Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2024 -2027De raad van de gemeente Bladel; gelezen het voorstel R23.005 van burgemeester en wethouders van 22 augustus 2023; gelet op artikel 43a van de Alcoholwet; overwegende dat; De doelstellingen uit het preventie- en handhavingsplan aansluiten bij de doelstellingen die in de Alcoholwet en het Lokaal Gezondheidsbeleid zijn opgenomen; Met het preventie- en handhavingsplan en Kempenbranie integraal ingezet wordt om het alcohol- en drugsgebruik, met name onder jongeren, te verminderen in de gemeente Bladel; De gemeente Bladel vanuit de Alcoholwet de wettelijke taak heeft eens in de vier jaar de doelstellingen, maatregelen en activiteiten vast te stellen die zijn gericht op matigen van alcoholgebruik met een preventief karakter en gericht op bewustwording. besluit: Het Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2024 -2027 vast te stellen en hiermee alcoholmisbruik onder met name de jeugd aan te pakken. Het Preventie- en handhavingsplan 2018 in te trekken. Leeswijzer Dit plan begint met een korte introductie, gevolgd door een probleemanalyse in hoofdstuk
(2003)4.Activiteiten Dit hoofdstuk bevat de aanpakken en interventies die de gemeente ter beschikking staan om de doelstellingen te realiseren op het gebied van preventie (4.1), educatie en bewustwording (4.2), regelgeving (4.3) en toezicht en handhaving (4.4). In paragraaf 4.5 is beschreven hoe regelgeving, toezicht en educatie in samenhang ingezet worden om de doelstellingen te behalen. 4.1Beleidskaders preventie In diverse beleidskaders wordt al aandacht geschonken aan preventie op het gebied van alcohol. Kempisch Preventieakkoord Het Kempisch preventieakkoord is in 2021 van start gegaan, het richt zich op alle inwoners van de gemeenten Eersel, Bladel, Bergeijk en Reusel-De Mierden van alle leeftijden. Eén van de vier hoofdthema’s in het akkoord is middelengebruik. De hoofdambitie hierbij is dat inwoners verantwoord omgaan met middelenge-bruik o.a. door: NIX18 de norm te laten zijn: er wordt geen alcohol en tabak gebruikt door jongeren onder de 18 jaar. Alle volwassenen zich medeverantwoordelijk te laten voelen voor het voorkomen van alcoholgebruik bij minderjarigen. Het programma Join Us welke zich richt op de aanpak van eenzaamheid en ontwikkelen van sociale vaardigheden onder jongeren door middel van tweewekelijkse bijeenkomsten onder begeleiding van professionals. Om deze ambities waar te maken, zijn afspraken gemaakt samen met sociale partners. Kempenbranie Er is een uitvoeringsplan Kempenbranie. In dit plan zijn acties en interventies opgenomen en wanneer deze plaatsvinden. In het uitvoeringsplan staat ook de planning van de beleidscyclus. Conform de aanpak worden de acties en interventies voor 2023 en verder op de 3 Kempische speerpunten op de specifieke aandachtspunten die zijn vastgesteld naar aanleiding van de vorige meting gebaseerd. Op basis van de resultaten van de OKO-monitor wordt een dialoogsessie gehouden met het Kempenbranienetwerk, waarbij enerzijds een terugkoppeling wordt gegeven van de resultaten en anderzijds met het netwerk nieuwe prioriteiten worden vastgesteld voor de aankomende jaren. Naar aanleiding van de resultaten en de dialoogsessie worden bestaande speerpunten eventueel bijgesteld. De huidige Kempische speerpunten zijn ouderbetrokkenheid, mentaal welbevinden en zinvolle vrijetijdsbesteding. Deze speerpunten vormen de rode draad in het uitvoeringsplan Kempenbranie, waarin op basis van de meest recente meting per speerpunt acties en interventies zijn opgenomen. Gedacht kan worden aan ouderavonden over social media, gamen en slaap, zelfregietrainingen aan jongeren of de inzet van een mobiele ontmoetingsplek voor jongeren onder begeleiding van jeugdwerkers. Alle interventies dragen uiteindelijk bij aan het creëren van een positieve omgeving waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Novadic-Kentron Novadic-Kentron is in opdracht van de gemeenten Eersel, Reusel-De Mierden, Bergeijk en Bladel actief op het gebied van verslavingspreventie. Zij werken als partner mee aan de doelstellingen van #Kempenbranie en de doelstellingen van het Kempisch Preventieakkoord. Daarnaast werken ze nauw samen met sociale partners. Ook leggen zij direct contact met de doelgroep door outreachende4Outreachend werken is een koepelterm voor ondersteuning buiten de organisatie en binnen de leefwereld van maatschappelijk kwetsbare mensen. Het gaat om een actieve manier van contact leggen met mensen die daar niet altijd zelf om vragen. preventie. Daarnaast werken ze aan deskundigheidsbevordering van lokale ketenpartners en informeel betrokkenen en bieden waar nodig opvoedondersteuning aan ouders. 4.2Educatie en communicatie In de omgeving van jongeren en jongvolwassenen staan drie doelgroepen centraal die invloed hebben op het alcoholgebruik: Alcoholverstrekkers Ouders Scholen Deze doelgroepen hebben niet altijd voldoende kennis van de risico’s van alcohol voor jongeren of zij weten niet hoe zij kunnen bijdragen aan het voorkomen van (problemen door) alcoholgebruik. Daarom vormen zowel bewustwording van de risico’s als het bieden van handelingsperspectief een rode draad in de educatieve interventies die worden ingezet. Alcoholverstrekkers Verstrekkers van alcohol zijn verantwoordelijk voor de naleving van de Alcoholwet en aanvullende lokale regelgeving. Van hen wordt verwacht dat ze de leeftijdsgrens voor de verstrekking van alcohol kennen en naleven, evenals de verboden op wederverstrekking, het verbod op doorschenken bij dronkenschap en het toelaten van personen in kennelijke staat van dronkenschap in de onderneming, de vereniging of het evenement. Verschillende typen professionals zijn hierbij betrokken: bedrijfsleiders, filiaalmanagers, barpersoneel, barvrijwilligers, portiers, caissières, et cetera. Training Belangrijk is vooral dat een alcoholverstrekker zich bewust is van zijn/haar verantwoordelijkheid en handelingsperspectief heeft, ook wanneer er weerstand is bij de klant. Om alcoholverstrekkers hierin te bekwamen zijn trainingsprogramma’s ontwikkeld voor medewerkers van horeca, slijterijen, studentenverenigingen en sportverenigingen, zoals de e-learnings ‘Voor Elkaar’ over verantwoord alcohol verkopen. De regionale instellingen voor verslavingszorg kunnen face-to-face trainingen verzorgen over dit onderwerp. Daarnaast bestaat de face-to-face IVA (Instructie Verantwoord Alcoholgebruik) training voor barvrijwilligers. Voor deze training wordt een regionale trainer, bijvoorbeeld van de regionale instelling voor verslavingszorg, ingezet. De bedrijfsleider in een horecaonderneming heeft een belangrijke rol in het motiveren en ondersteunen van personeel bij het naleven van de wetgeving. Deze leidinggevende moet daarom altijd een rol hebben in de trainingsopzet. Uit onderzoek is bovendien gebleken dat training van barpersoneel alleen effect heeft als deze is gekoppeld aan een adequate handhavings-strategie (Babor e.a., 2010). De gemeente stimuleert alcoholverstrekkers om het personeel een training verantwoord schenken te laten volgen. Nalevingscommunicatie Nalevingscommunicatie omvat alle vormen van communicatie (media, persoonlijk, internet etc.) die gericht is op het stimuleren van naleving. Doel van nalevingscommunicatie is om een gedragsverandering te bewerkstelligen bij de doelgroep. Dit kan onder andere door met communicatie over toe-zichtresultaten de subjectieve pakkans te vergroten en door het aansluiten op landelijke campagnes, zoals NIXzonderID. Onderwijs De school is een belangrijke pedagogische omgeving voor jongeren. De gemeente gaat daarom in samenwerking met de GGD en de preventieafdeling van de instelling voor verslavingszorg met de scholen bespreken hoe zij volgens de wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen verslavingspreventie (Onrust e.a., 2016) aan alcoholpreventie kunnen werken. Door de schoolomgeving en alle schoolgerelateerde activiteiten alcoholvrij te houden, ondersteunt het onderwijs NIX18 en de norm dat alcoholgebruik niet vanzelfsprekend is. De gemeente bespreekt periodiek met de scholen of zij knelpunten ervaren bij de handhaving van de regels bij bijvoorbeeld schoolfeesten. Ouders en de thuissituatie Alcoholopvoeding Ouders onderschatten systematisch hoeveel hun kinderen drinken. Ze denken bovendien dat het gedrag van jongeren volledig wordt bepaald door vrienden en leeftijdsgenoten, terwijl ouders wel degelijk nog invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kinderen (van der Vorst e.a., 2006; Smeets e.a., 2019). De beschikbaarheid van alcohol in huis beperken en het stellen van regels zijn geschikte instrumenten om alcoholgebruik tegen te gaan. Uit onderzoek blijkt dat kinderen van ouders die geen duidelijke regels hebben afgesproken en geen leeftijdsgrens hebben gesteld voor het drinken van alcohol al op jongere leeftijd beginnen met drinken. Ze drinken bovendien vaker dan jongeren waarvan de ouders wel een leeftijdsgrens hebben gesteld. Naast het stellen van regels zijn andere beschermende factoren belangrijk: voorbeeldgedrag, een goede band tussen ouder en kind en een autoritatieve opvoedstijl. Bij een dergelijke opvoedstijl wordt het stellen van regels gekoppeld aan warmte en betrokkenheid. Een slechte ouder-kind relatie en psychische problematiek of middelengebruik van de ouders zijn risicofactoren. Adviezen met betrekking tot alcoholopvoeding worden in samenwerking met preventieprofessionals en het onderwijs aan ouders aangeboden. Uitgaansopvoeding Ook door regels te stellen die niet expliciet gaan over alcoholgebruik, kunnen ouders invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kind. Dan gaat het vooral over afspraken omtrent uitgaan, zoals hoe vaak ze uit mogen gaan en hoe laat zij thuis moeten zijn. Via verschillende kanalen (GGD, preventieafdeling van de verslavingszorginstelling, Centrum voor Jeugd en Gezin, lokale media, ouderavonden op scholen en in sportverenigingen) worden ouders voorgelicht over uitgaansopvoeding en ondersteunende websites zoals www.hoepakjijdataan.nl en www.helderopvoeden.nl. Publiekscommunicatie Draagvlak voor (handhaving van) alcoholbeleid is niet vanzelfsprekend onder burgers, ondernemers en andere professionals. Het draagvlak kan groeien als er meer begrip is voor de regels die er zijn rond verkoop en gebruik van alcohol. Dat vraagt kennis over alcohol en over de gevolgen van alcoholmisbruik bij het publiek. Publiekscampagnes lenen zich goed voor het vergroten van kennis en het ondersteunen van de norm dat alcohol er niet vanzelfsprekend bij hoort. Waar mogelijk wordt daarom aangesloten op campagnes als NIX18, Ik Pas, of Zien drinken doet drinken. 4.3Regelgeving Het overgrote deel van de regelgeving op het gebied van alcohol is vastgelegd in de Alcoholwet. De Alcoholwet is primair een volksgezondheidswet met als doel om, met name onder jongeren, gezondheidsschade door alcoholgebruik te voorkomen. Daarnaast stelt de Alcoholwet ook als doel om alcohol gerelateerde verstoringen van de openbare orde terug te dringen. De Alcoholwet geeft invulling aan beide doelstellingen door onder andere beperkingen te stellen aan de beschikbaarheid van alcohol. Zo mag er bijvoorbeeld niet worden verstrekt aan een jongere als niet is vastgesteld dat hij of zij 18 jaar of ouder is en de aanwezigheid van dronken personen is niet toegestaan in een horecagelegenheid of slijterij. Daarnaast sluit de wet ook bepaalde verkooppunten uit van het schenken en/of verstrekken van alcohol voor elders dan ter plaatse en is prijsstunten door de detailhandel aan banden gelegd (niet meer dan 25% korting toegestaan). Deze bepalingen vormen samen de preventieve kern van de Alcoholwet. Aanvullend op deze bepalingen kent de Alcoholwet een aantal verordenende bevoegdheden en heeft de burgemeester aanvullende mogelijkheden om de beschikbaarheid van alcohol te beperken. In het licht van de hoofdthema’s uit dit Preventie- en handhavingsplan (leeftijdsgrens, dronkenschap) hebben de volgende aanvullende maatregelen een expliciete meerwaarde in het terugdringen van alcohol gerelateerde gezondheidsschade en verstoringen van de openbare orde: Beperken happy hours Voorwaarden stellen aan alcoholverstrekking evenementen Beperken schenktijden paracommercie Beperken happy hours In artikel 25D van de Alcoholwet is een verordenende bevoegdheid opgenomen waarmee gemeenten ter bescherming van de volksgezondheid of in het belang van de openbare orde happy hours kunnen beperken. Met deze bevoegdheid kunnen de meest excessieve acties (meer dan 40% korting) worden verboden. Onderzoek (Meier e.a., 2008) laat zien dat de prijs van alcohol een belangrijke voorspeller is voor gebruik en dat met prijsinterventies gebruik kan worden beïnvloed. Het verhogen van alcoholprijzen heeft specifiek impact op mensen die veel alcohol consumeren. Het beperken van mogelijkheden om met prijzen voor alcoholhoudende dranken te stunten is daarmee een geschikt instrument om de stevige consumptie in het uitgaansleven te beperken en dronkenschap te voorkomen. De gemeente heeft hiervoor een artikel opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening. Dit artikel bepaalt dat het verboden is alcoholhoudende drank te verkopen tegen een prijs die voor een periode van 24 uur of korter lager is dan 60% van de prijs die in de betreffende horecalokaliteit of op het betreffende terras gewoonlijk wordt gevraagd. Voorwaarden stellen aan evenementen Artikel 35 lid 2 van de Alcoholwet biedt burgemeesters de mogelijkheid om voorwaarden te stellen aan het verlenen van een ontheffing ten tijde van bijzondere gelegenheden van zeer tijdelijke aard, zoals evenementen en buurtfeesten. Er kunnen bijvoorbeeld voorwaarden worden gesteld aan de manier waarop de verantwoorde verstrekking wordt ingericht. Artikel 35 gaat uitdrukkelijk alleen om verstrekking van zwak-alcoholhoudende dranken voor gebruik ter plaatse. Landelijk en lokaal onderzoek laat zien dat de naleving van de leeftijdsgrens voor alcohol en het doorschenken in diverse sectoren voor verbetering vatbaar is (Bureau Objectief, 2020; Bureau Objectief, 2018; Bureau Objectief, 2017). Op evenementen is de naleving van zowel de leeftijdsgrens als dronkenschap vaak ingewikkelder dan in de horeca. Factoren als schaalgrootte, tijdelijke personeelskrachten en het gebrek aan een structurele controlesystematiek bemoeilijken de naleving van de wetgeving. Ter verbetering van de naleving heeft de gemeente een verplicht aanvraagformulier voor evenementen vastgesteld waarbij vragen over de wijze van alcoholverstrekking ingevuld moeten worden. Bij deze vragen staat een toelichting over te nemen maatregelen. Organisatoren moeten omschrijven hoe verantwoorde verstrekking van alcohol is geborgd, met specifiek aandacht voor de naleving van de leeftijdsgrens, wederverstrekking en het voorkomen van dronkenschap. De burgemeester toetst de beantwoording en ziet toe op de uitvoering van het gepresenteerde plan. Aanvullend worden rondom evenementen de volgende maatregelen getroffen: Wel of geen ontheffing bij evenementen: in het evenementenbeleid is opgenomen dat voor een evenement dat hoofdzakelijk of in belangrijke mate gericht is op jongeren onder de 18 jaar, geen ontheffing op grond van artikel 35 Alcoholwet wordt verleend. Voor een evenement dat hoofdzakelijk of in belangrijke mate gericht is op volwassenen, wordt de volgende werkwijze gehanteerd: Als voldaan wordt aan de voorwaarden gesteld in de Alcoholwet wordt een ontheffing op grond van artikel 35 Alcoholwet voor het schenken van alcohol verleend. Omdat bij een ontheffing op grond van artikel 35 Alcoholwet geen sprake is van een leidinggevende die verantwoordelijk is voor de alcohol-verstrekking, is de organisatie van het evenement hiervoor primair verantwoordelijk. Alleen zwak-alcoholische dranken (dranken met 15 vol% of minder, inclusief port, sherry en vermout) mogen met de ontheffing worden geschonken. Beperken schenktijden tijdens evenementen: in het evenementenbeleid is opgenomen dat er voor 10.00 uur geen alcoholhoudende drank geschonken mag worden. Alleen bij uitzondering kan van dit tijdstip worden afgeweken. Alcoholvrije dranken: vanwege de relatie tussen het drinken van alcoholvrije en alcoholhoudende dranken en vanwege de denormalisering van alcoholgebruik is in het evenementenbeleid opgenomen dat bij evenementen het niet is toegestaan alcoholvrije bieren, wijnen, cocktails en vergelijkbare dranken aan personen jonger dan 18 jaar te verstrekken. Alcoholvrij alternatief: in het evenementenbeleid is opgenomen dat zowel bij een reguliere als een speciale bar (bijvoorbeeld speciale bierenbar) altijd alcoholvrije alternatieven aanwezig moeten zijn. Toezicht verkooppunt: in het evenementenbeleid is opgenomen dat bij elke bar of verkooppunt van alcohol een persoon aanwezig is die specifiek toezicht houdt op verantwoorde alcohol verstrekking. Informatieverschaffing alcoholgebruik: in het evenementenbeleid is een handreiking opgenomen die evenementenorganisatoren kunnen toepassen om verantwoord alcoholgebruik te stimuleren en alcoholgebruik onder 18 jaar te voorkomen. Extra voorschriften ontheffing: de Alcoholwet biedt gemeenten de mogelijkheid om voorschriften te stellen aan het verlenen van een ontheffing van de Alcoholwet, zoals dat bij evenementen het geval is (artikel 35, lid 2). Als de aard van het evenement of het verleden van het evenement het vereist worden (extra) voorschriften gesteld aan de ontheffing. Beperken schenktijden paracommercie Artikel 4 van de Alcoholwet bepaalt dat bij gemeentelijke verordening regels worden gesteld waaraan para-commerciële rechtspersonen5Paracommerciële rechtspersonen zijn rechtspersonen die naast activiteiten van recreatieve, sportieve, sociaal-culturele, educatieve, levensbeschouwelijke of godsdienstige aard ook in eigen beheer horeca-activiteiten exploiteert. zich moeten houden bij de verstrekking van alcoholhoudende drank. Dit ter voorkoming van oneerlijke mededinging. Het vastleggen van de schenktijden in de paracommercie is één van deze verplichte regels. Onderzoek laat zien dat het beperken van schenktijden de alcoholconsumptie en daaraan gerelateerde gezondheidsschade en verstoringen voor de openbare orde vermindert (Babor e.a., 2010). Daarnaast is het niet wenselijk dat jeugd tijdens sportieve, culturele of andere activiteiten geconfronteerd wordt met (overmatig) alcoholgebruik van volwassenen. Onderzoek laat zien dat zien drinken doet drinken (Smit e.a., 2020). De gemeente heeft daarom in de Algemene Plaatselijke Verordening beperkte schenktijden vastgelegd voor paracommerciële instellingen. Horecabeleid In 2023 wordt horecabeleid vastgesteld. Hierin wordt andere het onderwerp alcohol/alcoholmatiging opgenomen. Voorwaarden hieromtrent die uit het horecabeleid komen kunnen als voorschrift in een exploitatievergunning worden opgenomen. Exploitatievergunning openbare inrichtingen Op grond van artikel 2:28 van de APV mag een openbare inrichting niet worden geëxploiteerd zonder vergunning van de burgemeester. In een exploitatievergunning worden voorschriften opgenomen die zorgen dat de woon- en leefsituatie in de omgeving en de openbare orde niet op ontoelaatbare wijze nadelig worden beïnvloed. Als de aard (bijvoorbeeld paracommerciële inrichtingen) of het verleden van een inrichting het vereist kunnen voorschriften over drankverstrekking worden opgenomen in de exploitatievergunning. Deze voorschriften moeten dan wel in relatie staan tot de woon- en leefsituatie in de omgeving en de openbare orde. Hokken en keten Wanneer de gemeente een signaal ontvangt van een hok of keet waar jongeren bij elkaar komen en alcohol nuttigen wordt deze bezocht door een toezichthouder van de gemeente. Er wordt dan gecontroleerd op veiligheidsaspecten. Ook wordt het gesprek opgestart met ouders en jongeren over verantwoord (alcohol)gebruik in het hok of in de keet. Bij het vermoeden van het hok of de keet een verkapte horecagelegenheid is geworden, start de gemeente een handhavingsprocedure op. 4.4Toezicht en handhaving De Alcoholwet heeft zowel een gezondheids- als een openbare orde en veiligheidsperspectief. Het doel van de gemeente is om door middel van naleving van de wet bij te dragen aan het voorkomen van gezondheidsschade en verstoringen van de openbare orde. Sinds 1 januari 2013 is de gemeente verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de wet en heeft daarmee een belangrijk instrument in handen. Onderzoek laat zien dat handhaving noodzakelijk is om het gewenste effect te bereiken van maatregelen zoals de leeftijdsgrens voor alcohol en het verbod op doorschenken (Babor e.a., 2010). Handhavingsprioriteiten De focus van het toezicht ligt op de leeftijdsgrens. Het betreft de volgende bepalingen: Leeftijdsgrens 18 jaar Artikel 20, lid 1 Alcoholwet. Oftewel het bedrijfsmatig of anders dan om niet verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Eveneens wordt begrepen het verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van 18 jaar of ouder, welke kennelijk bestemd is voor een persoon van wie de leeftijd niet is vastgesteld. Artikel 45 Alcoholwet. Het verbod op het aanwezig hebben van alcohol onder de 18 jaar op voor publiek toegankelijke plaatsen. Artikel 45a, lid 1 Alcoholwet. Het verbod voor volwassenen om op publiek toegankelijke plaatsen anders dan bedrijfsmatig alcohol te verstrekken aan een persoon die de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt, ook bekend als wederverstrekking Controles Risicogestuurd toezicht De toezichtcapaciteit van de gemeente wordt zo efficiënt mogelijk ingezet. Risicogestuurd toezicht vormt daarbij het uitgangspunt. Op basis van een risicoanalyse wordt voor elk verkooppunt van alcoholhoudende drank een risicoscore bepaald. Deze score is gebaseerd op het type bedrijf, risico’s voor de omgeving, meldingen, naleving en gedrag van de ondernemer. Bedrijven met nagenoeg geen risico worden minder gecontroleerd. Bedrijven met een hogere risicoscore worden vaker gecontroleerd. Er is een risicoanalyse uitgevoerd, zie bijlage
- Hieruit kunnen hotspots worden aangemerkt. Hotspots zijn de locaties waar veel jongeren onder de 18 jaar komen en alcohol proberen te kopen. De volgende hotspots zijn vastgesteld: Discotheken en cafés Sportkantines Evenementen Snackbars Basiscontrole De basiscontrole vindt plaats bij inrichtingen die alcohol mogen verkopen met of zonder alcoholvergunning. Ook bij inrichtingen waar een alcohol verkoopverbod geldt, kan een basiscontrole worden uitgevoerd. De controle richt zich op de vergunning bepalingen of het alcoholverbod. Controle op leeftijdsgrens Gestreefd wordt naar een controlefrequentie van 4 keer in de periode van 2024 tot en met 2027 voor de hot-spots. Voor alcoholverstrekkers met een beperkt risico wordt gestreefd naar een controlefrequentie van 2 keer in de periode van 2024 tot en met
- Deze controles worden gedaan om de naleving effectief te beïnvloeden. Alcoholverstrekkers met nagenoeg geen risico worden niet actief gecontroleerd, uitsluitend op basis van klachten of meldingen. De controles worden uitgevoerd in burgerkleding. De controles zullen met name in de weekenden plaatsvinden, tenzij de risicoanalyse anders bepaalt. Voor de controles op de leeftijdsgrens kan de gemeente de testkopermethode inzetten. Bij de testkopermethode worden jongeren (minderjarig of meerderjarig) die niet onmiskenbaar 18 jaar of ouder zijn, ingezet om te constateren of de leeftijd goed wordt vastgesteld en of er al dan niet aan hen alcohol wordt verkocht of verstrekt. De boa van de gemeente neemt de testkoper(s) mee en laat deze een aankooppoging doen. De boa observeert de aankooppoging en wanneer hij of zij constateert dat de leeftijd niet op de juiste manier wordt vastgesteld, treedt de gemeente handhavend op volgens de sanctiestrategie. Als gebruik wordt gemaakt van de testkopermethode moet de werkwijze zijn vastgelegd in een protocol. Uitvoering controles Het aantal controles (risico gestuurd toezicht, de basiscontroles en de controle of leeftijd) dat jaarlijks wordt uitgevoerd wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma VTH (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving). Welke inrichtingen en evenementen hierbij gecontroleerd worden, wordt ingevuld naar aanleiding van het aantal uit te voeren controles, zoals opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Vrijwillige blaastesten Door de politie kunnen in de nabijheid van horecagelegenheden en andere alcohollocaties blaastesten onder jongeren worden afgenomen. Deelname aan een blaastest is vrijwillig. Doel is het voorkomen van indrinkgedrag en (overmatig) alcoholgebruik bij jongeren. Bij jongeren onder de 18 die alcohol gedronken hebben treedt een protocol in werking. Toezichtcapaciteit De toezichtcapaciteit wordt binnen de gemeente Bladel door VTH georganiseerd. Bij hen is 200 uur beschikbaar voor controle op de Alcoholwet. Dit is exclusief de uren die beschikbaar zijn voor controle op de inrichtingseisen bij een alcoholvergunning. Hiervoor zijn meerdere boa’s ingehuurd via Feda. Sanctiemaatregelen De Algemene wet bestuursrecht en andere wetten (waaronder de Alcoholwet) geven aan welke sancties het bevoegde gezag kan inzetten tegen het voorkomen of voortduren van overtredingen. Deze zijn: Opleggen van een last onder bestuursdwang, waarbij door feitelijk handelen de overtreding door of namens gemeente ongedaan wordt gemaakt (artikel 125 van de Gemeentewet en afd. 5.3 van de Awb). Hieronder valt ook het sluiten en verzegelen van gebouwen en terreinen. De kosten van het toepassen van bestuursdwang kunnen worden verhaald op de overtreder; Opleggen van een last onder dwangsom, waarbij onder dreiging van het invorderen van een geldbedrag de overtreding ongedaan moet worden gemaakt en/of voortduring en herhaling moet worden voorkomen; de last kan ook preventief worden opgelegd (afd. 5.4 van de Awb); (Tijdelijke) sluiting van de inrichting ingevolge de Algemene Plaatselijke Verordening, de Alcoholwet en artikel 174 Gemeentewet; Ontzeggen van de toegang tot de ruimte indien in strijd met de Alcoholwet alcoholhoudende drank wordt verstrekt (artikel 36 Alcoholwet); Intrekken van de vergunning ingevolge de APV en/of de Alcoholwet; Opleggen van een bestuurlijke boete (artikel 44a Alcoholwet); Schorsen van de Drank- en Horecavergunning (artikel 32 Alcoholwet). Daarnaast kan op basis van een aantal artikelen in de Alcoholwet (alleen) strafrechtelijk worden opgetreden door middel van het opmaken van een proces-verbaal. Let op: niet alle genoemde sancties mogen gelijktijdig worden toegepast. Hiervoor moet naar de wettelijke mogelijke samenloop van sancties gekeken worden (onder andere Awb en Alcoholwet). Het toepassen van maatregelen ter handhaving van de openbare orde valt onder de Gemeentewet. Sanctiestrategie Voor de opbouw van de sanctiestrategie is zowel het gezondheidsperspectief als het openbare orde en veiligheidsperspectief van de Alcoholwet leidend. Op basis hiervan zijn de bepalingen uit de Alcoholwet ingedeeld in drie risico-categorieën: Categorie 0 Overtredingen van bepalingen in deze categorie zijn ernstige overtredingen, die direct van invloed zijn op de gezondheid (van jongeren) en/of openbare orde. Categorie 1 Overtredingen van bepalingen in deze categorie zijn ernstige overtredingen, maar er is geen sprake van een acute (gevaar)situatie. Categorie 2 Overtredingen van bepalingen in deze categorie zijn van minder ernstige aard. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om administratieve vereisten. Bij iedere categorie hoort een bepaald sanctiestappenplan. Dat wil zeggen dat elke categorie een eigen sanctieopbouw heeft, waarbij de overtredingen van bepalingen in een hogere categorie zwaarder bestraft worden. Kortom, op overtredingen die direct van invloed zijn op de gezondheid of de openbare orde (zoals de leeftijdsgrens en dronkenschap) wordt zwaarder ingezet dan administratieve overtredingen. Gehandeld wordt conform het volgende stappenplan: Overtreding Acties Categorie 0 Direct toepassen bestuursdwang Geen begunstigingstermijn Afschrift aan Politie Categorie 1 Bestuurlijke waarschuwing Voornemen met hersteltermijn bekend maken Termijn zienswijze bekend maken Afschrift aan Politie Indien niet tijdig hersteld: Sanctiebeschikking (opleggen last onder dwangsom / bestuursdwang) en afschrift aan Politie Indien niet tijdig hersteld: Verbeuren en innen dwangsom / uitvoering bestuursdwang Categorie 2 Brief met hersteltermijn Indien niet tijdig hersteld: Bestuurlijke waarschuwing Voornemen met hersteltermijn bekend maken Termijn zienswijze bekend maken Afschrift aan Politie Indien niet tijdig hersteld: Sanctiebeschikking (opleggen last onder dwangsom / bestuursdwang) en afschrift aan Politie Indien niet tijdig hersteld: Verbeuren en innen dwangsom / uitvoering bestuursdwang Als toevoeging op de bovenstaande strategie wordt vermeld dat hiernaast ook het instrument “bestuurlijke boete” ingezet kan worden in veel gevallen. 4.5Verbinding preventie en handhaving Om het effect van afzonderlijke preventieve of handhavingsinterventies te versterken worden deze zoveel mogelijk in samenhang ingezet. Daarnaast kiest de gemeente voor het inzetten van op wetenschappelijke inzichten gebaseerde integrale aanpakken. Zie onderstaande tabel voor (de combinatie van) maatregelen en integrale aanpakken die de gemeente inzet om de doelstellingen van dit plan te behalen. Maatregelenmatrix De tabel schetst een overzicht van de maatregelen die de gemeente de komende vier jaar per beleidspijler en per setting inzet. Toezicht en Handhaving Regelgeving Educatie Integrale aanpak Detailhandel Toezicht leeftijdsgrens Handhavings-stappenplan Leeftijdsgrens Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels Training barpersoneel Nalevings-communicatie Horeca Toezicht leeftijdsgrens Toezicht doorschenken/ aanwezigheid dronken personen Toezicht happy hours Handhavings-stappenplan Leeftijdsgrens Verbod op aanwezigheid dronken personen en doorschenken Happy hours beperken Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels Training barpersoneel Nalevings-communicatie Aanpak dronkenschap en doorschenken Evenementen Toezicht leeftijdsgrens Toezicht doorschenken/ aanwezigheid dronken personen Handhavings-stappenplan Leeftijdsgrens Verbod op doorschenken Aanvullende eisen t.a.v. ontheffing Alcoholwet bij evenementen Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels Training barpersoneel Nalevings-communicatie Aanpak dronkenschap en doorschenken Alcoholbeleid op evenementen – beleid gemeenten Thuis/ouders Ouderlijk toezicht op regels NIX18 Ouderlijke regels over NIX18 Voorlichting aan ouders over alcohol- en uitgaans-opvoeding: regels stellen en handhaven Communicatie over risico’s van alcohol, opvoed-vaardigheden, Alcoholwet en alcoholregels Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Sport en andere paracommerciële verstrekkers Toezicht leeftijdsgrens Toezicht doorschenken Toezicht schenktijden Handhavings-stappenplan Leeftijdsgrens Verbod op aanwezigheid dronken personen doorschenken Schenktijden beperken Training barvrijwilligers Nalevings-communicatie Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels Dronkenschap en doorschenken Alcoholbeleid in sportkantines – beleid gemeente Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Scholen Alcoholvrije schoolomgeving en -activiteiten Scholen informeren over belang van alcoholvrij schoolbeleid – oa schoolreisjes, eindexamen etc Overleg scholen over alcohol-voorlichting aan ouders Communicatie over alcoholvrije schoolomgeving Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Openbare ruimte/Algemeen Toezicht bezit alcohol onder de 18 jaar Toezicht openbaar dronkenschap Toezicht weder-verstrekking Verbod aanwezig hebben alcohol onder de 18 jaar Verbod openbaar dronkenschap Verbod weder-verstrekking Communicatie-plan Campagne Ik Pas Nix18 Overkoepelend Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Protocol overmatig alcoholgebruik jongeren Wanneer de politie een blaastest laat doen, worden bij een promillage tussen de 0,1 en 1,0 ouders van minderjarigen gebeld en gewaarschuwd over het alcoholgebruik van zoon of dochter en de mogelijkheid tot ophalen van hun kind. Bij blaastesten met een promillage tussen 1.0 en 1.5 worden de ouders door de politie gebeld en verzocht om hun kind op te halen, omdat hij of zij onveilig over straat gaat. Bij het blazen van een promillage boven de 1.5 zal ten allen tijde een ambulance ingeschakeld worden. Ambulancebroeders schatten in of het kind met ouders naar huis mag. Deze taak is duidelijk niet weggelegd voor de politie. De ervaring leert dat de ambulance laagdrempelig het kind naar het ziekenhuis (alcoholpoli) kan transporteren. Ouders kunnen deze taak ook op zich nemen. 5.Samenwerking, uitvoering en evaluatie Bij het tot stand komen van het Preventie- en handhavingsplan zijn verschillende gemeentelijke afdelingen betrokken evenals externe samenwerkingspartners. Hieronder een beschrijving van de organisatiestructuur en de belangrijkste samenwerkingspartners. 5.1Samenwerking met externe partners De gemeente heeft het Preventie- en handhavingsplan opgesteld in samenspraak partners. De gemeente heeft een coördinerende en deels uitvoerende rol. Op een integraal dossier als het alcoholbeleid is betrokkenheid en samenwerking essentieel voor een goede uitvoering. De volgende externe partners zijn daarbij concreet in beeld. Zij zijn allen gesprekspartner bij de probleemanalyse, evaluatie, planvorming en uitvoering. Daarnaast kunnen zij specifieke rollen hebben, zoals: Politie Veiligheid tijdens inspecties, jongeren vragen naar ID en eventuele samenwerking met betrekking tot de aanpak van doorschenken vanuit het Wetboek van Strafrecht en openbare dronkenschap (artikel 252 resp. 453). Ondernemers/ verenigingen Nalevingsommunicatie, meedenken over ontwikkeling van systeem ter bevordering van naleving, training personeel/vrijwilligers. Scholen Periodiek over intern schoolbeleid en over informatievoorziening richting ouders. Gezondheidsorganisaties en jongerenwerk Partners als de GGD, de preventieafdeling van Novadic-Kentron, het jongerenwerk en Halt kunnen bijdragen aan de probleemanalyse en bij de ontwikkeling en uitvoering van educatieve interventies. 5.2Organisatie en uitvoering #Kempenbranie De vier Kempengemeenten werken samen met diverse organisaties aan het project #Kempenbranie. Het samenwerkingsverband bestaat naast de gemeenten o.a. uit scholen (Pius X, Rythovius en de Groote Aard), GGD, Cordaad Welzijn en Novadic-Kentron. Afgevaardigden van deze organisaties nemen deel aan één van de drie werkgroepen: mentaal welbevinden, ouderbetrokkenheid en vrijetijdsbesteding. Deze werkgroepen houden zich bezig met het stellen van doelen en het nastreven daarvan door het uitzetten van interventies. Het procesmatige overzicht wordt bewaard door de stuurgroep, bestaande uit de vier gemeenten, GDD en beide vo-scholen. Tot slot, komt tweejaarlijks de brede werkgroep bijeen. Bij de brede werkgroep bijeenkomsten komen alle partijen samen en wordt onderling informatie uitgewisseld over de actuele stand van zaken ten aanzien van de gestelde doelen, interventies en het proces. Uiteindelijk zijn de gemeenten kartrekkers van deze aanpak. 5.3Evaluatie Op een aantal momenten zal het Preventie- en handhavingsplan gemonitord en geëvalueerd worden. Hierin is een onderscheidt te maken tussen de drie pijlers: educatie, regelgeving, toezicht en handhaving. De preventieve activiteiten en projecten in het kader van educatie en bewustwording worden afhankelijk van de duur van de activiteit geëvalueerd met betrokken partners en deelnemers. Effectmeting en de mogelijkheid tot het opnieuw organiseren van desbetreffende activiteit zal bepalen of het in de toekomst plaatsvindt. Daarnaast wordt bepaald of huidige activiteiten afdoende zijn om de doelstellingen te realiseren en de (juiste) doelgroep bereikt wordt. Monitoren van de GGD (jeugd, volwassenen en ouderen-monitor) zijn voorbeelden van instrumenten die helpen om te bepalen of gestelde doelstellingen behaald zijn. Op het gehele Preventie- en handhavingsplan vindt elke vier jaar een uitgebreide evaluatie plaats op basis van beschikbaar onderzoek en input van samenwerkingspartners (GGD monitor). Hierbij worden de realisatie van activiteiten, effecten van beleid en achterliggende verklaringen op een rij gezet. Op basis hiervan kan vastgesteld worden in hoeverre het beleid de gewenste uitkomsten heeft opgeleverd en op welke punten het beleid bijgesteld dient te worden. Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 21 september 2023.De raad voornoemd,de griffier, de voorzitter,Bijlage1- Risicoanalyse Risicoanalyse Voor het bepalen van de hotspots is een risicoanalyse uitgevoerd. Van de locaties waar alcohol verkocht wordt, is allereerst een inschatting gemaakt hoe groot de kans is dat een jongere onder de achttien alcohol kan kopen. Die kans is beoordeeld op de schaal van: Zeer klein