt Het nalaten van activiteiten. Tot slot worden als gevolgen voor de fysieke leefomgeving ook aangemerkt gevolgen voor de mens, voor zover deze wordt of kan worden beïnvloed door of via onderdelen van de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet omschrijft ook de uitvoerings- en handhavingstaken die voortvloeien uit deze wet. (Zie hiervoor artikel 18.18 en artikel 18.1 van de Omgevingswet.) De (verplichting tot het vaststellen van een) uitvoerings- en handhavingsstrategie is vastgelegd in artikel 13.5, 13.6 en 13.7 van het Omgevingsbesluit. In deze strategie moet op basis van genoemde wetsartikelen gemotiveerd worden welke doelen zijn gesteld voor de uitvoerings- en handhavingstaken uit de Omgevingswet en welke werkzaamheden met het oog op die doelen worden verricht. Regionale uitvoerings- en handhavingsstrategie Op 1 februari 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van gemeente De Bilt de regionale uitvoerings- en handhavingsstrategie vastgesteld voor de jaren 2022 en 2023. Deze U&H-strategie gaat over de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) die gemeenten en de provincie Utrecht vanuit een wettelijke verplichting hebben overgedragen aan de omgevingsdiensten. Dat houdt in dat deze U&H-strategie in de plaats komt van het huidige VTH-beleid voor deze taken. Voor de VTH-taken die de gemeente/provincie zelf uitvoert (zogenaamde thuistaken), moet de betreffende gemeente of provincie zelf een uitvoerings- en handhavingsstrategie vaststellen. Gemeente De Bilt geeft daar gevolg aan met dit document. De regionale uitvoerings- en handhavingsstrategie is een groeidocument. Er staan onder andere duidelijke uitgangspunten in over de samenwerking op het gebied van VTH binnen de provincie Utrecht. De doorontwikkeling van het document wordt op basis van deze uitgangspunten in de loop van 2025 verder ingezet. Omdat dit document was vastgesteld voor de periode 2022-2023, heeft onlangs verlenging plaatsgevonden van de regionale U&HS tot en met 31 december 2025. 1.4Wetswijzigingen Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet (Ow) in werking getreden. Het jaar 2024 zal een overgangsjaar zijn, waarin procedures die gestart zijn onder de oude wetgeving volgens de oude werkwijze worden afgehandeld en waarin procedures onder de nieuwe wetgeving worden gestart, waardoor de nieuwe werkwijze moet worden toegepast. Processen en beleid moeten op basis van praktijkervaringen en nieuwe inzichten mogelijk gaandeweg 2024 of begin 2025 worden bijgesteld. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Gelijktijdig met de Omgevingswet is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking getreden. Deze wet geeft de gemeente een andere rol in het bouwproces van bepaalde bouwwerken. Het gaat dan om de zogenaamde gevolgklasse 1-bouwwerken. Aandachtspunt is dat de inwerkingtreding op 1 januari 2024 alleen gaat over nieuwbouw. Voor verbouw geldt 1 januari 2025 als datum van inwerkingtreding. Voor bouwwerken die onder de gevolgklasse 1 vallen, geldt sinds 1 januari 2024 een meldingsplicht voor de bouwtechnische activiteit (op basis van de Omgevingswet). Initiatiefnemers zijn op grond van de Wkb verplicht een kwaliteitsborger aan te stellen. De kwaliteitsborger houdt toezicht op de bouwkwaliteit en of het bouwwerk voldoet aan de eisen uit het Bouwbesluit (Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) onder de Omgevingswet). Onderscheid bouwtechnische activiteit en omgevingsplanactiviteit Met het inwerkingtreden van de Omgevingswet hebben we afscheid genomen van de Wabo. In de Wabo was de meest voorkomende activiteit de activiteit ‘bouwen’, welke is terug te vinden in artikel 2.1 eerste lid, onder a: de activiteit ‘het bouwen van een bouwwerk’. Voor deze activiteit was onder de Wabo een omgevingsvergunning voor het bouwen nodig, tenzij in bijlage II van het Besluit Omgevingsrecht een uitzondering was opgenomen. De voorwaarden bij deze uitzonderingen waren gebaseerd op een mix van bouwtechnische en ruimtelijke risico’s. Met de komst van de Omgevingswet is hierin veel veranderd. De bouwtechnische beoordeling en ruimtelijke beoordeling zijn uit elkaar gehaald en gesplitst in twee los van elkaar staande activiteiten. De (technische) bouwactiviteit en de Omgevingsplanactiviteit. Dit wordt “de knip” genoemd. Met deze knip zal ‘het bouwen van een bouwwerk’ worden getoetst aan twee verschillende soorten regels. Enerzijds aan de bouwtechnische regels, gesteld in de hoofdstukken 4 en 5 van het Besluit bouwwerken leefomgeving, en anderzijds aan de regels die zijn opgenomen in het Omgevingsplan. Voor de bouwactiviteit wordt onder de Omgevingswet uitsluitend gekeken naar de bouwtechnische risico’s van de bouwactiviteit, en niet meer naar de plaats van de bouwactiviteit (ruimtelijke toets). Voldoet het initiatief aan de voorschriften uit het Bbl (voorheen het Bouwbesluit 2012) om zonder vergunning voor de activiteit bouwen te mogen worden gerealiseerd, dan maakt het voor die bouwtechnische kant van de knip niet uit of het aan de voor- of achterkant van een gebouw, in een weiland of zelfs in de openbare ruimte wordt gebouwd. Of het initiatief wel of niet op die plek mag worden gebouwd, wordt bepaald aan de andere kant van de knip, namelijk op basis van de omgevingsplanactiviteit. Daar gaat het dus niet over het bouwtechnische risico, maar over de impact van het initiatief op de fysieke omgeving. 1.5Evaluatie VTH-beleidsplan 2019-2022 en 2023 Voordat is gestart met het opstellen van de uitvoerings- en handhavingsstrategie, heeft gemeente De Bilt het voormalige VTH-beleid geëvalueerd. Hieronder wordt ingegaan op de doelen van het VTH-beleidsplan 2023 en in hoeverre deze doelen behaald zijn. Doelstellingen algemeen (paragraaf 1.3 VTH-beleidsplan 2023) In het VTH-beleidsplan 2023 zijn vijf algemene doelstellingen opgenomen. De eerste betreft een zeer algemene doelstelling: het beschermen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving – richting, duiding en visie van de gemeente voor wat betreft de VTH-taken; risico-gestuurd werken. Aansluitend hierop is de doelstelling geformuleerd om door middel van het VTH-beleidsplan ervoor te zorgen dat er intern een uniforme werkwijze wordt gehanteerd. Resultaat: deze doelstelling is grotendeels bereikt. Er is een goede lijn ingezet met betrekking tot risico-gestuurd werken; zowel op het gebied van vergunningverlening, toezicht als handhaving hebben zaken waarbij aspecten met betrekking tot veiligheid en gezondheid in het geding komen de hoogste prioriteit. Risico-gestuurd werken is in de werkprocessen en werkafspraken geborgd. De naleving hiervan is een punt van aandacht. Ten aanzien van de kwaliteitscriteria zijn twee doelstellingen omschreven die in elkaars verlengde liggen. Het personeelsbestand moet over maximaal 2 jaar voldoen (en blijven voldoen) aan de richtlijnen voor de kritieke massa, zoals gesteld in de kwaliteitscriteria 2.1. Daarnaast wordt algemener gesteld aan te sluiten op de kwaliteitscriteria 2.1. opgemerkt wordt dat onder de Omgevingswet inmiddels de kwaliteitscriteria 2.3 van toepassing zijn. Resultaat: onbekend is in hoeverre gemeente De Bilt voldoet aan de kwaliteitscriteria 2.3. Om die reden wordt nu geconcludeerd dat de doelstelling niet geheel bereikt is. De verwachting is dat aan de kwaliteitscriteria wordt voldaan, maar de evaluatie moet nog plaatsvinden. Deze is voor het laatst in 2018 uitgevoerd en staat opnieuw gepland in 2024. Een andere doelstelling was het krijgen van inzicht in de benodigde capaciteit per functie. Dit doel is niet bereikt; het inzicht is er niet. Dit onderdeel moet mee in de doorontwikkeling van de uitvoerings- en handhavingsstrategie. Doelstellingen vergunningverlening (paragraaf 3.2 VTH-beleidsplan 2023) Voor vergunningverlening betreft de eerste doelstelling up-to-date zijn en geen achterstanden meer hebben door 90% van de reguliere aanvragen (mits compleet) te behandelen binnen 8 weken. Wanneer meer tijd nodig is, wordt de termijn schriftelijk verlengd met een toelichting. Deze doelstelling is niet bereikt. Hiervoor zijn diverse redenen aan te wijzen. Enerzijds is de aangeleverde kwaliteit van de ingediende stukken (tekeningen, berekeningen) matig, leverden de digitale systemen (koppelings-)problemen op en komen externe adviseurs de werkafspraken niet altijd na. Als interne factoren zijn aan te wijzen de werkafspraken met collega’s uit andere teams, maar ook de dienstverlenende houding om uiteindelijk tot een vergunbaar plan te komen. Twee op elkaar aansluitende doelstellingen gaan over de ontvankelijkheid van een aanvraag. Gemeente De Bilt heeft ten doel gesteld dat binnen twee weken na ontvangst van de aanvraag (reguliere procedure) de ontvankelijkheid moet zijn beoordeeld. In aansluiting hierop is zou in de betreffende beleidsperiode de doorlooptijd van een aanvraag actief gemonitord worden, waarbij klanten vier weken de tijd krijgen voor aanvullingen. Na 2,5 week wordt er een reminder gestuurd. Na 4,5 weken is de termijn verlopen. Resultaat: deze doelstellingen zijn niet bereikt. Uit het Zaaksysteem kunnen niet alle gegevens worden gehaald om de doelstellingen die in het VTH beleidsplan zijn opgenomen te monitoren. Hierdoor is er geen beschikking over objectieve gegevens daaromtrent. Bijvoorbeeld ten aanzien de doelstelling dat binnen twee weken de ontvankelijkheidstoets wordt verricht. Wat wel kan worden opgemerkt is dat de termijn niet altijd wordt gehaald, omdat in deze fase van het proces ook al een gedeeltelijke inhoudelijke toets plaatsvindt op haalbaarheid. Dit uit het oogpunt van dienstverlening. Het Zaaksysteem is geen workflow-managementsysteem. Om die reden is monitoren vanuit het Zaaksysteem lastig en zal monitoring buiten het systeem om plaats moeten vinden. In de komende beleidsperiode wordt mede ingezet op de aanschaf van een workflow-managementsysteem. De verwachting is dat dit een verbetering oplevert in de monitoring. Als uitwerking van de algemene doelstelling, is ten doel gesteld dat een aanvraag uniform en adequaat wordt getoetst, aan de hand van de wettelijke toetsingskaders en de gestelde prioriteiten. Het resultaat is als hiervoor omschreven dat de doelstelling deels bereikt is. Uniformiteit vormt een aandachtspunt in het gehele proces om te komen tot een omgevingsvergunning. Doelstellingen Toezicht & Handhaving (paragraaf 3.3 VTH-beleidsplan 2023) Tot slot de resultaten ten aanzien van de doelstellingen voor toezicht en handhaving. Het eerste doel is als volgt geformuleerd: het vergunningenbestand van De Bilt bestaat over vier jaar enkel uit actuele omgevingsvergunningen: omgevingsvergunningen voor projecten die (aantoonbaar) in uitvoering zijn of voor projecten die nog niet zijn gestart en welke minder dan drie jaar geleden zijn verleend. Hierbij wordt gehandeld conform een vastgestelde beleidslijn. Resultaat: de afgelopen beleidsperiode is gewerkt aan het actualiseren van het vergunningenbestand. Waar de omgevingsvergunning langer dan drie jaar geleden werd verleend en geen gebruik is gemaakt van deze vergunning, is de omgevingsvergunning ingetrokken. Daarmee is deze doelstelling bereikt. De tweede doelstelling stelt dat de begrippen gezondheid, duurzaamheid en veiligheid binnen 2 jaar geoperationaliseerd zijn in het VTH-beleidsplan en uitgewerkt zijn in de toetsingsprotocollen voor toezicht en handhaving. In het Beleidsplan VTH 2019-2022 is het landelijk toezichtsprotocol vertaald naar de Biltse situatie. Dit is gehandhaafd in het Beleidsplan VTH 2023. Strikt genomen zijn de begrippen gezondheid, duurzaamheid en veiligheid daarmee al geoperationaliseerd in een protocol (strategie), maar het ontbreekt het aan een vertaling van dit overkoepelende protocol naar protocollen die overeenstemmen met de in het beleidsplan opgenomen toetsingsniveau. Om die reden is deze doelstelling deels bereikt. Doelstelling nummer drie houdt in dat gemeente De Bilt in de prioriteitstelling bij de meest risicovolle objecten, consequent en consistent risico-gestuurd werken toepast om daar een verlaging van het aantal overtredingen te realiseren. Risico-gestuurd werken is het uitgangspunt. Dit houdt in: hoe groter het risico, hoe hoger de controlefrequentie. In het VTH-Beleidsplan 2023 is aan de hand van de Prioriteitenlijst voor het taakveld bouwen, het taakveld milieu en het taakveld brandveiligheid per object het risico bepaald. De risicovolle objecten die hoger scoren dan gemiddeld (een totaalscore van 40 of hoger) worden consequenter en consistenter gecontroleerd dan objecten die minder hoog scoren. Deze doelstelling draagt er aan bij dat er risico-gestuurd toezicht wordt gehouden en handhavend wordt opgetreden door de capaciteit en aandacht daar in te zetten waar de risico’s het grootst zijn. Hiermee worden deze taken efficiënt en effectief uitgevoerd. Hiermee is het eerste deel van de doelstelling bereikt. Omdat de cijfers van het aantal overtredingen voor en na de start van deze werkwijze ontbreken, is onbekend of het aantal overtredingen daadwerkelijk verlaagd is. Om die reden is deze doelstelling deels bereikt. De laatste doelstelling gaat over het stilleggen van activiteiten. ‘In gemeente De Bilt worden slechts bouw-, sloop- en gebruikstops opgelegd indien daar een dringende reden toe is. Over twee jaar is een model ingericht om de noodzaak van een dergelijke herstelsanctie objectief te kunnen bepalen’. Het afwegingsmodel opleggen bouw-, sloop- en gebruiksstop (bijlage 4 VTH-beleidsplan 2023) is opgesteld en wordt in de praktijk toegepast. Omdat het goed werkt, is de bijlage ook opgenomen in de uitvoerings- en handhavingsstrategie. De doelstelling is dus bereikt. Tot slot: de beleidsevaluatie heeft in zijn algemeenheid de conclusie opgeleverd dat het beleid inhoudelijk goed in elkaar zit. Er wordt grotendeels gewerkt volgens prioriteitstelling. Toch zijn er ook wat aandachtspunten voor het voetlicht gebracht: Formulering van doelstellingen: momenteel zijn deze onvoldoende SMART geformuleerd, waardoor knelpunten ontstaan in het vervolg van de beleidscyclus. Het monitoren van de kritieke prestatie-indicatoren (KPI’
3. s)wordt als lastig ervaren. Enerzijds heeft dit te maken met de formulering van de doelstellingen, anderzijds met de ondersteuning van het systeem. Er is onvoldoende inzicht in benodigde personele en financiële middelen. Momenteel worden de activiteiten afgestemd op de personele draagkracht. In de beleidscyclus zoals die voor de uitvoerings- en handhavingsstrategie bedoeld is, zouden de middelen voldoende moeten zijn om de voorgenomen activiteiten uit te voeren. Deze punten zijn waar mogelijk meegenomen in deze uitvoerings- en handhavingsstrategie. Waar dat niet (volledig) is gebeurd, zijn deze onderwerpen prioriteit bij de doorontwikkeling van het document. 2.Algemeen 2.1Bestuurlijke ambitie Gemeente De Bilt heeft diverse basisdocumenten om te komen tot nieuw beleid. De meest relevante documenten voor de uitvoerings- en handhavingsstrategie zijn het coalitieakkoord1Coalitieakkoord De Bilt 2022-2026 Ruimte voor morgen – naar een eerlijke, groene toekomst https://www.debilt.nl/bestuur-en-organisatie/college/samenstelling-college/coalitieakkoord en de omgevingsvisie. Coalitieakkoord Het coalitieakkoord is tot stand gekomen met input uit de gehele gemeenteraad. Hieronder wordt een samenvatting gegeven van de belangrijkste speerpunten voor VTH: Het klimaatprobleem is de grootste opgave van onze tijd. We voeren daarom een ambitieus klimaatbeleid. We realiseren duurzame energie. We versterken natuur en biodiversiteit en we bevorderen een circulaire economie. Enkele speerpunten ten aanzien van de woningbouwopgave – opvang vluchtelingen/statushouders, levendige vitale dorpskernen d.m.v. voldoende voorzieningen, natuur-inclusief, energieneutraal De Omgevingswet komt met kansen en bedreigingen. De kansen die deze wet biedt gebruiken we om onze omgeving groener, duurzamer en socialer te maken. Gemeente De Bilt wil het contact met onze inwoners herstellen en het vertrouwen in het gemeentebestuur verbeteren door het beter benutten van ons participatiebeleid en meer te experimenteren. We willen de bestuurscultuur verbeteren en meer ruimte geven aan inwoners en raad om tot breder gedragen besluiten te komen. Omgevingsvisie2 Op het moment van opstellen van deze U&HS ligt de ontwerp-omgevingsvisie ter vaststelling voor aan de raad De omgevingsvisie geeft een toekomstbeeld van gemeente De Bilt en is tot stand gekomen na een uitgebreid participatietraject. Met behulp van de omgevingsvisie sturen we op gewenste ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Ook brengt de omgevingsvisie meer ruimte voor initiatieven en participatie van bewoners, bedrijven en organisaties. In de omgevingsvisie van gemeente De Bilt zijn drie kenwaarden geformuleerd. Per kernwaarde zijn vijf thema’s opgenomen, welke inspirerend en richtinggevend zijn voor nieuw beleid, waaronder voor de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie. 1. Wel kunnen allemaal meedoen Thema’s binnen deze kernwaarde: Sociale betrokkenheid Gezonde leefomgeving Passend voorzieningenniveau Veiliger lopen en fietsen Openbaar vervoer opschalen 2. We wonen hier fijn Thema’s binnen deze kernwaarde: Aandacht voor cultuurhistorische waarden 100% energieneutraal in 2050 Toekomstbestendig woningaanbod Toegankelijk buitengebied Versterken van natuur en landschap 3. We kunnen hier prettig werken en winkelen Thema’s binnen deze kernwaarde: Sterk lokaal ondernemerschap Dynamische kenniseconomie Vitaal platteland Lokaal winkelen en ontmoeten Duurzaam mobiliteitsnetwerk In de Omgevingsvisie (januari 2024) van gemeente De Bilt worden de ambities per deelgebied uitwerkt. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de landschappen en kernen in gemeente De Bilt: Landschappen Kernen Veenweidelandschap Coulisselandschap Boslandschap Kromme Rijnlandschap De Bilt Bilthoven Maartensdijk Hollandsche Rading Groenekan Westbroek De Uitvoerings- en Handhavingsstrategie verwoordt hoe vanuit vergunningverlening, toezicht en handhaving wordt bijgedragen aan de verwezenlijking van voornoemde ambities. 2.2Missie & Visie De vertaling van de omgevingsvisie en het coalitieakkoord van Gemeente De Bilt leidt naar de missie en visie zoals hieronder is geformuleerd. Missie Gemeente De Bilt stelt een gezonde, duurzame en veilige fysieke leefomgeving centraal, waarin iedereen mee kan doen. Visie Om invulling te geven aan de missie, maken we onder andere gebruik van de instrumenten ‘vergunningen, toezicht en handhaving’. Daarbij: Zijn we duidelijk. Zijn we betrouwbaar. Komen we onze afspraken na en verwachten dat ook van onze klanten. Staan we in verbinding met de inwoners en ondernemers van onze gemeente. Werken we binnen de geldende wettelijke kaders, waarbij de ontwikkeling leidend is (‘ja, mits’). Werken we vanuit een positieve, faciliterende houding. Houden we rekening met de geldende prioriteiten en het maatschappelijk belang. Werken we uniform. Werken we integraal. Werken we risico-gestuurd. 3.Omgevingsanalyse 3.1Inleiding De omgevingsanalyse bestaat uit een gebiedsomschrijving, een probleemanalyse en een risicoanalyse. De analyses zijn een product van verschillende uitvragen bij en bijeenkomsten met vakspecialisten. Ook sluit dit aan op hetgeen is omgeschreven in de omgevingsvisie van gemeente De Bilt. De gebiedsomschrijving hebben we als bijlage aan dit document toegevoegd (bijlage 1). Hetzelfde geldt voor de risicoanalyse; deze staat in bijlage 2. 3.2Risico- en probleemanalyse De risicoanalyse geeft een overzicht van de meest en minst risicovolle activiteiten en alles wat daar tussenin zit. Op basis hiervan kunnen prioriteiten worden gesteld voor zowel vergunningverlening, toezicht als handhaving. In onderstaand overzicht worden de hoogste en laagste risicocategorieën voor VTH omschreven. Activiteiten in de hoogste risicocategorie, hebben ook de hoogste prioriteit. Wat dat concreet betekent voor het niveau van toetsing en toezicht, wordt uitgewerkt in de strategieën in hoofdstuk 5. De prioriteit bepaalt ook de inzet van de handhaving. De hoogste risicocategorieën zijn: De laagste risicocategorieën zijn: Brandveiligheid en constructieve veiligheid bij evenementen (13,2 en 12,8) Ondermijning (11,4) Publieksfunctie categorie 3 (11,4) Publieksfunctie categorie 2 (11,1) Illegale bewoning op bedrijventerreinen (10,8) Wonen categorie 3 (10,5) Bouwen met impact op de omgevingsveiligheid (9,6) Industriefunctie/kantoorfunctie categorie 3 (9,0) (illegaal) veranderen en/of wijzigingen van monumenten (8,8) Industriefunctie/kantoorfunctie categorie 2 (8,4) (illegaal) gebruik van agrarisch naar ander gebruik (8,0) Verkamering/woningsplitsing (8,0) Wonen categorie 1 complex (7,5) Wonen categorie 2 (7,5) Huisvesting seizoenarbeiders (7,5) Wonen categorie 1 eenvoudig (3,4) Archeologie (3,4) Bouwwerk geen gebouw zijnde – eenvoudig (3,4) Publieksfunctie gevolgklasse 1 (2,6) Industriefunctie/kantoorfunctie tijdelijke bouw (2,2) Slopen zonder asbest (1,8) Installaties (airco's, warmtepomp etc.)/Gevolgklasse 1-excl. Monumenten en gelijkwaardigheid (ten aanzien van constructie/brandveiligheid) (1,7) Extra eisen (flora-/fauna, duurzaamheidseisen, etc.) (1,7) In aanvulling op bovenstaande hoogste risico’s worden hieronder de gebruiksfuncties met de hoogste risico’s genoemd met een taak voor veiligheidsregio Utrecht. Hierbij liggen de risico’s hoog voor zowel toetsing bij vergunningaanvragen of meldingen als bij toezicht. Verpleegtehuizen incl. gesloten afdeling Ziekenhuis > 10 pers. Bejaardenoorden/verzorgingshuizen - woon-zorgcomplexen Kinderdagverblijf > 10 pers. Verpleegtehuizen 10 pers. – 50 pers. Klinieken (poli-, psychiatr., …) Woning met zorg – zorgclusterwoning 24 uur zorg in een woongebouw Woning met zorg – groepszorgwoning 24 uurszorg Woning met zorg – groepszorgwoning op afspraak Hotel > 50 pers. 4.Doelstellingen Doelstelling Omgevingswet Artikel 1.3 van de Omgevingswet beschrijft de maatschappelijke doelen van de wet: in zijn algemeenheid is de Omgevingswet, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur, en doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Vanuit deze algemene wettelijke doelstelling, zijn algemene doelstellingen geformuleerd voor de uitvoering van onze VTH-taken. Algemene doelstellingen uitvoering De veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en kwaliteit van onze fysieke leefomgeving blijft op niveau (borging) of wordt verbeterd. Gemeente De Bilt beschermt wat zij wil behouden en draagt bij aan de verbetering van de fysieke leefomgeving waar mogelijk. Gemeente De Bilt zoekt naar de balans tussen het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Gemeente De Bilt stuurt op (eigen) verantwoordelijkheid en betrokkenheid van onze inwoners/ondernemers bij omgevingsinitiatieven (risico-gestuurd werken). Iedereen in gemeente De Bilt heeft een eigen rol en verantwoordelijkheid bij een veilige, gezonde, duurzame, en kwalitatief goede fysieke leefomgeving. Door risico-gestuurd te werken worden inwoners, ondernemers en initiatiefnemers gestimuleerd om hun rol en verantwoordelijkheid te nemen. Zij worden faciliteren door gemeente De Bilt doordat zij actief betrokken worden bij initiatieven (participatie). Gemeente De Bilt werkt informatief, dienstbaar en faciliterend samen met inwoners, bedrijven, initiatiefnemers en ketenpartners met ieder zijn eigen verantwoordelijkheden. Gemeente De Bilt werkt van buiten naar binnen en is daarbij gericht op de inwoners, bedrijven, initiatiefnemers en andere belanghebbenden. Zij is daarbij behulpzaam en werkt binnen de wettelijke kaders vanuit de ‘ja-mits’-gedachte. Subdoelen De algemene doelstellingen voor de uitvoering van de VTH-taken hebben geleid tot onderstaande subdoelen voor de onderdelen vergunningen/meldingen, toezicht en handhaving. De romeinse cijfers achter het subdoel duiden op het algemene doel dat hiermee gediend wordt. Subdoelen vergunningen/meldingen 60%-80% van de bij een intake-, of omgevingstafel als haalbaar/wenselijk beoordeelde initiatieven leidt tot een volledige aanvraag. (II) In 80%-100% van de gevallen wordt de aanvraag getoetst met de juiste diepgang (toetsniveau). (I en II) In 90%-100% van de gevallen wordt binnen de beslistermijn een besluit genomen over de aanvraag. (III) Subdoelen toezicht In 90%-100% van de vergunningen/meldingen hebben we met de juiste diepgang toezicht gehouden (toezichtniveau). (I en II) Bij de informatieplicht van de kwaliteitsborger werken we 100% volgens de handhavingsstrategie 100% van de bouwstops is opgelegd volgens het Afwegingsmodel in Bijlage 3 van de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie. (I en II) Subdoelen handhaving 100% van de handhavingsbeschikkingen (last onder dwangsom) die niet leidt tot beëindiging van de overtreding, wordt opgevolgd door een zwaardere herstelsanctie (II) 60%-80% van de handhavingsbeschikkingen blijft in stand in bezwaar en (hoger) beroep (I en II) In 90%-100% van de handhavingsverzoeken wordt binnen de beslistermijn een besluit genomen op het handhavingsverzoek (III) In 80%-100% van de gevallen waarbij een dwangsom is verbeurd, wordt overgegaan tot invordering van de verbeurde dwangsom. Doelen ten aanzien van VTH-beleidscyclus Naast bovengenoemde uitvoeringsdoelstellingen, zijn er doelstellingen geformuleerd om de basis voor de VTH-beleidscyclus en de daarbij horende werkzaamheden op orde te hebben en te houden. Daarbij spreekt de inhoud van de tabel voor zich. Doelstelling Wat willen we bereiken? Hoofdactiviteit Wat gaan we daarvoor doen? Gewenst resultaat Wanneer zijn we tevreden? 1 Implementatie nieuw beleid, wet- en regelgeving Implementatie van nieuwe werkwijzen en nieuwe werkprocessen op basis van de Omgevingswet en de Wkb en de borging hiervan in de systemen. We zorgen dat werkprocessen en -afspraken vindbaar zijn, actueel zijn en zo goed als mogelijk nageleefd worden. We zorgen dat de werkprocessen zijn opgenomen in het huidige systeem. De werkprocessen en -afspraken zijn beschreven en op een centrale plaats terug te vinden