Preventie en handhavingsplan alcohol & drugs 2024 - 2027 gemeente De WoldenVoorwoord De jeugd heeft de toekomst! Als gemeente hebben we een taak om te zorgen voor een omgeving waarin jongeren zich veilig en gezond kunnen ontwikkelen. Daarom vind ik het als burgemeester verontrustend dat De Wolden in Drenthe de boventoon voert als het gaat om alcoholgebruik van 18-minners. In die doelgroep is het drinken van alcohol voor veel jongeren heel ‘gewoon’. Een cultuur die ook veel ouders nog normaal vinden. Ook het gebruik van drugs door jongeren lijkt in onze gemeente toe te nemen. Weliswaar is dit vooral nog gevoelsmatig en kunnen we dit (nog) niet staven met cijfers. Maar vanuit de dorpen en kernen krijg ik hierover steeds vaker signalen van bezorgde ouders en opvoeders. Alcohol- en drugsgebruik heeft niet alleen negatieve invloed op de gezondheid van jongeren, maar ook op hun veiligheid en die van anderen in het verkeer. Soms zelfs met zeer tragische en traumatische afloop. Dit raakt mij diep. Dit wil ik veranderen. Dit moeten wij veranderen. Daarom maak ik me met dit beleidsplan hard voor in de eerste plaats een preventieve, integrale aanpak om het gebruik te verminderen. Tegelijkertijd zetten we ook in op een controlerende aanpak; we treden handhavend op daar waar gebruikers en verstrekkers de wet overtreden. Daarbij doe ik nadrukkelijk een oproep aan de jongeren zelf, hun ouders en opvoeders, opleiders, horeca, sportverenigingen en politie om dit gezamenlijk te doen. Want alleen dan heeft dit écht kans van slagen. Alleen samen kunnen we zorgen voor een vitaal en veilig platteland voor jong en oud. Inge Nieuwenhuizen Burgemeester De Wolden De Wolden, september 2023
(2003)dat ook de basis vormt voor de Handreiking Gezonde Gemeenten van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het preventiemodel kent 3 beleidspijlers, te weten: educatie, regelgeving en handhaving. De pijlers staan deels op zichzelf maar overlappen elkaar ook. Juist in de overlap zien we het integrale preventiebeleid terug. Samenhang Uit onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie is gebleken dat maatregelen die de beschikbaarheid van alcohol beperken het meest effectief zijn in het terugdringen van (schadelijk) alcoholgebruik. Het is vrijwel onmogelijk de pijler Regelgeving goed in te zetten zonder hulp van de pijler Educatie (bewustwording) én van de pijler Handhaving. Een regel zonder voldoende handhaving is een loze regel. Handhaving is essentieel voor de effectiviteit van de regelgeving. Het minder beschikbaar maken van alcohol is op zichzelf vaak niet populair onder het grote publiek en onder alcoholverstrekkers. Educatie en bewustwording zijn daarom vooral nodig om draagvlak te creëren voor de te nemen maatregelen. De uitleg dat regels niet bedoeld zijn om het ondernemers, verenigingen, jeugd of ouders lastig te maken, maar dat regelgeving nodig is ter bescherming van de volksgezondheid en veiligheid is heel belangrijk. Bewustwording van de risico’s van alcoholgebruik zal bijdragen aan draagvlak voor beleid en regelgeving onder stakeholders. Het omgekeerde geldt echter ook: aandacht voor educatie en bewustwording zonder duidelijke regels en toezicht op deze regels is zinloos. 6. Aanpak, risicoanalyse, hotspots Om te bereiken dat iedereen het vanzelfsprekend vindt, dat jongeren geen alcohol drinken/ drugs gebruiken, wordt vooral ingezet op educatie en bewustwording. Het creëren van bewustwording niet alleen bij jongeren, maar juist bij alcoholverstrekkers en ouders is een noodzakelijke voorwaarde voor gedragsverandering, de cultuuromslag. Zo’n cultuuromslag wordt niet bereikt van de een op de andere dag en zeker niet met alleen gemeentelijke handhaving of gemeentelijke preventiecampagnes. Partners in de samenleving zijn daar hard bij nodig. Handhavingsacties vragen veel inzet van personeel en leiden zeker rond dit thema tot veel onbegrip. Als belangrijke partners in de samenleving in de gelegenheid worden gesteld om zelf hieraan een bijdrage te leveren ontstaat meer draagvlak. De komende periode zullen wij hier op in zetten. Er gaan gesprekken georganiseerd worden met de omgeving van- en met jongeren per dorp over dit onderwerp. Risicoanalyse Jaarlijks wordt er een risicoanalyse gemaakt op basis waarvan doelstellingen kunnen worden aangescherpt en de focus kan worden verlegd. De risicoanalyse geeft inzicht in de concrete kenmerken van de locaties waar jongeren drinken en waar hun alcoholgebruik of drugsgebruik voor problemen zorgt. Elk half jaar wordt deze analyse zo nodig bijgesteld. Hiermee kunnen de inspanningen van de gemeente gericht worden ingezet op plaatsen waar de grootste gezondheids- en/of veiligheidswinst kan worden behaald. Door het jaarlijkse karakter van deze analyse, is het tevens een evaluatie-instrument dat inzicht geeft in de resultaten van het lokale alcohol- en drugsbeleid en dat aanknopingspunten biedt voor een volgend Preventie- en Handhavingsplan. Hotspots Hotspots zijn plaatsen waar de naleving van de Alcoholwet en de Opiumwet in het geding is. Dat kunnen bijvoorbeeld plekken zijn waar verstrekt wordt aan minderjarigen of klanten in kennelijke staat van dronkenschap. Op basis van de risicoanalyse zijn de hotspots vastgesteld en deze worden eens per jaar herijkt. Op basis van de risicoanalyse en de hotspotlijst worden prioriteiten vastgesteld. Elk jaar worden met het herijken van de hotspots ook de handhavingsprioriteiten opnieuw vastgesteld. De mogelijkheid is er om buiten de jaarlijkse analyse om in te springen op onvoorziene actuele risico’s. Dit kan vragen om een extra capaciteit. Leeftijdsgrens/dronkenschap inspectie Hotspots met een verhoogd risico krijgen een hoge controlefrequentie/intensiteit. Voor de hotspots met een beperkt of laag risico zijn minder of geen controles nodig. Beperking De gemeente kan, gezien de beperkingen in capaciteit, niet alles controleren. Bij het vaststellen van handhavingsprioriteiten moet ook kritisch worden gekeken hoe de beschikbare capaciteit wordt ingezet. Zie ook: 7.2.2. Controles, Extra capaciteit 7. Activiteiten (concept aanpak) Dit hoofdstuk bevat de aanpakken en interventies die in de gemeente ter beschikking staan om de doelstellingen te realiseren op het gebied van educatie/ bewustwording, regelgeving en toezicht. Het betreft hier een concept aanpak. Dat wil zeggen dat hier de ingrediënten worden genoemd voor een aanpak betreffende bewustwording, regelgeving en handhaving. De aanpak zal altijd in overleg/ dialoog met de verschillende afdelingen, deskundigen, groepen worden opgesteld. Als laatste (hoofdstuk 8) is beschreven hoe regelgeving, toezicht en educatie in samenhang ingezet worden om de doelstellingen te behalen. 7.1. Educatie en bewustwording In de omgeving van jongeren en jongvolwassenen staan drie doelgroepen centraal die invloed hebben op het alcoholgebruik: Alcoholverstrekkers Professioneel Vrijwilligers (paracommercie, sportverenigingen, evenementen, dorpshuizen) Onderwijs Ouders Deze doelgroepen hebben niet altijd voldoende kennis van de risico’s van alcohol voor jongeren of zij weten niet hoe zij kunnen bijdragen aan het voorkomen van (problemen door) alcoholgebruik. Daarom vormen zowel bewustwording van de risico’s als het bieden van handelingsperspectief een rode draad in de educatieve interventies die worden ingezet. 7.1.1. Professionele Alocoholverstrekkers Professionele verstrekkers van alcohol zijn verantwoordelijk voor de naleving van de Alcoholwet en aanvullende lokale regelgeving. Van hen wordt zondermeer verwacht dat ze de leeftijdsgrens voor de verstrekking van alcohol kennen en naleven, evenals de verboden op wederverstrekking, het verbod op doorschenken bij dronkenschap en het toelaten van personen in kennelijke staat van dronkenschap in de onderneming, de vereniging of het evenement. 7.1.2. Barvrijwilligers Belangrijk is dat een vrijwillige alcoholverstrekker zich bewust is van zijn/haar verantwoordelijkheid en handelingsperspectief heeft, ook wanneer er weerstand is bij de klant. Om alcoholverstrekkers hierin te bekwamen zijn trainingsprogramma’s ontwikkeld voor o.a. sportverenigingen. N.a.v. het Mystery-kids onderzoek (zie 2.2.2.) zal er i.s.m. VNN een voorlichting- en bewustwordingsprogramma worden aangeboden aan de barvrijwilligers/ medewerkers van de sportkantines en sporthallen. Dit kan worden uitgebreid t.b.v. vrijwilligers van evenementenorganisaties en dorpshuizen. Schenktijden sportkantines Het schenken van alcohol tijdens sportactiviteiten voor jeugd is een ongewenst. Indien dit aan de orde is zal hierover het gesprek aangegaan worden met de vereniging, kantinebeheerder. 7.1.3. Onderwijs In gemeente De Wolden zijn alleen primair onderwijs scholen. Volgens VNN/Trimbos hebben voorlichtingsprogramma’s op de basisscholen aan kinderen geen effect. Er worden geen voorlichtingsprogramma’s voor kinderen aangeboden. Het programma omtrent middelenpreventie in het onderwijs heet geen ‘Gezonde school en genotmiddelen’ meer, maar ‘Helder op school’. Er is een aanbod voor het primair -en voortgezet onderwijs. Scholen zullen worden gestimuleerd om deel te gaan nemen. https://www.trimbos.nl/aanbod/helder-op-school/ De gemeente De Wolden wil een stimulerende rol gaan vervullen richting het onderwijs, om hen deel te laten nemen aan Helder op school. Onderwijs is een belangrijke vindplek als het gaat om ouders/opvoeders. In de omliggende gemeenten worden op het Voortgezet Onderwijs voorlichtingsprogramma’s aangeboden aan jongeren, ouders en personeel. Onderzocht wordt om met om met andere gemeenten samen te werken als het gaat om VO- en MBO-scholen waar leerlingen uit De Wolden onderwijs volgen. Preventiemenu In het preventiemenu basisonderwijs worden educatieve programma’s aangeboden voor docenten/directie en/of ouders m.b.t. het thema genotmiddelen. Zie 2.2.2. 7.1.4. Ouders Alcoholopvoeding Ouders/opvoeders onderschatten systematisch hoeveel hun kinderen drinken. Ze denken bovendien dat het gedrag van jongeren volledig wordt bepaald door vrienden en leeftijdsgenoten, terwijl ouders wel degelijk nog invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kinderen. De beschikbaarheid van alcohol in huis beperken en het stellen van regels zijn geschikte instrumenten om alcoholgebruik tegen te gaan. Uit onderzoek blijkt dat kinderen van ouders die geen duidelijke regels hebben afgesproken en geen leeftijdsgrens hebben gesteld voor het drinken van alcohol al op jongere leeftijd beginnen met drinken. Ze drinken bovendien vaker dan jongeren waarvan de ouders wel een leeftijdsgrens hebben gesteld. Naast het stellen van regels zijn andere beschermende factoren belangrijk: voorbeeldgedrag, een goede band tussen ouder en kind en een autoritatieve opvoedstijl. Bij een dergelijke opvoedstijl wordt het stellen van regels gekoppeld aan warmte en betrokkenheid. Een slechte ouder-kind relatie en psychische problematiek of middelengebruik van de ouders zijn risicofactoren. Adviezen met betrekking tot alcoholopvoeding worden in samenwerking met preventieprofessionals aan ouders aangeboden. Hierin kan samengewerkt worden met andere gemeenten. Algemeen aanbod VNN: Cursus 'Help, mijn kind kan niet zonder'. Een cursus voor ouders en opvoeders met kinderen van 12 tot 23 jaar die problematisch alcohol drinken, te veel drugs gebruiken, overmatig gamen of gokken. www.vnn.nl/help Uitgaansopvoeding Ook door regels te stellen die niet expliciet gaan over alcoholgebruik, kunnen ouders invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kind. Dan gaat het vooral over afspraken omtrent uitgaan, zoals hoe vaak ze uit mogen gaan en hoe laat zij thuis moeten zijn. Via verschillende kanalen (GGD, preventieafdeling van VNN, Centrum voor Jeugd en Gezin) worden ouders voorgelicht over uitgaansopvoeding en ondersteunende websites. HALT Politie en Boa’s verwijzen na een alcohol gerelateerde overtreding altijd door naar HALT (vrijwillige keuze: boete of HALT). De HALT straf houdt in: educatie en voorlichting naar tieners en ouders. Dit in samenwerking met VNN. Publiekscommunicatie Draagvlak voor (handhaving van) alcoholbeleid is niet vanzelfsprekend onder burgers, ondernemers en andere professionals. Het draagvlak kan groeien als er meer begrip is voor de regels die er zijn rond verkoop en gebruik van alcohol. Dat vraagt kennis over alcohol en over de gevolgen van alcoholmisbruik bij het publiek. Publiekscampagnes lenen zich goed voor het vergroten van kennis en het ondersteunen van de norm dat alcohol er niet vanzelfsprekend bij hoort. Waar mogelijk wordt daarom aangesloten aan op campagnes als NIX18, Ik Pas of Zien drinken doet drinken, Jongeren uitdagen een maand niet te drinken. De gemeente gaat hierover in overleg met de samenwerkingspartners. 7.1.5. Keten-United Aan deelname aan het ketenbeleid van de gemeente De Wolden zijn voorwaarden gesteld, met name naar ouders, perceeleigenaren. Een belangrijke voorwaarde aan deelname aan Keten United is dat er geen alcohol wordt verstrekt aan/genuttigd door -18-jarigen. Ouders, perceeleigenaren hebben hierbij een belangrijke verantwoordelijkheid. Alcoholvoorlichting De keten die deelnemen aan Keten United krijgen alcoholvoorlichting. Zowel de keetjongeren als de ouders, perceeleigenaren moeten deze alcoholvoorlichting volgen. Dit is een verplicht onderdeel. Het jongerenwerk organiseert dit in samenwerking met VNN. Het jongerenwerk heeft regelmatig contact met de preventiemedewerkers en de jongerenwerker van VNN voor advies, informatie en voorlichting over trends en ontwikkelingen op het gebied van alcohol en drugs. Bij zorgwekkende situaties kan het jongerenwerk altijd een beroep doen op de medewerkers van VNN. Er zijn signalen dat er toch in de keten gedronken wordt door -18-jarigen. Indien dit wordt geconstateerd zal er een gesprek plaatsvinden met de perceeleigenaar. In de vragenlijst van de gezondheidsmonitor GGD De Wolden zal bij de vraag waar jongeren drinken de jongerenkeet als mogelijkheid worden toegevoegd. Dit zal inzicht geven over alcoholgebruik door jongeren in de keet. Verkeersveiligheid Een keet op het erf brengt een verhoogde verkeersstroom met zich mee. De jongeren komen zowel op de fiets, op de brommer als met de auto naar de keet. Tijdens de alcoholvoorlichting van VNN komen vragen als, ‘wat doe je als je vriend toch in de auto stapt met het vermoeden van te veel alcohol in zijn bloed?’ aan de orde. In de huisregels maken de jongeren afspraken met elkaar, hoe hiermee om te gaan. Voor de deelnemende keten kunnen BOB-activiteiten worden georganiseerd. Eén keer per jaar zal de brandweer (bij de brandweerkazerne) in samenspraak met VNN, aan de jongerenketen laten zien wat alcohol doet met mensen in het verkeer. 7.1.6. Rolmodellen Peergroups en rolmodellen kunnen een positieve invloed hebben. Zij sluiten beter aan bij de belevingswereld van jongeren. Een peergroep is echter lastig te vormen. Een rolmodel moet geheel positief zijn. Het moet een smetteloos persoon zijn anders werkt het averechts. De jongere moet zich kunnen spiegelen aan het rolmodel en deze is niet zaligmakend. VNN werkt niet met rolmodellen en zetten deze nooit in. Het is ook niet bekend of het werken met rolmodellen ‘evidenced based’ is. Bij eventuele inzet van peergroups of rolmodellen moet een zeer zorgvuldig afweging worden gemaakt. 7.1.7. Het IJslandse Model. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Het IJslandse preventiemodel is een aanpak gebaseerd op wetenschappelijke inzichten om middelengebruik (alcohol, tabak en drugs) door jongeren te voorkomen en welbevinden onder jongeren te verbeteren. In IJsland was dit zeer succesvol. In Nederland hebben zes gemeenten in de periode 2018 – 2021 dit model geïmplementeerd in hun gemeente onder de naam Opgroeien in een Kansrijke Omgeving OKO. Met OKO kunnen gemeenten samen met de lokale gemeenschap op een duurzame manier werken aan een positieve leefomgeving voor jongeren. Deze omgeving draagt bij aan gezond, kansrijk en veilig opgroeiende jeugd en helpt te voorkomen dat jongeren gaan drinken, roken of drugs gaan gebruiken. Op basis van de ervaringen in andere gemeenten maken we een uitvoeringsplan OKO passend bij De Wolden: het Woldense model, waarbij we uitgaan dat we de dialoog aangaan met de jongeren en hun omgeving (school, spotvereniging, ouders) om de bewustwording te vergroten en het gedrag te beïnvloeden. Jaarlijks maken we een plan van aanpak. Informatie over het IJslandse model, OKO, zie bijlage VIII. 7.1.8. Voorkomen rijden onder invloed bij evenementen Jonge bestuurders gebruiken minder alcohol in het verkeer dan oudere bestuurders, maar toch zijn zij vaker als slachtoffer of bestuurder betrokken bij alcoholongevallen. Een ‘combinatiegebruiker’ is iemand die drugs en/of geneesmiddelen in combinatie met alcohol heeft gebruikt. Combinatiegebruik van alcohol en drugs is onder jongere mannen van 18 t/m 34 jaar 3 keer zo hoog als onder bestuurders in het algemeen en komt met name voor tijdens de nachtelijke uren. Het risico van combinatiegebruikers achter het stuur om gewond te raken bij een verkeersongeval is 2 keer zo hoog als van bestuurders die alleen alcohol hebben gebruikt. Informeren Bezoekers kunnen op verschillende momenten rond het evenement met voorlichtingsboodschappen en/of voorlichtingsteams gestimuleerd worden nuchter in de auto te stappen. Vooraf (via de website en de social media van het evenement, bij aankoop van het online ticket, op de parkeerplaats/bij de ingang van het terrein), tijdens het evenement (op het terrein) en na afloop van het evenement (bij de uitgang van het terrein/op de parkeerplaats) kan informatie worden gegeven over de toegenomen kans op ongelukken die ontstaan als je met alcohol en/of drugs achter stuur stapt en de strafmaat voor rijden onder invloed. Handhaven Handhaving van de wettelijke bepalingen is van groot belang voor het effect van de aanpak om rijden onder invloed te voorkomen. Belangrijk aandachtspunt bij het uitvoeren van alcoholcontroles is de onvoorspelbaarheid. Tegenwoordig worden alcoholcontroles snel bekend door communicatie via sociale media. Hier kan op ingespeeld worden door een deel van de controles mobiel in te richten, waardoor deze zich snel kunnen verplaatsen. Tegelijkertijd zijn zichtbare controles wel degelijk zinvol, omdat het een preventief effect kan hebben op mensen die (nog) niet in overtreding zijn, zeker wanneer de subjectieve pakkans vergroot wordt door de handhavingsacties te combineren met publiciteit. Met de politie kunnen afspraken worden gemaakt over dergelijke verkeerscontroles na afloop van het evenement. BOB-campagne De Bob-campagne heeft mogelijk bijgedragen aan een daling van het alcoholgebruik door verkeersdeelnemers, maar de effecten van deze campagne zijn niet los te zien van het geïntensiveerde politietoezicht op rijden onder invloed. Rond evenementen kunnen BOB-activiteiten worden georganiseerd. 7.2. Regelgeving Het overgrote deel van de regelgeving op het gebied van alcohol is vastgelegd in de Alcoholwet. De Alcoholwet is primair een volksgezondheidswet met als doel om, met name onder jongeren, gezondheidsschade door alcoholgebruik te voorkomen. Daarnaast stelt de Alcoholwet ook als doel om alcohol gerelateerde verstoringen van de openbare orde terug te dringen. De Alcoholwet geeft invulling aan beide doelstellingen door onder andere beperkingen te stellen aan de beschikbaarheid van alcohol. Zo mag er bijvoorbeeld niet worden verstrekt aan een jongere als niet is vastgesteld dat hij of zij 18 jaar of ouder is en de aanwezigheid van dronken personen is niet toegestaan in een horecagelegenheid of slijterij. Daarnaast sluit de wet ook bepaalde verkooppunten uit van het schenken en/of verstrekken van alcohol voor elders dan ter plaatse en is prijsstunten door de detailhandel aan banden gelegd. Deze bepalingen vormen samen de preventieve kern van de Alcoholwet. Aanvullend op deze bepalingen kent de Alcoholwet een aantal verordenende bevoegdheden en heeft de burgemeester aanvullende mogelijkheden om de beschikbaarheid van alcohol te beperken. In het licht van de hoofdthema’s uit dit Preventie- en Handhavingsplan (leeftijdsgrens, dronkenschap) hebben de volgende aanvullende maatregelen een expliciete meerwaarde in het terugdringen van alcohol gerelateerde gezondheidsschade en verstoringen van de openbare orde: Beperken happy hours Voorwaarden stellen aan alcoholverstrekking evenementen Beperken schenktijden paracommercie Beperken alcoholverkoop in alcoholoverlastgebied I. Beperken happy hours In artikel 25D van de Alcoholwet is een verordenende bevoegdheid opgenomen waarmee gemeenten ter bescherming van de volksgezondheid of in het belang van de openbare orde happy hours kunnen beperken. Met deze bevoegdheid kunnen de meest excessieve acties (meer dan 40% korting) worden verboden. Onderzoek laat zien dat de prijs van alcohol een belangrijke voorspeller is voor gebruik en dat met prijsinterventies gebruik kan worden beïnvloed. Het verhogen van alcoholprijzen heeft specifiek impact op mensen die veel alcohol consumeren. Het beperken van mogelijkheden om met prijzen voor alcoholhoudende dranken te stunten is daarmee een geschikt instrument om de stevige consumptie in het uitgaansleven te beperken en dronkenschap te voorkomen. De gemeente De Wolden heeft het voornemen om gebruik maken van deze bevoegdheid en de APV hierop aanpassen. II. Voorwaarden stellen aan alcoholverstrekking evenementen Risicoanalyse als basis Ter voorbereiding van ieder evenement wordt een risicoanalyse gemaakt m.b.t. de veiligheid en gezondheid van bezoekers. De organisator is hier in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor. (moeten we geen beperking in tijden van schenken van alcohol aanbrengen; en bij optochten: geen alcohol op de karren?) Welke risico’s het evenement met zich meebrengt en welke maatregelen de organisator wil nemen, dient hij vast te leggen in zijn veiligheidsplan. De gemeente en haar adviserende diensten moeten in het kader van de vergunningenprocedure het veiligheidsplan van de organisator toetsen, maar ook een eigen risicoanalyse maken. Hierbij moeten de doelen met betrekking tot gezondheid, publieksveiligheid en opsporing met elkaar in balans gebracht worden. II.A. Communicatie wettelijke kaders en huisregels Artikel 35 lid 2 van de Alcoholwet biedt burgemeesters de mogelijkheid om voorwaarden te stellen aan het verlenen van een ontheffing ten tijde van bijzondere gelegenheden van zeer tijdelijke aard, zoals evenementen en buurtfeesten. Artikel 35 gaat uitdrukkelijk alleen om verstrekking van zwak-alcoholhoudende dranken voor gebruik ter plaatse. Zo moeten bezoekers worden geïnformeerd over de wettelijke kaders en huisregels tijdens een evenement. M.i.v. de vaststelling Preventie- en Handhavingsplan 2018-2022 zijn voorwaarden aan evenementen opgenomen. Zie bijlage V. Nieuw opgenomen zijn de verplichte huisregels t.a.v. drugs: Huisregels drugs Het is niet toegestaan drugs en overige geestverruimende middelen mee het terrein op te nemen of in bezit te hebben. Als drugs gevonden worden bij de toegangscontrole of op het terrein, worden deze in beslag genomen en de betreffende bezoeker wordt van het terrein verwijderd. Indien nodig wordt de politie ingeschakeld. Bezoekers onder invloed van drugs worden niet toegelaten tot het terrein. II.B. Toezicht en handhaving M.i.v. de vaststelling Preventie- en Handhavingsplan 2018-2022 zijn de verantwoordelijkheden van de evenementenorganisatie en regels t.a.v. horeca, barmanagement, barpersoneel opgenomen. Zie bijlage VI. De regels t.a.v. onder invloed zijn van alcohol zijn uitgebreid met drugs: Onder invloed zijn Om de kans op incidenten op het evenemententerrein te verkleinen worden bezoekers die dronken of onder invloed zijn van drugs zijn niet toegelaten. Beveiligers zijn bekend met uiterlijke kenmerken van dronkenschap en het onder invloed zijn van drugs. Drugs, strikte of pragmatische handhaving Voor beleid t.a.v. handhaving drugs tijdens een evenementen wordt eerst gekozen voor een pragmatische aanpak. Zie bijlage Drugs, D2 evenementen III. Beperken schenktijden paracommercie In de Verordening paracommerciële horeca voor de gemeente De Wolden 2014 is opgenomen: Artikel 2 Schenktijden Een paracommerciële rechtspersoon kan alcoholhoudende drank uitsluitend verstrekken vanaf 1 uur voor de aanvang en tot uiterlijk 1 uur na afloop van een activiteit die wordt uitgeoefend in verband met de statutaire doelen van de rechtspersoon. Artikel 3 Bijeenkomsten van persoonlijke aard Een paracommerciële rechtspersoon verstrekt geen alcoholhoudende drank tijdens bijeenkomsten van persoonlijke aard. Een dorpshuis mag tijdens maximaal 12 bijeenkomsten van persoonlijke aard per jaar alcoholhoudende drank verstrekken als aan de volgende voorwaarden voldaan wordt: Er is een relatie tussen de organisator van de bijeenkomst en het dorpshuis; Er is sprake van een besloten bijeenkomst met maximaal 30 gasten van 18 jaar of ouder; De mogelijkheid van een bijeenkomst van persoonlijke aard wordt niet actief aangeprezen; Het dorpshuis doet uiterlijk tien werkdagen voor een bijeenkomst van persoonlijke aard melding hiervan aan de burgemeester. IV. Beperken alcoholverkoop in alcoholoverlastgebied In artikel 25F van de Alcoholwet is een verordenende bevoegdheid opgenomen waarmee gemeenten in geval van ernstige aantasting van de openbare orde, de leefomgeving of de volksgezondheid een gebied kan aanwijzen als alcoholoverlastgebied. Met deze bevoegdheid kan de gemeente in alcoholoverlastgebieden de verkoop van alcoholhoudende dranken in detailhandel verbieden of beperken en vergunningen weigeren. Onderzoek laat zien dat het beperken van verkooptijden de alcoholconsumptie en daaraan gerelateerde gezondheidsschade en verstoringen voor de openbare orde vermindert. Het beperken van de verkoop van alcohol is daarmee een geschikt instrument om de stevige consumptie en daarmee gepaard gaande overlast in dergelijke gebieden te verminderen. De gemeente De Wolden heeft het voornemen om gebruik maken van deze bevoegdheid en de APV hierop aanpassen. 7.3 Toezicht en handhaving De Alcoholwet heeft zowel een gezondheids- als een openbare orde en veiligheidsperspectief. Het doel van de gemeente is om door middel van naleving van de wet bij te dragen aan het voorkomen van gezondheidsschade en verstoringen van de openbare orde. Sinds 1 januari 2013 is de gemeente verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de wet en heeft daarmee een belangrijk instrument in handen. Onderzoek laat zien dat handhaving noodzakelijk is om het gewenste effect te bereiken van maatregelen zoals de leeftijdsgrens voor alcohol en het verbod op doorschenken. 7.3.1.Handhavingsprioriteiten De focus van het toezicht ligt op de leeftijdsgrens, het voorkomen van dronkenschap en het beheersen van de beschikbaarheid. Het betreft de volgende bepalingen: Leeftijdsgrens 18 jaar Artikel 20, lid 1 Alcoholwet. Oftewel het bedrijfsmatig of anders dan om niet verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Eveneens wordt begrepen het verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van 18 jaar of ouder, welke kennelijk bestemd is voor een persoon van wie de leeftijd niet is vastgesteld. Artikel 45 Alcoholwet. Het verbod op het aanwezig hebben van alcohol onder de 18 jaar op voor publiek toegankelijke plaatsen. Artikel 45a, lid 1 Alcoholwet. Het verbod voor volwassenen om op publiek toegankelijke plaatsen anders dan bedrijfsmatig alcohol te verstrekken aan een persoon die de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt, ook bekend als wederverstrekking. Dronkenschap/doorschenken Artikel 20, lid 4 Alcoholwet. Het verbod om personen in kennelijke staat van dronkenschap toe te laten in een horecazaak, op het terras of in een slijterij. Artikel 20, lid 5 van de Drank- en Horecawet. Het verbod om in kennelijke staat dienst te doen in een horecazaak, op het terras of in een slijterij. Artikel 252 Wetboek van Strafrecht (in samenwerking met de politie). Verbod om personen in kennelijke staat van dronkenschap alcohol te verkopen of toe te dienen. Artikel 453 Wetboek van Strafrecht (in samenwerking met de politie). Verbod om zich in kennelijke staat van dronkenschap op de openbare weg te bevinden. Beheersen beschikbaarheid/voorkomen blurring. (Blurring is het combineren van activiteiten binnen een bedrijf op het gebied van horeca, retail, cultuur, dienstverlening en andere functies) Art. 25 lid 1 van de Alcoholwet. Verbod op het aanwezig hebben van alcoholhoudende drank in een voor het publiek (niet) toegankelijke ruimte, niet zijnde een slijtersbedrijf, horecabedrijf of een ruimte waarin rechtmatig alcohol aan particulieren wordt verstrekt voor gebruik elders dan ter plaatse. Art. 25 lid 2 van de Alcoholwet. Verbod op het toelaten dat alcoholhoudende drank wordt genuttigd in een voor het publiek toegankelijke ruimte, niet zijnde een horecabedrijf of het laten proeven in een slijtersbedrijf op verzoek van een klant. Deelname aan het verkeer onder invloed van alcohol en/of drugs. Artikel 8 lid 1 van de Wegenverkeerswet. Het is eenieder verboden een voertuig te besturen, als bestuurder te doen besturen of als begeleider op te treden, terwijl hij verkeert onder zodanige invloed van een stof, waarvan hij weet of redelijkerwijs moet weten, dat het gebruik daarvan - al dan niet in combinatie met het gebruik van een andere stof - de rijvaardigheid kan verminderen, dat hij niet tot behoorlijk besturen of tot behoorlijk te begeleiden in staat moet worden geacht. 7.3.2. Controles Risico gestuurd toezicht De toezichtcapaciteit van de gemeente wordt zo efficiënt mogelijk ingezet. Risico gestuurd toezicht vormt daarbij het uitgangspunt. Op basis van een jaarlijkse risicoanalyse wordt voor elk verkooppunt van alcoholhoudende drank een risicoscore bepaald. Deze score is gebaseerd op het type bedrijf, risico’s voor de omgeving, meldingen, naleving en gedrag van de ondernemer. Bedrijven met nagenoeg geen risico worden weinig of niet gecontroleerd. Bedrijven met een hogere risicoscore worden vaker gecontroleerd. Basiscontrole Voordat de leeftijdsgrens/dronkenschap inspecties worden uitgevoerd is het zaak de vergunningen van in ieder geval de hotspots (locaties met permanent een beperkt risico) actueel te hebben. Met een basiscontrole wordt jaarlijks vastgesteld of de vergunning nog op orde is en of de leidinggevende aanwezig is. Controle op leeftijdsgrens en dronkenschap Het streven is om hotspots met een hoge risicoscore meerdere keren per jaar te controleren. Voor de hotspots met een beperkt risico kan worden volstaan met minder inspecties, deze inspecties blijven echter noodzakelijk om de naleving effectief te beïnvloeden. Voor de categorie met een beperkt risico kan worden volstaan met een enkele of geen controle. De controles zullen met name in de weekenden plaatsvinden, tenzij de risicoanalyse anders bepaalt. Voor de controles op de leeftijdsgrens zet de gemeente de testkopermethode in. Bij de testkopermethode worden jongeren (minderjarig of meerderjarig) die niet onmiskenbaar 18 jaar of ouder zijn, ingezet om te constateren of de leeftijd goed wordt vastgesteld en of er al dan niet aan hen alcohol wordt verkocht of verstrekt. De boa van de gemeente neemt de testkoper(
- s)mee en laat deze een aankooppoging doen. De boa observeert de aankooppoging en wanneer hij of zij constateert dat de leeftijd niet op de juiste manier wordt vastgesteld, treedt de gemeente handhavend op volgens de sanctiestrategie. Voor de dronkenschap inspecties wordt actief samengewerkt met de politie. De burgemeester kan op basis van bevindingen van de gemeentelijke boa handhavend op te treden op basis van artikel 20 lid 5 en 6 (aanwezigheid toestaan aan dronken personen en dronken dienstdoen in horecalokaliteit). Handhaving met betrekking tot het door-schenken aan dronken personen en dronkenschap in de openbare ruimte is voorbehouden aan de toezichthouder. Voor de veiligheid van de boa maakt de gemeente afspraken met de politie over gezamenlijke controles en ondersteuning op afroep bij risicovolle situaties. Controle op verkeersdeelname Er gaat extra worden gecontroleerd op deelname aan het verkeer onder invloed van alcohol en drugs. Zie ook 7.3.5. Toezichtcapaciteit Beperking De gemeente kan, gezien de beperkingen in capaciteit, niet alles controleren. Bij het vaststellen van handhavingsprioriteiten zal kritisch worden gekeken hoe de beschikbare capaciteit wordt ingezet. De toezichtcapaciteit kan in samenwerking met (buurgemeenten/regio) worden georganiseerd. Onderlinge uitwisseling van boa’s maakt de kans kleiner dat zij worden herkend tijdens controles in burger op bijvoorbeeld de naleving van de leeftijdsgrens en dronkenschap. Extra capaciteit Indien de situatie zich voordoet, dat de risicoanalyse of andere signalen uitwijzen dat extra inzet, boven het beschikbare aantal fte’s, nodig is, kan dit worden ingezet. Dit na goedkeuring van de burgemeester. 7.3.3. Sanctiestrategie De sanctiestrategie is een belangrijk onderdeel van de handhaving. In de sanctiestrategie is vastgelegd hoe de gemeente reageert wanneer zij constateert dat regels uit de alcoholwet niet wordt nageleefd. Belangrijk is dat de gemeente vooraf kenbaar maakt hoe ze gebruik maakt van de bevoegdheid tot het opleggen van sancties. Deze bevoegdheid wordt gebruikt met inachtneming van wettelijke bepalingen en algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Degene die niet naleeft kan in de sanctiestrategie lezen welke overheidsreactie hij kan verwachten. De horeca heeft een grote eigen verantwoordelijkheid om de regels van de alcoholwet na te leven. Ondernemers, evenementenorganisatoren en de paracommercie moeten in de eerste plaats zelf het toezicht op zich nemen. Professionele alcoholverstrekkers worden geacht op de hoogte te zijn van de alcoholwet. Organisatoren van evenementen waar alcohol wordt verstrekt, worden gewezen op hun verantwoordelijkheid en de regels. Deze regels staan in de drank- en horecavergunning. In deze vergunning wordt omschreven op welke wijze de organisator maatregelen treft ten aanzien van alcoholmatiging. Controle hierop gebeurt steekproefsgewijs. Indien er overtredingen worden geconstateerd, zal dit besproken worden met de organisator en zal er opgetreden worden volgens de sanctiestrategie. Controles vinden steekproefsgewijs, gericht (hotspots) en n.a.v. signalen (intern of extern) plaats. Er wordt vastgesteld, of betrokkenen zich aan de regels houden. Is dat niet het geval, dan wordt opgetreden en beboet. Op deze manier kan toezicht en handhaving effectief worden ingezet en dient het als sluitstuk van het alcoholwet -beleid. De afhandeling De afhandeling van de geconstateerde overtredingen voor leeftijdsgrens en dronkenschap (doorschenken) zal plaatsvinden volgens het handhavings-stappenplan. Dit is vastgesteld in het Preventie- en Handhavingsplan 2018-2022. Zie bijlage VII. Toegevoegd wordt de regel t.a.v. de subsidierelatie: Subsidie De organisatie kan bij de organisatie van een evenement in aanmerking komen voor subsidie vanuit de gemeente. De subsidie wordt de eerste keer verstrekt met de voorwaarde zich aan de huisregels van het evenement te houden. Indien deze voorwaarde niet wordt nageleefd en dus de huisregels worden overtreden is het mogelijk dat de organisatie de volgende keer niet meer in aanmerking komt voor de subsidie. Toegevoegd wordt de regel t.a.v. de jongerenketen Keten (keten United) De uitkomsten van de aanstaande evaluatie van het ketenbeleid zal de basis vormen voor nieuw op te stellen beleidsregels rondom het handhavingsbeleid van alcoholgebruik bij jongerenketen. Deze evaluatie zal zo breed mogelijk plaatsvinden met in achtneming van de landelijke wetgeving, waarbij de gemeenteraad wordt betrokken bij het plan van aanpak." Wanneer blijkt dat er alcohol wordt gedronken door/ geschonken aan jongeren in de keten aan -18-jarigen en de perceeleigenaren staan dit toe, dan worden de jongeren en de perceeleigenaar hierop aangesproken. Opiumwet Bij geconstateerde handel, kweek, dealen of verkoop van drugs zal altijd worden opgetreden volgens de Opiumwet. 8. Samenhang Om het effect van afzonderlijke handhavings- of preventieve interventies te versterken worden deze zoveel mogelijk in samenhang ingezet. Hiervoor komt de werkgroep Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs minimaal 2 maal per jaar bij elkaar. Dit onder aansturing van de te benoemen ambtelijk coördinator. De ambtelijk coördinator zorgt ook voor de jaarlijkse risicoanalyse. Zie 6. Indien nodig vindt er extra overleg en afstemming plaats en worden er acties ondernomen. Daarmee is het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs een dynamisch plan met een vaste structuur. Bronnen: Preventie- en Handhavingsplan voor de uitvoering van de Alcoholwet Modelplan voor gemeenten VERSIE 4.1 (februari 2022) Trimbosinstituut. Alcohol en drugs bij evenementen. Leidraad voor gemeenten. 2016. Trimbos instituut, opdrachtgever Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Diverse publicaties Trimbosinstituut, Jellinek. Bijlage: Drugs als onderdeel van het Preventie- en Handhavingsplan gemeente De Wolden 2024 – 2027. Bijlages Preventie- en Handhavingsplan 2024-2027. I t/m VIII. Zuidwolde, 25 januari 2024 De griffier, De voorzitter,J. van Roeden-Hoekstra, Inge C.J. Nieuwenhuizen Bijlage I.Tabellen GGD onderzoeken GGD Drenthe het basisrapport van de gezondheidsmonitor Jeugd 2019 https://www.gezondheidsgegevensdrenthe.nl/media/1532/provinciaal-rapport-jeugd_versie-11_def.pdf https://www.gezondheidsgegevensdrenthe.nl/media/1524/jeugd-in-de-wolden-2019_def.pdf https://www.gezondheidsgegevensdrenthe.nl/media/1533/infographic-gm-digitaal-vs-12.pdf De tabellen: Meting Coronaperiode Jeugd GGD Drenthe https://www.gezondheidsgegevensdrenthe.nl/media/1690/gm-jeugd-de-wolden.pdf Cijfers drugsgebruik jongeren De tabellen tonen de percentages voor De Wolden, met daarnaast ook het percentage in de provincie Drenthe. Waar de aantallen dit toelaten, zijn de resultaten ook gepresenteerd naar geslacht, leeftijdscategorie, en opleidingsniveau. De gemeentelijke resultaten zijn vergeleken met de rest van Drenthe. Als uit deze statistische analyses naar voren komt dat een verschil niet op toeval berust, dan noemen we de uitkomst statistisch significant. In de tabellen wordt dit aangegeven met een *. In het najaar van 2019 heeft GGD Drenthe een groot onderzoek gehouden onder jongeren in klassen 2 en 4 van het voortgezet onderwijs in de provincie Drenthe. Drugsgebruik volwassenen (18-34 jaar) De resultaten Gezondheidsmonitor volwassenen Drenthe 2022, De Wolden laten zien dat het gebruik van drugs vanaf 18 jaar hoger is. https://www.gezondheidsgegevensdrenthe.nl/media/1745/tabellenboek_dewolden_volwassenen_2022_def.pdf Bijlage II.Preventiemenu Aanbod preventiemenu basisonderwijs De Wolden Volgens Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) /Trimbos hebben voorlichtingsprogramma’s op de basisscholen aan kinderen geen of een averechts (wekt nieuwsgierigheid) effect. Daarom wordt er geen voorlichting gegeven aan kinderen op de basisscholen. De volgende programma’s zijn aangeboden m.b.t. het thema genotmiddelen (betreft dus alcohol en drugs). Pubers en verleidingen. Voor ouders. Signaleren van leerlingen van ouders met middelenproblematiek. Voor het basisschoolteam. Beleid. Voor directie/betrokken leerkracht(en). Help, een puber in huis! Voor ouders. Deskundigheidsbevordering. Voor leerkrachten. Op het voortgezet onderwijs in de omliggende gemeentes worden preventieactiviteiten aangeboden, dus ook aan leerlingen uit De Wolden. Helder op school Helder op School biedt een integrale aanpak om leerlingen bewust te maken van de gevolgen en hen te stimuleren niet te roken of drinken, geen drugs te gebruiken en niet te veel te gamen. Onder deskundige begeleiding wordt stap voor stap gewerkt aan het creëren van een gezond klimaat op school. Helder op School is een onderdeel van de Gezonde School, het landelijk initiatief voor verbetering van gezondheid op scholen. Gezonde School heeft de aanpak van het thema roken, alcohol en drugs ondergebracht bij het Trimbos-instituut vanwege de jarenlange expertise op dit gebied. Een overzicht De afname van het preventieprogramma Helder op school was afgelopen jaren minder i.v.m. corona. Scholen willen nu na corona meer aandacht besteden aan middelenpreventie. Zie onderstaand schema voor een overzicht van afname van preventieactiviteiten in het onderwijs (Voortgezet Onderwijs, Renn4 en MBO) in Meppel en Hoogeveen voor 2021 en 2022. Bijlage III.Preventieakkoord Preventieakkoord de Wolden In april 2021 is het lokaal preventieakkoord ‘Samen gezond en vitaal in De Wolden’ tot stand gekomen samen met 28 betrokken inwoners/partijen. Met de betrokken partijen zijn ambities, doelstellingen en concrete acties opgezet om de thema’s aan te pakken. Inwoners en organisaties kunnen in 2021, 2022 en 2023 aanspraak maken op het uitvoeringsbudget door projecten in te dienen en uit te voeren. Ambitie: In De Wolden willen we dat er geen alcohol meer wordt gedronken door jongeren onder de 18 jaar en zwangere vrouwen. Daarvoor zetten we in op een cultuurverandering: van alcohol drinken hoort erbij, het is normaal als je veel drinkt en onder de 18 kan je af en toe best een glaasje alcohol proberen naar geen alcohol onder je 18e en als je zwanger bent. Boven de 18 drink je met mate. We streven ernaar dat de jongeren van nu, in 2040 de boodschap uit de ambitie doorgeven aan hun kinderen. Inwoners en organisaties hebben nog geen aanspraak gemaakt op het uitvoeringsbudget (thema alcohol) door projecten in te dienen en uit te voeren. Echter wel op de thema’s gezond gewicht en minder roken. Bijlage IV.Nalevering leeftijdsgrens Landelijke cijfers naleving leeftijdsgrens voor alcohol door de verschillende alcoholverstrekkers. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/08/31/rapport-landelijk-onderzoek-naar-de-naleving-van-de-leeftijdsgrens-bij-alcohol-en-tabaksverkoop-in-2022 Bij de afzonderlijke verkooppunten zijn veranderingen te zien, soms ten goede zoals bij cafetaria’s, horecagelegenheden en webshops. Bij supermarkten en slijterijen is de naleving echter gedaald. Bijlage V.Regelgeving. Voorwaarden aan alcoholverstrekking evenementen II. Voorwaarden stellen aan alcoholverstrekking evenementen Artikel 35 gaat uitdrukkelijk alleen om verstrekking van zwak-alcoholhoudende dranken voor gebruik ter plaatse. M.i.v. de vaststelling Preventie- en Handhavingsplan 2018-2022 zijn de volgende voorwaarden aan evenementen opgenomen: Artikel 35 lid 2 van de Alcoholwet biedt burgemeesters de mogelijkheid om voorwaarden te stellen aan het verlenen van een ontheffing ten tijde van bijzondere gelegenheden van zeer tijdelijke aard, zoals evenementen en buurtfeesten. Risicoanalyse als basis Ter voorbereiding van ieder evenement wordt een risicoanalyse gemaakt m.b.t. de veiligheid en gezondheid van bezoekers. De organisator is hier in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor. Welke risico’s het evenement met zich meebrengt en welke maatregelen de organisator wil nemen, dient hij vast te leggen in zijn veiligheidsplan. De gemeente en haar adviserende diensten moeten in het kader van de vergunningenprocedure het veiligheidsplan van de organisator toetsen, maar ook een eigen risicoanalyse maken. Hierbij moeten de doelen met betrekking tot gezondheid, publieksveiligheid en opsporing met elkaar in balans gebracht worden. A. Informatievoorziening en communicatie Het alcoholbeleid voor evenementen begint met adequate communicatie naar de bezoekers. Daarbij zijn twee lijnen te onderscheiden: Bezoekers informeren over de wettelijke kaders en huisregels die ten aanzien van alcohol gelden tijdens een evenement (juridisch perspectief); Bezoekers infomeren over de (acute) risico’s van alcohol en bewuste keuzes stimuleren (gezondheidsperspectief). A.1. Informeren over wetten en huisregels Een belangrijk onderdeel van de informatievoorziening op een evenement is het communiceren van de wet- en regelgeving in relatie tot alcoholgebruik. Door middel van huisregels moet de organisator, aanvullend of aansluitend op bestaande wet- en regelgeving, aangeven wat er wel en niet getolereerd wordt tijdens het evenement. Deze huisregels hebben een privaatrechtelijk karakter, wat inhoudt dat bezoekers bij het betreden van het evenemententerrein (stilzwijgend) akkoord gaan met de regels. Zij dienen hier wel tijdig over geïnformeerd te worden. De huisregels geven het personeel juridische handvatten om bezoekers die ongewenst gedrag vertonen, te weren of van het terrein te verwijderen. Privaatrechtelijke huisregels zijn in principe enkel aanvullend van toepassing op evenementen waar de bezoeker een duidelijk afgebakend gebied betreedt. Bij open evenementen gelden de bepalingen van de landelijke wetgeving op dit vlak en de specifieke op het evenement toegesneden algemene regels van de Algemene Plaatselijke Verordening, op grond waarvan de voor het evenement benodigde vergunning is verleend. A.2. Huisregels alcohol Bij het opstellen van een lijst met huisregels die gecommuniceerd worden naar de bezoeker zijn de volgende punten op basis van de Alcoholwet en het Wetboek van Strafrecht altijd van toepassing Er wordt geen alcohol geschonken aan jongeren onder de 18 jaar (art. 20 lid 1, Alcoholwet); Bij twijfel over de leeftijd wordt er zonder het vertonen van een geldig legitimatiebewijs geen alcohol geschonken (art. 20 lid 1, Alcoholwet); Het is verboden om alcohol te nuttigen of in bezit te hebben onder de 18 jaar (artikel 45, Alcoholwet); Bezoekers krijgen een polsbandje op leeftijd. Bij een “besloten” evenement (met controle toegangsbewijs, ticketverkoop) met alcoholverkoop zijn polsbandjes altijd verplicht. Verschil tussen + en – 18-jarigen. Er wordt geen alcoholhoudende drank geschonken aan dronken bezoekers (artikel 252, Wetboek van Strafrecht). Wederverstrekking is verboden. Een volwassene mag geen alcoholische drank doorgeven aan een minderjarige (jonger dan 18 jaar) (artikel 45a, lid 1, Alcoholwet). Daarnaast worden de volgende aanvullende huisregels gehanteerd: Dronken personen worden niet toegelaten tot het evenement (art. 20 lid 4, Alcoholwet); Het is niet toegestaan om eigen (alcoholhoudende) consumpties mee het terrein op te nemen. A.3. Huisregels drugs →Zie bijlage drugs, D1 evenementen Het is niet toegestaan drugs en overige geestverruimende middelen mee het terrein op te nemen of in bezit te hebben. Indien drugs gevonden worden bij de toegangscontrole of op het terrein, worden deze in beslag genomen en de betreffende bezoeker wordt van het terrein verwijderd. Indien nodig wordt de politie ingeschakeld. Bezoekers onder invloed van drugs worden niet toegelaten tot het terrein. A.4. Communicatie van de huisregels Huisregels zijn pas van kracht als bezoekers deze al bij aankoop van hun kaartje of bij betreding van het vrij toegankelijke evenement duidelijk hebben kunnen lezen. Het is dus verplicht om hier tijdig en zorgvuldig over te communiceren. Het is niet toegestaan om mensen pas bij het betreden van het terrein aan te spreken op de overtreding van een huisregel die zij daarvoor nog niet hadden kunnen kennen. Bijlage VI.Toezicht en handhaving bij evenementen B. Toezicht en handhaving B.1. Verantwoordelijkheden Om te zorgen dat een evenement veilig en volgens de regels verloopt, is het van belang dat er toezicht gehouden wordt en de wetten worden gehandhaafd. De organisatoris op basis van de evenementenvergunning verantwoordelijk voor de naleving van de alcoholwet; De gemeente wil dat de organisator zijn verantwoordelijkheid voor een veilig evenement nakomt en toeziet op de naleving van de huisregels. De Wet Particuliere Beveiliging stelt dat het waken tegen verstoringen en het bewaken van de orde en rust op een evenement een taak is die exclusief toehoort aan de beveiliging. De beveiliging ziet erop toe dat de huisregels worden nageleefd en treedt op bij overtredingen. Daarnaast heeft de beveiliging ook een signalerende rol als het gaat om bezoekers die onwel worden en andere gezondheidsincidenten; De gemeentelijke toezichthouders (boa’
- s)en de politiezien erop toe dat de organisator de vergunningsvoorwaarden en bepalingen van de alcoholwet naleeft. B.2. Leeftijdscontrole De organisator moet een plan aanleveren waarin wordt toegelicht hoe de naleving van de alcoholwet wordt gegarandeerd. Hierbij maakt het veel uit wat voor type evenement het is. Een open of een besloten evenement, alleen voor volwassenen of zowel voor volwassenen als minderjarigen. B.2.1. Organisator doet leeftijdscontrole Een organisator die tijdens een evenement alcohol schenkt, dient zich aan de wettelijke leeftijdsgrens voor alcoholverkoop te houden: 18 jaar. Een verkoper dient de leeftijd van een koper vast te stellen (d.m.v. een officieel legitimatiebewijs) op het moment dat diegene er niet onmiskenbaar 18 jaar of ouder uitziet. B.2.1.Wederverstrekking Het blijkt dat oudere vrienden of familieleden geregeld drank kopen voor minderjarigen, zogenaamde wederverstrekking. Daardoor is het mogelijk dat jongeren onder de 18 jaar op het evenemententerrein toch in het bezit komen van alcoholhoudende drank. Hoewel beveiligers minderjarigen niet kunnen bekeuren, hebben zij wel andere handelingsmogelijkheden: In de huisregels staat beschreven dat het op het evenement niet is toegestaan voor jongeren onder de 18 jaar om alcohol bij zich te hebben. Beveiligers kunnen minderjarigen waarschuwen en/of van het terrein verwijderen; In de huisregels staat beschreven dat het op het evenement niet is toegestaan om alcohol door te geven aan een minderjarige bezoekers. Beveiligers kunnen de wederverstrekkers waarschuwen en/of van het terrein verwijderen; Beveiligers kunnen bij het aantreffen van minderjarigen met alcohol navraag doen bij welke bar de alcohol verkregen is. Op basis hiervan kan de beveiliger de desbetreffende bar(medewerker) hierop attenderen. B.3. Onder invloed zijn Om de kans op incidenten op het evenemententerrein te verkleinen worden bezoekers die dronken of onder invloed zijn van drugs zijn niet toegelaten. Beveiligers zijn bekend met uiterlijke kenmerken van dronkenschap en het onder invloed zijn van drugs. C. Horeca –en barmanagement Indien een organisator tijdens het evenement alcohol wil schenken op een locatie waar de Drank- en Horecawetvergunning niet voor geldt, kan de organisator bij de gemeente een tijdelijke ontheffing aanvragen om zwak-alcoholhoudende dranken te schenken. Het is de verantwoordelijkheid van de organisator om ervoor te zorgen dat de verstrekking van alcohol op een verantwoorde wijze plaatsvindt. Er zijn een aantal voorwaarden gesteld aan het verlenen van een ontheffing (artikel 35 van de alcoholwet) en de gemeente stelt aanvullende voorschriften. Drugs, strikte of pragmatische handhaving →Zie bijlage Drugs: D2. Een pragmatische aanpak voor De Wolden volstaat. C.1. Barpersoneel C.1.1. Barcoördinator De barcoördinator draagt zorg voor de verantwoorde verstrekking van alcoholhoudende dranken bij de desbetreffende bar. De barcoördinator is iemand met een Verklaring Sociale Hygiëne, die als leidinggevende vermeld staat op de vergunning. De barcoördinator verzorgt ook de briefing van het barpersoneel voorafgaand aan het evenement, komt te hulp bij calamiteiten aan de bar en is verantwoordelijk voor de communicatie met de andere stakeholders op het evenement. Bij elke bar waar alcohol verkocht moet minimaal één leidinggevende aanwezig zijn die toeziet op verantwoorde alcoholverstrekking. C.1.2. Geschoold personeel Barpersoneel dat alcohol schenkt dient op de hoogte te zijn van de vigerende wetgeving, hoe zij verantwoord alcohol kunnen verstrekken en wat de consequenties zijn als ze zich daar niet aan houden. C.1.3. Regels voor personeel De alcoholwet schrijft regels voor waar het barpersoneel zich bij het schenken van alcohol aan dient te houden: Jongeren die niet onmiskenbaar 18 jaar of ouder zijn, worden om een legitimatiebewijs gevraagd. Wanneer er gebruik wordt gemaakt van bijvoorbeeld een polsbandjessysteem, wordt het polsbandje gecontroleerd; Er wordt geen alcohol verkocht aan jongeren onder de 18 jaar; Er wordt geen alcohol verkocht aan meerderjarige personen waarbij het duidelijk is dat de drank bestemd is voor een jongere onder de 18 jaar; Er wordt geen alcohol verkocht aan personen die in kennelijke staat van dronkenschap verkeren; Het is verboden voor barmedewerkers om tijdens het evenement alcohol te drinken. Het personeel heeft immers een voorbeeldrol naar de bezoeker en onder invloed van alcohol is het lastiger voor barpersoneel om in situaties in te grijpen of ‘nee’ te verkopen aan dronken of minderjarige bezoekers. Bijlage VII.Sanctiestrategie de afhandeling Commerciële horeca 1e overtreding Bij de eerste overtreding krijgt het verkooppunt een waarschuwing. Hierin wordt aangekondigd dat bij een nieuwe overtreding sanctionerend wordt opgetreden. 2e overtreding (binnen 1 jaar) Er wordt een bestuurlijke boete opgelegd aan het betreffende verkooppunt. De hoogte van de boete is vastgelegd in het Alcoholbesluit. Tevens wordt per brief gewezen op mogelijke intrekking alcoholwet-vergunning of tijdelijke ontzegging alcoholverkoop. 3e overtreding (binnen 1 jaar) Intrekking of schorsen van de alcoholwet-vergunning of ontzegging alcoholverkoop voor 3 weken. Evenementenorganisatie 1e overtreding Bij de eerste overtreding krijgt de organisatie een waarschuwing. Hierin wordt aangekondigd dat bij een nieuwe overtreding sanctionerend wordt opgetreden. 2e overtreding (binnen 1 jaar) Een bestuurlijke boete met waarschuwingsbrief waarin gewezen wordt op mogelijke uitsluiting vergunningaanvraag toekomstige evenementen. 3e overtreding (binnen 1 jaar) Ontzegging toekomstige aanvragen evenementenvergunning voor 3 jaar. Subsidie De organisatie kan bij de organisatie van een evenement in aanmerking komen voor subsidie vanuit de gemeente. De subsidie wordt de eerste keer verstrekt met de voorwaarde zich aan de huisregels van het evenement te houden. Indien deze voorwaarde niet wordt nageleefd en dus de huisregels worden overtreden is het mogelijk dat de organisatie de volgende keer niet meer in aanmerking komt voor de subsidie. De genoemde overtredingstermijn (binnen 1 jaar) kan bij terugkerende evenementen bewust worden omzeild. Ook kunnen vergunningen voor gelijke evenementen onder andere namen, organisaties worden aangevraagd. Dit om sancties te vermijden. Een vergunning voor het organiseren van een evenement kan vervolgens niet worden afgegeven op grond de weigeringsgronden voor een evenementenvergunning, artikel 7 van de evenementenverordening. Paracommercie Paracommerciële organisaties zijn vaak vrijwilligersorganisaties met veel wisselingen. Echter deze organisaties hebben dezelfde verantwoordelijk t.a.v. de verkoop van alcohol als de commerciële horeca. Verder dienen ze zich te houden aan de regels voor paracommerciële instellingen. Hierop zal nadrukkelijk worden gewezen na een eerste overtreding. Bij een nieuwe overtreding volgen sancties. De afhandeling van de geconstateerde overtredingen voor leeftijdsgrens, dronkenschap (doorschenken) en regels paracommercie zal plaatsvinden volgens het volgende handhavings-stappenplan: 1e overtreding Bij de eerste overtreding krijgt de organisatie een waarschuwing. Hierin wordt aangekondigd dat bij een nieuwe overtreding sanctionerend wordt opgetreden. De organisatie wordt gewezen op de regels paracommercie ten aanzien van schenktijden, bijeenkomsten van persoonlijke aard en de Alcoholwet. 2e overtreding (binnen 1 jaar) Er wordt een bestuurlijke boete opgelegd aan het betreffende verkooppunt. De hoogte van de boete is vastgelegd in het Alcoholbesluit. Tevens wordt per brief gewezen op mogelijke intrekking alcoholwet-vergunning of tijdelijke ontzegging alcoholverkoop. 3e overtreding (binnen 1 jaar) Intrekking of tijdelijke schorsing van de drankvergunning. Naleving De gemeente zal bij niet-naleving consequent optreden naar horeca, evenementen en paracommercie. Wie niet mee wil werken aan eigen verantwoordelijkheid en zelfregulering, moet voelen. Daarom worden de sancties altijd uitgevoerd. Daarnaast kan de gemeente, afhangend van de ernst van de overtreding, maatwerk toepassen. Dit betekent dat in sommige situaties de gemeente een zwaardere maatregel kan opleggen dan in het stappenplan staat vermeld. Dit geldt in bijzondere gevallen en zal per situatie worden beoordeeld en toegelicht. Keten Wanneer blijkt dat er alcohol wordt gedronken door/ geschonken aan jongeren in de keten aan -18-jarigen en de perceeleigenaren staan dit toe, dan worden de jongeren en de perceeleigenaar hierop aangesproken. Op basis van de uitkomsten van de evaluatie van het ketenbeleid zullen nadere beleidsregels worden opgesteld. Bijlage VIII.Het IJslandse model, OKO. https://www.trimbos.nl/aanbod/opgroeien-in-een-kansrijke-omgeving/ijslandse-preventiemodel/ https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/af1674-de-ijslandse-aanpak-van-middelengebruik-onder-jongeren/#:~:text=Deze%20factsheet%20geeft%20inzicht%20in,factsheet%20ligt%20een%20uitgebreid%20literatuuronderzoek. https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/af1889-het-ijslandse-preventiemodel-in-nederland/