Nota Gebiedsoverstijgende Voorzieningen 2024 (Alkmaar)

Nota Gebiedsoverstijgende Voorzieningen 2024Hoofdstuk1Inleiding Samenvatting. Op basis van de Omgevingswet vraagt de gemeente voor nieuw te bouwen vastgoed van de initiatiefnemers, naast de bijdragen die rechtstreeks verband houden met de ontwikkeling, ook een financiële bijdrage voor de Gebiedsoverstijgende Voorzieningen. Er is een lijst gemaakt van investeringen die nodig zijn om de stad geschikt te maken voor een groeiend aantal inwoners. Afhankelijk van de zekerheid van realisatie worden de kosten voor 100%, 75% of 25% meegerekend in de bijdrage. Zie bijlage

1. Voor de bepaling van het tarief wordt onderscheid gemaakt tussen voorzieningen die alleen voor de stad Alkmaar van belang zijn, voorzieningen voor alleen het buitengebied en voorzieningen voor de hele gemeente. De kosten worden verdeeld over het aantal m2 vastgoed, zowel bestaand als nieuw. Het grootste deel van deze kosten komt daardoor ten laste van de gemeente. Bij de verdeling wordt gebruik gemaakt van wegingsfactoren. 1 m2 bvo wonen is 1 m2, 1 m2 bvo kantoor is 0,34 m2, 1 m2 bvo commercieel vastgoed is 0,64 m2 en 1 m2 bedrijven- terrein is 0,22 m
2. Deze verdeling leidt tot de volgende tarieven: Voor ontwikkelingen in de stad Alkmaar €20,70 en voor ontwikkelingen in het buitengebied € 0,90 per m
3. De bijdrage wordt gerekend over het per saldo toe te voegen aantal m2 vastgoed. Bij sloop/nieuwbouw of bij transformatie wordt het te slopen/vervangen programma in mindering gebracht. Voor sociale huurwoningen en maatschappelijk vastgoed is een kortingsregeling van kracht. In een anterieure overeenkomst, waarin ook andere bijdragen en afspraken worden vastgelegd wordt opgenomen dat de bijdrage moet worden betaald. Omdat het definitieve bouwplan dan vaak nog niet bekend is wordt er een voorbeeldberekening gemaakt. De definitieve bijdrage wordt vastgesteld als het bouwplan bekend is. De hoogte van de bijdrage wordt bepaald als omgevingsvergunning is verleend op basis van het dan beschikbare programma en de laatst geactualiseerde nota GoVo. De ontvangen bijdragen worden gestort in een reserve Gebiedsoverstijgende Voorzieningen. In deze nota wordt geen besluit genomen over de aanleg van de in de bijlage opgenomen voorzieningen. Deze investeringen zijn of worden later via de begroting of een apart raadsbesluit apart ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. 1.1Inleiding Op 23 januari 2020 heeft de gemeenteraad van Alkmaar de nota Bovenwijkse Voorzieningen vastgesteld. Hierin is vastgelegd dat ontwikkelaars van woningen en/of bedrijfsruimten, naast de kosten die rechtstreeks verband houden met de betreffende ontwikkeling, ook een bijdrage moeten leveren aan de in de nota genoemde voorzieningen voor de totale stad. Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Deze wet komt in de plaats van de huidige Wet op de Ruimtelijke Ordening. In deze nieuwe wet is o.a. geregeld op welke wijze de gemeente het kostenverhaal dient in te richten. In de Omgevingswet staat dat de gemeente verplicht is om de kosten, die rechtstreeks verband houden met een ontwikkeling, bij de initiatiefnemer in rekening te brengen. Hiervoor geldt het principe dat er sprake moet zijn van Profijt, Toerekenbaarheid en Proportionaliteit. Dit valt onder het zogenaamde ‘reguliere kostenverhaal’. Daarnaast kan de gemeente een financiële bijdrage vragen voor investeringen in de stad, die de kwaliteit van de fysieke leefomgeving verbeteren. Er moet dan sprake zijn van functionele samenhang, dat wil zeggen dat de toekomstige bewoners/gebruikers voordeel hebben van de investering, maar dat de investering niet rechtstreeks met de ontwikkeling verbonden is. Het gaat dan bijvoorbeeld om aanpassingen van de openbare ruimte en het voorzieningenniveau die noodzakelijk zijn omdat de stad groeit, en waar alle bewoners gebruik van maken. Het betreft dus investeringen die tot 1 januari 2024 via de bijdrage Bovenwijkse Voorzieningen in rekening worden gebracht. In de Omgevingswet wordt de term bovenwijkse voorzieningen echter gebruikt voor voorzieningen die toegerekend moeten worden aan meerdere ontwikkelingen, maar die wel onder het reguliere kostenverhaal vallen. De voorzieningen waarvoor de gemeente voorheen de bijdrage bovenwijks in rekening bracht voldoen niet aan deze nieuwe omschrijving. De bijdrage die we voorheen bovenwijks noemden, wordt daarom voortaan in rekening gebracht op basis van de nieuwe mogelijkheid, de financiële bijdrage. We gebruiken hiervoor de term Gebiedsoverstijgende Voorzieningen (GoVo). De nota Gebiedsoverstijgende Voorzieningen vervangt daarmee de nota Bovenwijkse Voorzieningen. Het reguliere kostenverhaal wordt bij voorkeur geregeld in overeenkomsten, maar als het niet lukt om de kosten die rechtstreeks verband houden met de ontwikkeling door middel van een overeenkomst te verhalen, dan is de gemeente wettelijk verplicht om tot publiekrechtelijk kostenverhaal over te gaan. Aan de bouwvergunning wordt dan een kostenverhaalsbeschikking gekoppeld. Voordat de hierin opgenomen bijdragen zijn betaald mag er in dat geval niet worden gebouwd. Ook de bijdrage GoVo wordt bij voorkeur opgenomen in een (privaatrechtelijke) overeenkomst met de ontwikkelaar. Als er overgegaan wordt tot een kostenverhaalsbeschikking dan kan de bijdrage GoVo hierin ook worden opgenomen. In dat geval moet de gevraagde bijdrage worden vermeld in het Omgevingsplan. Indien het totaal aan te verhalen kosten lager is dan € 10.000, dan kan de gemeente wettelijk besluiten om af te zien van kostenverhaal. In alle gevallen moeten de opbrengsten van de ontwikkeling voldoende zijn om de kosten te dragen, anders vindt er aftopping van de kosten plaats (zogenaamde macro-aftopping). 1.2Achtergrond Alkmaar is een aantrekkelijke stad, waar mensen zich graag willen vestigen en de stad wil dit ook mogelijk maken. Er wordt ingezet op een groei van de bevolking in de komende jaren van 25 tot 30% en dat betekent dat er een groot aantal woningen zal moeten worden gebouwd. Dit gebeurt op diverse plaatsen in de stad. Het is zaak dat deze extra bebouwing niet ten koste gaat van de kwaliteit van de stad. Om extra ruimte voor wonen te creëren is gestart met de herstructurering van een aantal bedrijventerreinen langs de oevers van het Noord-Hollands Kanaal, de Kanaalzone. Deze gebieden worden omgevormd naar woon/werk gebieden met de daarbij behorende voorzieningen. De ligging langs het kanaal geeft aan deze wijken extra woonkwaliteit. Doordat de stad en het aantal inwoners groeit ontstaat er ook extra verkeersdruk en behoefte aan meer ruimte voor recreatie, sport en andere voorzieningen. Voor de nieuwe ontwikkelingen is het noodzakelijk dat de voorzieningen van de stad worden uitgebreid, maar er geldt tevens dat deze nieuwe voorzieningen alleen maar gerealiseerd kunnen worden als er meer gebruikers zijn. Er is zo feitelijk sprake van een wederzijdse afhankelijkheid; de financiële ruimte die bepalend is voor het voorzieningenniveau is mede bepalend voor het aantal woningen en bedrijven dat gebouwd kan worden en hoe snel dit kan gebeuren. Woningen en bedrijven kunnen immers niet zonder voorzieningen en de voorzieningen kunnen niet zonder gebruikers. Alkmaar streeft ernaar om het goede leefklimaat zowel voor de huidige bewoners als voor de nieuwkomers te behouden en waar nodig te verbeteren. Een goede groenstructuur en de noodzaak om de stad klimaatbestendiger te maken zijn daarbij belangrijke aandachtspunten. Dit betekent o.a. dat er ook in de nieuwe wijken voldoende groen wordt aangelegd, dat het wegennet moet worden aangepast om de verkeersstromen in goede banen te leiden, dat het openbaar vervoer moet worden verbeterd en dat er ruimte wordt gecreëerd voor recreatie. Ook moet het aanbod van de maatschappelijke voorzieningen zoals onderwijs, sport, zorg, cultuur en vrije tijd worden afgestemd op de gewijzigde vraag. Voor een deel betreft het hier voorzieningen die onderdeel uitmaken van de nieuwe herstructureringsgebieden en speciaal ten behoeve van de ontwikkelingen in deze gebieden worden gerealiseerd. Deze investeringen worden proportioneel verdeeld over deze ontwikkelingen en vallen onder de gebiedseigen bijdrage. Daarnaast zijn er investeringen die wel het gevolg zijn van de toename van het aantal inwoners, maar die ook ten goede komen aan (delen van) de reeds bestaande stad. Het grootste deel van deze kosten komt voor rekening van de gemeente, en dit legt een grote druk op de beschikbare middelen van de stad. Maar de gemeente vraagt ook van iedere partij die investeert in de groei van de stad om bij te dragen in de kosten van de noodzakelijke voorzieningen in de vorm van een bijdrage in de Gebiedsoverstijgende Voorzieningen. Een goede leefomgeving heeft een grote invloed op de waarde van het te realiseren vastgoed. Het is dus zeker ook in het belang van ontwikkelaars dat deze leefomgeving gewaarborgd en verbeterd wordt. 1.3Doel van de nota Deze nota heeft als doel om vast te leggen welke investeringen er, naast de voorzieningen per deelgebied, nodig zijn om de gewenste kwantitatieve en kwalitatieve groei van Alkmaar mogelijk te maken en welke kosten daarmee gemoeid zijn. De nota is daarmee een vervolg op de nota Bovenwijkse Voorzieningen. Om te voldoen aan de nieuwe wetgeving en om beter gebruik te kunnen maken van de mogelijkheden die de wet biedt wordt de terminologie en de wijze van het in rekening brengen van de bijdrage herzien. Dat neemt niet weg dat het principe hetzelfde blijft. Er wordt gestreefd naar een evenwichtige verdeling van kosten over zowel de huidige gebruikers als de nieuwe gebruikers van de stad. De kosten die worden toegerekend aan de huidige bevolking komen voor rekening van de gemeente. In diverse documenten is vastgelegd welke ambities de gemeente nastreeft voor de ruimtelijke ontwikkeling en hoe deze ambities kunnen worden bereikt. Op basis van deze documenten zijn de noodzakelijke investeringen bepaald, waarvoor de gemeente een bijdrage vraagt aan de ontwikkelaars. In deze nota wordt aangegeven: Welke beleidsdocumenten ten grondslag liggen aan de investeringen. Welke voorzieningen het hier betreft. Welke vastgoedontwikkelingen aan deze voorzieningen moeten bijdragen. Welk deel van de investering wordt betaald door de gemeente. Op welke wijze de bijdrage wordt berekend. Foto E. van de Pol Hoofdstuk2Wetgeving Wetgeving 2.1Verplicht kostenverhaal Op grond van de Omgevingswet die de Wet op de Ruimtelijke Ordening vervangt is, de gemeente wettelijk verplicht de kosten die worden gemaakt om een particuliere ruimtelijke ontwikkeling mogelijk te maken te verhalen op de initiatiefnemer. De verplichting tot kostenverhaal is gekoppeld aan de volgende kerninstrumenten: een wijziging van het omgevingsplan, een projectbesluit of een omgevingsvergunning. De regels uit de Omgevingswet zijn nader uitgewerkt in het Omgevingsbesluit. In artikel 29 van dit Omgevingsbesluit is vermeld bij welke bouwactiviteiten kosten moeten worden verhaald: de bouw van een of meer gebouwen met een woonfunctie; de bouw van een of meer hoofdgebouwen, anders dan gebouwen met een woonfunctie; de uitbreiding van een gebouw met ten minste 1.000 m² bruto-vloeroppervlakte of met een of meer gebouwen met een woonfunctie; de bouw van een gebouw dat geen hoofdgebouw als bedoeld onder b is, met ten minste 1.000 m² bruto-vloeroppervlakte; de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een woonfunctie tot gebouwen met een woonfunctie, mits het ten minste tien woonfuncties betreft; of de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een kantoorfunctie, een winkelfunctie of een bijeenkomstfunctie voor het verstrekken van consumpties voor het gebruik ter plaatse tot gebouwen met een of meer van deze gebruiksfuncties, mits de cumulatieve bruto-vloeroppervlakte van de nieuwe gebruiksfuncties ten minste 1.500 m² is. 2.2Afbakening investeringen Gebiedseigen investeringen die voldoen aan de criteria van Profijt, Toerekenbaarheid en Proportionaliteit, (P.T.P). worden toegerekend aan de plannen binnen het gebied. Dit is wettelijk vastgelegd, omdat deze kosten anders ten onrechte ten laste zouden komen van de algemene middelen. Profijt: De ontwikkelingslocatie moet nut ondervinden van de te treffen werken, maatregelen of voorzieningen. Toerekenbaarheid: Er moet een causaal verband bestaan tussen de ontwikkelingslocatie en de kosten. De investering zou dus niet aan de orde zijn zonder dat plan of de kosten worden mede gemaakt ten behoeve van het plan. Proportionaliteit: Indien meerdere gebieden profijt hebben van een investering moeten de kosten naar evenredigheid worden verdeeld. Voor investeringen die niet aan de genoemde eisen voldoen kan de gemeente een financiële bijdrage in rekening brengen, de bijdrage Gebiedsoverstijgende Voorzieningen (GoVo) Er moet dan wel sprake zijn van een functionele samenhang. 2.3De bijdrage GoVo In de Omgevingswet is vastgelegd dat er een financiële bijdrage kan worden gevraagd voor de gebiedsoverstijgende kosten. In bijlage IV van het Omgevingsbesluit is aangegeven welke kostensoorten er mogen worden verhaald en in artikel 8.21 van het Omgevingsbesluit staat welke voorzieningen hieronder kunnen vallen. zie bijlage
4. Het komt erop neer dat de kostensoorten die verband houden met de aanleg mogen worden meegenomen. Hieronder vallen ook voorbereidingskosten zoals onderzoeken; onderhoud kan niet worden meegenomen. Als voorzieningen worden o.a. genoemd: aanleg van infrastructuur voor verkeers- en openbaar vervoersnetwerken van gemeentelijk of regionaal belang; aanleg van recreatievoorzieningen; maatregelen gericht op het bereiken van een, naar prijsklasse, evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad; stedelijke herstructurering ter verbetering van het woon- en leefklimaat. De bijdrage GoVo kan door middel van een overeenkomst worden geregeld, maar het is ook mogelijk om de bijdrage afdwingbaar te maken. Hiervoor is het nodig dat de bijdrage wordt opgenomen in het omgevingsplan. In dat geval is de bijdrage ook beperkt tot de genoemde kostensoorten en investeringscategorieën. De gemeente kiest ervoor alleen voorzieningen op te nemen die ook publiekrechtelijk verhaald kunnen worden. De voorzieningenlijst die in de nota Bovenwijkse Voorzieningen was opgenomen vormt de basis voor de lijst met investeringen die in de bijdrage GoVo wordt verwerkt. Wijzigingen hierin zijn voornamelijk het gevolg van nieuwe ontwikkelingen en prijsaanpassingen. De gewijzigde wetgeving heeft met name invloed op terminologie en wijze van verdelen van de kosten. De Nota Gebiedsoverstijgende Voorzieningen is een beleidsdocument. Ze geeft aan welke investeringen worden meegenomen in de bijdrage en hoe deze wordt berekend. Hoofdstuk3Beleid 3.1Beleid De gemeente heeft haar beleidsdoelen en ambities met betrekking tot de fysieke leefomgeving vastgelegd in diverse documenten. Mede door een groeiend aantal bewoners en veranderende omstandigheden is het noodzakelijk dat er wordt geïnvesteerd in de openbare ruimte om aan de beleidsdoelstellingen en de ambities invulling te geven. Het gaat o.a. om de volgende documenten: Omgevingsvisie Alkmaar 2040 Groenbeleidsplan Kanaalzone Alkmaar Omgevingsbeeld Alkmaars Kanaalpark, de rijkdom van Alkmaar weerspiegeld Actieplan Fiets 2021-2025 (Alkmaar fietst) Alkmaar Duurzaam de route naar 2050 MER Rapport duurzame mobiliteit Visie mobiliteit en bereikbaarheid Regionale Agenda Mobiliteit Alkmaar Uitvoeringsagenda regionaal economische visie Regio Alkmaar 2026 Gebiedsplan Bereikbare Steden Intentieovereenkomst klimaatbestendig bouwen In de omgevingsvisie Alkmaar 2040 is het beleid met betrekking tot de omgeving op hoofdlijnen vastgelegd. Het vormt een beleidskader voor het opstellen van omgevingsplannen en biedt een leidraad voor het samenstellen van relevante uitvoeringsprogramma’s die tezamen deel uitmaken van de uitvoeringsagenda. De ambitie is om Alkmaar “goed te laten fungeren als een gemeente met een complete stad met gezonde stadsvoorzieningen, een innovatief en toekomstbestendig buitengebied, een brede werkgelegenheid, een aantrekkelijk aanbod voor bezoekers en een prettig leefmilieu voor bewoners, inclusief een gezond sport- en recreatieklimaat.” In de nota wordt ook bodem en water als belangrijk aandachtspunt vermeld: “Ondergrond vormt een integraal onderdeel van de omgevingsvisie.” “De gemeente heeft specifieke opgaven voor de ondergrond, denk aan bodemdaling, verzilting, klimaatstress en gasopslag. Ook speelt de ondergrond een grote rol in de energietransitie (aardgasloze wijken, geothermie, warmtenet, wko).” “Met het oog op klimaatverandering zijn maatregelen nodig om de negatieve effecten van hevige regenbuien en hittestress op te vangen. Vooral in een compacte stad is dit van belang omdat verdichting resulteert in minder ruimte voor opvang van water en groei van hittestress op warme dagen. Naast de negatieve economische gevolgen van wateroverlast, heeft hittestress een zeer negatieve invloed op de gezondheid.” In de nota geeft de gemeente aan belang te hechten aan: een goed, veilig en efficiënt verkeerssysteem, een duurzaam OV-netwerk en verbetering van de OV-knooppunten, goede fietsverbindingen een goede luchtkwaliteit en vermindering van de CO2 emissie uitbouw van de hoofd groenstructuur een goede bereikbaarheid van natuur en groen het toevoegen van recreatiemogelijkheden Dit beleid is nader uitgewerkt in andere documenten. Foto S.Stam In het Groenbeleidsplan staan de kaders voor behoud en ontwikkeling van groen in Alkmaar. Het document Kanaalzone AlkmaarsOmgevingsbeeld geeft de uitgangspunten van de transformatieopgave Alkmaars Kanaal: een evenwichtige balans tussen wonen, werken en recreëren. Alkmaar wordt een klimaatadaptieve stad o.a. door meer groen, door investeringen om ons zoete regenwater vast te houden en te kunnen bergen. We bouwen duurzaam, sociaal, flexibel en toekomstbestendig. Het huidige verkeerssysteem van Alkmaar, dat bestaat uit een buitenring, radialen en een binnenring zal de groei van circa 3.000 woningen in de eerste jaren moeten opvangen. Knelpunten zullen moeten worden opgeloste en ook is uitbreiding van het fietsennetwerk en aanpassing van de fietsinfrastructuur rond de OV-knooppunten nodig. Voor langere termijn is een capaciteit vergroting van het verkeerssysteem noodzakelijk. Dit vraagt nader onderzoek, waarbij ook de ondertunneling van de Huiswaarderweg onder het kanaal wordt meegenomen. Om Alkmaarders de kans te geven te werken aan hun gezondheid wordt sporten en bewegen voor alle leeftijdsgroepen gestimuleerd langs het kanaal. We bouwen aan de aantrekkelijke leefomgeving van de toekomst: stedelijk, innovatief en slim, lommerrijk en luisterrijk. In Alkmaars Kanaalpark, de rijkdom van Alkmaar weerspiegeld zijn de uitgangspunten voor de inrichting van de kanaaloevers vastgelegd. In Actieplan Fietst 2021-2025 (Alkmaar fietst) komen de verschillende lokale ambities op het gebied van fietsinfrastructuur, sportstimulering en citymarketing samen. De gemeente heeft de ambitie om in 2050 weerbaar te zijn tegen hittestress, droogte, hevige buien en overstromingen en ook de biodiversiteit moet dan verbeterd zijn. Deze ambitie is vastgelegd in Alkmaar Duurzaam de route naar
5. Er wordt momenteel gewerkt aan een MER-rapport, waarin de gevolgen voor het milieu van de herstructurering in de Kanaalzone worden geïnventariseerd en de maatregelen die daardoor noodzakelijk zijn. In het MER-rapport duurzame mobiliteit dat onderdeel uitmaakt van deze rapportage zijn de maatregelen opgenomen die hiervoor nodig zijn. In de Visie mobiliteit en bereikbaarheid zijn de ambities met betrekking tot verkeer, bereikbaarheid en verkeersveiligheid nader uitgewerkt. De Regionale Agenda Mobiliteit Alkmaar vormt de werkagenda van de zes gemeenten Alkmaar, Dijk en Waard, Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Doelstelling is om de inwoners van de regio een passende, gezonde leefomgeving te bieden met schone lucht en een gezonde leefstijl. Hiervoor zijn mobiliteit en goede, duurzame bereikbaarheid een noodzakelijke randvoorwaarde. In de Uitvoeringsagenda regionaal economische visie Regio Alkmaar 2026 is vastgelegd dat de regio streeft naar een duurzame en brede regionale economie, die een basis biedt voor welvaart en welzijn voor alle inwoners en met onderwijs van nu dat invulling geeft aan de economie van morgen. Samen met de Metropool Regio Amsterdam en de provincie Noord Holland werkt de gemeente samen in het project Bereikbare steden om de ambities op het gebied van wonen, bereikbaarheid, werkgelegenheid, klimaat, leefbaarheid en inclusiviteit onder de aandacht te brengen van het Rijk. Deze ambities zijn vastgelegd in het gebiedsplan Bereikbare Steden. De provincies Noord-Holland en Flevoland en de gemeenten, waterschappen, bouwbedrijven, projectontwikkelaars, groenondernemers en andere maatschappelijke partners uit de regio Noord-Holland en Metropoolregio Amsterdam hebben de intentieovereenkomst klimaatbestendig bouwen ondertekend. 3.2Investeringen opgenomen in de bijdrage Verkeer en economie Een goede bereikbaarheid van de stad is van belang voor zowel de bewoners als de bedrijven die hier zijn gevestigd. Deze bereikbaarheid komt onder druk te staan bij groei van het aantal inwoners. Het wegennet in en rondom Alkmaar wordt drukker. Om te voorkomen dat er te veel vertragingen ontstaan zijn investeringen nodig, zowel om de doorstroming van de buitenring te bevorderen, als om te voorkomen dat er opstoppingen ontstaan op de binnenring en op de wegen van en naar de buitenring. Ook de verkeersveiligheid komt onder druk bij een toename van het verkeer. Daarnaast maakt uitbreiding van de stad het extra noodzakelijk dat het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer wordt gestimuleerd. Een groot deel van de investeringen is dan ook bestemd voor aanpassingen in het wegennet. Voor verkeer en economie is in totaal €181.985.750 opgenomen, waarvan €41.331.204 voor rekening komt van nieuwe ontwikkelingen. Dit bedrag is bestemd voor: Fietsvoorzieningen Aanpassingen in de binnenstad Verbeteren van de doorstroming van de buitenring Verbeteren van de doorstroming op de ontsluitingswegen Maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren Extra parkeervoorzieningen Verbetering van het openbaar vervoer Breedband in het buitengebied Groen en duurzaamheid Fotostudio Wick Natzijl Duurzaamheid is een belangrijk aandachtspunt binnen de gemeente. Uitbreiding van de stad brengt dan ook met zich mee dat hierin extra wordt geïnvesteerd. Het groen in de gemeente is essentieel voor een duurzame, gezonde en prettige omgeving. De diversiteit aan groen in het stedelijk gebied, in de dorpen en in het omliggende landschap vormt een waardevol geheel en draagt bij aan een goede leefkwaliteit. Bij een groeiende bevolking is het daarnaast belangrijk dat er meer ruimte voor recreatie in de buitenlucht ontstaat en wordt de noodzaak om de gevolgen van klimaat verandering op te vangen groter. De investeringen in duurzaamheid, groen, recreatie en biodiversiteit die zijn meegenomen in de berekening bedragen in totaal € 31.276.000, waarvan € 7.079.115 voor rekening komt van nieuwe ontwikkelingen. Hoofdstuk4De Bijdrage 4.1De bijdrage De investeringen in de kwaliteit van de fysieke leefomgeving die zijn opgenomen in de bijdrage worden betaald door de volgende partijen: Een grondeigenaar of een ontwikkelaar die vanwege de realisatie van bouwprogramma profijt heeft van de voorziening, Dit kan ook de gemeente zelf zijn indien zij de grondexploitatie voert. Derden (niet-zijnde een van de voorziening profijt hebbende grondeigenaar of ontwikkelaar). Dit zijn bijvoorbeeld de provincie of de rijksoverheid in het geval dat zij een bijdrage willen geven, al dan niet in de vorm van subsidie. De gemeente zelf die voor de financiering zorgt en voor de dekking van het deel dat niet door anderen wordt gedragen. Omdat de kosten van de investeringen worden verdeeld over alle bebouwing, en het deel dat wordt toegerekend aan de huidige bebouwing voor rekening van de gemeente komt is het aandeel van de gemeente verreweg het grootst. Het aandeel van de kosten dat moet worden betaald door ontwikkelende partijen wordt in rekening gebracht in de vorm van een bijdrage GoVo. Om het tarief per m2 bijdrage GoVo te bepalen worden de volgende stappen doorlopen. Per Gebiedsoverstijgende Voorziening wordt op basis van de zekerheid van realisatie bepaald welk percentage van de investering wordt meegenomen in de berekening. De gemeente wordt verdeeld in twee gebieden, de stad Alkmaar en het Buitengebied. De kosten van de Gebiedsoverstijgende Voorzieningen worden verdeeld in investeringen die een functionele samenhang hebben met alleen de stad Alkmaar, investeringen die een functionele samenhang hebben met alleen het Buitengebied en investeringen die zowel de gemeente Alkmaar als het Buitengebied betreffen. Per deelgebied wordt het aantal m2 bestaande bebouwing en het te realiseren bouwprogramma geïnventariseerd. De verschillende soorten bebouwing worden met behulp van een wegingsfactor vergelijkbaar gemaakt zodat ze bij elkaar kunnen worden geteld Het te verdelen bedrag dat wordt toegerekend per deelgebied wordt gedeeld door het totaal aantal m2 BVO (oud en nieuw) per deelgebied. De uitkomst is het tarief van de bijdrage GoVo per m2 nieuwe bebouwing in dat gebied. 4.2Vaststelling percentage Van de voorzieningen die in de bijdrage worden opgenomen is een deel al uitgevoerd, in uitvoering of opgenomen in de begroting. De kosten van deze voorzieningen worden voor 100% meegenomen in de berekening. Van een deel van de voorzieningen is het zeer aannemelijk dat ze daadwerkelijk zullen worden aangelegd omdat ze noodzakelijk zijn om de voorgenomen groei van de gemeente te realiseren. Wel bestaat de kans dat de uitvoering af gaat wijken van de huidige ideeën of dat de voorzieningen slechts gedeeltelijk zullen worden gerealiseerd. Van de kosten van deze voorzieningen wordt 75% meegenomen in de berekening. Daarnaast zijn er voorzieningen die in het gemeentelijk beleid zijn opgenomen, maar waarvan de uitvoering minder zeker is. Verondersteld wordt dat een deel van deze voorzieningen niet of pas op lange termijn zullen kunnen worden gerealiseerd. Uitgangspunt is dat minimaal één op de vier investeringen zal worden gerealiseerd. Daarom wordt van deze investeringen 25% van de kosten meegenomen. In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van alle investeringen die zijn opgenomen in de berekening van de bijdrage GoVo. Bij elke investering is tevens vermeld voor welk percentage het bedrag is meegenomen. 4.3Bouwprogramma’s nieuw en bestaand Om de programma’s van de verschillende functies vergelijkbaar te maken is een wegingsfactor bepaald, die gebaseerd is op de gemiddelde WOZ-waarde van de verschillende functies van het bestaande vastgoed in Alkmaar. De wegingsfactor is in onderstaande tabel weergegeven: Functies: Gemiddelde WOZ-waarde: Wegingsfactor: Wonen € 2.143 per m² BVO 1 m² gewogen programma Kantoren € 738 per m² BVO 0,34 m² gewogen programma Commerciële functies € 1.369 per m² BVO 0,64 m² gewogen programma Bedrijventerrein € 466 per m² uitgeefbaar 0,22 m² gewogen programma Foto E. van de Pol Door deze wegingsfactor te hanteren is op totaalniveau van de functies het verschil in waarde tot uitdrukking gebracht. Bijvoorbeeld 100 m² BVO voor kantoren wordt hierdoor voor 34 m² gewogen programma in de berekening opgenomen. De m² BVO’s van een gebouwde parkeervoorziening voor appartementen worden in de berekening buiten beschouwing gelaten; hiervoor wordt dus geen bijdrage in rekening gebracht. Bij het vaststellen van het aantal m² BVO waarvoor bij een nieuwbouwontwikkeling een bijdrage GoVo wordt gevraagd, wordt in principe uitgegaan van het maximum aantal m² BVO dat is toegestaan in het Omgevingsplan. Hiervan kan worden afgeweken indien aannemelijk kan worden gemaakt en tussen gemeente en initiatiefnemer wordt overeengekomen, dat er minder m² BVO wordt gerealiseerd dan maximaal is toegestaan volgens het omgevingsplan. Op basis van deze uitgangspunten is de verdeling van m² ’s gewogen programma over de toerekengebieden als volgt: Bestaand m² gewogen programma Nieuw m² gewogen programma Totaal m² gewogen programma Stad Alkmaar 7.939.580 2.340.345 10.279.925 Buitengebied 956.360 80.520 1.036.880 8.895.940 2.420.865 11.316.805 4.4Toerekening van de Gebiedsoverstijgende Voorzieningen aan de bouwprogramma’s per gebied Per toerekengebied is de verhouding tussen de bestaande bebouwing en het nieuwe bouwprogramma berekend. Vervolgens is per categorie het totaalbedrag aan investeringen in de GoVo verdeeld over het nieuw bouwprogramma en de bestaande bebouwing. Dit is in onderstaand overzicht weergegeven. Bijdrage uit nieuw programma Bijdrage voor bestaande stad Totaal toegerekend investeringsbedrag Stad Alkmaar 46.889.598 159.072.152 205.961.750 Buitengebied 23.297 276.703 300.000 Hele gemeente 1.497.424 5.502.576 7.000.000 Totaal 48.410.319 164.851.431 213.261.750 Van de netto investering in de GoVo wordt slechts een beperkt deel (22,7% van het totaal) toegeschreven aan nieuwe ontwikkelingen. Dit betekent dat de kosten dus ook maar voor een beperkt deel verhaald kunnen worden op nieuwe initiatieven. Het grootste deel van de kosten (77,3% van het totaal) wordt toegerekend aan de bestaande stad. Deze wordt echter niet aangeslagen. De investeringen komen dus voor rekening van de gemeente of derden. 4.4Bijdrage aan de Gebiedsoverstijgende Voorzieningen De bijdrage GoVo is uitgedrukt in een bijdrage per m² programma. Hiervoor is het totaal van het aan het nieuw programma toerekenbare deel gedeeld door het verwachte aantal gewogen m² ’s nieuw programma in de verschillende deelgebieden. In de onderstaande tabel is deze berekening en de bijdrage per gewogen m² nieuw bouwprogramma weergegeven: Bijdrage uit nieuw programma Nieuw m² gewogen programma Bijdrage per m² programma afgerond Stad Alkmaar 46.889.598 2.340.345 20,04 Buitengebied 23.297 80.520 0,29 Hele gemeente 1.497.424 2.420.865 0,62 Totaal 48.410.319 De bijdrage per m2 programma is voor een ontwikkeling in de stad Alkmaar € 20,04 + € 0,62 = afgerond € 20.
6. Voor een ontwikkeling in het buitengebied bedraagt de bijdrage € 0,29 + € 0,62 is afgerond € 0,
7. 4.4.1Aangepast tarief voor sociale huurwoningen en maatschappelijk vastgoed De gemeente hanteert vanwege de beperkte ontwikkelpotentie en het maatschappelijk belang van de aanwezigheid van voldoende goede en betaalbare woningen een aangepast tarief voor woningbouw tot de huurtoeslaggrens (in 2023 € 808/maand). Dit aangepaste tarief wordt in rekening gebracht bij woningcorporaties of bij iedere andere partij die bereid is om vast te leggen dat de woningen langdurig in de desbetreffende categorie verhuurd worden. De volgende kortingen worden toegepast op de bijdrage per m² BVO voor wonen: Huurgrens: